自由诗(二一八)

莫谷强

<p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍‍‍‍‍‍20世纪京津画派著名画家(十五)</p><p class="ql-block">封面:‍‍李可染《清漓胜境图》收藏地:李可染艺术基金会</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍题记:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍李可染(1907年3月26日—1989年12月5日),原名李永顺,曾用别号三企,出生于江苏徐州,中国现代中国画家,齐白石弟子,北派山水代表人物,曾任中央美院教授、中国美协副主席、中国画研究院院长。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染画像(一)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍题额:<span style="font-size:18px;">澄怀观道</span></p><p class="ql-block">‍副跋:<span style="font-size:18px;">南朝宋宗炳喜漫游山水,归来将所见景物绘于壁上,自谓澄怀观道,卧以游之。</span>一九八四年岁次甲子元宵佳节,白发学童,可染。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染书法作品(一)行书大字立轴,属于典型“酱当体”,笔墨厚重雄浑。大字“澄怀观道”取自宗炳《画山水序》,是李可染一生推崇的艺术理念。旁书小字引述宗炳典故,阐述山水画“卧游”的审美思想。</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍九四九,人物介绍</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍李可染生于江苏徐州一户平民家庭,</p><p class="ql-block">少年时代绘画这件事打动他的心灵;</p><p class="ql-block">13岁为快哉亭文人画师的研墨童子,</p><p class="ql-block">后拜乡贤钱食芝为师学习传统丹青。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">1923年他在上海美术专科学校学习,</p><p class="ql-block">1929年又考入杭州国立艺术院研习。*</p><p class="ql-block">抱着近乎亡命的精神汲取艺术养分,</p><p class="ql-block">苦苦探索中西绘画的理论立下宏志。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">抗日战争烽烟四起李可染放下山水,</p><p class="ql-block">奔赴前线创作大量的抗日宣传图绘。**</p><p class="ql-block">战火岁月里他开始画牛自喻孺子牛,</p><p class="ql-block">寄托牛的坚韧内敛追求精神的光辉。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">*注:在研究生班,师从林风眠、克罗多,学山水兼修西画素描油画,打下中西绘画双重根基。**注:加入郭沫若领导的政治部三厅。</p><p class="ql-block">下图‍:李可染《万山红遍图》(之一)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍题跋:</p><p class="ql-block">万山红遍,层林尽染。一九六四年秋九月敬写毛主席词意。</p><p class="ql-block">‍—— 可染</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图‍:李可染《万山红遍图》(局部之一)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍他<span style="font-size:18px;">北上任教是受徐悲鸿邀请和引荐,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">拜齐白石黄宾虹为师得两宗师真传,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">齐白石的雄健天真黄宾虹浑厚苍茫,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍李可染师其心不刻意复刻老师画面。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍他提出了一句振聋发聩的艺术箴言:</p><p class="ql-block">‍用最大的功力打进去是传统的<span style="font-size:18px;">沉潜,</span></p><p class="ql-block">‍用最大的勇气打出来为了<span style="font-size:18px;">开创自我,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">他七十余年的艺术人生被此言贯穿。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">在两位宗师滋养下李可染走向成熟,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">他‍深知古法不能死守必须破茧而出。</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">中国画笔墨气韵可贵者胆所要者魂,</span></p><p class="ql-block">‍领会二老精神<span style="font-size:18px;">化为自己的艺术血骨。</span></p><p class="ql-block">‍‍</p><p class="ql-block">‍下图‍:李可染《万山红遍图》(局部之二)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">万山红遍,层林尽染。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图‍:李可染《万山红遍图》(局部之三)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">1954年起李可染开启了万里写生之路,</p><p class="ql-block">‍他<span style="font-size:18px;">踏遍了大江南北</span>前后十次<span style="font-size:18px;">跋涉</span>长途。</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">古人山水画大多是闭门造境沉吟抒情,</span></p><p class="ql-block">‍而他背着画夹看到了真山真水的一幕。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">漓江的烟雨黄山的云海还有井冈层峦,</p><p class="ql-block">‍这一幕幕大好河山尽数收入他的画卷。</p><p class="ql-block">‍层层叠加墨色把西画光影融入了水墨,</p><p class="ql-block">‍画出山林间透射逆光晨暮的流动光感。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍其画不再是古代文人避世隐逸的丘壑,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍而是人间的村落、舟帆、田畴与车辙。</span></p><p class="ql-block">‍不再是想象中的云烟缥缈和<span style="font-size:18px;">奇峰峻岭,</span></p><p class="ql-block">‍而是祖国的气象万千<span style="font-size:18px;">雄浑</span>的大好山河。