<p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 原名《训蒙文》,全书分为总叙、入则孝、出则弟、谨、信、泛爱众、亲仁、余力、学文八部分。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 总叙</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 原文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 弟子规,圣人训。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 首孝悌,次谨信。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 泛爱众,而亲仁。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 有余力,则学文。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 译文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 《弟子规》这本书,是依据圣贤孔子的教诲编成。首先要孝敬父母、友爱兄弟姐妹;其次言行谨慎,恪守信用。博爱大众,亲近有仁德的人。做好这些之后,如果还有多余精力,再去学习典籍知识。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor"></span></span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 入则孝(在家孝敬父母)</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 原文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 父母呼,应勿缓。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 父母命,行勿懒。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 父母教,须敬听。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 父母责,须顺承。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 冬则温,夏则清。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 晨则省,昏则定。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 出必告,反必面。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 居有常,业无变。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 事虽小,勿擅为。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 苟擅为,子道亏。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 物虽小,勿私藏。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 苟私藏,亲心伤。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 亲所好,力为具。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 亲所恶,谨为去。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 身有伤,贻亲忧。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 德有伤,贻亲羞。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 亲爱我,孝何难。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 亲憎我,孝方贤。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 亲有过,谏使更。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 怡吾色,柔吾声。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 谏不入,悦复谏。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 号泣随,挞无怨。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 亲有疾,药先尝。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 昼夜侍,不离床。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 丧三年,常悲咽。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 居处变,酒肉绝。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 丧尽礼,祭尽诚。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 事死者,如事生。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 译文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 父母呼唤,应当立刻应答,不可迟缓;父母交代事情,立刻行动,不要偷懒。父母教诲,恭敬聆听;父母责备,虚心接受。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 冬天让父母温暖,夏天让父母清凉。早晨请安,晚上服侍安睡。出门要告知父母,回家当面报平安。生活作息要有规律,做事不要随意变更。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 事情虽小,不可擅自做主;私自行事,有损为人子女本分。物品虽小,不可私自藏起来;私藏东西,会让父母伤心。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 父母喜爱的,尽力准备妥当;父母厌恶的,小心去除。身体受伤,会让父母担忧;品德有污点,会让父母蒙羞。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 父母喜爱自己,做到孝顺不难;父母不理解自己,依然尽孝,才是真正贤德。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 父母有过失,委婉规劝使其改正。规劝时和颜悦色,声音轻柔。如果不肯听,等父母心情好再劝。哪怕哭着恳求,就算被责打,心中也毫无怨言。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 父母生病,汤药要先尝。夜守候,不离病床。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 父母去世,守孝三年,常怀哀思。居住简朴,戒除酒肉。办理丧事恪守礼仪,祭祀心怀至诚。对待逝去亲人,如同他们在世一般恭敬。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor"></span></span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 出则弟(在外尊敬兄长、长辈)</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 原文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 兄道友,弟道恭。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 兄弟睦,孝在中。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 财物轻,怨何生。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 言语忍,忿自泯。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 或饮食,或坐走。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 长者先,幼者后。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 长呼人,即代叫。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 人不在,己即到。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 称尊长,勿呼名。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 对尊长,勿见能。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 路遇长,疾趋揖。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 长无言,退恭立。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 骑下马,乘下车。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 过犹待,百步余。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 长者立,幼勿坐。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 长者坐,命乃坐。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 尊长前,声要低。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 低不闻,却非宜。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 进必趋,退必迟。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 问起对,视勿移。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 事诸父,如事父。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 事诸兄,如事兄。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 译文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 哥哥友爱弟弟,弟弟恭敬哥哥。兄弟和睦,孝道就在其中。看淡财物,怨恨从何而起;言语懂得忍让,冲突自然消失。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 吃饭、落座、行走,长辈在前,晚辈在后。长辈找人,立刻帮忙呼叫;人不在,自己上前听吩咐。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 称呼长辈,不可直呼名字;面对长辈,不要炫耀才干。路上遇见长辈,快步上前行礼。长辈若无吩咐,恭敬退后站立。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 骑马见到长辈要下马,乘车要下车。长辈走过,等候大约百步之后再离开。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 长辈站着,晚辈不能坐;长辈坐下,吩咐你坐才可以坐。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 长辈面前说话声音要轻柔,但声音太小听不见,也不合适。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 拜见长辈快步上前,告退时缓慢退出。长辈问话,起身应答,目光不要东张西望。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 侍奉别人的父辈,如同侍奉自己父亲;侍奉别人的兄长,如同侍奉自己兄长。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor"></span></span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 谨(日常言行谨慎)</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 原文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 朝起早,夜眠迟。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 老易至,惜此时。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 晨必盥,兼漱口。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 便溺回,辄净手。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 冠必正,纽必结。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 袜与履,俱紧切。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 置冠服,有定位。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 勿乱顿,致污秽。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 衣贵洁,不贵华。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 上循分,下称家。