自由诗(二二〇)

莫谷强

<p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍20世纪京津画派著名画家(十七)</p><p class="ql-block">封面:‍‍陈半丁《高士观瀑图》(局部)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍‍‍题记:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍陈半丁(1876年5月14日-1970年1月29日)原名陈年,字静山,号半丁,浙江绍兴柯桥人,近现代书画、篆刻大家,京津画派核心人物,诗书画印四绝。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁肖像(一)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">上联:渊深识鱼乐</p><p class="ql-block">‍下联:树古多禽来</p><p class="ql-block">‍—— 静侯先生属,集碣字。山阴陈半丁。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:<span style="font-size:18px;">陈半丁书法作品(一)篆书五言联(集石鼓文联)</span></p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍九五六,人物介绍</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍陈半丁<span style="font-size:18px;">清光绪二年出生在浙江绍兴,*</span></p><p class="ql-block">‍他<span style="font-size:18px;">出身行医务农之家</span>家境极其清贫。</p><p class="ql-block">‍自幼学习诗文书画<span style="font-size:18px;">6岁丧母9岁丧父,**</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">外祖母离世后由叔婶抚养孤苦伶仃。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">少时务过农织过带挑过担只为谋生,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">无论‍如何勤勉最终还是被赶出家门。</span></p><p class="ql-block">‍14<span style="font-size:18px;">岁就在兰溪一店当学徒开始独立,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍15岁转至钱庄当学徒有了笔墨缘分。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍</span>自言当时<span style="font-size:18px;">一发不可收</span>嗜书画已入骨,</p><p class="ql-block">‍除了钱庄干活他埋头画画饥饿不顾。</p><p class="ql-block">‍19岁时随表叔吴隐<span style="font-size:18px;">来上海于严小舫,***</span></p><p class="ql-block">‍结识<span style="font-size:18px;">蒲华任伯年后得到吴昌硕眷顾。****</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍*注:<span style="font-size:18px;">清光绪二年,1876年5月14日出生。**注:父亲在时,读过三年半私塾。***注:</span>吴隐(1867~1922),字石潜,近代篆刻家、文化企业家。杭州西泠印社创始人之一。****注:<span style="font-size:18px;">拜入吴昌硕门下,朝夕追随学习书画篆刻,为吴昌硕入室弟子。</span></p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《高士观瀑图》(全景图)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍题跋:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">石逶迤与赤城连,云锁琼楼满楼烟。</p><p class="ql-block">不用飚车凌弱水,人间自有拒行仙。</p><p class="ql-block">—— 丙子春日,写于首都。二耔山馆半丁老人年九十有一。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《高士观瀑图》(局部之一)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">陈半丁花鸟植根吴昌硕金石大写意,</p><p class="ql-block">‍又吸收明代白阳青藤清代南田笔意,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">金石气与文人雅韵兼备且浓而不艳,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">一改海派浓烈以中正平和自成一体。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍其<span style="font-size:18px;">浅绛</span>山水取法石涛沈周最见功力,</p><p class="ql-block">‍皱法厚重善画层山飞瀑与溪亭高士。</p><p class="ql-block">‍他的<span style="font-size:18px;">篆书专攻石鼓文线条圆厚古拙,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">行书古茂取自于晋唐兼融金石笔意。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍40岁后到北京初就职于北京图书馆,</p><p class="ql-block">‍后来成为北平艺术专科学校的一员。</p><p class="ql-block">‍不断<span style="font-size:18px;">吸收明清各家画法而独树一帜,*</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">其‍作品笔墨苍润朴拙沉着形象简练。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍*注:其绘画,兼善花鸟、山水、人物,以花鸟成就最高。</p><p class="ql-block">‍‍下图:陈半丁《高士观瀑图》(局部之二)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍溪涧蜿蜒,心静似水。