*</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍*注:他说,江山就是祖国,画山水,就是为祖国山河立传。</span></p><p class="ql-block">下图‍:李可染《万山红遍图》(局部之四)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍时代精神,红色经典。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图‍:李可染《万山红遍图》(局部之五)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍此作以全景式宏大构图绘崇山峻岭,</p><p class="ql-block">‍峰峦连绵满山的丹红瀑布飞泻如倾。</p><p class="ql-block">他将<span style="font-size:18px;">‍‍革</span>命诗意与山河壮景融为一体,</p><p class="ql-block">‍是二十世纪中国画里程碑式的作品。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍山间村舍错落石桥卧波而<span style="font-size:18px;">溪涧蜿蜒,</span></p><p class="ql-block">‍云雾流转于群峰之间形成了纵深感;</p><p class="ql-block">‍画家以浓重墨骨立山体<span style="font-size:18px;">‍再遍施朱砂,</span></p><p class="ql-block">‍红墨相融气势磅礴一改传统的恬淡。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">山石以他的标志性积墨法层层皴染,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">瀑布奔涌而下打破满山红的厚重感;</span></p><p class="ql-block">‍黑墨为骨以朱砂点染林木对比强烈,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">民居与小桥赋予人间烟火远景渐淡。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图‍:李可染《万山红遍图》(局部之六)这幅画<span style="font-size:18px;">开创红色山水的艺术范式,将诗词意境、时代精神、传统笔墨完美结合。</span></p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍欣赏随感:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍千峰拔地起嵯峨,遍染丹砂浩气色。</p><p class="ql-block">飞瀑崩雷落深谷,轻烟绕岫似纱遮。</p><p class="ql-block">万道彤光穿林射,一川村舍藏秋壑。</p><p class="ql-block">借取词心开画境,墨痕红韵壮山河。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图‍:李可染《万山红遍图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍垂柳水塘,稚子横鞭。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《柳塘牧牛图》之一</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍九五〇,山水画</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍李可染的山水画以“黑、满、重、亮”的独特面貌,实现了传统山水向现代的转型。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《蜀中小景》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍李可染擅长表现山林晨夕间的逆光,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">他创造性地将光引入水墨朦胧迷惘;</span></p><p class="ql-block">‍同时发展积墨法墨色层层<span style="font-size:18px;">浓重</span>叠加,</p><p class="ql-block">‍形成了<span style="font-size:18px;">深邃茂密</span>团块性的笔墨苍茫。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍他通过多年长途写生摆脱传统程式,</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">使作品比明清山水更贴近感性真实。</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">成功将红色融入水墨表现时代精神,</span></p><p class="ql-block">‍他的<span style="font-size:18px;">代表作万山红遍即为典范展示。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍他从无数写生的对象中挖掘新画法,</p><p class="ql-block">又或者是从三千废画中得到了升华。</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">其艺术内涵可以用黑满重亮来概括,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">一扫逸笔萧疏的文人积习拒绝清雅。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">下图:李可染《泰山日出》(全景图)</p><p class="ql-block">‍‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">题识:敬爱的博尔茨同志粲正,一九五七年,可染于柏林。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《泰山日出》(局部之一)<span style="font-size:18px;">材质尺寸:纸本设色,138.5x62.5cm,立轴;</span>1957年,柏林。私人收藏(2021保利秋拍释出,成交价4025万元)。</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍这是李可染出访德国期间创作的国礼,*</p><p class="ql-block">‍描绘泰山日出盛景和摄人心魄的晨曦。</p><p class="ql-block">‍远景是一轮红日跃出波澜层叠的云海,</p><p class="ql-block">‍群峰肃穆巍峨耸立赭红染就上层山体。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍石阶蜿蜒向上红门亭下游人缓步登临,</p><p class="ql-block">‍泰山的云海流转于群峰山谷以及松林;</p><p class="ql-block">‍写出了泰山雄峻东方日出的磅礴气象,</p><p class="ql-block">‍同时又兼具写生的真实感与浪漫诗境。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍‍<span style="font-size:18px;">画面分三层远景是磅礴红日群峰连绵,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍中景是令人震撼的巨岩峭壁云雾穿涧;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍近景苍松夹道石阶红亭点缀登山游人。</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">山石运用积墨皴法云雾以留白来渲染。