【临池26091】临“杜陵秋兴”诗卷

湘水墨妃

<p class="ql-block">《草书杜陵秋兴诗卷》——一卷写尽家国泪。</p><p class="ql-block">临此卷,更着重体会“墨法即心法”。 王铎此卷的墨色变化,不是炫技,是情绪的曲线。临习时不只关注“像不像”,而应感受每一段墨色背后的情绪起伏——浓墨是激越,枯笔是苍凉,涨墨是不甘,飞白是无奈。</p> <p class="ql-block">所谓“杜陵秋兴”,即杜甫《秋兴八首》。此卷节录杜甫《秋兴八首》其中五首,书文依次为第六、第三、第四、第八和第二首。卷末钤“王铎之印”“烟潭渔叟”两方白文方印,其后尚有清翁同龢、翁方纲、冯敏昌及邱学敏四人的题跋共五则。</p> <p class="ql-block">第一首(秋兴八首·其六)</p><p class="ql-block">瞿塘峡口曲江头,</p><p class="ql-block">万里风烟接素秋。</p><p class="ql-block">花萼夹城通御气,</p><p class="ql-block">芙蓉小苑入边愁。</p><p class="ql-block">雕栏绣(槛)柱围黄鹄,</p><p class="ql-block">锦缆牙樯起白鸥。</p><p class="ql-block">回首可怜歌舞地,</p><p class="ql-block">秦中自古帝王州。</p> <p class="ql-block">瞿塘峡口曲江头,万里风烟接素秋。花</p> <p class="ql-block">萼夹城通御气,芙蓉小苑入边愁。雕栏</p> <p class="ql-block">绣槛柱围黄鹄,锦缆牙樯起白鸥,回</p> <p class="ql-block">首可怜歌舞地,秦中自古帝</p> <p class="ql-block">第二首(秋兴八首·其三)</p><p class="ql-block">千家山郭静朝晖,</p><p class="ql-block">尽日江头坐翠微。</p><p class="ql-block">信宿渔人还泛泛,</p><p class="ql-block">清秋燕子故飞飞。</p><p class="ql-block">同学少年多不贱,</p><p class="ql-block">五陵衣马自轻肥。</p><p class="ql-block">(匡衡抗疏功名薄,刘向传经心事违,落此二句补之)</p> <p class="ql-block">特别说明:</p><p class="ql-block">王铎在书写“千家山郭静朝晖”一首时,漏写了“匡衡抗疏功名薄,刘向传经心事违”两句(即原诗第三联),后在卷中用小字补注:“匡衡抗疏功名薄,刘向传经心事违,落此二句补之。” 这是王铎手卷中唯一一处明显的漏书自注,也为此卷增添了一份真实的书写痕迹。</p> <p class="ql-block">王州。千家山郭静朝晖,</p> <p class="ql-block">尽日江头坐翠微,信宿渔人还泛泛,清</p> <p class="ql-block">秋燕子故飞飞,同学少年多不贱,五</p> <p class="ql-block">陵衣马自轻肥。(匡衡抗疏功名薄刘向传经心事违落此二句补之),闻道长安似</p> <p class="ql-block">第三首(秋兴八首·其四)</p><p class="ql-block">闻道长安似弈棋,</p><p class="ql-block">百年世事不(堪)胜悲。</p><p class="ql-block">王侯第宅皆新主,</p><p class="ql-block">文武衣冠异昔时。</p><p class="ql-block">直北关山金鼓震,</p><p class="ql-block">征西车马羽书驰。</p><p class="ql-block">鱼龙寂寞秋江冷,</p><p class="ql-block">故国平居有所思。</p> <p class="ql-block">奕棋,百年世事不堪胜悲,王侯第宅皆新</p> <p class="ql-block">主文武衣冠异,昔时直北关,山金鼓震征</p> <p class="ql-block">西车马羽书驰,鱼龙寂寞秋江冷,故</p> <p class="ql-block">第四首(秋兴八首·其八)</p><p class="ql-block">昆吾御宿自逶迤,紫阁峰阴入渼陂。</p><p class="ql-block">香稻啄余鹦鹉粒,碧梧栖老凤凰枝。</p><p class="ql-block">佳人拾翠春相问,仙侣同舟晚更移。</p><p class="ql-block">彩笔昔曾干气象,白头吟望苦低垂。</p> <p class="ql-block">国平居有所思。昆吾御宿自逶迤,紫阁</p> <p class="ql-block">峰阴入渼陂,香稻啄余鹦鹉粒,碧梧</p> <p class="ql-block">棲老凤凰枝,佳人拾翠春相问,仙</p> <p class="ql-block">侣同舟晚更移,彩笔昔曾千气象,白头</p> <p class="ql-block">吟望苦低垂。夔府孤城落日斜,每</p> <p class="ql-block">第五首(秋兴八首·其二)</p><p class="ql-block">夔府孤城落日斜,</p><p class="ql-block">每依北斗望京华。</p><p class="ql-block">听猿实下三声泪,</p><p class="ql-block">奉使虚随八月槎。</p><p class="ql-block">画省香炉违伏枕,</p><p class="ql-block">山楼粉堞隐悲笳。</p><p class="ql-block">请看石上藤萝月,</p><p class="ql-block">已映洲前芦荻花。</p> <p class="ql-block">依北斗望京华,听猿实下三声泪,奉使虚随</p> <p class="ql-block">八月槎,画省香炉违伏枕,山楼粉堞隐</p> <p class="ql-block">悲笳,请看石上藤萝月,已映洲前</p> <p class="ql-block">杜诗(年)千古绝调,每见有哂之者,姑不辞。遇求书则书之而已。万世自有定评,当不知道也。丙戌三月夜,孟津王铎书。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">(补款)岩荦先生偶得此,不嫌其拙,同孝升书字,时至五月十三日夜。</p> <p class="ql-block">芦荻花。杜诗(年)千古绝调,每见有哂之者,姑不辞。遇求书则</p> <p class="ql-block">书之而已,万世自有定评,当不知道也。丙戌三月</p> <p class="ql-block">夜,孟津王铎书,岩荦先生偶得此,不嫌其拙同孝升书字,时至五月十三日夜。</p> <p class="ql-block">王铎为何独选这五首?</p><p class="ql-block">杜甫《秋兴八首》作于大历元年(766年)秋,杜甫时年五十五岁,流寓夔州,身染疾病,北望长安而不得归。全组诗以“秋”起兴,写尽漂泊、衰病、忧国、忆旧之痛。</p><p class="ql-block">王铎书写此卷时,同样是五十五岁,同样身处异乡,同样北望故土而不得归——只是杜甫的故土是长安,王铎的故土是河南孟津。两人跨越八百多年,在“五十五岁”这个节点上,遭遇了相似的精神困境。</p><p class="ql-block">王铎独选这五首,绝非随意。第六首“瞿塘峡口曲江头”写长安曲江的盛衰,末句“回首可怜歌舞地,秦中自古帝王州”是对故国繁华的追忆与痛惜;第二首“夔府孤城落日斜”写孤城落日、北望京华,正合他身处南京却心向故土的心境。他写的不是杜甫的诗,是借杜甫的诗写自己的心。</p><p class="ql-block">关于第二首的特别说明:</p><p class="ql-block">王铎在书写“千家山郭静朝晖”一首时,漏写了“匡衡抗疏功名薄,刘向传经心事违”两句(即原诗第三联),后在卷中用小字补注:“匡衡抗疏功名薄,刘向传经心事违,落此二句补之。”这是王铎手卷中一处真实的书写痕迹。</p>