<p class="ql-block" style="text-align:justify;"><b style="font-size:14px; color:rgb(24, 24, 24);">点击上方“蓝色”字体关注我们</b></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">作者简介:徐晓锋,笔名金文丰,中共党员。《西辽河文学》《中文月报》签约作家、中国诗人作家档案库官网认证会员,宝鸡市作家协会、渭滨区作家协会会员,岐山籍作家;大中华诗词论坛著名栏目首席顾问。曾获《中国十大传世名画》赋诗大赛“杰出诗人”、《中国好文章》大赛“文化摆渡人”称号。作品散见《宝鸡作家》《宝鸡文学网》《中国诗界》等;出版诗词专辑《一壶诗梦》(上下卷),著有长篇言情小说《早谢的花蕾》、历史小说《马帮赤影》《烽火铸魂》、励志小说《龙凤飞舞》、言情小说《风雨港湾》、长篇乡土小说《凤鸣岐山》,三十余部精品短篇小说由《中文月报》独家连载。</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">自序诗</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">远阔秦塬丛草菁,山居旧岁悦和声。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">素弦暗诉流年事,脆鼓轻催故老行。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">剪纸心随慈母去,悲腔意共俊郎倾。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">一灯残泪凝霜影,长系乡愁满寨营。</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">第一章 塬畔客至</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">一九七四年,处暑刚过,宝鸡周原大塬的暑气才算彻底褪干净。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">别处秋来是清风细软、落叶轻扬,唯独咱宝鸡塬上的秋天,来得硬气、来得实在。陇山余脉吹来的秋风,裹着渭河川道沉淀了一夏的麦香、黄土的粗粝,铺天盖地漫过千亩梯田。刚收割完的塬田,裸露出层层叠叠的黄土地,犁铧碾过的纹路横竖交错,像祖辈镌刻在大塬上的皱纹,沉厚、沧桑,藏着数千年周原沃土的烟火底气。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">十六岁的林晓晨,是这方老塬今年秋天等来的最后一名插队知青。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">绿皮火车哐当哐当碾过秦川大地,从西安繁华街巷一路向西,穿过眉县、岐山,把少年一身书卷稚气、满城灯火的记忆,狠狠卸在了周原七队这片无边无际的黄土沟壑之间。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">他背上一卷洗得发白的粗布铺盖,肩头挎着旧帆布书包,站在七队村口的土坡上,一时挪不开脚步。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">脚下是踩上去松软又扎实的塬上黄土,鼻尖绕着新麦入仓的淡香、柴火秸秆的烟火气,耳边是塬风穿过沟壑的呜呜声响。这是他从未触碰过的人间烟火——没有规整的柏油路,没有林立的楼房,没有早晚不息的车马人声,只有望不到头的塬岭、层层铺开的梯田、错落排布的黄土窑洞,还有村口那棵扎根百年的老槐树,撑开浓绿华盖,守着整村的岁岁年年。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">从西安到宝鸡塬上,一夜绿皮火车,半晌驴车颠簸。土路崎岖,尘土飞扬,少年双腿早已酸胀发软,心底更是空落落的。从前在城里读书,窗明几净、书声琅琅,日子精致安稳;如今一眼望去,尽是莽塬旷野、黄土茅屋,漂泊无依的惶惑,像塬上的秋雾,密密匝匝裹住了身心。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">“娃,新来的知青?”</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">一声醇厚质朴的宝鸡乡音,从身后稳稳传来,打破了少年的怔愣。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">林晓晨慌忙回身,望见了七队队长徐平安。老汉六十上下的年纪,是土生土长的周原庄稼人,一辈子面朝黄土背朝天,日头把皮肤晒成了深褐的麦秆色,脸上的皱纹嵌满风霜,每一道纹路都是耕田种地、熬岁度日的印记。他手掌宽厚粗糙,布满老茧裂口,肩上扛着一把磨得发亮的老锄头,裤腿挽到膝盖,小腿沾着新鲜黄土,一身地道的塬上庄稼人打扮。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">“平安叔,我叫林晓晨,从西安来咱七队插队落户的。”林晓晨恭谨颔首,少年音色清亮,带着城里书生的温润。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">徐平安咧嘴一笑,笑容朴实宽厚,没有半分生分疏离:“晓得晓得,公社提前打过招呼咧。甭拘谨,跟叔走。先住队部土坯房凑活几日,等队里腾出来向阳的窑洞,再给你安顿。咱七队的人,都是实诚本分的庄稼人,不欺生、不排外,好好干活,保准你饿不着、亏不了。”</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">一口地道的宝鸡方言,质朴暖心,瞬间冲淡了少年心底大半惶恐。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">顺着黄土小路走进村落,七队的模样尽数铺展眼前。不同于川道村落的紧凑密集,塬上村落依山就势、顺塬而建,黄土夯筑的院墙、青灰压顶的土坯房、依山开凿的窑洞错落相连。院前屋后种着枣树、槐树、榆树,家家户户院外都盘着柴火垛,晒着玉米、辣椒、南瓜干,是最地道的宝鸡塬上秋日光景。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">队部是全村最旧的一间土坯房,墙皮层层剥落,露出内里夯实的黄土墙体,屋顶椽子被数十年烟火熏得乌黑发亮。屋内陈设极简,一张掉漆的松木长桌,几条斑驳板凳,墙角码着几袋新收麦种、捆好的秸秆,空气里混着黄土腥气、旱烟醇厚、麦粮干爽的独特味道,是独属于周原乡土的气息。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">徐平安拿起粗瓷大碗,从水缸里舀了一碗井水递过来:“咱塬上的井水,是地底渗出来的活水,甜得很,比城里自来水好喝,多喝点解乏。”</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">林晓晨仰头一饮而尽。井水微凉,带着淡淡的土润清甜,一路车马颠簸的燥渴瞬间消解,只是望着简陋破败的住处,心里的忐忑依旧沉甸甸压着。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">从这天起,西安城里的书生林晓晨,正式扎根宝鸡周原七队,成了一名面朝黄土、日出劳作的插队知青。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">塬上的日子,没有半点虚浮,全是实打实的辛苦。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">第二日天未破晓,夜色还未褪尽,晨雾笼罩整片塬岭,村口老槐树上的铁皮哨子便“嘟——嘟——”尖锐响起,划破清晨静谧。这是七队数十年不变的上工信号,春夏秋冬,风雨无阻。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">全村男女老少扛着锄头、镢头、镰刀,三三两两往梯田走去,脚步声、说笑声响彻晨雾。林晓晨攥着陌生的锄头,跟在队伍末尾,笨拙又局促。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">握惯钢笔、翻惯书页的手,第一次握住粗粝笨重的农具,全然不得章法。塬上锄地讲究贴地皮、断草根、不伤苗,是咱宝鸡庄稼人代代传下来的农活规矩。可他初来乍到,力道把控不稳,锄头挥得歪歪扭扭,要么深刨黄土伤了麦苗根系,要么浮于表面留着杂草根茎,忙活半晌,干得乱七八糟。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">初秋的塬上日头毒辣,不比城里温和。日头爬过陇山,直射黄土塬,滚烫的热浪裹着黄土气息扑面而来。不过两个时辰,林晓晨额角的汗水便密密麻麻滚落,顺着脸颊淌进脖颈,浸透粗布衣衫,砸在黄土地上,转瞬便被热土烘干,不留半点痕迹。掌心很快磨出一串通红水泡,又热又疼,腰背更是酸胀僵硬,几乎直不起来。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">“晓晨娃,慢些躁!农活不是念书,急不得。”</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">温柔的乡音自身后传来,是村里出了名的热心肠张桂芳大娘。