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">*‍注:当年作为国礼赠予德国博尔茨同志,<span style="font-size:18px;">兼具艺术价值与历史文献价值。</span></p><p class="ql-block">‍下图:李可染《泰山日出》(局部之二)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍拾阶而上,勇攀高峰。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《泰山日出》(局部之三)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍欣赏随感:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍泰岳巍巍接昊苍,一轮红日破沧茫。</p><p class="ql-block">层岩染赭千峰峻,古柏撑云十里苍。</p><p class="ql-block">石径盘回朝天阙,红亭静立待晨光。</p><p class="ql-block">挥毫远赠邦交意,笔墨长留大国章。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《泰山日出》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">片帆逐水,<span style="font-size:18px;">远岫凝烟。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《巫峡帆影》,纸本设色,61.9cm×48.7cm,1956年,藏于中国美术馆(北京),长江三峡写生代表作。</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍这幅画绘井冈山群峰巍峨主峰雄峙,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">‍飞瀑自云壑倾泻而下前景苍松挺立。</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">行军队伍行进于松林之间红旗招展,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">以雄浑山水承载革命圣地厚重历史。*</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">运用标志性多层积墨叠加苍茫山体,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">辅以淡青渲染表现井冈山蓊郁秀丽。</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">群峰环抱云雾绕山谷拉开深远空间,</span></p><p class="ql-block">‍红旗与红军<span style="font-size:18px;">虽小点明革命摇篮主题。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">此作品为李可染后期造境山水典范,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">不再是实地写生而是卧游意象提炼。</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">积墨法炉火纯青山体厚重却不闷塞,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">是其近现代转型期山水的红色经典。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍*注:<span style="font-size:18px;">此幅是李可染</span>“为祖国山河立传”的<span style="font-size:18px;">巅峰之</span>作。</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《井冈山•革命摇篮》(全景图)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍井冈山革命摇篮,一九七六年八月,可染于北京。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《井冈山<span style="font-size:18px;">•革命摇篮》(局部之一)纸本设色,176.5x128cm,1976年,藏于香港梅洁楼(私人珍藏,2015嘉德春拍成交价1.265亿元)。</span></p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍西画通透,东方神韵。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍‍下图:李可染《井冈山•革命摇篮》(局部之二)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍红旗猎猎,再现历史。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍‍下图:李可染《井冈山•革命摇篮》(局部之三)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍欣赏随感:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍井冈巍峙入云天,叠嶂层峦锁翠烟。</p><p class="ql-block">飞瀑流泉穿峻壑,苍松列峙护雄巅。</p><p class="ql-block">红旗漫卷云崖上,志士曾营圣地边。</p><p class="ql-block">积墨丹青书壮志,千秋浩气驻山川。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍‍下图:李可染《井冈山•革命摇篮》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍黛岫含烟,意境空灵。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍‍‍下图:李可染《漓江边上》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍两侧的峭壁对峙山巅红旗隐约可见,</p><p class="ql-block">‍远处是千山万壑云海漫于群峰之间,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">山河苍茫的豪迈意境凝于画家笔墨,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">把娄山关战役后的霞光洒在</span>天际线。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">前景的两座巨崖山势雄险难以超越,</span></p><p class="ql-block">‍远景千山层叠如海浪奔涌战马腾跃。</p><p class="ql-block">‍把词中那种雄浑悲壮的气势具象化,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">左上角行书点题苍山如海残阳如血。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">属于李可染词意山水系列经典作品,</p><p class="ql-block">‍不局限于实景写生以诗词意境造境。</p><p class="ql-block">‍把革命的史诗情怀融入传统山水画,*</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">近山沉雄远山浩渺</span>积墨法炉火纯青。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍*注:将文学、历史与国画笔墨融为一体,开创红色山水的诗意表达范式。