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 对饮食,勿拣择。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 食适可,勿过则。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 年方少,勿饮酒。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 饮酒醉,最为丑。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 步从容,立端正。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 揖深圆,拜恭敬。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 勿践阈,勿跛倚。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 勿箕踞,勿摇髀。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 缓揭帘,勿有声。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 宽转弯,勿触棱。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 执虚器,如执盈。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 入虚室,如有人。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 事勿忙,忙多错。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 勿畏难,勿轻略。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 斗闹场,绝勿近。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 邪僻事,绝勿问。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 将入门,问孰存。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 将上堂,声必扬。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 人问谁,对以名。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 吾与我,不分明。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 用人物,须明求。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 倘不问,即为偷。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 借人物,及时还。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 后有急,借不难。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 译文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 清晨早起,夜晚迟睡。时光易逝,转眼老去,要珍惜当下。早晨洗漱漱口,上完厕所及时洗手。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 帽子戴端正,纽扣系好。袜子鞋子都要穿妥帖。衣帽衣物,固定摆放位置,不要乱丢弄脏。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 衣服贵在整洁,并不在于华丽。穿着要符合身份,也要和家境相称。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 面对饭菜,不要挑挑拣拣,饮食适量,不要过量。年少不要饮酒,喝醉失态最为难看。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 走路从容,站立端正。作揖弯腰到位,跪拜心怀恭敬。进门不要踩门槛,不要歪身斜靠;不要盘腿而坐,不要抖动大腿。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 掀帘子动作轻,不要发出声响。转弯留出空间,不要撞到器物棱角。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 拿着空器皿,也要像拿着盛满东西一样小心;进入空房间,也要像屋内有人一样庄重。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 做事不要慌促,慌乱容易出错。不要畏惧困难,也不要轻率敷衍。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 打架喧闹场所,绝不靠近;怪异邪僻的事情,绝不打听。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 准备进门,先问屋内何人。将要进入厅堂,提高声音让人知晓。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 别人问是谁,报上姓名。只说“是我”,别人分辨不清。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 使用别人物品,必须当面请求。不告知就取用,等同于偷窃。借别人东西,及时归还,日后有急用再借就不难。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor"></span></span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 信(待人诚实守信)</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 原文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 凡出言,信为先。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 诈与妄,奚可焉。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 话说多,不如少。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 惟其是,勿佞巧。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 奸巧语,秽污词。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 市井气,切戒之。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 见未真,勿轻言。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 知未的,勿轻传。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 事非宜,勿轻诺。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 苟轻诺,进退错。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 凡道字,重且舒。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 勿急疾,勿模糊。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 彼说长,此说短。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 不关己,莫闲管。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 见人善,即思齐。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 纵去远,以渐跻。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 见人恶,即内省。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 有则改,无加警。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 唯德学,唯才艺。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 不如人,当自砺。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 若衣服,若饮食。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 不如人,勿生戚。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 闻过怒,闻誉乐。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 损友来,益友却。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 闻誉恐,闻过欣。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 直谅士,渐相亲。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 无心非,名为错。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 有心非,名为恶。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 过能改,归于无。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 倘掩饰,增一辜。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 译文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 凡是开口说话,诚信为先。欺骗、虚妄的话,怎么可以说。话多不如话少,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 说话务求恰当,不要花言巧语。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 奸巧哄骗、粗俗脏话,市井庸俗习气,一定要戒除。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 事情没有看真切,不要轻易发言;了解不够确切,不要随意传播。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 不合道义的事,不要轻易许诺;轻易许诺,会让自己进退两难。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 说话吐字稳重舒缓,不要急促含糊。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 有人议论他人是非,如果和自己无关,不要多管闲事。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 看见他人善行,想着向他看齐;哪怕差距很大,慢慢努力追赶。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 看见他人恶行,立刻反省自己。有同样毛病就改正,没有也要警惕。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 品德学问、才干技艺,如果比不上别人,应当自我勉励。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 若是衣着饮食不如别人,不必忧愁难过。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 听到批评就生气,听到赞美就欢喜,那么坏朋友会靠近,良友会远离。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 听到赞誉心中不安,听到过失反而欣喜,正直真诚的人,会慢慢亲近你。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 无心犯下过失,叫做错;故意去做坏事,叫做恶。有错肯改正,过错慢慢消除;如果刻意遮掩,就是又多一重过错。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor"></span></span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 泛爱众(博爱众人)</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 原文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 凡是人,皆须爱。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 天同覆,地同载。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 行高者,名自高。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 人所重,非貌高。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 才大者,望自大。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 人所服,非言大。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 己有能,勿自私。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 人所能,勿轻訾。