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍‍下图:陈半丁《高士观瀑图》(局部之三)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍欣赏随感:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍层岩叠巘接青冥,飞瀑流泉落翠屏。</p><p class="ql-block">古木盘根藏野壑,倚水虚坐在茅亭。</p><p class="ql-block">连云远岫含薄烟,隔谷仙山入丹青。</p><p class="ql-block">一阵松风尘虑净,涧边溪声<span style="font-size:18px;">凭栏听。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍‍下图:陈半丁《高士观瀑图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍九五七,山水画</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍陈半丁的山水画以师法石涛为根基,融汇宋元诸家,形成疏放苍润、古雅简约的个人面貌。他虽以花鸟画名世,但山水境界被评价为“高于其一般花鸟作品”。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《拟元人意山水》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">四王入手核心取法石涛兼学元四家,</p><p class="ql-block">以及‍沈周与蓝瑛等宋元明清诸名家;</p><p class="ql-block">‍早年受到海派的熏陶中年定居北京,</p><p class="ql-block">‍融汇海派笔墨与京派文人山水精华。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">笔墨运行苍润古拙用笔以中锋为主,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">不追求海派狂放霸悍</span>线条沉厚含蓄,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">师古而不泥古临古迹意临而非死摹,</span></p><p class="ql-block">挥洒自如<span style="font-size:18px;">干湿兼具‍墨色的层次丰富。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">多采用高远深远构图形成成熟范式,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">山石皴法简画松笔墨朴厚有书卷气。</span></p><p class="ql-block">‍绘<span style="font-size:18px;">层山云海善以云气留白分割画面,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍布局均衡端庄营造出山居清幽隐逸。*</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">*注:寄托文人避俗、静赏云山的精神追求。晚年笔墨愈发浑朴空灵,意境简淡静穆。</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《看山图》(全景图)</p><p class="ql-block">‍‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍题跋:</p><p class="ql-block">结茅山阴溪之曲,花满轩窗对修竹。</p><p class="ql-block">‍四时谡谡对秋风,三径蓠蓠忧寒玉。</p><p class="ql-block">‍也知一日不可无,彼且恶乎免尘俗,</p><p class="ql-block">‍狂涂飞梦绕湘江,廿五清弦秋水绿。</p><p class="ql-block">—— 乙西正月,半丁老人年。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《看山图》(局部之一)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍这幅画是陈半丁晚年山水立轴作品,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">写层叠奇峰云海翻涌崖间飞瀑似倾;</span></p><p class="ql-block">‍山间筑草堂数间松虬石古云气弥漫,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">‍是其典型的京派山水寄情林泉意境。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">近景苍松盘曲<span style="font-size:18px;">色泽温润清雅染花青,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">‍远景群峰耸立云气中山石皴法苍劲。</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">墨色层次丰富云纹是此画出彩之处,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">以流动卷曲的线条勾云缥缈而空灵。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">陈半丁此作融合明代石涛沈周笔意,</p><p class="ql-block">‍以书入画长题溢满幅诗书画印合一;</p><p class="ql-block">‍不刻意追求奇险不追求反复的皴擦,</p><p class="ql-block">‍重在表现旷达的心境和<span style="font-size:18px;">山居的隐逸。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《看山图》(局部之二)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍群峰沉浮, 苍松隐约。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《看山图》(局部之三)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍欣赏随感:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍奇峰阵列起云烟,飞瀑流泉落翠巅。</p><p class="ql-block">苍松蟠曲依峭壁,仙居结庐在人间。</p><p class="ql-block">长题寄意溢诗塘,钤印留念画角边。</p><p class="ql-block">一卷山水飘逸气,卧游提笔万峰连。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《看山图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">赤壁图是中国绘画史近千年的母题,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">它源于苏轼前后赤壁赋意境与诗意。