</p><p class="ql-block">‍‍下图:李可染《苍山如海 残阳如血》纸本设色,立轴(全景图)</p><p class="ql-block">‍‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍苍山如海 残阳如血,一九六四年拟写毛主席词意,可染(取毛泽东《忆秦娥 •娄山关》词意)</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《苍山如海 残阳如血》(局部之一)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍马蹄声碎,喇叭声咽。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍下图:李可染《苍山如海 残阳如血》(局部之二)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍雄关漫道,志坚如铁。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《苍山如海 残阳如血》(局部之三)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍欣赏随感:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍千峰叠浪接遥天,残霭熔金照远巅。</p><p class="ql-block">绝壁横关凝浩气,长云漫壑锁苍烟。</p><p class="ql-block">红旗隐约危崖上,雄势苍茫落照边。</p><p class="ql-block">借取词心挥彩墨,山河如诗长流传。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《苍山如海 残阳如血》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍柔丝垂岸,闲言野云。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《柳塘牧牛图》之二</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍九五一,人物画</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍李可染虽以山水画闻名,但他的人物画同样成就极高,老舍曾评价“人物画更胜于山水”。其人物画大致分为两类:古典写意人物与牧牛题材。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《苦吟图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍九方皋相马是先秦列子中一则寓言,*</p><p class="ql-block">故事讲述伯乐对九方皋相马的推荐;</p><p class="ql-block">九方皋将黑色公马描述为黄色母马,</p><p class="ql-block">引发秦穆公质疑其相马过程和表现。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">寓言凸显重神髓轻形骸的思维范式,</p><p class="ql-block">阐明了认识事物必需把握核心本质。</p><p class="ql-block">李可染借相马来比喻绘画艺术精神,</p><p class="ql-block">看事物应去伪存真才能把握住本质。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">九方皋这个意象确实很值得去细品,</p><p class="ql-block">他晚年重又题写这四个字就是证明:</p><p class="ql-block">既是对自己早年画作的欣赏与追认,</p><p class="ql-block">也暗含了他对艺术内在本质的倾心。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍*注:此作画于早年,1987年李可染重见此作后颇为得意,遂再题“九方皋乎”四字,藏家将其裱为诗塘,与原画合为“双璧”。九方皋是春秋时期相马家,李可染借“相马”比喻看事物应去伪存真、把握本质,这也与他的绘画精神相通。</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《相马图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍倦眸轻闭,蒲扇闲抛。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《夏憩图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍左侧绘一块造型奇崛多孔的太湖石,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">右侧绘米芾躬身拱手恭敬礼拜奇石。</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">米芾世称米颠见奇石便拜呼为石兄,</span></p><p class="ql-block">‍此画<span style="font-size:18px;">尽显文人爱石成痴的风雅逸事。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">湖石以泼墨破墨写出浓淡变化丰富,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">以简练线条勾勒出躬身作揖的人物。</span></p><p class="ql-block">‍画面采用<span style="font-size:18px;">大面积留白不添多余背景,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍聚焦人与石互动画面干净主题突出。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">湖石的笔墨雄健厚重尽显</span>水墨淋漓,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">人物的线条简练传神重在人物气质;</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">抓住米颠拜石脍炙人口的文人典故,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">极具故事感并且可以一吐胸中逸气。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">下图:李可染《米颠拜石图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍持简无忧,执帚去恼。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《寒山拾得图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍泼墨淋漓写醉翁,翩跹起舞气如虹。</p><p class="ql-block">长髯漫卷酣时意,广袖飞扬荡世凶。</p><p class="ql-block">不仗威严惊鬼魅,独凭逸态啸虚空。</p><p class="ql-block">端阳一纸丹青在,老笔苍雄性情中。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍用大写意泼墨绘黑袍墨色厚重淋漓,</p><p class="ql-block">‍大块墨团写出宽袍大袖显<span style="font-size:18px;">苍茫之笔;</span></p><p class="ql-block">‍长髯以浓墨写出双目含笑神情酣然。</p><p class="ql-block">‍一手扬起一手舒展<span style="font-size:18px;">是醉后起舞之姿。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍画中<span style="font-size:18px;">钟道本是民间驱邪镇鬼的神明,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍此幅不写威严狰狞而刻画醉态欢欣;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍画面笔墨奔放形神俱足作于端午节,*</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍此为李可染晚年写意人物画的精品。