大娘是地道宝鸡妇女,性子温厚和善,手脚麻利勤快,一辈子扎根塬上,种地持家样样精通。她放下手里的锄头,走到林晓晨身边,手把手教他拿捏锄柄的姿势、控制下锄的深浅,细细叮嘱塬上种地的门道:“咱周原的黄土肥,但是草长得疯,锄地要‘根净、土松、苗正’,这是老辈人传下来的规矩。你城里娃没沾过土,慢慢练,日子久了就顺手咧。”</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">周围劳作的乡亲也纷纷搭话宽慰,有人帮他整理杂草,有人递来凉水解渴,有人笑着打趣“书生下地,早晚练成庄稼汉”。七队人的善良热忱,像塬上的暖阳,温柔熨帖,一点点安抚着少年的局促不安。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">可隔阂依旧存在。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">白日里跟着乡亲辛勤劳作,尚能被烟火人声填满;每到夜深人静,独守空荡荡的土坯房,孤独与乡愁便汹涌袭来。窗外塬风呜呜掠过沟壑,风声萧瑟,远处村落灯火渐熄,整片塬野寂静荒凉。少年躺在硬板土炕上,望着屋顶发黑的椽子,总会想起西安的万家灯火、窗明几净的学堂、父母温热的饭菜,心里酸涩难忍,默默红了眼眶。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">他深知,纸上山河与脚下黄土,是截然不同的两种人生。从前的风雅安逸,早已被塬上日复一日的农耕劳作彻底取代。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">时光辗转,月余光阴悄然流逝。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">秋去霜降,塬上草木渐渐泛黄,林晓晨也在日复一日的劳作里,褪去了一身书生娇气。掌心的水泡磨成了厚实老茧,僵硬的腰背适应了农耕的疲累,挥锄、除草、松土、扶苗样样娴熟,渐渐有了塬上少年的硬朗模样。他慢慢摸清了周原四季农时,认得塬上每一种庄稼、每一种野草,听得懂地道宝鸡方言,也熟识了七队家家户户的人情冷暖。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">他慢慢明白,咱宝鸡塬上的庄稼人,看着粗犷质朴,实则最是心善赤诚。谁家缺人手,全村搭帮;谁家遇难处,人人帮扶;谁家做了稀罕吃食,必定端一碗分给邻里。这份纯粹热忱的乡土情义,是城市繁华永远替代不了的温暖。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">真正让他彻底放下漂泊心事、扎根这片厚土的,是村东头窑洞里,顾砚舟一家人的温柔收留。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">转眼临近寒冬年关,队里按照人头分配年终年货,白面、猪肉、粉条,是塬上人一年到头最期盼的年味慰藉。徐平安队长公平公允、待人厚道,年年分粮分货都一碗水端平,不偏私、不克扣,全村人都服气敬重。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">林晓晨自小长在南方城市,素来只食米饭,吃不惯面食,更沾不得猪油荤腥。望着手里分到的一斤猪肉、二斤白面,他手足无措,蹲在村口黄土路边,满心窘迫无助。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">他孤身一人插队,无亲无故,不会蒸馍、不会擀面、不会做荤菜,好好的年货,于他而言竟是无从下手的难题。寒风卷着黄土掠过,吹得少年衣衫单薄,心底满是孤零零的酸涩。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">“娃,蹲在风口做啥?冻坏咧!”</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">温和温润的嗓音穿透寒风,落在耳畔。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">林晓晨抬头,望见一对气质温润、与众不同的夫妇。男人眉眼儒雅温和,身姿端正,自带书卷与舞台沉淀的风骨;女子眉目英朗,性格爽朗利落,举止大方得体。二人便是落户七队不久的顾砚舟、陈月琴夫妇。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">后来林晓晨才知晓,夫妻俩原是固原秦腔剧团的台柱子,唱念做打样样精湛,奈何时局动荡,蒙受冤屈,被迫离开热爱的戏台,下放至宝鸡周原插队改造。即便跌落尘埃、历经坎坷,二人依旧心性温柔、待人赤诚。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">顾砚舟看着少年窘迫的模样,轻声问询缘由。听闻他吃不惯面食、不会做荤菜,对着年货束手无策,陈月琴当即爽朗一笑,一口利落的陕西方言格外暖心:“这有啥熬煎的!都是出门在外的可怜人,甭见外。我们家存着大米、挂面,不讲究的话,你往后就来我们窑里搭伙吃饭,多个热闹,多个伴儿!”</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">一句简单的收留,一句质朴的体谅,瞬间暖透了林晓晨漂泊孤寂的心房。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">自此,村东头的顾家窑洞,成了少年在七队最温暖的归宿。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">顾家窑洞是塬上最规整的靠山窑,依山开凿、冬暖夏凉,是宝鸡周原最经典的民居样式。窑洞收拾得干净利落,土炕平整,桌椅整齐,墙角摆着米面粮缸,案头放着一把老旧胡琴,处处透着安稳温柔的烟火气。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">顾家老太太陈玉贞,慈眉善目、温和敦厚,是个心灵手巧的老艺人,一手宝鸡剪纸手艺冠绝周边十里八乡。老人待林晓晨如同亲孙,每每他上门,总会拿出珍藏的水果糖、干果零食给他,耐心宽慰他思乡的心绪,闲时还手把手教他整理彩纸、裁剪窗花。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">顾家两个幼子,九岁的顾念安沉稳乖巧,六岁的顾念宁活泼黏人,日日围着林晓晨嬉闹撒娇,听他讲城里的新鲜故事,陪他度过漫长孤寂的农闲时光。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">窑洞里,日日萦绕着胡琴声、谈笑声、孩童嬉闹声。温柔的秦腔曲调、温热的烟火饭菜、纯粹的亲人温情,一点点填满了林晓晨心底的空洞,消解了他所有的异乡疏离。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">他终于懂得,世人常说乡愁难破,可真正治愈人心的,从来不是故土街巷,而是愿意接纳你、温暖你的人情烟火。宝鸡周原这片厚重黄土,以最质朴的温柔,收留了一个异乡少年的漂泊与懵懂。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">初逢塬上客</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">猎猎西风卷塞沙,客来七队稳为家。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">秦声未改初心在,厚土深埋意气华。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">暖碗汤融寒透意,醇壶酒煮话天涯。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">今宵幸乏良朋伴,长使孤心映晚霞。</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">第二章 秦声绕塬</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">立霜过后,一场大雪轰轰烈烈落满周原大地。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">一夜风雪,千塬一白,万里澄澈。连绵无尽的宝鸡塬岭、层层梯田、错落村落、沟壑土路,尽数被皑皑白雪覆盖,天地间一片素净苍茫。枝头挂满晶莹冰棱,屋檐垂着冰挂,原野寂静无声,唯有塬风穿沟过壑,簌簌作响。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">进入农闲时节,塬上庄稼人便歇了田地的活计。天寒地冻,大雪封路,家家户户闭门取暖,男人们围炕抽旱烟、拉家常,女人们纳鞋底、缝棉衣,孩童们窝在窑里避寒,往日热闹的七队,骤然安静了下来。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">可村中央的百年老槐树下,却是整村冬日里唯一的热闹去处,日日暖意不散、人声不息。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">只因顾砚舟、陈月琴夫妇,把半生戏台风月、一腔秦腔热爱,尽数安放在了这片黄土塬上。