<div style="text-align: center;">【前言】</div> 长征诗词是以红军长征(1934–1936)为背景创作的诗词作品,它艺术地描绘了红军长征的战斗历程,热情洋溢地赞扬了红军不畏艰险、英勇顽强的革命精神,蕴含着中国共产党人的万般豪情壮志,是中国革命的壮烈史诗,也是中国诗歌宝库中的灿烂明珠。<br> 在庆祝红军长征胜利90周年之际,特选编毛主席及部分老一辈革命家、开国将帅等的“长征诗词”,以供学习分享:<br> <div style="text-align: center;">【长征诗词】</div><div style="text-align: center;">《清平乐·会昌》</div><div style="text-align: center;">毛泽东 1934年夏</div><div style="text-align: center;">江西会昌城外</div><div style="text-align: center;">东方欲晓,莫道君行早。</div><div style="text-align: center;">踏遍青山人未老,风景这边独好。</div><div style="text-align: center;">会昌城外高峰,颠连直接东溟。</div><div style="text-align: center;">战士指看南粤,更加郁郁葱葱。</div> 写于长征前夕,毛泽东当时被排挤出中央决策层,在会昌养病。尽管个人处境艰难,仍以"风景这边独好"表达对革命根据地的坚定信念<br> <div style="text-align: center;">《十六字令三首》</div><div style="text-align: center;">毛泽东</div><div style="text-align: center;">1934年12月—1935年初</div><div style="text-align: center;">湘贵山区(湘江战役后)</div><div style="text-align: center;">其一</div><div style="text-align: center;">山,快马加鞭未下鞍,</div><div style="text-align: center;">惊回首,离天三尺三。</div><div style="text-align: center;">其二</div><div style="text-align: center;">山,倒海翻江卷巨澜,</div><div style="text-align: center;">奔腾急,万马战犹酣。</div><div style="text-align: center;">其三</div><div style="text-align: center;">山,刺破青天锷未残,</div><div style="text-align: center;">天欲堕,赖以拄其间。</div> 这是毛泽东长征诗篇的开篇之作,三首均以"山"字开头,借描写行军路上群山的险峻,展现红军履险如夷的英雄气概和顶天立地的壮举<br> <div style="text-align: center;">《忆秦娥·娄山关》</div><div style="text-align: center;">毛泽东 1935年2月</div><div style="text-align: center;">贵州娄山关</div><div style="text-align: center;">西风烈,长空雁叫霜晨月。</div><div style="text-align: center;">霜晨月,</div><div><div style="text-align: center;">马蹄声碎,喇叭声咽。</div><div style="text-align: center;">雄关漫道真如铁,</div><div style="text-align: center;">而今迈步从头越。</div><div style="text-align: center;">从头越,</div></div><div><div style="text-align: center;">苍山如海,残阳如血。</div> 1935年2月,红军重取遵义,在娄山关一举歼敌一个整编师,这是毛泽东指挥红军后长征以来的第一个大胜仗。词中"雄关漫道真如铁,而今迈步从头越"成为经典名句,象征革命事业在挫折后重新出发。<br></div> <div style="text-align: center;">《七律·长征》</div><div style="text-align: center;">毛泽东 1935年10月</div><div style="text-align: center;">甘肃通渭</div><div style="text-align: center;">红军不怕远征难,</div><div style="text-align: center;">万水千山只等闲。</div><div style="text-align: center;">五岭逶迤腾细浪,</div><div style="text-align: center;">乌蒙磅礴走泥丸。</div><div style="text-align: center;">金沙水拍云崖暖,</div><div style="text-align: center;">大渡桥横铁索寒。</div><div style="text-align: center;">更喜岷山千里雪,</div><div style="text-align: center;">三军过后尽开颜。</div> 全诗以"只等闲"定调,将五岭、乌蒙、金沙江、大渡河、岷山等天险轻描淡写,突出红军乐观主义精神。<br> <div style="text-align: center;">《念奴娇·昆仑》</div><div style="text-align: center;">毛泽东 1935年10月</div><div style="text-align: center;">翻越岷山后</div><div style="text-align: center;">横空出世,莽昆仑,</div><div><div style="text-align: center;">阅尽人间春色。</div><div style="text-align: center;">飞起玉龙三百万,搅得周天寒彻。</div><div style="text-align: center;">夏日消溶,江河横溢,</div></div><div><div style="text-align: center;">人或为鱼鳖。</div><div style="text-align: center;">千秋功罪,谁人曾与评说?