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 勿谄富,勿骄贫。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 勿厌故,勿喜新。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 人不闲,勿事搅。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 人不安,勿话扰。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 人有短,切莫揭。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 人有私,切莫说。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 道人善,即是善。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 人知之,愈思勉。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 扬人恶,即是恶。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 疾之甚,祸且作。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 善相劝,德皆建。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 过不规,道两亏。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 凡取与,贵分晓。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 与宜多,取宜少。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 将加人,先问己。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 己不欲,即速已。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 恩欲报,怨欲忘。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 报怨短,报恩长。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 待婢仆,身贵端。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 虽贵端,慈而宽。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 势服人,心不然。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 理服人,方无言。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 译文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 所有的人,都应当互相爱护。我们同在一片天空下,同受大地承载。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 品行高尚的人,名声自然崇高。人们敬重的,不是外貌好看。才干广博的人,声望自然盛大。人们信服的,不是大话空话。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 自己有能力,不要自私独享;别人有才干,不要轻易诋毁。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 不要巴结富人,不要对穷人傲慢。不要厌弃旧友,不要只喜爱新交。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 别人忙碌没空,不要拿事情打扰;别人心绪不安,不要用言语烦扰。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 别人的短处,不要揭穿;别人的隐私,不要向外谈论。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 称赞他人善行,本身就是善行;对方听到,会更加努力向善。宣扬别人的过错,本身就是恶行。过分指责他人,容易招来灾祸。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 互相劝勉行善,双方品德提升;看见过错不规劝,双方德行都受损。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 财物给予和索取,一定要分明。给予别人应当多,向人索取应当少。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 打算这样对待别人,先问问自己愿不愿意承受。自己不愿意的事,立刻停止。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 恩情要想着报答,怨恨要尽量忘掉。记怨要短,报恩要长久。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 对待家中仆人,自身品行要端正;品行端正之外,还要仁慈宽厚。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 靠权势逼迫别人服从,对方内心并不服气。用道理使人信服,才会心悦诚服。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor"></span></span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 亲仁(亲近有德之人)</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 原文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 同是人,类不齐。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 流俗众,仁者希。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 果仁者,人多畏。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 言不讳,色不媚。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 能亲仁,无限好。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 德日进,过日少。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 不亲仁,无限害。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 小人进,百事坏。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 译文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 同样是人,品性高低各不相同。平庸的普通人多,仁德之人稀少。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 真正有仁德的人,众人自然敬重。说话坦荡不隐瞒,神色不讨好谄媚。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 能够亲近仁者,有无穷益处;品德一天天进步,过失一天天减少。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 不亲近仁者,会有很多害处;小人会靠近你,很多事情都会败坏。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor"></span></span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 余力学文(德行为本,读书为辅)</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 原文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 不力行,但学文。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 长浮华,成何人。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 但力行,不学文。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 任己见,昧理真。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 读书法,有三到。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 心眼口,信皆要。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 方读此,勿慕彼。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 此未终,彼勿起。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 宽为限,紧用功。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 工夫到,滞塞通。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 心有疑,随札记。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 就人问,求确义。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 房室清,墙壁净。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 几案洁,笔砚正。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 墨磨偏,心不端。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 字不敬,心先病。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 列典籍,有定处。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 读看毕,还原处。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 虽有急,卷束齐。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 有缺坏,就补之。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 非圣书,屏勿视。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 蔽聪明,坏心志。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 勿自暴,勿自弃。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 圣与贤,可驯致。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 译文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 不去实践德行,只一味读书,只会增长浮华习气,能成为什么样的人?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 只去做事实践,不读书明理,容易凭主观想法行事,不明白真正道理。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 读书的方法,讲究三到;心到、眼到、口到,三者都很重要。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 正在读这一段,不要想着另一本书。这一本没有读完,不要开启另一本。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 规划学习期限可以放宽,但日常用功要抓紧。功夫下足,不懂的地方自然通达。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 心中有疑问,随手记下来,向人请教,求得准确含义。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 书房保持干净,墙壁整洁。书桌洁净,笔墨摆放端正。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 墨磨偏了,说明心思不专一;字写得潦草不工整,说明内心浮躁。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 典籍摆放固定位置,读完放回原处。就算遇到急事,也要把书卷整理整齐。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 书本有破损,及时修补。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 不是圣贤经典,搁置不要看,以免蒙蔽智慧,败坏心性。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 不要自甘堕落,不要放弃自己。圣贤的境界,可以循序渐进达到。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor"></span></span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 转自:丽 琳</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 制作:奇 石</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor"></span></span></p>