<p class="ql-block"><b>甘草子•知病</b></p><p class="ql-block">玄旨。知所不知,此境诚堪尚。</p><p class="ql-block">昧者自矜知,暗抱愚蒙恙。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">圣者知疵防厥状。</p><p class="ql-block">自惕省、心离虚妄。</p><p class="ql-block">识患常存戒浮荡,故不遭尘障。</p> <p class="ql-block"><b>【白话释义】</b></p><p class="ql-block">大道幽深玄妙。知晓自己尚有不知之处,这才是高明。愚昧之人本无真知,却自以为通晓,暗自怀着这种愚妄的弊病。</p><p class="ql-block">圣人能够看清这类弊病,早早提防。时时警醒自省,远离虚妄不实。常怀戒心、辨识认知的隐患,因此不会陷入这类迷障之病。</p> <p class="ql-block"><b>【重点注释】</b></p><p class="ql-block">1. 玄旨:大道幽深的义理。</p><p class="ql-block">2. 诚堪尚:值得推崇、高明,对应原文“知不知,尚矣”。</p><p class="ql-block">3. 自矜知:夸耀自己知晓,即强不知以为知。</p><p class="ql-block">4. 疵:弊病,对应经文的“病”。</p><p class="ql-block">5. 厥状:此弊的情状。</p><p class="ql-block">6. 浮荡:虚浮不实的认知。</p><p class="ql-block">7. 尘障:世俗妄知带来的惑乱。</p> <p class="ql-block">【标准词谱】</p><p class="ql-block">(柳永正体,4双调,上片5句3仄韵;下片4句4仄韵)</p><p class="ql-block">平仄(韵)。</p><p class="ql-block">仄仄平平,仄仄平平仄(韵)。</p><p class="ql-block">仄仄仄平平,中仄平平仄(韵)。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">平仄仄平平平仄(韵)。</p><p class="ql-block">仄中仄、平平平仄(韵)。</p><p class="ql-block">中仄平平中平仄(韵)。</p><p class="ql-block">仄仄平平仄(韵)。</p><p class="ql-block"><b>范本参考:</b></p><p class="ql-block">柳永《甘草子·秋暮》</p><p class="ql-block">秋暮。乱洒衰荷,颗颗真珠雨。</p><p class="ql-block">雨过月华生,冷彻鸳鸯浦。</p><p class="ql-block">池上凭阑愁无侣。</p><p class="ql-block">奈此个、单栖情绪。</p><p class="ql-block">却傍金笼教鹦鹉。</p><p class="ql-block">念粉郎言语。</p> <p class="ql-block">【逐句平仄、韵脚核对】</p><p class="ql-block">词林正韵【二十二漾】仄韵,一韵到底,无重韵</p><p class="ql-block">玄旨(仄仄|韵)。</p><p class="ql-block">知所不知,此境诚堪尚(平仄仄平,仄仄平平仄|韵)。</p><p class="ql-block">昧者自矜知,暗抱愚蒙恙(仄仄仄平平,仄仄平平仄|韵)。</p><p class="ql-block">圣者知疵防厥状(仄仄平平平仄仄|韵)。</p><p class="ql-block">自惕省、心离虚妄(仄仄仄、平平平仄|韵)。</p><p class="ql-block">识患常存戒浮荡(仄仄平平仄平仄|韵),</p><p class="ql-block">故不遭尘障(仄仄平平仄|韵)。</p><p class="ql-block">✅ 说明:末句“仄仄平平仄”,本句“故不遭尘障”,“不”字入声作仄,属于词中常规小拗,不伤格律;通篇句式、句读严格依从柳永体。</p> <p class="ql-block"><b>【综合评价】</b></p><p class="ql-block">全篇紧扣“知不知,尚矣;不知知,病也。夫唯病病,是以不病”的意境,不旁生枝蔓。以词体含蓄说理,兼顾文学性与道家哲思;格律严守正体,韵脚干净无重字,读来清简沉静。</p> <p class="ql-block"><b>【德经·第七十一章】</b></p><p class="ql-block">知不知,尚矣;不知知,病也。圣人不病,以其病病。夫唯病病,是以不病。</p> <p class="ql-block"><b>【直译原文】</b></p><p class="ql-block">(忠于原意,直白通顺)</p><p class="ql-block">知道自己还有所不知,这是高明的;不知道却自以为知道,这就是弊病。圣人没有这种弊病,是因为他把这种“不知而自以为知”的弊病当作弊病。正因为把弊病看作弊病,所以才不会有这种弊病。</p>