《 红军夜渡赤水河 》荆南诗韵 作者:文永龙

文永龙

<p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;"> 文永龙简历</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;"> 文永龙,男,汉族,生于1946年8月, 中共党员, 系湖北省监利市人 。1963年参加工作,次年入伍 ,服役于海军工程兵建筑第一团,退伍后从政。先后当任过中共桥市镇委纪检干事,纪委书记,党委副书记,监利市人大常委会驻桥市镇联络处主任,桥市镇人大主席团主席。于2006年8月退休。现为中华诗词学会,中国楹联学会,湖北诗词学会,湖北楹联学会,荆州诗词楹联学会、荆门诗词学会,东坡赤壁诗词学会会员,北京西山诗社社员,监利市诗词楹联学会副会长兼荆南分会会长。</b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">《纪念红军长征胜利90周年》</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(57, 181, 74); font-size:22px;">文永龙(湖北)</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;"> 南乡子·咏红军夜渡赤水河</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"> 2026、10、12、</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"> (依冯延巳词谱)</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;"> 夕照卷残晖,三万奇兵破铁围。岩岭刺天峰欲撼,巍巍,浪拍危崖雨瀑飞。 牵诱敌师迷,劲旅潜驱疾似雷。赤水渡头烽火扫,微微,远望群峦入翠微。</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">诗友赏析、释义点评:</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">这首《南乡子·咏红军夜渡赤水河》以“纪念红军长征胜利90周年”为题,依冯延巳词谱而作,写得雄健而含蓄,既见战争之烈,又见境界之远。下面分赏析、释义、点评、总结四层来说。</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">一、赏析</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">上片:</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">写“夜渡”之势,重在险与勇。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">“夕照卷残晖,三万奇兵破铁围。”</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">开篇以夕阳残照点出时间——黄昏,暗示夜渡将至。“三万奇兵”写红军兵力之精干与行动之出其不意,“破铁围”三字极有分量,把突围的决绝与敌军封锁之严密一并托出。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">“岩岭刺天峰欲撼,巍巍,浪拍危崖雨瀑飞。”</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">这三句转入环境描写:山岭如刺天而立,峰峦仿佛要被撼动;赤水河浪拍危崖,水沫如雨瀑飞溅。这里既是写实,又是造境——以山之势、水之险,衬托红军渡河之难。“巍巍”二字置于中间,既状山形,又似写红军形象,一语双关。</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">下片:</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">写“渡”之智,重在谋与势。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">“牵诱敌师迷,劲旅潜驱疾似雷。”</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">这两句是全词最见战略眼光的句子。红军四渡赤水,核心不在硬拼,而在“牵诱”敌军、使其迷惑,然后主力“潜驱”如雷,迅速转移。一个“迷”字,写尽敌军被动;一个“雷”字,写尽红军神速。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">“赤水渡头烽火扫,微微,远望群峦入翠微。”</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">结尾收得极妙。“烽火扫”写战斗已过、渡口已下;“微微”二字轻转,把战火之烈化为远望之静。最后“远望群峦入翠微”,以青山翠色收束全词,既有胜利后的开阔,也有一种历史回望的苍茫与从容。</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">二、释义</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">南乡子·咏红军夜渡赤水河</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">夕阳收起最后一片余晖,三万红军奇兵突破敌军铁桶般的包围。陡峭的山岭刺向天空,峰峦仿佛要被撼动,高峻巍峨;浪涛拍打高崖,水沫如雨瀑飞溅。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">红军牵制、引诱敌军,使敌人迷惑;精锐部队暗中疾行,快如雷霆。赤水渡口的烽火已被扫灭,远处微微可见,群山连绵,隐入青翠山色之中。</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">三、点评</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">1. 立意正而气象大。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">写长征、写四渡赤水,容易落入口号化。此词没有直说“伟大”“英勇”,而是通过“夕照”“危崖”“雨瀑”“烽火”“翠微”等意象,把战斗放在山河之间来写,气象自大。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:20px;">2. 上片造势,下片写谋,结构稳。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">上片以“破铁围”起,以“浪拍危崖”收,是战斗前的紧张与险恶;下片以“牵诱敌师迷”写智,以“远望群峦入翠微”写静,动静相生。四渡赤水的精髓——“灵活机动、声东击西”——被点得很准。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">3. 语言有刚柔相济之美。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">“刺天”“欲撼”“疾似雷”是刚;“微微”“翠微”是柔。刚处不粗,柔处不弱,结尾尤其有余味。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">4. 可商榷处。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">“三万奇兵”若指当时具体兵力,需核实;若为艺术概括,则可。另,“夜渡”在词中主要通过“夕照”“烽火”暗示,若再点一笔月色或夜色,主题会更显豁。但整体不失为一首有骨、有境、有史识的纪念之作。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:22px;"></b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">四、总结</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">这首词以《南乡子》短调写红军夜渡赤水,上片写险,下片写智;上片造势,下片收境。它没有停留在歌颂层面,而是把四渡赤水“牵敌、迷敌、潜驱、疾走”的战略特点写了出来。结尾“远望群峦入翠微”尤为精彩:战火扫尽,青山依旧,历史的风雷最终融入山河翠色之中。既是对红军长征胜利90周年的纪念,也是对那段战略传奇的文学回望。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">一言以蔽之:写赤水之渡,得长征之神;有铁血之势,有青山之远。</b></p>