<p class="ql-block"><b>七律·和柳亚子先生</b></p><p class="ql-block"><b>饮茶粤海未能忘,索句渝州叶正黄。</b></p><p class="ql-block"><b>三十一年还旧国,落花时节读华章。</b></p><p class="ql-block"><b>牢骚太盛防肠断,风物长宜放眼量。</b></p><p class="ql-block"><b>莫道昆明池水浅,观鱼胜过富春江。</b></p><p class="ql-block">《七律·和柳亚子先生》是毛泽东于1949年4月所写的一首诗。诗的前四句追叙诗人与柳亚子的三次交往,后四句对柳亚子的牢骚提出开导规劝,并表示殷切的期望。此诗清纯和雅,语言温婉秀润,情意绵长,看似清淡,味之弥甘,很有启悟和感化力量。</p><p class="ql-block">柳亚子先生在1949年3月28日写的七言律诗如下:</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);">七律·感事呈毛主席</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">开天辟地君真健,说项依刘我大难。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">夺席谈经非五鹿,无车弹铗怨冯驩。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">头颅早悔平生贱,肝胆宁忘一寸丹!</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">安得南征驰捷报,分湖便是子陵滩。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);"></span></p> <p class="ql-block"><b>七律·和郭沫若同志</b></p><p class="ql-block"><b>一从大地起风雷,便有精生白骨堆。</b></p><p class="ql-block"><b>僧是愚氓犹可训,妖为鬼蜮必成灾。</b></p><p class="ql-block"><b>金猴奋起千钧棒,玉宇澄清万里埃。</b></p><p class="ql-block"><b>今日欢呼孙大圣,只缘妖雾又重来。</b></p><p class="ql-block">郭沫若1961年10月18日在北京民族文化宫看了浙江省绍兴剧团演出的《孙悟空三打白骨精》后,写了一首七律。</p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">七律·看孙悟空三打白骨精 </span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">郭沫若</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">人妖颠倒是非淆,对敌慈悲对友刁。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">咒念金箍闻万遍,精逃白骨累三遭。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">千刀当剐唐僧肉,一拔何亏大圣毛。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">教育及时堪赞赏,猪犹智慧胜愚曹。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);"></span></p> <p class="ql-block"><b>满江红·和郭沫若同志</b></p><p class="ql-block"><b>小小寰球,有几个苍蝇碰壁。</b></p><p class="ql-block"><b>嗡嗡叫,几声凄厉,几声抽泣。</b></p><p class="ql-block"><b>蚂蚁缘槐夸大国,蚍蜉撼树谈何易。</b></p><p class="ql-block"><b>正西风落叶下长安,飞鸣镝。</b></p><p class="ql-block"><b>多少事,从来急;天地转,光阴迫。</b></p><p class="ql-block"><b>一万年太久,只争朝夕。</b></p><p class="ql-block"><b>四海翻腾云水怒,五洲震荡风雷激。</b></p><p class="ql-block"><b>要扫除一切害人虫,全无敌。</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">创作于1963年1月9日,最早发表于1963年12月版《毛主席诗词》 。</span></p><p class="ql-block">郭沫若原词(《满江红·一九六三年元旦书怀》),发表于1963年1月1日《光明日报》,亦题《<span style="color:rgb(22, 126, 251);">满江红·领袖颂</span>》 。</p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">沧海横流,方显出,英雄本色。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">人六亿,加强团结,坚持原则。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">天垮下来擎得起,世披靡矣扶之直。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">听雄鸡一唱遍寰中,东方白。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">太阳出,冰山滴;真金在,岂销铄?</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">有雄文四卷,为民立极。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">桀犬吠尧堪笑止,泥牛入海无消息。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">迎东风革命展红旗,乾坤赤。 </span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);"></span></p> <p class="ql-block"><b>七律·和周世钊同志</b></p><p class="ql-block"><b> 一九五五年十月</b></p><p class="ql-block"><b>春江浩荡暂徘徊,又踏层峰望眼开。</b></p><p class="ql-block"><b>风起绿洲吹浪去,雨从青野上山来。</b></p><p class="ql-block"><b>尊前谈笑人依旧,域外鸡虫事可哀。</b></p><p class="ql-block"><b>莫叹韶华容易逝,卅年仍到赫曦台。</b></p><p class="ql-block">这是一首政治抒情诗。该诗通过对春游长沙情景的回顾与追叙,不仅生动地描绘了祖国的壮丽河山,而且表现了诗人放眼世界、展望未来的宽阔胸怀。