背诵 《诗经 颂篇 周颂·潜》(第281篇)

花儿妈

<p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:right;"><b style="font-size:20px; color:rgb(22, 126, 251);"> 诵者:花儿妈</b></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:18px;"> 背诵时间:2026年07月27日</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;"></b></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px; color:rgb(176, 79, 187);">《诗经 颂篇 周颂·潜》</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px;">猗与漆沮,潜有多鱼。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px;">有鳣</b><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">zhān</b><b style="font-size:20px;">有鲔</b><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">wěi</b><b style="font-size:20px;">,</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px;">鲦</b><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">tiáo</b><b style="font-size:20px;">鲿</b><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">cháng</b><b style="font-size:20px;">鰋</b><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">yǎn</b><b style="font-size:20px;">鲤。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px;">以享以祀,以介</b><b style="color:rgb(128, 128, 128); font-size:15px;">gài</b><b style="font-size:20px;">景福。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:15px; color:rgb(22, 126, 251);">【注释】</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">[1]猗与:赞美之词。漆沮:两条河流名,均在今陕西省。</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">[2]潜:放在水中供鱼栖止的柴堆。</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">[3]鳣(zhān):大鲤鱼。鲔(wěi):鲟鱼。</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">[4]鲦(tiáo):白条鱼。鲿(cháng):黄颊鱼。鰋(yǎn):鲇鱼。</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);">[5]介:求。景:大。</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:15px; color:rgb(128, 128, 128);"></b></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">【赏析】</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b>一般祭祀乐歌歌颂的是人或事,而《潜》却用重点强调祭祀品“鱼”,显得十分特别。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b>诗中提到的漆、沮为西周时两河之名,与岐山一样,漆、沮二水也是周族人发展过程中的重要历史印记。与岐山直接有关的人是古公亶父,因而《天作》一诗歌颂岐山的同时也歌颂了古公亶父。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b>公刘是比古公亶父更早的周部落首领,他在漆、沮二水的作为是为周人所熟知的。《史记·周本纪》记载,公刘“自漆、沮渡渭,取材用,行者有资,居者有畜积,民赖其庆。百姓怀之,多徙而保归矣。周道之兴自此始”。因此,本诗既然明确提到漆、沮,必然包含对公刘的歌颂之意。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b>漆、沮二水盛产鱼类,因此祭祀公刘专用鱼为祭品。首二句开门见山,总写漆水和沮水鱼类繁盛,“猗与漆沮,潜有多鱼”。“猗与”是语气词,舒缓的语调中似有赞叹漆沮之意。“潜”是放在水中供鱼栖止的柴草堆。“潜有多鱼”直言养鱼之多,直述了先民们得到劳动成果时的自豪感和幸福感。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b>若说一、二两句是对漆沮之鱼的总述,那么三、四句就是具体描述了。“潜有多鱼”的“多”应有两层含义,其一当然是鱼的数量很多,其二当指鱼的种类繁多。“有鳣有鲔,鲦鲿鰋鲤”承上句“潜有多鱼”而来,历数漆水和沮水中鱼的种类。鳣是一种大鲤鱼,鲔即鲟鱼,鲦、鲿、鰋、鲤分别指白条鱼、黄颊鱼、鲇鱼、鲤鱼。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b>这两句纯是介绍性文字,将六种鱼的名称一一罗列,有如白话。但是“鲦鲿</b><b style="font-size:18px;">鰋</b><b>鲤”这种堆砌铺陈的句式可谓汉赋句法的先导,扬雄《长杨赋》“虎豹狖玃,狐兔麋鹿”一句与此相同。孔子曾对弟子说,读《诗》可以“多识于鸟兽草木之名”,这种作用在本诗中十分明显。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b>最后两句“以享以祀,以介景福”十分直接地表达了祭祀者对于美好生活的向往。丰富的鱼类自然让人欣喜,但人们希望祖先之灵受享过祭品后继续赐予更多的福祉。民间至今仍广泛流传着“连年有鱼(余)”的民俗,这种信念与《潜》所表达的愿望一脉相承。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b>以鱼类献祭,使人不禁联想起西安半坡出土的人面鱼纹陶器,陶器上稚拙古朴的图案传达着远古先民对具有强大繁殖力的鱼类的崇拜。鱼类作为食物满足了人的生存需要,它强大的繁殖力也让人类为之赞叹。因此,“鱼”在古人心目中成为生存和生殖的象征。加上本诗中以鱼祈求福禄,“鱼”这一意象的含意就极为丰富了。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b></b></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;"> 《诗经》是我国最早的诗歌总集,向来被认为是中国古典文学之源。</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;">那些渗入人心的诗歌,是梧桐上的细雨,是暗香醉人的花荫,是小楼微凉的东风,是月光下闪过的惊鸿,是稻花香里的蛙鸣,是大漠深处的梨花开,是云涛与晓雾的相连,是落红与芳草的呓语……</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;">曲黎敏老师曾说:人们经常说生命有三个层面——身、心、灵,其实现代医学涉及的只是我们的肉身层面,而中医已经讲到了精、气、神,涉及神灵以及五藏神明的问题。</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;">那《诗经》则更进一步,涉及我们生命的最高层面,也就是“灵”。