江苏省美术馆十年征集展(上)

RIVER BRIDGE(老王子)

<p class="ql-block">2026年11月15日下午,我前往江苏省美术馆参观。</p><p class="ql-block">江苏省美术馆 2026 年迎来建馆 90 周年(1936—2026),这座中国近现代第一座国家级美术馆,以"一馆两址、新老呼应"的独特格局,在南京长江路上书写了九十年美术史华章。</p><p class="ql-block">1936 年 8 月:前身"国立美术陈列馆"建成,是中国近现代第一座国家级美术馆,由著名建筑师奚福泉主持设计。</p><p class="ql-block">1956 年:恢复筹备,1960 年正式更名为江苏省美术馆,成为新中国首批省级美术馆。</p><p class="ql-block">2010 年:长江路 333 号新馆落成开放,形成"一馆两址、新老呼应"格局,同年被评为首批国家重点美术馆。</p><p class="ql-block">2019 年:"国立美术陈列馆旧址"入选第八批全国重点文物保护单位。</p> <p class="ql-block">“江苏省美术馆十年征集展”是江苏省美术馆建馆90周年(1936—2026)系列展之一,集中展示该馆近十年(约2016—2026)新入藏的代表性美术作品。</p><p class="ql-block">展览定位</p><p class="ql-block">如果说同期的“典藏精品陈列”是亮家底,那“十年征集展”就是亮进货逻辑——近十年馆里按什么学术方向买画、补哪些史脉空白、怎么把江苏地域美术史串完整。</p><p class="ql-block">征集原则官方概括为:经典性与当代性并重、地域性与国际性交融;以“金陵四老”“新金陵画派”为坐标,纵向溯清(龚贤等)、横向拓近现代(齐白石、于非闇、吴湖帆、陆俨少等)。</p><p class="ql-block">部分在展作品(公开披露)</p><p class="ql-block">龚贤《山林茆居图》</p><p class="ql-block">傅抱石《湘夫人》(1962)</p><p class="ql-block">亚明《炉火正红》(1960年代)</p><p class="ql-block">魏紫熙《四季山水》(1950年代)</p><p class="ql-block">丁士青《阳羡采茶图》(1960年代)</p><p class="ql-block">张晋《江南园林》(1982)</p><p class="ql-block">陈半丁《花卉》</p><p class="ql-block">朱屺瞻《施肥》(1965)</p><p class="ql-block">陈之佛《竹林麻雀》(1945)</p><p class="ql-block">陆俨少《李贺诗境图》册(1988)</p> <p class="ql-block">前 言 </p><p class="ql-block">藏品,是一座美术馆的根基与灵魂。它承载着学术研究的深度、陈列展览的底蕴,同时为公众教育传播与文创开发提供不竭的源泉。一切从藏品出发,一切又最终回归于藏品所滋养的公众。</p><p class="ql-block">作为国内首批国家级美术馆,江苏省美术馆始终将藏品征集与典藏活化视为立馆之本。历经数代人薪火相传,馆内现已典藏各类美术作品一万五千余件。这些作品承载着百年文脉,万千佳作汇成绵延不绝、生生不息的丹青长河。</p><p class="ql-block">典藏之道,贵在守正创新、泽被后世。江苏自近代以来,便是中国美术变革的试验场、文脉重镇。二十世纪中叶,“新金陵画派”应运而生,“笔墨当随时代”一语,凝练一代艺术家的革新精神与时代担当。我们发现,典藏展览既要回望,更要具有学术眼光与系统章法。江苏省美术馆始终秉持经典性与当代性并重、地域性与国际性兼顾的原则,不断修订典藏思路,拓展馆藏格局,形成了一套行之有效的征集工作机制。</p><p class="ql-block">近年来,江苏省美术馆以学术研究为核心引领,立足江苏深厚的地域文化,悉心优化藏品体系。一方面,持续甄选向藏历届全国美展的代表性佳作,让时代内涵、当代审美常展常新;另一方面,回眸百年艺术,梳理源流,重点征集梳理近现代名家原作,夯实典藏核心脉络。巩固传统优势,以“金陵画派”与“新金陵画派”为内核鼎故弥新,上下求索;通过贴近现实、精品典藏,精心梳理傅抱石、钱松喦、亚明、宋文治、魏紫熙、陆俨少等大家经典入藏。一件件作品的入藏,显著补上了地域美术史的缺失和空白,更让整个藏品体系本末有序、成果斐然。</p><p class="ql-block">如今,这批历经精选入藏的佳作已成为贯通数百年江苏艺脉的文化纽带,亦承载明清文人笔墨的雅致与气度、滋养后人、从流奔注;下接二十世纪美术革新的蓬勃气象与开拓锋芒。它们生动地勾勒出江苏地域美术的发展轨迹,亦镌刻着江苏省美术馆坚守典藏、笃行学术的初心与方向。</p><p class="ql-block">2023年5月,习近平总书记给中国美术馆建馆60周年之际老专家、老艺术家的回信强调,要“坚持高质量收藏、高水平利用、高品质服务”上下贯通。这“三高”思路环环相扣、相辅相成。典藏是美术馆事业发展的基石,藏品是文化传承的核心载体,服务人民、普及大众是美术馆履职尽责的使命。藏品的质量与体系,决定了美术馆未来“高水平利用”的广度与“高品质服务”的厚度,也奠定了美术馆可持续发展的根本方向。</p><p class="ql-block">大道至简,爱者如宝。面向未来,江苏省美术馆将继续坚持藏品体系建设,以严谨扎实的学术研究深挖藏品内涵,推动馆藏作品从静态保存、转向动态活化传承,长效文化赋能,悉心守护先辈遗产、时代馈赠的文化瑰宝,以艺弘人、以美铸魂,持续为江苏公共文化事业高质量发展注入深沉的艺术力量。</p><p class="ql-block">江苏省美术馆</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">序幕</p><p class="ql-block">明末清初,金陵文脉荟萃,四方画者云集于此。龚贤凭借扎实的笔墨功底及对山水自然的独到体悟,位列“金陵八家”之首。其山水远宗董源、米芾,近承沈周意趣,更于师造化中独创积墨之法。画面层层积染,墨色浑厚苍润,于深沉雄厚中见秀润雅洁。龚贤论画尝言“画者诗之余”,以学养入画,以诗心写境。《山林茅居图》《空山流泉图》,是其笔墨精神的典型呈现。在此,以该二作启幕,溯源江苏绘画之文脉原点,梳理绵延至今的笔墨演变脉络。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">明末清初,金陵文脉荟萃,四方画者云集于此。龚贤凭借扎实的笔墨功底及对山水自然的独到体悟,位列“金陵八家”之首。