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">咱宝鸡地界,自古便是秦腔故里。周原沃土养秦人,秦人爱秦腔,刻在骨血里、融进岁月中。逢年过节、农闲无事、婚丧嫁娶,必唱秦腔助兴解忧。戏台无需奢华,无需雕梁画栋、锦绣帷幕,一棵老槐树、一方黄土地、一把胡琴、一副板鼓,便是最动人的乡土戏台。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">每日午后雪晴时分,老槐树下便渐渐聚满了乡亲。白发苍苍的老者拄着拐杖缓步而来,盘腿坐于雪地草席上;村妇们背着孩童、拎着小马扎,三三两两围坐一团;半大的孩童追逐嬉闹,围着人群转圈奔跑,叽叽喳喳的笑声,驱散了冬日的寒凉死寂。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">林晓晨每日收完工,第一件事便是搬着小板凳,早早守在人群最前排。于他而言,这槐树下的秦腔,不仅是乡土娱乐,更是他读懂宝鸡、读懂秦人风骨的最好途径。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">顾砚舟专攻秦腔旦角,数十年戏台功底,身段温婉柔美,水袖翻飞间尽是风情,唱腔婉转凄切、细腻绵长,一字一句皆藏戏中悲欢;陈月琴反串生角,声腔浑厚铿锵、高亢激昂,咬字正宗、板眼规整,是地道的西府秦腔韵味。夫妻二人搭档默契,珠联璧合,把《五典坡》《赶坡》《周仁回府》《三滴血》这些西府人耳熟能详的经典剧目,演绎得淋漓尽致、动人心弦。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">那日雪后初晴,天光透亮,白雪映日,整片塬野亮如白昼。乡亲们兴致高涨,齐声起哄,要点最经典的《五典坡·赶坡》。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">顾砚舟含笑应下,指尖轻拨胡琴弦索,悠扬婉转的琴音率先响起,清越绵长,随风漫过整片塬岭。紧随其后,板鼓轻敲,节奏起落规整,地道的西府板眼,瞬间将众人带入戏境。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">胡琴起韵,戏腔初开。顾砚舟身姿轻摆,水袖微扬,旦角柔婉凄切的唱腔缓缓漫开:“昨夜晚做梦真稀罕,我梦见平郎回窑园,醒来原是南柯梦,大放悲声五更天……”</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">唱腔温柔悲戚,字字含愁,将王宝钏独居寒窑十八载、日夜盼夫归乡的孤寂委屈、相思苦楚,唱得入木三分。老人们闭着眼轻轻点头,跟着唱腔暗自咂摸韵味,眼底隐隐泛红;年轻媳妇们听得共情,悄悄抬手擦拭眼角湿意。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">满场寂静无声,唯有秦腔绕塬,悲而不伤、哀而不怨,是西府秦腔独有的韵味风骨。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">待到薛平贵戏耍王宝钏的经典桥段,陈月琴一身布衣、素面朝天,却气场十足。她挺直身姿,切换浑厚生腔,学着薛平贵的腔调戏谑调侃,字句铿锵,引得众人阵阵欢笑。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">唱至中段,陈月琴忽然即兴改词改腔,跳出原有戏文,借着王宝钏的心境,替天下苦守半生、隐忍善良的女子鸣不平。唱腔陡然变得泼辣痛快、棱角分明,句句直指负心薄情,字字皆是人间委屈。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">她眉眼带嗔、语气刚烈,将压抑心底的坎坷委屈、半生浮沉,尽数融进戏腔之中。看似唱戏,实则抒怀——唱的是戏中王宝钏,道的是自己跌落尘埃、满腹不甘的半生境遇。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">顾砚舟见状,瞬间接戏,一改悲情身段,做出娇羞求饶的旦角姿态,柔声打趣赔罪:“官人知错,娘子莫恼,奴家这厢赔礼了!”</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">温柔迁就的模样,配上婉转戏腔,反差感十足。全场乡亲瞬间哄堂大笑,暖意融融,驱散了冬日所有寒凉。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">林晓晨坐在前排,跟着众人欢笑,笑着笑着,眼底却悄悄湿润。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">他终于读懂了这塬上秦腔的真谛。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">西府秦腔,从来不止是戏曲小调。它是宝鸡人的筋骨与风骨,是苦中作乐的豁达,是历经风雨的坚韧,是普通人宣泄悲欢、安放心事的依托。顾砚舟夫妇从高台戏台跌落黄土塬,褪去一身荣光,却未曾褪去热爱与善良。他们把半生坎坷融进唱腔,把温柔善意留给乡土乡邻,于泥泞中守风骨,于低谷中存热忱。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">这,便是秦人最动人的模样。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">自此往后,每一个冬日午后,老槐树下秦声不息。高亢时震彻塬野、穿云裂石,低沉时婉转绵长、沁人心脾,悲处催人落泪,欢处暖透人心。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">夫妻俩不仅唱戏娱众,更心怀善意、帮扶乡邻。村里张大娘儿子务工摔伤,无钱医治、走投无路,夫妇二人毫不犹豫拿出省吃俭用的积蓄帮扶,又挨家挨户发动乡亲募捐,还专程去医院病床前唱安抚戏,宽慰人心;邻里争执纠葛、家长里短矛盾,他们总是耐心劝解、居中调和,凭一身温润风骨,化解乡土矛盾。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">顾家的窑洞,夜夜灯火长明,接纳所有愁苦,包容所有委屈,成了七队人人心尖上的温暖港湾。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">林晓晨日日旁听秦腔,跟着二人学唱练腔。从最初咬字不准、板眼不分、跑调忘词,到慢慢摸清西府秦腔高亢、质朴、悲壮、真诚的核心韵味,渐渐能完整唱出一段《周仁回府》。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">他彻底明白,为何老辈人常说“西府秦腔,唱的是人间百态,立的是秦人脊梁”。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">宝鸡周原千年风雨,秦人世代耕读传家、坚韧不拔,这份刻在骨血里的精气神,全都藏在这声声秦腔里,代代相传、生生不息。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">秦声绕塬</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">风拥原头洗旧尘,槐阴树下聚乡邻。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">胡琴轻弹悲欢事,板鼓频敲岁月春。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">旦调低柔凝冷泪,生腔昂奋震丹宸。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">秦声一曲融冰雪,暖透知青几代人。</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">第三章 窗花染岁</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">过了腊月八,宝鸡塬上的年味儿,便一日浓过一日。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">咱西府人过年,讲究的是“腊月备岁、红纸迎新、剪纸纳福”。不同于城里的精致热闹,塬上的年,藏在柴火烟火里,落在剪刀翻飞的红纸上,浸在乡民淳朴的期许里,质朴滚烫、岁岁绵长。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">自进入腊月,顾家窑洞便成了整个七队的年味工坊、热闹中心。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">陈玉贞老人一手西府剪纸手艺,是老辈传承的地道绝活。无需画稿、无需描样,一把磨得发亮的小银剪、一沓五彩花纸,在她粗糙灵巧的指尖翻飞流转,不过片刻功夫,花鸟鱼虫、麦穗福字、瑞兽迎春、莲荷吉祥、年年有余,各式各样的吉祥纹样便跃然纸上,栩栩如生、灵气十足。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">老人心性宽厚、从不藏技,秉持着西府人“有福同享、有艺相传”的质朴本心。每日天刚亮,便整理好彩纸剪刀,敞开窑洞大门,任由村里的孩童、妇人、老人上门求学、讨取窗花。