</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">自北宋李公麟始历经南宋至元明清,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍历代画家武元直文徵明都以此为题。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍陈半丁此画<span style="font-size:18px;">被明确列为其代表作品,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍</span>‍他延续了这一千年文脉并有所创新;</p><p class="ql-block">‍他的夜游赤壁图正是对苏东坡夜游,</p><p class="ql-block">‍泛舟江上这一经典文人意象的致敬。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">陈半丁的赤壁夜游虽题拟唐解元意,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">而带入了石涛苍茫浑厚的笔墨气质。</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">同时兼融明清诸家形成了苍润朴拙,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">而整体保持文人画练达概括的气息。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍‍下图:陈半丁《夜游赤壁图》(全景图)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍画面主体长题(陈半丁自题)</p><p class="ql-block">我昔南越过赤壁,曾上矶头访旧迹。</p><p class="ql-block">吴魏胜负了多闲,一曲渔调楚水碧。</p><p class="ql-block">黄岗边客睿智翁,扁舟向海人中龙。</p><p class="ql-block">罗襟得酒逸兴发,扁舟独泛江湖中。</p><p class="ql-block">江山如许,请看赤壁之醉,挟飞仙梦,与语直将天地等。浮湛三国周郎曾,此役渺渺遨游,想当年图画,洞老枯髯,醉看髯翁,清光九千。古潭独立,自咏江云。</p><p class="ql-block">—— 偶作文人写意赤壁图,检旧稿书于西窗。丙寅年,属子为文,山阴陈年,半丁。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍‍‍‍下图:陈半丁《夜游赤壁图》(局部之一)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍此画绘赤壁群峰巍峨<span style="font-size:18px;">‍采用高远构图,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">‍前景苍松立矶石远山层叠皴染兼具;</span></p><p class="ql-block">‍大江浩渺而水面一叶小舟载客泛游,</p><p class="ql-block">‍融合了元人山水的淡逸与海派笔墨。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">山石以淡墨层层晕染丰富峰峦层次,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">淡墨波纹写流水小舟人物寥寥数笔。</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">画幅上方的长篇行书题诗笔墨跌宕,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">右侧史树青鉴藏题跋增添文献价值。*</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">这件作品代表陈半丁中年山水面貌,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">不追求狂怪重在怀古清幽意境营造。</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">将咏史的长诗书法与绘画融为一体,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">也是近现代赤壁题材山水名作金锚。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍*注:<span style="font-size:18px;">史树青作边跋盛赞其“诗中有画,画中有诗”。</span></p><p class="ql-block">‍‍‍‍‍下图:陈半丁《夜游赤壁图》(局部之二)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍古潭独立,江风明月。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍‍‍‍‍下图:陈半丁《夜游赤壁图》(局部之三)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍‍右侧边跋(史树青题)</p><p class="ql-block">陈半丁先生绘赤壁夜游图轴。东坡先生赤壁之游,前后两赋,名垂千古。今赤壁长诗,半丁先生书于本图之上,真诗中有画,画中有诗之佳作也。庐州史树青题。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍‍‍‍‍下图:陈半丁《夜游赤壁图》(局部之四)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍欣赏随感:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍危峰雄峙大江横,浩淼烟波一棹轻。</p><p class="ql-block">古木苍崖藏旧迹,长歌落墨寄幽情。</p><p class="ql-block">千年浪淘英雄事,半幅图留赤壁名。</p><p class="ql-block">诗画同轴怀古意,笔端犹带汉秋音。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍‍‍‍‍下图:陈半丁《夜游赤壁图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍九五八,花鸟画</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍陈半丁的花鸟画以写意花卉成就最高,是京津画派的代表人物之一。他的风格主要源于“海派”吴昌硕,但能自出新意,启功曾评价他学吴昌硕而“清隽过之”。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《荷塘双鸭图》右侧边跋:半丁老人荷塘双鸭之图,十墨山房主人朱荣题。