其山水远宗董源、米芾,近承沈周意趣,更于师造化中独创积墨之法。画面层层积染,墨色浑厚苍润,于深沉雄厚中见秀润雅洁。龚贤论画尝言“画者诗之余”,以学养入画,以诗心写境。《山林茅居图》《空山流泉图》,是其笔墨精神的典型呈现。在此,以该二作启幕,溯源江苏绘画之文脉原点,梳理绵延至今的笔墨演变脉络。</p> <p class="ql-block">龚贤</p><p class="ql-block">山林茅居图</p><p class="ql-block">轴 绢本 设色</p><p class="ql-block">151.6cm×47.7cm</p> <p class="ql-block">龚贤</p><p class="ql-block">空山流泉图</p><p class="ql-block">轴 纸本 设色</p><p class="ql-block">23cm×51cm</p> <p class="ql-block">第一单元·笔墨新生</p><p class="ql-block">二十世纪中叶,中国画坛面临前所未有的变革。以傅抱石、钱松喦、亚明、宋文治、魏紫熙为代表的一批江苏艺术家群体,在继承传统笔墨的基础上深入生活、直面现实,开创了“新金陵画派”。艺术家们变革古法,融合文人意趣与现实叙事,完善近现当代江苏国画革新发展路径,接续绵延百年的金陵绘画文脉,书写江苏笔墨与时俱进的崭新篇章。长期以来,江苏省美术馆持续征集、典藏新金陵画派经典原作,不断完善馆藏体系,强化学术研究基础。</p> <p class="ql-block">傅抱石</p><p class="ql-block">秋林策杖图</p><p class="ql-block">镜心 纸本 设色</p><p class="ql-block">54.4cm×63.4cm</p><p class="ql-block">20世纪40年代</p> <p class="ql-block">傅抱石</p><p class="ql-block">湘夫人</p><p class="ql-block">轴 纸本 设色</p><p class="ql-block">104.5cm×38.3cm</p><p class="ql-block">1962年</p> <p class="ql-block">傅抱石</p><p class="ql-block">毛泽东《七律·送瘟神》</p><p class="ql-block">轴 纸本草书</p><p class="ql-block">130.4cm×31cm</p><p class="ql-block">1962年</p> <p class="ql-block">亚明</p><p class="ql-block">炉火正红</p><p class="ql-block">轴 纸本 设色</p><p class="ql-block">64cm×96cm</p><p class="ql-block">20世纪60年代</p> <p class="ql-block">亚明</p><p class="ql-block">女工人</p><p class="ql-block">轴 纸本 设色</p><p class="ql-block">78cm×54cm</p><p class="ql-block">1972年</p> <p class="ql-block">陈之佛</p><p class="ql-block">竹雀图</p><p class="ql-block">轴 纸本 设色</p><p class="ql-block">128cm×51.5cm</p><p class="ql-block">1945年</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">陈大羽</p><p class="ql-block">花果图1</p><p class="ql-block">扇册 纸本 设色</p><p class="ql-block">33cm×64.5cm</p><p class="ql-block">1986年</p> <p class="ql-block">陈大羽</p><p class="ql-block">花果图2</p><p class="ql-block">扇册 纸本 设色</p><p class="ql-block">33cm×64.5cm</p><p class="ql-block">1986年</p> <p class="ql-block">陈大羽</p><p class="ql-block">花果图3</p><p class="ql-block">扇册 纸本 设色</p><p class="ql-block">33cm×64.5cm</p><p class="ql-block">1986年</p> <p class="ql-block">陈大羽</p><p class="ql-block">花果图4</p><p class="ql-block">扇册 纸本 设色</p><p class="ql-block">33cm×64.5cm</p><p class="ql-block">1986年</p> <p class="ql-block">陈大羽</p><p class="ql-block">花果图5</p><p class="ql-block">扇册 纸本 设色</p><p class="ql-block">33cm×64.5cm</p><p class="ql-block">1986年</p> <p class="ql-block">陈大羽</p><p class="ql-block">花果图6</p><p class="ql-block">扇册 纸本 设色</p><p class="ql-block">33cm×64.5cm</p><p class="ql-block">1986年</p> <p class="ql-block">陈大羽</p><p class="ql-block">花果图7</p><p class="ql-block">扇册 纸本 设色</p><p class="ql-block">33cm×64.5cm</p><p class="ql-block">1986年</p> <p class="ql-block">陈大羽</p><p class="ql-block">花果图8</p><p class="ql-block">扇册 纸本 设色</p><p class="ql-block">33cm×64.5cm</p><p class="ql-block">1986年</p> <p class="ql-block">陈大羽</p><p class="ql-block">花果图9</p><p class="ql-block">扇册 纸本 设色</p><p