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">整个腊月,顾家窑洞日日人声鼎沸、暖意融融。孩童们围在炕边,叽叽喳喳讨花样、学剪纸;婶子大娘们围坐一团,一边纳鞋底、拉家常,一边跟着老人琢磨剪纸技巧;老人们静坐一旁,看着满窑红火,眉眼含笑,岁岁安然。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">林晓晨每日收工归来,第一件事便是奔赴顾家窑洞。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">他习惯性地帮老人整理彩纸、裁边叠纸、收拾案台、打扫院落,闲暇之余,便乖乖坐在炕边,跟着老人潜心学艺。剪纸看似简单,实则暗藏门道,西府老剪纸讲究心手合一、以意塑形、质朴传神,不追求精致繁复,只求贴合乡土烟火、贴合人间吉祥。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">少年初学,手法生疏笨拙,指尖屡屡被锋利的纸边划破,渗出细密血珠,他也从不叫苦放弃。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">陈玉贞老人每每见状,总会心疼地拉过他的手,细细擦拭血迹,温柔叮嘱:“娃,甭急。咱西府剪纸,先定心,再动手。心有暖阳,纹样便有灵气;心存善意,画面便有福气。人这一生,和剪纸是一个道理,稳得住心性,才能裁得出好日子。”</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">温柔絮语,质朴哲理,深深落在林晓晨心底。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">他耐下心性,日日打磨手法,从最简单的麦穗、梅花、福字练起,一点点摸索剪纸的章法意境。时日渐久,手法愈发娴熟,他剪出的第一幅完整作品《塬上麦浪》,虽不及老人的灵动精巧,却藏着周原大地的独有风貌——层层黄土梯田蜿蜒起伏,青苗错落、麦浪初展,质朴拙朴,满是乡土赤诚。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">老人看后连连夸赞,细心指点不足,鼓励他坚守本心、稳步精进。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">腊月二十八,是西府人“贴窗花、焕新颜”的传统日子。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">这一日,七队家家户户的窗棂、门框、炕头、粮缸上,全都贴上了红彤彤的剪纸窗花。陈玉贞老人带着众人剪出的千余幅纹样,铺满整村。喜鹊登梅迎春,麦穗纳福丰收,福字岁岁平安,莲荷清净吉祥……红火窗花映着黄土院墙、青灰老屋,把萧瑟寒冬的周原大塬,装点得暖意盎然、年味十足。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">放眼望去,整片村落红韵连绵、烟火灼灼,是宝鸡塬上最质朴、最动人的新年盛景。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">除夕之夜,岁末收官,万象更新。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">七队一众相熟的乡亲,尽数齐聚顾家窑洞,共度除夕、守岁迎新。土炕大桌上摆满了塬上年夜饭的特色吃食:自家蒸的西府花馍、软糯香甜的枣糕、手工擀的臊子面、清鲜爽口的凉拌野菜、肥瘦相间的炖猪肉,还有村民自酿的米酒,醇香浓郁、回味悠长。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">一桌乡土盛宴,满窑温情烟火。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">灯火摇曳,暖意融融。徐平安队长端起酒碗,起身诚挚致谢,感念顾砚舟夫妇落户七队以来,行善助人、温润乡邻、帮扶弱小,用一身善意温暖了整村人心;陈月琴眼含暖意,感慨万千,直言落难之际得周原乡土收留、乡亲包容善待,是此生最大的幸运;顾砚舟举杯祝愿,盼周原大塬岁岁丰稔、风调雨顺,七队户户安康、年年顺遂。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">众人举杯同庆,笑语声声、祝福殷殷。窗外爆竹声声震彻塬野,烟火璀璨点亮夜空,绚烂光影落在黄土院落,岁岁平安、年年如愿。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">林晓晨端坐其间,心底再无半分漂泊寒凉。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">远离家乡数月,他从未感受过这般热闹温暖、踏实安稳的年味儿。这一刻他彻底通透:所谓故乡,从不是与生俱来的籍贯故土,而是愿意接纳你、温暖你、治愈你的一方水土,一群真心待你的人。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">大年初一,西府人讲究“早起拜年、走亲访友、互道吉祥”。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">天刚微亮,全村人换上新衣,走家串户拜年道喜。孩童们穿着红棉袄,揣着糖果鞭炮,奔跑在黄土小路,欢声笑语洒满村落。老槐树下再度响起胡琴秦腔,红火窗花映着天光,秦声绕塬、烟火绵长,岁岁年年、生生不息。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">这个扎根宝鸡周原的新年,质朴滚烫、温情绵长,深深镌刻在林晓晨的记忆里,成了他余生最珍贵的乡愁底色。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">窗花染岁</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">彩纸翻飞剪岁华,红窗花映七家斜。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">管箫声中迎新岁,米酒尊前话黍麻。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">老妪慈颜传暖意,新腔秦调遍天涯。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">今宵共庆团圆日,不教乡愁染鬓纱。</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">第四章 灵前烛泪</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">新春的红火喜气尚未褪去,年味依旧萦绕村落,一场猝不及防的灾祸,骤然击碎了所有温柔热闹,给春风初至的周原大塬,蒙上了一层厚重悲凉的阴霾。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">大年初七,西府民俗里的“人日”,天光清朗,暖风微拂,冬日残雪渐渐消融,塬上冻土微微回暖,处处透着新春的生机暖意。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">陈玉贞老人一生勤勉闲不住,即便过年休憩,也日日操劳家事。清晨早起,老人如常清扫院落积雪、打理庭院杂物、擦拭门窗炕台。老人年迈体弱,腰腿常年酸痛劳损,劳作片刻便气息微喘、腿脚发软,本应歇息静养,却依旧执意收拾院落。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">谁也未曾预料,意外转瞬而至。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">老人抬脚避让院中小块残冰,脚下猛然一滑,身躯瞬间失去平衡,重重向前扑倒。额头狠狠磕碰在坚硬的青砖炕沿棱角之上,清脆的撞击声过后,鲜血瞬间渗出,染红了青灰色的青砖地面。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">“妈!”</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">凄厉的呼喊骤然响起,顾砚舟、陈月琴闻声从屋内狂奔而出,看见倒地失血、面色惨白的老人,瞬间魂飞魄散、浑身冰凉。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">正在院中帮着收拾杂物的林晓晨,见状心头骤沉,来不及多想,转身便朝着村头狂奔,拼尽全力去请村里的赤脚医生周大夫。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">片刻之间,周大夫匆匆赶来,俯身细致查验老人伤势、探查气息脉搏。良久,他缓缓起身,眉头紧锁,神色凝重无奈,对着悲痛欲绝的夫妇缓缓摇头:“突发脑溢血,伤势凶险至极,老人年纪大了,身子扛不住。县城路途遥远,土路颠簸,来回折腾只会加重伤势,怕是……回天乏术了。”</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">一句断言,如同惊雷炸响,击碎了所有人的希冀。