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;"></b></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="color:rgb(176, 79, 187); font-size:20px;">以神之名:《颂》</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:20px;">《诗大序》:“颂者,美盛德之形容,以其成功告于神明者也。”近代学者也多以为《颂》是宗庙祭祀之乐,因为其中有一部分是舞曲。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="color:rgb(255, 138, 0); font-size:20px;">《颂》之诗风:雍容、华贵、肃穆。</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:20px;">《颂》全篇共 40篇,按朝代与国别分为三部分:</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:20px;">- 《周颂》:31篇,西周王室宗庙祭祀乐歌;</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:20px;">- 《鲁颂》:4篇,鲁国宗庙祭祀乐歌;</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:20px;">- 《商颂》:5篇,殷商后裔宋国祭祀先祖乐歌;</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:20px;"></b></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;">本文转载于沐言《诗经》</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(176, 79, 187); font-size:20px;">《诗经 雅篇 颂·周颂》31篇</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(176, 79, 187); font-size:20px;"></b></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5lhxetjn" target="_blank" style="background-color:rgb(255, 255, 255); font-size:18px;">背诵 《诗经 颂篇 周颂·清庙》(第266篇)</a></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5luxsuwn" target="_blank" style="background-color:rgb(255, 255, 255); font-size:18px;">背诵 《诗经 颂篇 周颂·维天之命》(第267篇)</a></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5m2oiagc" target="_blank" style="font-size:18px; background-color:rgb(255, 255, 255);">背诵 《诗经 颂篇 周颂·维清》(第268篇)</a></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5m847ase" target="_blank" style="font-size:18px; background-color:rgb(255, 255, 255);">背诵 《诗经 颂篇 周颂·烈文》(第269篇)</a></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5mdwsy1g" target="_blank" style="background-color:rgb(255, 255, 255); font-size:18px;">背诵 《诗经 颂篇 周颂·天作》(第270篇)</a></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5mgjclhu" target="_blank" style="font-size:18px; background-color:rgb(255, 255, 255);">背诵 《诗经 颂篇 周颂·昊天有成命》(第271篇)</a></p><p class="ql-block"><span style="background-color:rgb(255, 255, 255); font-size:18px;"></span><a href="https://www.meipian.cn/5mm41e1o" target="_blank" style="background-color:rgb(255, 255, 255); font-size:18px;">背诵 《诗经 颂篇 周颂·我将》(第272篇)</a></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5mrv5n5s" target="_blank" style="background-color:rgb(255, 255, 255); font-size:18px;">背诵 《诗经 颂篇 周颂·时迈》(第273篇)</a></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5n66axsd" target="_blank" style="font-size:18px; background-color:rgb(255, 255, 255);">背诵 《诗经 颂篇 周颂·执竞》(第274篇)</a></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5n9kzi1a" target="_blank" style="background-color:rgb(255, 255, 255); font-size:18px;">背诵 《诗经 颂篇 周颂·思文》(第275篇)</a></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5nxw4w1p" target="_blank" style="font-size:18px; background-color:rgb(255, 255, 255);">背诵 《诗经 颂篇 周颂·臣工》(第276篇)</a></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5o0o3668" target="_blank" style="background-color:rgb(255, 255, 255); font-size:18px;">背诵 《诗经 颂篇 周颂·噫嘻》(第277篇)</a></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5o43js2p" target="_blank" style="background-color:rgb(255, 255, 255); font-size:18px;">背诵 《诗经 颂篇 周颂·振鹭》(第278篇)</a></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5o6dwit3" target="_blank" style="font-size:18px; background-color:rgb(255, 255, 255);">背诵 《诗经 颂篇 周颂·丰年》(第279篇)</a></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5oiupd1v" target="_blank" style="font-size:18px; background-color:rgb(255, 255, 255);">背诵 《诗经 颂篇 周颂·有瞽》(第280篇)</a></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px; background-color:rgb(255, 255, 255);"></span><a href="https://www.meipian.cn/5ol7eo1g" target="_blank" style="font-size:18px; background-color:rgb(255, 255, 255);">背诵 《诗经 颂篇 周颂·潜》(第281篇)</a></p>