</div><div style="text-align: center;">而今我谓昆仑:</div><div style="text-align: center;">不要这高,不要这多雪。</div><div style="text-align: center;">安得倚天抽宝剑,把汝裁为三截?</div><div style="text-align: center;">一截遗欧,一截赠美,</div></div><div><div style="text-align: center;">一截还东国。</div><div style="text-align: center;">太平世界,环球同此凉热。</div> 翻越雪山后,毛主席借昆仑山抒发改造世界的理想,"太平世界,环球同此凉热"体现了共产主义的宏大愿景。<br></div> <div style="text-align: center;">《清平乐·六盘山》</div><div style="text-align: center;">毛泽东 1935年10月</div><div style="text-align: center;">宁夏六盘山</div><div style="text-align: center;">天高云淡,望断南飞雁。</div><div style="text-align: center;">不到长城非好汉,屈指行程二万。</div><div style="text-align: center;">六盘山上高峰,红旗漫卷西风。</div><div style="text-align: center;">今日长缨在手,何时缚住苍龙?</div> 六盘山是红军长征翻越的最后一座高山,毛主席登顶后作此词。"不到长城非好汉,屈指行程二万"直接点明长征里程,"缚住苍龙"指推翻国民党反动统治的决心。<br> <div style="text-align: center;">《六言诗·给彭德怀同志》</div><div style="text-align: center;">毛泽东 1935年</div><div style="text-align: center;">长征途中</div><div style="text-align: center;">山高路远坑深,大军纵横驰奔。</div><div style="text-align: center;">谁敢横刀立马?唯我彭大将军!</div> 语言简练,生动刻画了彭德怀骁勇善战的形象,是毛主席对彭德怀将军的高度赞誉。<br> <div style="text-align: center;">《沁园春·雪》</div><div style="text-align: center;">毛泽东 1936年2月</div><div style="text-align: center;">陕西石楼县(东征途中)</div><div style="text-align: center;">北国风光,</div><div style="text-align: center;">千里冰封,万里雪飘。</div><div style="text-align: center;">望长城内外,惟余莽莽;</div><div style="text-align: center;">大河上下,顿失滔滔。</div><div style="text-align: center;">山舞银蛇,原驰蜡象,</div><div style="text-align: center;">欲与天公试比高。</div><div style="text-align: center;">须晴日,</div><div style="text-align: center;">看红装素裹,分外妖娆。</div><div style="text-align: center;">江山如此多娇,</div><div style="text-align: center;">引无数英雄竞折腰。</div><div style="text-align: center;">惜秦皇汉武,略输文采;</div><div style="text-align: center;">唐宗宋祖,稍逊风骚。</div><div style="text-align: center;">一代天骄,成吉思汗,</div><div style="text-align: center;">只识弯弓射大雕。</div><div style="text-align: center;">俱往矣,数风流人物,还看今朝。</div> 中央红军长征结束后,毛主席率军东征抗日,见雪景抒怀。此词代表了毛泽东诗词创作的高峰。<br> <div style="text-align: center;">《遵义会议》</div><div style="text-align: center;">朱德(开国元帅)</div><div style="text-align: center;">群龙得首自腾翔,</div><div style="text-align: center;">路线精通走一行。</div><div style="text-align: center;">左右偏差能纠正,</div><div style="text-align: center;">天空无限任飞扬。</div> <div style="text-align: center;">《建军三十周年纪念》</div><div style="text-align: center;">贺龙(开国元帅)</div><div style="text-align: center;">菜刀斩敌瞬有声,</div><div style="text-align: center;">漫漫长夜启明星。</div><div style="text-align: center;">湘鄂川陕举义帜,</div><div style="text-align: center;">雪山草地任驰骋。</div> 1957年,为庆祝中国人民解放军建军30周年而作。诗中回顾了 “两把菜刀闹革命”的传奇开端,以及他领导湘鄂西、湘鄂川黔根据地斗争、率部长征的光辉历程。<br> <div style="text-align: center;">《三十五岁生日寄怀》</div><div style="text-align: center;">陈毅(开国元帅)</div> 一九三六年,余游击于赣南五岭山脉一带,往来作战,备极艰苦。八月值余三十五岁生辰,赋此寄怀。<br><div style="text-align: center;">大军西去气如虹,</div><div style="text-align: center;">一局南天战又重。</div><div style="text-align: center;">半壁河山沉血海,</div><div style="text-align: center;">几多知友化沙虫。