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">几日之前,老人还在灯下执剪窗花、笑语温良,哄着孩童、宽慰乡邻,温柔暖意洒满整窑;不过转瞬之间,便倒地重伤、人事不省,生死相隔。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">顾砚舟瘫跪在地,紧紧攥着母亲冰冷粗糙的手,泪水汹涌滚落,哽咽难言、痛彻心扉;陈月琴伏在老人身侧,哭得撕心裂肺、几近晕厥,新春的欢喜暖意,尽数被极致的悲痛淹没。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">众人不敢放弃,连夜颠簸土路,驱车奔赴县城医院抢救。一路寒风凛冽、车身颠簸,一家人满心焦灼期盼,终究换不来一丝生机。当日午后,医院正式宣告抢救无效,老人溘然长逝。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">新春尚暖,人间骤寒。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">噩耗传回七队,整村悲恸、老少落泪。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">连日来受老人恩惠、讨过窗花、得过宽慰的乡亲,络绎奔赴顾家吊唁。白发老人垂泪叹息,中年婶子暗自抹泪,懵懂孩童也知晓疼爱自己的奶奶离去,低声啜泣。人人感念老人一生善良、一世热忱,感念她巧手裁红、温暖整村,感念她宽厚待人、慈悲向善。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">顾家窑洞瞬间沦为灵堂,昔日红火热闹尽数消散。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">院门口悬挂素白挽联,肃穆凄恻;堂前摆放老人慈祥温和的遗像,眉眼依旧温柔;两根白烛静静伫立,火光摇曳不定,滚烫的烛泪顺着烛身缓缓滴落,层层堆叠,如同天地垂泪、人心含悲。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">老人日日摩挲使用的银剪刀,依旧静静摆放在炕桌案头,下压着一幅尚未剪完的福字窗花。彩纸平整崭新,纹样初起,可执剪之人,却再也无法归来,再也不能为人间裁红纳福。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">按照西府民俗,全村老少自发为老人送葬。悲凉的唢呐声穿透塬野,声声泣血、哀婉绵长,回荡在整片周原沟壑之间,催人泪下。黄土一抔,掩埋慈容,一生善良、一世温柔,尽数归于这片她热爱、守护过的塬上厚土。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">丧事落毕,诸事繁杂。顾砚舟夫妇需返回固原料理老人后事、处置遗留家事,无奈之下,只能暂时离开这片扎根许久、温情满满的七队故土。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">临行前夜,月色凄冷,塬风萧瑟。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">顾砚舟握着林晓晨的手,眼底含泪、满是托付:“晓晨,我们家事繁杂,需离开一段时日。这孔窑洞、院里一切,便托付给你照看了。这是我们在塬上唯一的家,也是我们最牵挂的地方。”</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">一句托付,重若千斤,藏着无尽不舍与信任。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">一家人车马远去,尘土落定,七队彻底归于沉寂。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">老槐树下再无婉转胡琴、热闹秦腔;顾家窑洞再无剪刀翻飞、笑语欢声;村落之间,再无温柔暖意、岁岁红火。往日烟火鼎盛、人声鼎沸的去处,如今只剩空空院落、萧瑟风声、落寂黄土。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">这是一九七四年的七队,第一次彻底陷落。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">温情散尽,故人别离,山河寂静,人心空冷。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">往后时日,林晓晨独守空窑,日夜相伴的,只有摇曳烛火、清冷月色、萧瑟塬风。每至夜深,他总会望着案头的银剪刀、残存的窗花纹样,想起老人温柔的眉眼、温暖的叮嘱,心底酸涩翻涌、久久难平。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">一灯残泪,满院孤寂,岁岁思念,萦绕不休。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">灵前烛泪</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">数夕风霜损母钿,窗花犹在手空悬。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">烛垂清泪凝寒夜,唢呐悲声绕野烟。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">黄土一抔藏旧影,丹心寸意记流年。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">从今再莫裁春剪,留得温情满七阡。</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">第五章 寒渠沉影</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">顾家一家人离去之后,七队的热闹彻底散尽,村落陷入漫长的清冷与沉寂。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">春去秋归,霜寒渐起,时序辗转,一九七四年的深冬,终究踏着凛冽寒风,如期降临在宝鸡周原大塬。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">这一年的冬天,比往年更寒、更冷、更漫长。没有秦声暖塬,没有窗花红火,没有窑院笑语,整片七队被萧瑟寒凉笼罩,人心落落、烟火稀薄,处处透着沉寂哀伤。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">也正是在这个万物凋零、人心落寂的深冬,一场撼动十里八乡、刻进一代人记忆的生死悲剧,轰然降临,成为七队数十年无法抹平的心底伤疤。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">邻村文艺宣传队,常年游走岐山、眉县、宝鸡塬区各村下乡汇演,丰富乡邻冬日生活。队里最亮眼、最出众的后生,名叫徐水平。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">徐水平是土生土长的周原塬上人,二十出头的年纪,身形挺拔端正、眉目清朗俊朗,是十里八乡公认的俊俏后生。他天生一副好嗓音,吐字正宗、字正腔圆,站在乡村土台子上报幕、唱曲,清亮通透的声线,比公社广播喇叭还要悦耳动听。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">每逢下乡汇演,周边村落的老少乡亲,必会专程赶来围观。人人夸赞徐家后生品行端正、谦和仗义、心地善良,年纪轻轻便沉稳靠谱,将来必定前程似锦。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">他生性热忱、古道热肠,待人宽厚温和,与七队、邻村乡亲相处和睦,人缘极好。闲暇时常来七队老槐树下凑热闹,帮衬邻里琐事,待人真诚、从不倨傲。林晓晨也曾数次在汇演现场见过他,少年意气风发、温润有礼,模样刻在心底,印象极深。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">徐水平与七队汉子徐长军,自幼一同长大、结义相知,情同手足、胜似亲兄弟,多年来互帮互助、情义深重。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">徐长军常年在外务工谋生,奔波劳碌,家中只留妻子李雪梅留守持家、照料家事。李雪梅是典型的塬上女子,性子刚烈执拗、自尊心极强,心思敏感细腻,遇事爱钻牛角尖,平日里隐忍寡言,所有委屈苦楚尽数藏在心底,从不轻易外露。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">正月末的一个傍晚,暮色沉暗、寒雾四起,黄土塬早早坠入幽暗之中。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">李雪梅因一桩家常琐事,与同房妯娌发生口角争执。乡间邻里拌嘴本是寻常小事,可争执之时,妯娌言语锋利刻薄、句句戳心,围观乡邻七嘴八舌、议论纷纷,闲言碎语如同针毡,狠狠扎在要强的李雪梅心上。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">争执落幕,无人劝解、无人宽慰,所有人各自散去,只留她一人伫立原地,满心屈辱、满腔委屈,无处诉说、无人共情。