class="ql-block">33cm×64.5cm</p><p class="ql-block">1986年</p> <p class="ql-block">陈大羽</p><p class="ql-block">花果图10</p><p class="ql-block">扇册 纸本 设色</p><p class="ql-block">33cm×64.5cm</p><p class="ql-block">1986年</p> <p class="ql-block">陈大羽</p><p class="ql-block">花果图11</p><p class="ql-block">扇册 纸本 设色</p><p class="ql-block">33cm×64.5cm</p><p class="ql-block">1986年</p> <p class="ql-block">陈大羽</p><p class="ql-block">花果图12</p><p class="ql-block">扇册 纸本 设色</p><p class="ql-block">33cm×64.5cm</p><p class="ql-block">1986年</p> <p class="ql-block">陈大羽</p><p class="ql-block">花果图13</p><p class="ql-block">扇册 纸本 设色</p><p class="ql-block">33cm×64.5cm</p><p class="ql-block">1986年</p> <p class="ql-block">丁士青</p><p class="ql-block">阳羡采茶图</p><p class="ql-block">轴 纸本 设色</p><p class="ql-block">133.5cm×68.5cm</p><p class="ql-block">20世纪60年代</p> <p class="ql-block">张晋</p><p class="ql-block">苏州小景1</p><p class="ql-block">镜心 纸本 设色</p><p class="ql-block">27.5cm×40cm</p><p class="ql-block">20世纪60年代</p> <p class="ql-block">张晋</p><p class="ql-block">苏州小景2</p><p class="ql-block">镜心 纸本 设色</p><p class="ql-block">27.5cm×40cm</p><p class="ql-block">20世纪60年代</p> <p class="ql-block">张晋</p><p class="ql-block">苏州小景3</p><p class="ql-block">镜心 纸本 设色</p><p class="ql-block">27.5cm×40cm</p><p class="ql-block">20世纪60年代</p> <p class="ql-block">张晋</p><p class="ql-block">苏州小景4</p><p class="ql-block">镜心 纸本 设色</p><p class="ql-block">27.5cm×40cm</p><p class="ql-block">20世纪60年代</p> <p class="ql-block">张晋</p><p class="ql-block">江南园林</p><p class="ql-block">镜心 纸本 设色</p><p class="ql-block">62cm×48.5cm</p><p class="ql-block">1982年</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">第二单元·与古为徒</p><p class="ql-block">近现代,中国书坛在碑帖交糅的思潮中探寻传承新径。胡小石、林散之、萧娴、高二适赓续金陵文脉,各擅胜场。胡小石通金石文字,融汉简牍笔意;林散之承二王书脉拓草书新境;萧娴取法北碑篆隶,笔力沉雄;高二适精研帖学源流,深研晋唐法度。他们以学养滋养笔墨,共同塑造了江苏近现代书法的整体格局。长期以来,江苏省美术馆持续征集四位名家墨迹,充实庋藏,已经建构起独特的金陵书脉藏品体系。</p> <p class="ql-block">胡小石</p><p class="ql-block">七绝·夜梦广场观剧</p><p class="ql-block">镜心 纸本 行书</p><p class="ql-block">83.5cm×31cm</p><p class="ql-block">1932年</p> <p class="ql-block">胡小石</p><p class="ql-block">节临汉晋碑1</p><p class="ql-block">屏 纸本 隶书</p><p class="ql-block">94cm×36cm</p><p class="ql-block">1921年</p> <p class="ql-block">胡小石</p><p class="ql-block">节临汉晋碑2</p><p class="ql-block">屏 纸本 隶书</p><p class="ql-block">94cm×36cm</p><p class="ql-block">1921年</p> <p class="ql-block">胡小石</p><p class="ql-block">节临汉晋碑3</p><p class="ql-block">屏 纸本 隶书</p><p class="ql-block">94cm×36cm</p><p class="ql-block">1921年</p> <p class="ql-block">胡小石</p><p class="ql-block">节临汉晋碑4</p><p class="ql-block">屏 纸本 隶书</p><p class="ql-block">94cm×36cm</p><p class="ql-block">1921年</p> <p class="ql-block">胡小石</p><p class="ql-block">七绝·奉赠星君</p><p class="ql-block">轴 纸本 行书</p><p class="ql-block">142cm×39.5cm</p><p class="ql-block">1934年</p> <p class="ql-block">胡小石</p><p class="ql-block">七绝·送君采将兵黔中</p><p class="ql-block">轴 纸本 行书</p><p class="ql-block">151cm×40.5cm</p><p