</p><p class="ql-block">周世钊陪毛泽东登岳麓山,见毛泽东身体健康,锐气不减当年,心中很是为他高兴,也为国家高兴。站在岳麓山的山顶往下俯瞰,周世钊诗兴大发,写下了一首七律诗篇《七律·从毛泽东登岳麓山至岳麓宫》。</p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">七律·从毛主席登岳麓山至云麓宫</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">滚滚江声走白沙,飘飘旗影卷红霞。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">直登云麓三千丈,来看长沙百万家。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">故国几年空兕虎,东风遍地绿桑麻。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">南巡已见升平乐,何用书生颂物华。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);"></span></p> <p class="ql-block"><b>七律·答友人</b></p><p class="ql-block"><b>九嶷山上白云飞,帝子乘风下翠微。</b></p><p class="ql-block"><b>斑竹一枝千滴泪,红霞万朵百重衣。</b></p><p class="ql-block"><b>洞庭波涌连天雪,长岛人歌动地诗。</b></p><p class="ql-block"><b>我欲因之梦寥廓,芙蓉国里尽朝晖。</b></p><p class="ql-block">1961年,毛泽东青年时期的三位湖南老友乐天宇、周世钊、李达在湖南相聚。三人都熟知毛泽东心系家乡九嶷山,便相约给毛泽东寄送纪念品与诗作。毛泽东收到斑竹、诗文,睹物思乡,触动情怀,写下这首答诗。初稿题目原为《七律·答周世钊、李达、乐天宇同志》,后简化为《答友人》。</p><p class="ql-block">三人赠送的诗作,只有乐天宇《九嶷山颂》原文完整保存。《九嶷山颂》(又名《九嶷山·呈毛公》,署名“九嶷山人”)</p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">三分石耸楚天极,大气磅礴驱舞龙。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">南接三千罗浮秀,北压七二衡山雄。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">东播都庞越城雨,西嘘大庾骑田虹。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">我来瞻仰钦虞德,五风十雨惠无穷。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">为谋山河添锦绣,访松问柏谒石枞。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">瑶汉同胞殷古谊,长林共护紫霞红。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">于今风雨更调顺,大好景光盛世同。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);"></span></p> <p class="ql-block"><b>蝶恋花·答李淑一</b></p><p class="ql-block"><b>我失骄杨君失柳,杨柳轻飏直上重霄九。</b></p><p class="ql-block"><b>问讯吴刚何所有,吴刚捧出桂花酒。</b></p><p class="ql-block"><b>寂寞嫦娥舒广袖,万里长空且为忠魂舞。</b></p><p class="ql-block"><b>忽报人间曾伏虎,泪飞顿作倾盆雨。</b></p><p class="ql-block">写作时间是1957年5月11日。1958年1月1日,在《湖南师院》刊物首次公开发表。</p><p class="ql-block">李淑一是杨开慧生前的挚友,长沙第十中学语文教师。她的丈夫柳直荀,是毛泽东、杨开慧早年革命战友。杨开慧(骄杨):1930年被国民党反动派杀害;柳直荀:红军高级干部,1932年牺牲于洪湖根据地。</p><p class="ql-block">1957年春节,李淑一写信给毛泽东,随信附上自己悼念丈夫柳直荀的词作《菩萨蛮·惊梦》。毛泽东读完李淑一的词,回信写道:“大作读毕,感慨系之”,于是写下这首词回赠她,初稿标题叫《游仙》,后来定名《蝶恋花·答李淑一》 。</p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">《菩萨蛮·惊梦》李淑一</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">兰闺索寞翻身早,夜来触动离愁了。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">底事太难堪,惊侬晓梦残。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">征人何处觅,六载无消息。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">醒忆别伊时,满衫清泪滋!</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);"></span></p> <p class="ql-block"><b>《卜算子·咏梅》</b></p><p class="ql-block">小序:读陆游咏梅词,反其意而用之。</p><p class="ql-block"><b>风雨送春归,飞雪迎春到。</b></p><p class="ql-block"><b>已是悬崖百丈冰,犹有花枝俏。</b></p><p class="ql-block"><b>俏也不争春,只把春来报。</b></p><p class="ql-block"><b>待到山花烂漫时,她在丛中笑。</b></p><p class="ql-block">创作于1961年12月。当时国内处于三年困难时期;国际上,中苏关系恶化,西方封锁,内外压力巨大。毛泽东读南宋陆游《卜算子·咏梅》,反其意而用之,不写孤苦落寞,而是塑造乐观、坚韧、无私的梅花形象,鼓舞全党人民。写完后先在中央工作会议内部传阅,1963年12月正式公开发表 。</p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">卜算子· 咏梅</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">陆游</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">驿外断桥边,寂寞开无主。已是黄昏独自愁,更著风和雨。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);">无意苦争春,一任群芳妒。零落成泥碾作尘,只有香如故。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);"></span></p>