</div><div style="text-align: center;">日搜夜剿人犹在,</div><div style="text-align: center;">万死千伤鬼亦雄。</div><div style="text-align: center;">物到极时终必变,</div><div style="text-align: center;">天翻地覆五洲红。</div> 陈毅同志因伤未能参加长征,留在赣南一带领导游击,条件异常艰苦,此时红军主力经过二万五千里长征胜利到达陕北。<br> <div style="text-align: center;">《吾非石达开》</div><div style="text-align: center;">聂荣臻(开国元帅)</div><div style="text-align: center;">大渡河流险,吾非石达开。</div><div style="text-align: center;">飞兵天际至,历史不重来。</div> <div style="text-align: center;">《飞夺泸定桥》</div><div style="text-align: center;">聂荣臻</div><div style="text-align: center;">安顺急抢渡,大渡勇夺桥。</div><div style="text-align: center;">两军夹江上,泸定决分晓。</div> <div style="text-align: center;">《建军纪念日怀战烈》</div><div style="text-align: center;">叶剑英(开国元帅)</div><div style="text-align: center;">七言绝句五首之一</div><div style="text-align: center;">1962年建军节前夕</div><div style="text-align: center;">红军抗日事长征,</div><div style="text-align: center;">夜渡于都溅溅鸣;</div><div style="text-align: center;">梁上伯坚来击筑,</div><div style="text-align: center;">荆卿豪气渐离情。</div> 1934年10月,中央红军主力夜渡于都河,踏上漫漫长征路。红军第五军团政治部主任的刘伯坚留在苏区坚持游击战争。他亲临架桥工地,废寝忘食地工作,从早到晚站立河畔桥头为战友送行。叶剑英渡河前与刘伯坚握手告别。<br> 诗句追忆了作者当年长征挥师夜渡于都河时,刘伯坚同志为自己送行的壮烈场面和动人情景,抒发了作者对先烈的无限怀念和崇敬。言挚情深,扣人心弦。<br> <div style="text-align: center;">《挽陈赓大将同志》</div><div style="text-align: center;">董必武(长征四老)</div><div style="text-align: center;">从军原是为人民,</div><div style="text-align: center;">百战勋劳总不矜。</div><div style="text-align: center;">矫捷沉雄谁得似,</div><div style="text-align: center;">票姚差可望神鹰。</div><div style="text-align: center;">…………</div><div style="text-align: center;">忆昔长征干部团,</div><div style="text-align: center;">曾经履武并随肩。</div><div style="text-align: center;">羡君年富多材勇,</div><div style="text-align: center;">国栋何期早作仙。</div> 诗中回忆了艰苦卓绝的长征。(长征时期,陈赓任红军干部团团长)<br> 【董必武、林伯渠、谢觉哉、徐特立并称“长征四老”】<br> <div style="text-align: center;">《长征》</div><div style="text-align: center;">林伯渠</div><div style="text-align: center;">刚过草地到巴阿,</div><div style="text-align: center;">无那西风日末斜。</div><div style="text-align: center;">且喜境界新耳目,</div><div style="text-align: center;">不虞粮秣少胡麻。</div><div style="text-align: center;">巨猿解缆技殊巧,</div><div style="text-align: center;">野虻射人事可嗟。</div><div style="text-align: center;">前路纵遥知马力,</div><div style="text-align: center;">谁予便利敢分家。</div> <div style="text-align: center;">《初抵吴起镇》</div><div style="text-align: center;">林伯渠</div><div style="text-align: center;">一年胜利达吴起,</div><div style="text-align: center;">陕北风光慰所思。</div><div style="text-align: center;">大好河山耐实践,</div><div style="text-align: center;">不倦鞍马证心期。</div><div style="text-align: center;">坚持遵义无穷力,</div><div style="text-align: center;">鼓励同仁绝妙诗。</div><div style="text-align: center;">迈步前进爱日永,</div><div style="text-align: center;">阳关坦荡已无歧。</div> <div style="text-align: center;">《感成四首》选一</div><div style="text-align: center;">谢觉哉</div><div style="text-align: center;">1946年3月17日</div><div style="text-align: center;">重读长征记两函,</div><div style="text-align: center;">雪山草地旧曾谙。</div><div style="text-align: center;">索桥抢渡悬崖扑,</div><div style="text-align: center;">多少英雄血未干。