<span style="font-size:18px;">(鉴藏题字)</span></p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍古瓶斜插一枝梅,清供盈案迎春来。</p><p class="ql-block">红柿凝霜含吉意,白菘抱玉守清怀。</p><p class="ql-block">双鳞挂索余年庆,老干繁花向暖开。</p><p class="ql-block">静山妙写岁朝景,金石毫端蕴雅才。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍上部是梅枝虬曲以金石笔法写枝干,</p><p class="ql-block">‍‍下方两颗白菜以淡墨勾叶花青渲染,</p><p class="ql-block">古瓷瓶‍两只淡彩加纹饰雅致而厚重。</p><p class="ql-block">‍红柿为画面点睛双鱼墨色赋予质感。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍此画<span style="font-size:18px;">属于其成熟期小写意花鸟作品,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">岁朝题材绘新春供案雅物红梅古瓶;</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">红梅报春白菜寓清白双鱼年年有余,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍红柿寓意事事如意集多重美好心情。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">下图:陈半丁《<span style="font-size:18px;">岁朝清供》</span>中年博古花鸟代表作品。</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">晓露丹蕊,冰天芳姿。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《雪后山茶》题跋:雪后无颜色,凌寒见此花。—— 半丁老人</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍老藤盘屈走龙蛇,串串琼英缀紫霞。</p><p class="ql-block">长线凌空牵晓露,繁阴叠翠护芳华。</p><p class="ql-block">毫端暗蓄金石气,纸上飘进檐外花。</p><p class="ql-block">半丁挥洒墨汁新,一轴春意落素纱。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍主干以焦墨与赭石写出将繁英撑起,</p><p class="ql-block">‍线条如篆籀盘曲老辣尽显金石功底。</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">花穗淡紫花青其浓淡错落晶莹饱满,</span></p><p class="ql-block">‍细藤似灵动长线<span style="font-size:18px;">疏密穿插</span>婉转飘逸。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍叶片墨色掺青向背分明左侧有题诗,</p><p class="ql-block">‍与画面藤蔓线条气韵相通融为一体。</p><p class="ql-block">‍紫藤寓紫气东来是文人画常见题材,</p><p class="ql-block">‍取吴昌硕金石笔意又融入秀润之气。*</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍*注:体现了陈半丁南风北渐,“刚健含婀娜”的典型艺术风格。</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《紫藤图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍素英凝雪,丹葩流霞。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《红白梅花图》题跋:月中梅花晚开,百花头上先春。甲辰灯节作此,半丁老人年九十。</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">秋阶露冷海棠香,翠叶纷披缀艳妆。</p><p class="ql-block">细茎垂红凝晓色,双禽振羽趁新凉。</p><p class="ql-block">毫端漫写篱边趣,纸上闲吟院外章。</p><p class="ql-block">莫道西风催岁晚,繁花犹自耀素缃。</p><p class="ql-block">‍‍</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍海棠花轻盈秀润浓黄点蕊淡粉点瓣,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍它的叶片是以花青和墨色轻轻晕染,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍叶脉用极细线条勾勒厚重而有层次,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍花茎细劲而连绵繁花垂落姿态婉转。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">上空的两只麻雀一俯一仰灵动活泼,</span></p><p class="ql-block">‍由<span style="font-size:18px;">墨色分出背腹振翅翻飞神态鲜活。</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">兼取吴昌硕金石笔墨华喦灵动禽鸟,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">是陈氏典型的庭院小景花鸟画佳作。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《秋花双雀图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍浓墨撇写,俯仰摇曳。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《竹石图》题跋:倚竹佳人翠袖长,天寒犹著薄衣裳。扬州近日红千叶,自是风流时世妆。半丁老人年,撫瞎尊者。</p><p class="ql-block">注:诗意取自古人咏竹名句,“瞎尊者”即石涛,此幅为抚石涛笔意所作。</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍蕉阴覆石夏风柔,榴挂繁枝待熟收。</p><p class="ql-block">裂壳藏珠凝艳色,虬枝盘曲伴清幽。</p><p class="ql-block">毫端泼墨写清趣,纸上留诗寄雅游。</p><p class="ql-block">一纸庭前风物好,丹青写尽岁华悠。