五台山

孙家福

<p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">五台山,坐落于山西忻州市,中国四大佛教名山之首,文殊菩萨道场,国家5A级景区、世界文化遗产,世界五大佛教圣地之一。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">五台山由东、南、西、北、中五座山环抱组成,山顶皆平坦如台,故名五台。五台山寺庙群核心集中在台怀镇,山间气候凉爽,自古称为清凉胜境,所以,五台山别名清凉山。2026年9月17日到此一游。</span></p> <p class="ql-block">  ★★★★★★★★★★★★★★★★★</p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">自游客中心,免费乘8路公交车前往台怀镇,大约50分钟车程,每10分钟左右一班车,非常方便,汽车经过各寺院可以随时上下车。也可以申请自驾前往。</span></p> 殊像寺 <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">殊像寺,位于台怀镇西南,面朝梵仙山。乘公交车在此下车,步行即到。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">山门外面有 般若泉,相传是智慧之泉,古时候帝王朝山常取此泉水。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">殊像寺与显通寺、塔院寺、菩萨顶、罗睺寺合称五台山五大禅处,是全国重点寺院。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">大文殊殿,重檐歇山,殿内供奉文殊骑狻猊(狮子),塑像通高 9.87 米,是台怀镇最高的一尊文殊彩塑,明代弘治年间原作,保留至今。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">荞面头文殊:相传当年菩萨身躯、坐骑完工,唯独面容难以塑造,工匠忽见云端文殊显现,慌忙拿荞面随手捏下真容,之后贴金装上去,故称此名。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">游览殊像寺半个小时左右。</span></p> <p class="ql-block">  ★★★★★★★★★★★★★★★★★</p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">塔院寺与殊像寺相隔不远,出殊像寺步行一刻钟左右即到。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">塔院寺维修,四年多一直关闭,今天第一天对外开放,非常幸运,巧合也是缘分。</span></p> 塔院寺 <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">塔院寺,五台山五大禅林之一,也是五台山的象征,寺因大白塔得名。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">大白塔(释迦牟尼舍利塔),覆钵式藏式砖塔,通体刷白,是国内体量巨大的元代风格大白塔。</span></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">塔的回廊设有一百二十个转经筒,可沿着塔外围顺时针转塔礼拜。塔檐一共挂着 252 枚铜风铃,山风吹过铃声悦耳。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">文殊发塔,大白塔旁边一座小巧的白色小塔,相传埋藏文殊菩萨发丝。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">寺内设有毛主席路居馆,1948年伟人赴西柏坡途中遇大雪,在此方丈院夜宿一晚。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">只要进入台怀镇,远远就能看见大白塔。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">游览塔院寺一个小时左右,其中绕大白塔转经,顺时针至少转三圈,约半个小时。</span></p> <p class="ql-block">  ★★★★★★★★★★★★★★★★★</p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">塔院寺后身就是显通寺,塔院寺原来是显通寺的一部分,明万历年间,扩建后独立成寺。出塔院寺右转就到显通寺。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">显通寺山门入口旁边的钟楼。</span></p> 显通寺 <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">显通寺(五大禅林之首),五台山历史最古老的寺院,始建东汉永平年间,古称大孚灵鹫寺,和洛阳白马寺同为国内最早一批佛寺。</span></p><p class="ql-block">​</p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">明代石照壁——清凉妙高处,清凉为五台山别称,妙高喻佛法圣境。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">自石壁墙前登上高台,可达铜殿。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">前方一组鎏金铜塔,后方是无量殿,又叫无梁殿,整座大殿全部用砖石拱券砌筑,没有一根梁柱,所以称作“无梁”,明代所建,建筑技艺十分高超。殿身开七个拱洞,体量巨大,曾存放大量佛经。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">金灿灿的铜塔与古朴厚重的无量殿前后相映。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">几座铜宝塔,塔身遍雕佛菩萨,金光耀眼。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">铜铸宝塔,塔身遍铸佛像,金光熠熠。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">铜佛像右下角有土地庙,庙中土地爷号称最大土地爷。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">游览显通寺大约一个半小时。</span></p> <p class="ql-block">  ★★★★★★★★★★★★★★★★★</p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">自显通寺到菩萨顶有一段距离,步行大约半个小时,途中路过一影壁,上刻顺治皇帝归山词,顺治出家是五台山流传很广的一段故事,正史之中顺治并未出家,此篇是后人托名所作。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">  《顺治皇帝归山词》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">天下丛林饭似山,钵盂到处任君餐。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">黄金白玉非为贵,惟有袈裟披最难。