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">一时郁结攻心、万念俱灰,她悄悄钻了死胡同。趁着夜色深沉、家人不备,揣着一肚子的酸涩绝望,孤身一人冲出家门,沿着荒凉塬上路,头也不回地朝着眉县车站方向独行而去。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">深冬塬夜,寒风割骨、冻土冰凉,荒野崎岖、四顾无人。呜呜风声穿沟过壑,荒凉可怖,孤身女子夜行远路,凶险万分。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">家人傍晚归家,不见人影,四处搜寻、遍寻不得,听闻有村民看见李雪梅孤身奔赴眉县方向,瞬间慌作一团、悲痛大哭。徐长军远在外地,鞭长莫及,家中二老年迈体弱,手足无措、肝肠寸断。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">邻里乡亲连夜奔走相告,正在邻村整理汇演道具、筹备次日演出的徐水平,听闻消息后,心头骤然一沉。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">他深知深冬塬夜的凶险,深知荒野寒路的可怖,孤身女子深夜独行,稍有不慎,便是万丈深渊。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">来不及犹豫、来不及耽搁,他当即撂下手中道具,急匆匆找到同村沉稳靠谱的徐银河,二人手持手电筒,怀揣满心焦急,踏着冰封冻土、迎着刺骨寒风,连夜朝着眉县方向狂奔寻人。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">夜色茫茫、四野漆黑,黄土土路崎岖颠簸,坑洼遍布。手电微弱的微光摇曳不定,勉强照亮身前寸许之路。两人一路狂奔、一路呼喊,声声寻人声响彻寒夜,嗓子喊得沙哑肿痛,寒风灌入喉咙,干涩刺痛。一路上不知跌倒多少次,满身泥浆、裤腿结冰、手脚冻僵,却始终不敢停歇半分,满心只有一个念头:赶紧找到人,保她平安。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">夜半更深、寒雾浓重,两人终于在眉县车站冰冷的墙角下,找到了蜷缩一团的李雪梅。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">夜色寒凉,夜风刺骨,她孤身独坐、浑身冻僵,衣衫单薄、瑟瑟发抖,双眼通红、满脸泪痕,眼神空洞死寂,早已没了半点生气,只剩无尽的绝望悲凉。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">徐水平心性温和善良,知晓她满心委屈苦楚,没有半分责备、没有半句怨言。他放缓语速、温声细语,耐心开导劝解,细数长军在外务工的辛劳不易、家中二老的牵挂担忧、岁月前路的漫长可期,句句诚恳、字字暖心。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">徐银河也在一旁轮番宽慰、好生劝解,一点点消解她心底的郁结。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">足足劝慰一个多时辰,冻得手脚僵硬、心神麻木的李雪梅,终于缓缓松动心结,轻轻点头,应允跟随二人连夜归村。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">两人悬着的心终于落地,稍稍松了口气,只当一场虚惊,满心庆幸。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">夜色更深、寒雾渐浓,三人并肩踏上返程土路。谁也未曾料到,表面释怀的心结之下,依旧藏着未散的死念,一场猝不及防、无人预料的人间悲剧,正悄然等候在归途深处。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">行至塬坡半腰,宝鸡峡引渭渠段。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">这段渠段是周原塬区的主干水渠,贯通岐眉两地,滋养万亩良田,平日里流水潺潺、利泽乡土,可深冬寒夜,却是极致凶险的绝境。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">隆冬腊月的秦川大地,寒彻骨髓。渠水褪去夏秋的湍急汹涌,水面沉静幽暗、墨黑如夜,看似平静无波,水下却是暗流汹涌、淤泥厚重、冰水刺骨。夜色幽暗笼罩,渠边土路湿滑结冰,荒草枯寂、四下无人,整片渠段荒凉死寂、阴森寒凉。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">就在三人缓步慢行、即将走过渠段的刹那,一路沉默低头、看似已然释怀的李雪梅,骤然发力,猛地挣脱两人的搀扶,身形一跃、决绝至极,一头扎进了冰冷漆黑的引渭渠中!</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">“雪梅!小心!”</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">徐水平惊呼未落,身躯已然朝着渠边飞扑而去。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">寒风刺骨、冰水噬魂,黑夜深水、呼救无门。四下荒凉无人,前不着村、后不着店,纵使满心焦急,却无半点外援可依。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">生死一瞬,性命攸关。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">徐水平没有半分迟疑、没有丝毫怯退,全然不顾隆冬冰水的酷寒刺骨、不顾自身性命安危,迅速褪去厚重棉袄,纵身一跃,狠狠扎进冰封刺骨的渠水之中。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">轰隆一声水响,划破寒夜死寂,也彻底定格了少年滚烫赤诚的一生。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">腊月渠水,冰寒彻骨、冻僵气血,千万根冰针穿透皮肉、侵入骨髓。水流看似平缓,水底淤泥缠足、暗流拖拽,一旦落水,四肢瞬间僵硬麻木、动弹不得。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">岸上的徐银河吓得浑身冰凉、手脚发软,趴在渠边拼命哭喊呼救,伸手极力探捞,却始终触碰不到两人身影,只能眼睁睁看着深水吞人,悲痛绝望、无力回天。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">漆黑冰冷的渠水之中,徐水平凭着一腔赤诚情义、一身热血孤勇,死死攥住不断下沉、无力挣扎的李雪梅。他拼尽全身力气,一次次奋力划水、一次次竭力托举,拼尽全力想要将人推向岸边。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">寒水不断侵骨,气血急速冻结,四肢渐渐麻木失控,意识一点点模糊消散。可他自始至终,未曾松开分毫攥着李雪梅的手。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">情义在前,生死不惧;一诺在心,至死不负。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">漫长的挣扎与坚持,终究抵不过刺骨冰水与凶险暗流。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">夜色寂寂、水声沉沉,所有的挣扎、呼喊、坚持,尽数被冰冷渠水吞噬。两道鲜活年轻的生命,缓缓沉入深水淤泥之中,彻底没了踪迹。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">寒夜呜咽、塬风悲泣,整片周原大塬,仿佛都在为两条逝去的生命默默哀悼。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">天未破晓,噩耗火速传遍周边十里八乡,所有村落人心惶惶、老少皆悲。村民第一时间上报公社,紧急联系宝鸡峡水利管理处。为打捞逝者遗体,管理处当即关停整条引渭渠总闸,奔腾不息的渠水缓缓停滞,滋养万亩塬田的渭水脉络,为两个平凡、善良、赤诚的普通人,默然静默、致以哀思。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">渠水排空、淤泥显露,全村乡亲自发沿着渠道一路搜寻、彻夜不休。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">历经一日一夜的苦苦排查、逐段搜寻,众人终于在数里外扶风道虹的深水弯道处,寻到了两具紧紧相拥、再也无法分离的躯体。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">眼前一幕,让在场所有壮汉落泪哽咽、动容垂首。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">冰冷厚重的淤泥寒水之中,徐水平的身躯微微弓起,双臂死死环护、紧紧护住怀中的李雪梅。