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍画面绘湖石石榴枝干与阔大芭蕉叶,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">枝头垂挂着数枚石榴有的已经微裂,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">果实以淡彩晕染在裂口处点染胭脂,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">芭蕉大叶则以花青加淡墨阔笔挥写。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">陈半丁花果画取法明代的青藤白阳,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍兼融吴昌硕金石笔意蕴含激昂铿锵。</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">笔墨洒脱状物传神而不拘泥于细谨,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍设色淡雅将庭院风物写得生机飞扬。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《芭蕉石榴图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍三秋霜华,三友高逸。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:《三秋图》作者:陈半丁(陈年),赵云壑补树,姚锡钧题款,合绘作品。</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍欣赏随感:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍奇石嶙峋护素葩,柔条带刺倚烟霞。</p><p class="ql-block">琼英浥露凝清魄,翠叶含风散淡华。</p><p class="ql-block">老去毫端存雅韵,闲将幽态写春衙。</p><p class="ql-block">不随艳色争繁圃,独抱冰心落画纱。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《白蔷薇湖石图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍九五九,人物画</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍陈半丁的人物画虽不如其花卉那样广为人知,但吴昌硕曾盛赞他“写花草、人物直追宋元,近写罗汉变换百出,求者履盈户外”。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《松荫论道图》题跋:明月归碧山,落花满沼水。潺潺岚光入壁,圆室润芝花。优帷枕席闲,莫问山灵。掩客主偏怜,松月待人还。张君有志能遗世,白发相期水竹间。半丁老人。</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍画面绘虬髯客红拂女李靖风尘相遇,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">枯树斜倚红拂李靖相伴虬髯客骑驴,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">风尘三侠取大唐传奇故事虬髯客传,*</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">人物生动传神笔墨灵动呈海派意趣。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">人物造型取法任伯年线条简练流畅,</p><p class="ql-block">‍面部神态刻画鲜活虬髯客豪迈爽朗;</p><p class="ql-block">‍‍还有红拂女温婉灵动李靖沉静儒雅,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">蒲华的题款笔墨奔放书画相得益彰。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍造型简练生动背景枯树以枯笔写出,</p><p class="ql-block">‍荒寒苍茫<span style="font-size:18px;">的氛围感烘托风尘的</span>江湖。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">陈半丁早年在上海得任伯年的亲授,</span></p><p class="ql-block">‍也<span style="font-size:18px;">是他海派人物画的一件珍贵实物。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍*注:大唐<span style="font-size:18px;">传奇《虬髯客传》,写豪杰知己相逢、江湖侠义之事。</span></p><p class="ql-block">‍下图:《风尘三侠》作者:陈半丁(字静山),蒲华(作英)题写款识,<span style="font-size:18px;">此为陈半丁早年人物画代表作,也是其现存最早作品之一。</span></p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍江湖风尘,驱驰凌云。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍附录一:《风尘三侠》作者:任伯年(任颐)</p><p class="ql-block">创作年代:光绪癸未年(1883年),设色纸本立轴</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍欣赏随感:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">策马风尘意气生,</span>江湖邂逅叙豪情。</p><p class="ql-block">虬客襟怀藏万里,红拂慧眼识群英。</p><p class="ql-block">枯树荒途写萍迹,侠义传奇留丹青。</p><p class="ql-block">静山早岁挥毫处,犹见任家笔底灵。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍附录二:《风尘三侠》作者:顾炳鑫</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍老树槎牙覆石亭,溪山深处磬音泠。</p><p class="ql-block">红袍趺坐尘心远,素卷徐观世念零。</p><p class="ql-block">一壑烟光供静悟,松枝云影伴残经。</p><p class="ql-block">毫端漫写幽禅意,寂寂空山草自青。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">岩间红衣罗汉趺坐蒲团上展卷读经,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍旁生杂树间缀花烘托物我两忘之境。