class="ql-block">20世纪40年代</p> <p class="ql-block">胡小石</p><p class="ql-block">屈原《九章·抽思》句</p><p class="ql-block">轴 纸本 隶书</p><p class="ql-block">133.5cm×42cm</p><p class="ql-block">20世纪50年代</p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">李世民《晋祠铭并序》1</p><p class="ql-block">卷纸本 行书</p><p class="ql-block">28cm×36.8cm</p><p class="ql-block">1950年</p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">李世民《晋祠铭并序》2</p><p class="ql-block">卷纸本 行书</p><p class="ql-block">28cm×36.8cm</p><p class="ql-block">1950年</p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">李世民《晋祠铭并序》3</p><p class="ql-block">卷纸本 行书</p><p class="ql-block">28cm×36.8cm</p><p class="ql-block">1950年</p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">李世民《晋祠铭并序》4</p><p class="ql-block">卷纸本 行书</p><p class="ql-block">28cm×36.8cm</p><p class="ql-block">1950年</p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">李世民《晋祠铭并序》5</p><p class="ql-block">卷纸本 行书</p><p class="ql-block">28cm×36.8cm</p><p class="ql-block">1950年</p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">李世民《晋祠铭并序》6</p><p class="ql-block">卷纸本 行书</p><p class="ql-block">28cm×36.8cm</p><p class="ql-block">1950年</p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">李世民《晋祠铭并序》7</p><p class="ql-block">卷纸本 行书</p><p class="ql-block">28cm×36.8cm</p><p class="ql-block">1950年</p> <p class="ql-block">俞剑华</p><p class="ql-block">仿古山水图(局部)1</p><p class="ql-block">册纸本 设色</p><p class="ql-block">30.5cm×36.5cm</p><p class="ql-block">1935年</p> <p class="ql-block">俞剑华</p><p class="ql-block">仿古山水图(局部)2</p><p class="ql-block">册纸本 设色</p><p class="ql-block">30.5cm×36.5cm</p><p class="ql-block">1935年</p> <p class="ql-block">俞剑华</p><p class="ql-block">仿古山水图(局部)3</p><p class="ql-block">册纸本 设色</p><p class="ql-block">30.5cm×36.5cm</p><p class="ql-block">1935年</p> <p class="ql-block">俞剑华</p><p class="ql-block">仿古山水图(局部)4</p><p class="ql-block">册纸本 设色</p><p class="ql-block">30.5cm×36.5cm</p><p class="ql-block">1935年</p> <p class="ql-block">俞剑华</p><p class="ql-block">仿古山水图(局部)5</p><p class="ql-block">册纸本 设色</p><p class="ql-block">30.5cm×36.5cm</p><p class="ql-block">1935年</p> <p class="ql-block">俞剑华</p><p class="ql-block">仿古山水图(局部)6</p><p class="ql-block">册纸本 设色</p><p class="ql-block">30.5cm×36.5cm</p><p class="ql-block">1935年</p> <p class="ql-block">俞剑华</p><p class="ql-block">仿古山水图(局部)7</p><p class="ql-block">册纸本 设色</p><p class="ql-block">30.5cm×36.5cm</p><p class="ql-block">1935年</p> <p class="ql-block">胡小石</p><p class="ql-block">临汉简牍文</p><p class="ql-block">轴 纸本 行书</p><p class="ql-block">175cm×95cm</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">胡小石</p><p class="ql-block">屈原《九歌·湘夫人》句</p><p class="ql-block">轴 纸本 行书</p><p class="ql-block">96.6cm×32.4cm</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">胡小石</p><p class="ql-block">屈原《离骚》句</p><p class="ql-block">轴 纸本 隶书</p><p class="ql-block">127cm×45cm</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">林散之</p><p