哪怕早已失了生机、浑身冻得僵硬青紫,哪怕青春落幕、性命终结,他依旧以最后一丝本能、最后一份情义,护住了结义兄弟的家人,不负初心、不负情义、不负本心。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">风华正茂、前途可期的文艺少年,一腔热血、赤诚善良、重情重义;刚烈委屈、一时绝望的农家妇人,命运坎坷、心事难平、终究陨落。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">两条鲜活滚烫的性命,永远定格在了一九七四年的深冬,永远沉埋在了宝鸡峡的寒渠深水之中。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">那日,整片宝鸡周原大塬,乌云低垂、寒风悲咽,天地含悲、山河垂泪。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">徐水平的父母瘫坐渠边,哭得肝肠寸断、几度晕厥,白发人送黑发人,无尽悲痛、无尽凄凉;十里八乡的乡亲纷纷奔赴祭拜,人人惋惜长叹,痛惜这般善良仗义、温润有礼的少年,终究落得这般悲壮结局。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">那个土台上报幕清亮、唱戏婉转、待人温和的少年,从此再也不会出现在各村汇演的戏台之上,再也不会笑着与乡邻寒暄问好,再也不会踏遍塬上黄土小路、温柔向阳。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">远在外乡的徐长军,星夜兼程、火速归乡。当他亲眼看见冰冷的遗体、看见兄弟以命护妻的悲壮模样,瞬间跪地崩泪、悔恨断肠、痛彻心扉。他知晓,自己一生最好的兄弟,因帮扶自己、救赎自己的家人,永远落幕、永远离去。余生岁岁年年,他终将被无尽的愧疚、悔恨、思念缠绕,终生难安、夜夜难眠。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">这场寒渠沉影的悲剧,成了七队乃至岐眉塬区数十年,无法磨灭、不敢忘却的心底伤疤。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">那段时日,七队彻底死寂、再无烟火笑语。老槐树下空空荡荡、荒草萋萋,塬上风过枯枝,声声悲戚、句句哀伤。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">林晓晨日日独行渠边,望着看似平静、实则藏着无尽悲情的渠水,心底沉甸甸的悲凉久久不散。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">他曾亲眼见过徐水平台上意气风发、温润明朗的模样,听过他清亮悦耳的报幕声、婉转悠扬的秦腔曲;如今世事无常、生死殊途,鲜活热烈的少年,终究化作了寒渠深处的一缕孤魂。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">村里的老人每每途经引渭渠,总会驻足凝望、轻声长叹:“多好的娃,心肠最善、最重情义,可惜了、太不值了……”</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">世间最动人,是凡人赤诚、人间善意;世间最伤人,是世事无常、命运难测。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">徐水平一生向善、待人热忱、重情重义,从未负过乡邻、从未负过情义、从未负过本心。他以年少热血奔赴善意,以鲜活性命守护情义,最终将一腔赤诚,永远留在了寒冬的渭渠深处、周原故土之上。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">自此往后,岁岁深冬、夜夜风起,渠水呜咽、塬风萧瑟,塬上的老一辈人,总会想起那个眉眼俊朗、声线清亮、热血赤诚的少年郎。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">一九七四年的寒冬,永远定格了一场悲壮的人间情义,也刻下了周原乡土最痛、最温柔的人间记忆。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">历经这场生死大悲、人间离散,林晓晨终于彻底读懂了这片黄土塬的厚重与深沉。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">周原沃土,温柔包容、滋养众生,藏着最纯粹的烟火温情、最质朴的乡土情义;可黄土无言、世事无常,也承载着普通人的身不由己、悲欢离合、生死离散。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">这片生养秦人、传承周礼的古老塬野,从来不止有温柔烟火、秦声绵长,更有风雨起落、命运无常。</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">第六章 秦声余韵</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">寒渠沉水悲往事,黄土默默渡人心。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">那场痛彻整片塬区的生死悲剧过后,整个残冬与初春,七队都笼罩在无声的悲悯、沉寂的哀思之中。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">家家户户敛了笑语、藏了热闹,不再嬉闹喧哗、不再欢聚闲谈。老人们时常静坐门前,望着渠水方向暗自叹息;中年人默默劳作、静心度日,以安稳岁月告慰逝去的善良少年;孩童们也被大人叮嘱,不再肆意嬉闹,默默守护着村落的沉静。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">周原黄土最是宽厚温柔,默默承载人间悲欢、收纳岁月伤痕。凛冽寒风渐渐褪去,冰封冻土缓缓复苏,冬日残雪消融殆尽,塬上枯草之下,悄悄冒出点点新绿。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">春风越过陇山、漫过渭水,一寸寸抚过层层塬岭、万亩梯田。枯黄草木重焕生机,沉寂土地悄然回暖,冬去春来、万物新生,大自然以最温柔的方式,慢慢抚平大地伤痕、缓缓治愈人心悲痛。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">就在暮春风起、麦浪叠翠、遍野青葱、山河复苏之时,久违的车马声响,再次踏响了七队熟悉的黄土小路。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">顾砚舟、陈月琴带着顾念安、顾念宁两个孩子,风尘仆仆、如期归来。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">固原料理的家事尽数落幕,可他们心心念念、日夜牵挂的,始终是这片收留自己落难身躯、包容自己半生坎坷的周原厚土,是朝夕相伴、温暖热忱的七队乡邻,是独守空窑、默默等候的少年林晓晨。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">当一家人风尘仆仆推开顾家窑洞斑驳的木门,映入眼帘的,是干净整洁的院落、一尘不染的窗棂、规整摆放的物件、完好无损的窗花纸灯。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">数月离别,窑洞依旧安稳温暖、烟火依旧留存不息。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">林晓晨守院数月,日日清扫院落、擦拭屋舍、打理草木,细心守护着这方承载所有温暖记忆的小小天地。历经离别与大悲,曾经青涩懵懂的少年,眉眼已然褪去稚气,多了几分岁月沉淀的沉稳、人间起落的通透。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">久别重逢,千言万语,尽数化作眼底暖意、心底安然。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">空寂许久的窑洞,再度被人间烟火、温热笑语填满。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">陈月琴下厨生火、洗手做羹汤,熟悉的饭菜香气漫满院落;两个孩童挣脱大人怀抱,叽叽喳喳围着林晓晨嬉闹撒娇,清脆笑声驱散了积攒一冬的沉寂悲凉;顾砚舟静坐院中,看着熟悉的乡土、熟悉的故人,眼底满是温柔释然。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">夜色渐临,晚风温柔。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">顾砚舟再度拿起搁置数月的老旧胡琴,指尖轻拨弦索,熟悉婉转、温润绵长的秦腔曲调,顺着晚风缓缓流淌,漫过窑洞、漫过槐树、漫过整片沉寂已久的塬野。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">苍凉过后遇温柔,沉寂之后逢新生。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">久违的秦声,再次绕塬回荡。