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">朕乃大地山河主,忧国忧民事转烦。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">百年三万六千天,不及僧家半日闲。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor"></span>悔恨当初一念差,黄袍换去紫袈裟。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">吾本西方一衲子,因何流落帝王家。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">来时欢喜去时悲,空在人间走一回。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">不如不来也不去,也无欢喜也无悲。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">每日清闲自己知,红尘之事若相离。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">未曾生我谁是我,生我之时我是谁。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">长大成人方是我,合眼朦胧又是谁。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">兔走鸟飞东复西,为人切莫用心机。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">百年世事三更梦,万里乾坤一局棋。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">禹开九洲汤放桀,秦吞六国汉登基。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">古来多少英雄将,南北山头卧土泥。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">口中吃得清和味,身上常披百衲衣。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">五湖四海为上客,逍遥佛殿任君栖。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">莫道出家容易得,只缘累代种根基。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">十八年来不自由,征南战北几时休。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">我今撒手归山去,管甚千秋与万秋。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">继续前行,路过广宗寺,寺旁有一石照壁。照壁中间龛内弥勒佛,左右大字分别是福、佛,寓意见佛纳福。</span></p> 菩萨顶 <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">菩萨顶,坐落灵鹫峰顶,海拔 1797 米,又叫真容院、大文殊寺,是五台山地位最高的藏传(黄庙)寺院,统管全山黄庙事务,清代皇家行宫。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">菩萨顶,始建北魏,清代改为喇嘛寺院,按照皇宫形制重修,殿顶铺设只有皇家才可使用的黄色琉璃瓦,远望金碧辉煌,被称作“喇嘛宫”。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">山门之前一百零八级陡峭石阶,寓意登台阶,踏掉世间一百零八种烦恼。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">石阶顶端牌楼匾额 灵峰胜境,为康熙御笔。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">登上菩萨顶,俯瞰台怀镇。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">游览菩萨顶大约一个半小时。</span></p> <p class="ql-block">  ★★★★★★★★★★★★★★★★★</p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">从菩萨顶出来去广化寺徒步,半个多小时。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">途中路过十方堂,又叫广仁寺,紧邻罗睺寺,属于藏传黄庙,“十方” 指四面八方,寓意接纳天下各地修行之人。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">途中路旁有一方创意合体“福”字石刻,字形巧妙,福字里面藏着一个小人,人在福中。寓意:人在福中,应知惜福。</span></p> 广化寺 <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">广化寺,坐落台怀镇清水河畔,东近黛螺顶,西望菩萨顶。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">广化寺格局比较特别:山门独立修建,和天王殿并不相连。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">广化寺石雕影壁,青石浮雕栩栩如生,讲述佛教故事,构图宏大,雕刻精湛。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">大雄宝殿,大殿彩绘繁复精美,上下两块匾额:大雄宝殿、得大自在,气势恢宏。殿旁矗立着硕大华丽的转经筒,色彩绚丽,绘满吉祥图案,是寺院标志性景观。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">广化寺地藏殿前的彩绘藏式佛塔。塔身彩绘绚丽,金塔高耸。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">广化寺藏经楼,全木制作楼阁,斗拱层层叠叠,飞檐高翘,典藏佛家经卷,古朴而壮观。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">广化寺广场,一排汉白玉吉祥八宝石雕, 依次为法轮、白伞、金鱼、宝瓶、莲花、宝幢、法螺、吉祥结,是藏传佛教经典吉祥象征。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">广化寺,因夜景灯光走红,被称为五台山最美寺院。游览广化寺大约半个小时。</span></p> <p class="ql-block">  ★★★★★★★★★★★★★★★★★</p> 黛螺顶 <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">位于台怀镇东侧,清水河畔,是台怀片区地势最高的寺院。山形如一只墨绿色海螺。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">遥看黛螺顶,恰似海螺化青山。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">天色渐晚,体力将尽,没登黛螺顶,坐车返程。这次游览的寺庙有:殊像寺、塔院寺、显通寺、菩萨顶、广化寺,历时七八个小时。</span></p>