class="ql-block">为叶矩吾同志题画</p><p class="ql-block">轴 纸本 草书</p><p class="ql-block">153cm×44.6cm</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">萧娴</p><p class="ql-block">毛泽东《如梦令·元旦》</p><p class="ql-block">轴 纸本 隶书</p><p class="ql-block">152.7cm×33.5cm</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">自作两绝示丁灏</p><p class="ql-block">轴 纸本 行草</p><p class="ql-block">17cm×45.5cm</p><p class="ql-block">1974年</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">毛泽东《沁园春·长沙》</p><p class="ql-block">镜心 纸本 行草</p><p class="ql-block">97cm×180cm</p><p class="ql-block">1975年</p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">致王一羽札</p><p class="ql-block">镜心 纸本 行书</p><p class="ql-block">16cm×74.5cm</p><p class="ql-block">1973年</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">自作诗一首</p><p class="ql-block">镜心 纸本 草书</p><p class="ql-block">34cm×78.5cm</p><p class="ql-block">1975年</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">李白《焦山望松寥山》</p><p class="ql-block">轴 纸本 行草</p><p class="ql-block">97cm×45cm</p><p class="ql-block">1975年</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">题黄山图</p><p class="ql-block">镜心 纸本 行草</p><p class="ql-block">20.3cm×51.1cm</p><p class="ql-block">1976年</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">李贺《昌谷读书示巴童》</p><p class="ql-block">镜心 纸本 草书</p><p class="ql-block">109cm×35cm</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">自作咏书诗</p><p class="ql-block">镜心 纸本 草书</p><p class="ql-block">27cm×75.5cm</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">临王珉欲出帖</p><p class="ql-block">镜心 纸本 草书</p><p class="ql-block">46cm×103.5cm</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">致方智铠札</p><p class="ql-block">镜心 纸本 行草</p><p class="ql-block">22.5cm×32cm</p><p class="ql-block">1977年</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">致方智铠札</p><p class="ql-block">镜心 纸本 行草</p><p class="ql-block">30cm×19cm</p><p class="ql-block">1976年</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">致方智铠札</p><p class="ql-block">镜心 纸本 行草</p><p class="ql-block">28cm×25.5cm</p><p class="ql-block">1975年</p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">致方智铠札</p><p class="ql-block">镜心 纸本 行草</p><p class="ql-block">26.5cm×32.5cm</p><p class="ql-block">1975年</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">致方智铠札</p><p class="ql-block">镜心 纸本 行草</p><p class="ql-block">23cm×41cm</p><p class="ql-block">1974年</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">致方智铠札</p><p class="ql-block">镜心 纸本 行草</p><p class="ql-block">27cm×36.5cm</p><p class="ql-block">1976年</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">致方智铠札</p><p class="ql-block">镜心 纸本 行草</p><p class="ql-block">30cm×43cm</p><p class="ql-block">1975年</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">高二适</p><p class="ql-block">致方智铠札</p><p class="ql-block">镜心 纸本 行草</p><p class="ql-block">34.5cm×47cm</p><p class="ql-block">1975年</p>