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">听闻胡琴秦腔声响,沉寂许久的乡亲们,纷纷走出家门,再度聚拢到老槐树下。白发老者、中年妇孺、懵懂孩童,静静围坐,聆听熟悉的乡土曲调。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">历经生离死别、历经寒冬大悲、历经离散冷清、历经岁月沉寂,再度响起的西府秦腔,比往日更厚重、更沧桑、更动人、更治愈。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">戏词依旧是悲欢离合、人间起落,可听戏的人心,早已历经真实的生死离别、看透岁月的无常起落。唱腔里,多了对逝去善意的缅怀,多了对人间安稳的珍惜,多了对乡土岁月的敬畏。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">林晓晨伫立人群之中,晚风拂衣、秦声入耳、春色满眼、烟火暖心。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">回望一九七四年一整年的岁月起落、人间悲欢,心底豁然通透、万般释然。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">这片千年周原厚土,从来不是单一的温柔圆满。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">它有窑洞灯火、窗花红火、秦声绵长的烟火温情;有乡邻互助、淳朴善良、热忱相待的人间暖意;更有世事无常、生死离散、悲欢起落的人间百态。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">相聚圆满是岁月,离别遗憾亦是人生;温柔烟火是乡土,苍凉悲情亦是人间。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">大悲之后方懂安稳,离别之后方惜重逢,苦难之后方知温暖。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">寒冬的极致悲情,沉淀了人心、磨砺了心性;春日的故人归返、秦声重起,治愈了伤痕、温暖了岁月。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">再度绕塬的秦声,是对徐水平赤诚善意的绵长缅怀,是对人间遗憾的温柔安放,更是对乡土生生不息、岁岁安然的美好期许。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">一九七四年的春夏秋冬,层层起落、步步成长。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">从初落塬畔的懵懂漂泊、满心惶惑,</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">到秦声绕塬的温柔治愈、扎根心安,</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">到窗花染岁的人间圆满、烟火滚烫,</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">到灵前别离的骤然落空、山河寂静,</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">到寒渠沉影的极致大悲、岁月沉疤,</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">终落于春暖归人、秦声复起、伤痕自愈、岁月安然。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">短短一年塬上岁月,尝尽人间百态、阅尽岁月悲欢。哭过、笑过、苦过、暖过、痛过、熬过,最终沉淀成长、通透安然。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">这段扎根宝鸡周原的插队时光,尽数融进林晓晨的骨血初心,化作一生难忘、岁岁牵挂的厚重乡愁,成为他往后人生最温柔、最坚韧、最绵长的精神底色。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">渭水长流、周原常青,秦声不灭、温情永存。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">那些镌刻在黄土塬上的人间悲欢、烟火岁月、情义温柔,历经岁月沉淀,终将化作一轮温柔皎洁、绵长不息的——红窗秦月。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">秦声余韵</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">一别窑庐思未央,重闻雅曲韵悠长。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">剪刀遗爱裁春色,弦索衷情诉热肠。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">黄土扎根心不改,秦声入髓意难忘。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:14px;">从今四海行途远,几阕填词伴梦乡。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">主办:《西辽河文学》编辑部</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">文学顾问:郝秀琴</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">刘玉琴、张彩凤、黄莽</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">王作龙、张莉莉、憨仲</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">总编:吴振明(红山文醉)</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">主编:千堆雪</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">副主编:燕子</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">作家部部长:红山文醉</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">内蒙古部部长:浪淘沙</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">北京部部长:燕子</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">黑龙江部部长:王德印</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">山东部部长:听雨轩</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">散文室主任:浪淘沙</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">小说室主任:听雨轩</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">学生室主任:刘乙蓉</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">评论室主任:王德印</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">诗歌室主任:宁静是心</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">诗词室主任:滇中一先生</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">诗词室主任:嘉天下、南山老道</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">文稿编审:陶然、如梦、冬虫</span></p><p class="ql-block" style="text-align:justify;"><span style="font-size:12px;">文稿编审:潇湘楚儿、嫣然语知</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1" style="text-align:justify;"><span style="font-size:14px;">诸位文友!西辽河文学二群已满200人,席位告罄,扫码通道现已关闭。向往二群的师友,可添加负责人微信Liyan602408或小编微信lhswzlsj519,由我们邀请入群。也欢迎大家直接扫码加入下方三群或四群,此间依旧以文会友,品华章,叙襟怀,共研笔墨之趣。愿与各位同好相聚新群,赓续文缘,品读诗文,共传辽河文脉!</span></p>