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍*注:借钟馗题材,寄寓荡除邪祟、抒放胸臆之意。</span>上方大字题画名,左侧长款行书纪年落款,数方朱红印章错落点缀,书画印浑然一体,留白简洁,焦点全在人物动态。</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《锺馗醉舞图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍谈笑忘机,襟怀儒华。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">注‍:取材“虎溪三笑”典故:东晋慧远、陶渊明、陆修静相会于庐山虎溪,谈笑送别,不觉跨过虎溪,触动慧远立誓不过虎溪的约定,三人相视大笑。画面绘三位高士立于松树下,从容晤谈,神情欢洽,融儒释道三友相逢论道的风雅故事于一纸。</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《虎溪三笑》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍欣赏随感:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">坦腹开怀笑世间,一肩布袋走尘寰。</p><p class="ql-block">浮生荣辱皆抛却,世事悲欢尽等闲。</p><p class="ql-block">泼墨雄毫描逸态,长篇题字述禅关。</p><p class="ql-block">此心本自无牵绊,随处落脚自安然。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染<span style="font-size:18px;">《布袋和尚图》</span></p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍九五二,花鸟画</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍李可染虽以山水、人物著称,但他的花鸟画同样自成一格,尤其与牧牛题材深度融合,呈现出独特的文人画意趣与田园诗意。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《迎春图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">积墨层峦锁雨烟,红英遍野映江天。</p><p class="ql-block">白墙错落依青嶂,细雨霏霏落野川。</p><p class="ql-block">一叶轻舟浮碧水,数椽茅屋伴芳荃。</p><p class="ql-block">杏花诗意凝缣素,写尽江南三月艳。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍第一眼看到<span style="font-size:18px;">浓烈红点铺陈嫣红烂漫,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">水面上竹筏泛于烟雨但见渔人悠然,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">画面绘春日江南山乡白墙黑瓦村居,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">春雨濛濛群山浑厚山麓下杏花开遍。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">山体以李可染标志性积墨层层积染,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍墨色沉厚幽深留白作云雾悄然飘散。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍竖线细笔写漫天雨丝令人怦然心动,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍山间白屋以细劲线条勾勒化繁为简。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">‍</span></p><p class="ql-block">‍下图:李可染《<span style="font-size:18px;">杏花春雨江南》</span></p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">老干虬枝,千苞点点。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染<span style="font-size:18px;">《</span>人在万点梅花中》(<span style="font-size:18px;">无锡梅园)花鸟画代表作。</span></p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">这幅画取荷亭听雨的诗意阵阵栏栅,</p><p class="ql-block">‍绘荷塘水榭之中两位高士闲坐对谈。</p><p class="ql-block">‍满池荷叶<span style="font-size:18px;">二人于亭中静听荷间雨声,</span></p><p class="ql-block">‍烟雨朦胧<span style="font-size:18px;">写尽文人隐逸幽趣之清欢。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">构图极简以简劲墨线勾勒水榭亭台,</p><p class="ql-block">‍亭内二高士造型寥寥数笔<span style="font-size:18px;">安然</span>神态。</p><p class="ql-block">‍以泼墨大笔写出硕大荷叶墨色浓郁,</p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">空灵简远的濛濛雨雾用大面积留白。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍画面的<span style="font-size:18px;">左上角有行书题款钤朱红印,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">笔墨简练写意删繁就简无繁复布景;</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">以泼墨写水面残荷简线写亭与人物,</span></p><p class="ql-block">‍<span style="font-size:18px;">带出荷塘听雨清寂闲适的诗画意境。</span></p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">下图:李可染《雨荷话雨图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">山乡秋熟,野径云闲。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染<span style="font-size:18px;">《秋趣牧牛图》</span></p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍欣赏随感:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍层峦尽染赤如丹,一握灵砂写浩漫。</p><p class="ql-block">万树霜枫凝晓色,千重云壑拥层峦。</p><p class="ql-block">村庐静倚清溪畔,紫气长萦碧岫端。</p><p class="ql-block">借得词心开画境,雄图千载壮河山。