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍红衣一点于淡墨古纸间格外的醒目,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">山野清寂古木寒岩写尽了山林禅静。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">枯树以干笔皴写枝杈盘曲尽显苍古,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍山石皴法简淡保留了文人山水意趣。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍罗汉厚重红衣与素白内衫形成对比,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">题诗置于右上角诗画相融留白有度。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍下图:陈半丁</span>《枯木读经图》设色纸本立轴</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍点评:陈半丁多以花鸟闻名,人物山水作品不多。此作取法传统罗汉题材,笔墨承袭海派,兼融吴昌硕金石气息,以诗境入画,清幽淡远,是其难得的释道人物佳作。</span></p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍晴阳晚照湿烟销,五凤楼高天泬寥。</p><p class="ql-block">野绿全经朝雨洗,林红半被暮云烧。</p><p class="ql-block">龙门翠黛眉相对,伊水黄金线一条。</p><p class="ql-block">自入秋来风景好,就中最好是今朝。</p><p class="ql-block">‍庭草留霜池结冰,黄昏锺绝冻云凝。</p><p class="ql-block">‍碧毡帐上正飘雪,红火炉前初炷灯。</p><p class="ql-block">高调秦筝一两弄,小花蛮榼二三升。</p><p class="ql-block">为君更奏湘神曲,夜就侬来能不能。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《人物故实八帧》第一屏:1,举杯邀月,李太白;2. 磻溪坐钓,姜子牙。</p><p class="ql-block">‍题跋:溥伒(溥雪斋,书四幅洒金笺题白香山诗二首)</p><p class="ql-block">‍‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">郭驼种树,柳桥话别。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍‍下图:陈半丁《人物故实八帧》第二屏:1,郭驼种树(柳宗元《种树郭橐驼传》)2,柳桥话别。</p><p class="ql-block">‍题跋:溥伒(溥雪斋,书四幅洒金笺题唐人诗)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍多见朱门富贵人,林园未必即无身。</p><p class="ql-block">‍我今幸作西亭主,已见池塘五度春。</p><p class="ql-block">‍小桃园上小莲船,半采红莲半白莲。</p><p class="ql-block">‍不似江南恶风浪,芙蓉池在卧床前。</p><p class="ql-block">‍菱池如镜净无波,白点花稀青角多。</p><p class="ql-block">时唱一声新水调,谩人道是采菱歌。</p><p class="ql-block">‍潭边霁后多清景,桥下凉来足好风。</p><p class="ql-block">秋鹤一双船一只,夜深相伴月明中。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍‍下图:陈半丁《人物故实八帧》(第一屏:1,举杯邀月,李太白;2. 磻溪坐钓,姜子牙。)题跋:溥伒(溥雪斋,书四幅洒金笺题白香山诗四首)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍溪亭观水, 松荫对语。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍‍下图:陈半丁《人物故实八帧》(第四屏:1,溪亭观水;2,松荫对语。</p><p class="ql-block">‍题跋:溥伒(溥雪斋,书四幅洒金笺题)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍欣赏随感:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍八幅丹青写古贤,松溪柳岸寄幽缘。</p><p class="ql-block">磻溪钓石藏鸿略,月下倾杯傲俗烟。</p><p class="ql-block">雪斋落墨题诗笺,半丁挥笔绘山川。</p><p class="ql-block">一屏尽揽千秋事,纸上传来隐逸篇。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:《人物故事八帧》</p><p class="ql-block">‍作者:陈半丁(绘八幅人物山水小品);溥<span style="font-size:18px;">伒</span>(溥雪斋,书四幅酒金笺题诗)</p><p class="ql-block">创作年代:1944年,设色纸本,四屏立轴,每开约30×33cm</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍红袍宽袖醉钟馗,乱鬣蓬松气自巍。</p><p class="ql-block">一纸临摹追古意,长篇题字伴清徽。</p><p class="ql-block">醉容可掬驱邪祟,健笔能传隐士威。</p><p class="ql-block">千载终南遗像在,毫端正气满缣扉。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">钟馗的面部胡须以浓墨与散笔写出,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">设色不艳不燥红袍的线条圆厚古朴,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍左侧是长篇行书题跋小字书法连绵,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍这种人物画是典型的左书右画构图。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍画中的<span style="font-size:18px;">红衣钟馗醉态可掬髯须蓬张,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">淡朱红</span>阔袖宽袍步履从容神态飞扬。</p><p class="ql-block">‍浓墨勾勒须发与冠履笔墨古拙厚重,</p><p class="ql-block">‍金石简劲画风长题使书画相得益彰。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《钟馗图》此作临摹金农,保留金农古朴稚拙的格调,又融入陈半丁自身笔墨修养。