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">注:六十年代初,李可染偶然得到半斤从故宫流出的乾隆时期御用极品朱砂。这批朱砂原本是皇家用来钤盖皇帝印章的,质地极佳,色泽沉稳厚重。得到这批珍贵朱砂之后,他便萌生了以朱砂画满山红叶、表现“万山红遍”诗意的想法。这半斤朱砂,前后一共画出七幅尺寸各不相同的《万山红遍》,每一幅面貌略有差异。颜料珍稀,也使得这套作品格外传奇。</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《<span style="font-size:18px;">万山红遍》(之二)</span></p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍性本温良,胸含倔骨。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《犟牛图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍结束语:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">李可染是中国传统山水画向现代转型的关键人物,被誉为“划时代的里程碑”。其核心艺术成就:</p><p class="ql-block">‍1,融合中西的“李家山水”:他将西画的明暗处理(尤其是逆光)与素描造型融入传统笔墨,创造出“黑、满、重、亮”的崭新图式,以“为祖国山河立传”的理念赋予作品时代精神。</p><p class="ql-block">‍2,“苦学派”的写生变革:坚持“用最大的功力打进去,用最大的勇气打出来”。50年代起长途写生,行程数万里,摒弃陈规,从真山真水中提炼新的笔墨语言。</p><p class="ql-block">‍3,人物与牧牛题材:齐白石曾高度评价李可染的<span style="font-size:18px;">人物画诙谐机智。他</span>的牧牛与齐白石的虾、徐悲鸿的马、黄胄的驴并称“20世纪水墨四绝”。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染画像(二)画家正在画黄山</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍东方既白</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">右侧题跋(正文):</p><p class="ql-block">有人谓中国文艺传统已至穷途末路,而我却预见东方文艺复兴曙光,因借东坡赤壁赋未句四字,书此存证。</p><p class="ql-block">左侧落款(款识):</p><p class="ql-block">一九八九年岁次己巳秋九月上浣,李可染于师牛堂。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染书法作品(二)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍画史评价:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">1,转型里程碑:美术史家邵大箴评价其“创建了具有鲜明时代特色和个性的艺术风格,是一座不朽的里程碑”。</p><p class="ql-block">2,开宗立派:他不仅独创了“李家山水”,其教育思想还形成了活跃于画坛的“李可染学派”,深刻影响了中国画的现代走向。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《黄山烟霞图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">墨凝健骨,笔写天真。</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染<span style="font-size:18px;">《牧牛观鸟图》</span></p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍诗云:</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍当笔墨沉入山河</p><p class="ql-block">便不再是纸上寻常云烟</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《黄山记游图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍他把重重积墨,一层又一层</p><p class="ql-block">‍叠进峰峦的骨缝之间</p><p class="ql-block">‍让大山有浑厚的脊梁</p><p class="ql-block">让岩石接住岁月沉淀的黑暗</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《九华山》(亦题《日出水田收碎镜,雨泼春山飞乱云》)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍也留一片空白</p><p class="ql-block">还给奔涌的云海</p><p class="ql-block">那些游走、翻卷、漫过山谷的白雾</p><p class="ql-block">‍是大山深邃而沉浸的呼吸</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《黄山烟霞》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍朱砂燃成漫山红叶时</p><p class="ql-block">万山红遍</p><p class="ql-block">每一寸炽热的色彩</p><p class="ql-block">‍都捧着胸中滚烫的诗篇</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《万山红遍》(之三)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍黄山的松,漓江的水</p><p class="ql-block">‍井冈山巍然伫立的峰巅</p><p class="ql-block">‍小小的点景人物站在崖头</p><p class="ql-block">‍人很渺小,而天地浩渺无边</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《漓江风光图》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">他以画为路,为河山立传</p><p class="ql-block">‍于浓黑与留白之间求索</p><p class="ql-block">‍在东方宣纸上</p><p class="ql-block">唤醒沉睡万重的江山</p><p class="ql-block">‍让一座座沉默的峰</p><p class="ql-block">‍从此,拥有不朽的容颜‍</p><p class="ql-block">‍</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《漓江胜景》</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍图片选自网络,特致谢!</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《漓江胜景》(亦名《漓江秋山》)</p><p class="ql-block">拍卖信息:永乐2024春季拍卖会,LOT3018,成交价:13340000元(人民币)。</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍‍背景音乐:【古风】满江红(古筝版)</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《万山红遍》(之四)</p><p class="ql-block">‍</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">‍谢谢阅读!</p><p class="ql-block">‍下图:李可染《烟雨漓江》</p><p class="ql-block">‍</p>