</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍石门豁然,山影入窗。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《溪山泛舟图》题跋:溪边老树孙成辈,重叠青山影入窗。子久忘归歌韵起,遥看水畔石门开。丁卯三月,冠一仁兄雅属。—— 陈年</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍结束语:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍陈半丁是20世纪中国画坛承前启后的关键人物,一位被历史相对忽略的“京派”领袖。他诗、书、画、印无一不工,尤以写意花卉著称,画风温柔敦厚、中正平和,在传统派中独树一帜。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍‍下图:陈半丁肖像(二)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍上联:文生於情有真氣</p><p class="ql-block">‍下联:興之所至無古人</p><p class="ql-block">‍—— 上款:锦西先生属正下款:半丁陈年</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁书法作品(二)行书七言联</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍画史评价:</p><p class="ql-block">1,“南风北渐”与京派领袖:1906年北上,将海派艺术带入北京,是“南风北渐”的关键人物。后成为“京派”画坛的核心领袖,与齐白石在民国时期名声一度平分秋色。</p><p class="ql-block">2,温和的“另开一路”:与吴昌硕、齐白石的大写意“革命型”变革不同,陈半丁走的是小写意的温和改良路线。画风雄深雅健、内秀敛锋,追求文人雅趣与市民审美的平衡。</p><p class="ql-block">‍3,历史地位的起伏:因艺术风格偏向内敛,不符合后来的“进化论”审美,长期受到冷落。近年随着对“传统派”价值的重新发掘,其贡献正被重新审视 。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《五湖烟水图》</p><p class="ql-block">‍题跋:五湖烟水绿生波,一叶扁舟放棹歌。遥想故国戎事后,千章乔木已无多。唐解元仿云林,有许黄维韵,别生佳致,戏拟之。</p><p class="ql-block">‍—— 半丁老人</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍诗云:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍少年的砚台,蒙着绍兴故土的尘埃</p><p class="ql-block">‍孤苦的笔墨,在谋生的岁月里徘徊</p><p class="ql-block">人海茫茫,幸遇一盏盏引路的灯</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:《走上艺术之路》陈半丁19岁时随表叔吴隐来上海。</p><p class="ql-block">‍注:吴隐(1867~1922),字石潜,近代篆刻家、文化企业家。杭州西泠印社创始人之一。</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍‍‍蒲作英牵起初识的机缘</p><p class="ql-block">‍引他叩响海上画坛的门</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍称下图:陈半丁《枇杷草虫图》题跋:淮山侧,秣陵之江阴,五月枇杷正满林。庚辰春,半丁老人陈年。</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍吴昌硕留他于案侧,十年朝夕相伴</p><p class="ql-block">金石入画,教他读懂笔墨的深沉</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《五柳之图》,拟元人笔意,乙酉新春写为五柳之图。半丁老人陈年。</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍又引荐至任伯年案前</p><p class="ql-block">习得人物翎毛,捕捉万物生动的神</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《荷塘鸳鸯图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍一纸丹青,有海派的风</p><p class="ql-block">金城递来北上的邀约,携南风入京华</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《秋林高士图)丁丑年,半丁老人。摹大涤子秋林高士图。</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍陈师曾、齐白石相逢于故都烟霞</p><p class="ql-block">‍同道相惜,笔墨互答</p><p class="ql-block">一路总有领路人,拨开迷雾,</p><p class="ql-block">‍点亮画境的天涯</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《南峰白云观瀑图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍梅竹与高士,落纸皆清趣</p><p class="ql-block">‍当年领路的星光</p><p class="ql-block">终在他笔下,长成照亮后人的灯烛。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《红梅图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">陈半丁兼善篆刻,取法秦汉古玺,兼参吴昌硕金石意趣。线条古朴厚重,布局疏密大胆,多为书画配套自用印,用于书画落款钤盖。此组为其多方自用名号、闲章汇集。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁自用印集锦,<span style="font-size:18px;">图片选自网络,特致谢!</span></p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍背景音乐:【古风】空灵宁静舒缓</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《春江孤舟图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍谢谢阅读!</p><p class="ql-block">‍下图:陈半丁《牵牛花图》翠叶纷以相纠,朱华修以夕捐,半丁。</p><p class="ql-block">‍</p>