</div> <div style="text-align: center;">《马夫老乡》</div><div style="text-align: center;">谢觉哉</div><div style="text-align: center;">1935年</div> 马夫老乡,忘其姓名,山东人,家贫,兄弟几人都流落在外。在白军里饲马,到红军仍饲马。长征时为我饲马,甚勤恳。他喜人叫他老乡。一天对我说:我不能送你到头了。因赶不上队,不知所终。<br><div style="text-align: center;">革命如斯道路长,</div><div style="text-align: center;">力枯难更走边荒。</div><div style="text-align: center;">穷人一颗心如铁,</div><div style="text-align: center;">地北天南尽老乡。</div> <div style="text-align: center;">《七言绝句》(初到吴旗镇)</div><div style="text-align: center;">谢觉哉</div> 板桥诗有“天明始觉满身霜”句,忆一九三五年冬初到吴旗镇,宿麦地甚暖,天明见霜满衾,追赋(一九四四年)<br><div style="text-align: center;">露天麦地覆棉裳,</div><div style="text-align: center;">铁杖为桩系马缰。</div><div style="text-align: center;">稳睡恰如春夜暖,</div><div style="text-align: center;">天明始觉满身霜。</div> 徐特立:生前留诗,其中两句这样写道:<br><div style="text-align: center;">革命事业似长征,</div><div style="text-align: center;">万里征途万里情。</div> 他常说的一句话:“万里长征,不过是我教育事业的一个章节。真正的长征,是让每一个中国孩子都能识字读书。这条路,比两万五千里长得多。”<br> <div style="text-align: center;">《七绝·遵义会后》</div><div style="text-align: center;">郭化若(开国中将)</div><div style="text-align: center;">1935年1月</div><div style="text-align: center;">千钧重担一丝悬,</div><div style="text-align: center;">有术回天事亦艰。</div><div style="text-align: center;">十日长征停遵义,</div><div style="text-align: center;">单纯防御责谁肩?</div> <div style="text-align: center;">《七绝·四渡赤水》郭化若</div><div style="text-align: center;">小桥初架渡天兵,</div><div style="text-align: center;">避实击虚妙计生。</div><div style="text-align: center;">且听娄山关下战,</div><div style="text-align: center;">桥前火把又纵横。</div> <div style="text-align: center;">《急夺泸定桥》郭化若</div><div style="text-align: center;">泸定桥头铁索寒,</div><div style="text-align: center;">桥前敌我战方酣。</div><div style="text-align: center;">雄师争进驱顽敌,</div><div style="text-align: center;">夺得长江又一关。</div> <div style="text-align: center;">《浪淘沙·过猿猴(元厚)红军渡》</div><div style="text-align: center;">贾若瑜(开国少将)</div><div style="text-align: center;">信步猿猴,我自神游。</div><div style="text-align: center;">虺江四渡挽危舟。</div><div style="text-align: center;">进出川黔天地广,袖里奇谋。</div><div style="text-align: center;">何事可埋忧?又拭吴钩。</div><div style="text-align: center;">娄山一战震寰球。</div><div style="text-align: center;">巧渡金沙龙入海,伟业千秋。</div> <div style="text-align: center;">《无题》</div><div style="text-align: center;">贾拓夫</div><div style="text-align: center;">北渡不能复南征,</div><div style="text-align: center;">二次重占遵义城。</div><div style="text-align: center;">拓夫仍宿杨柳地,</div><div style="text-align: center;">笑问英雄均健生。</div> 贾拓夫:中国经济战线杰出领导人之一。建国后曾先后担任中共西安市委书记、市长,中央财经委员会副主任等职,被毛泽东誉为"陕北的才子" 。<br> <div style="text-align: center;">《布告诗》</div><div style="text-align: center;">陆定一 1935年5月</div><div style="text-align: center;">中国工农红军,解放弱小民族;</div><div style="text-align: center;">一切夷人贫民,都是兄弟骨肉;</div><div style="text-align: center;">可恨四川军阀,压迫夷人太毒;</div><div style="text-align: center;">苛捐杂税重重,又复妄加杀戮。</div><div style="text-align: center;">红军万里长征,所向势如破竹;</div><div style="text-align: center;">今已来到川西,尊重夷民风俗。</div><div style="text-align: center;">军纪十分严明,不动一丝一粟;</div><div style="text-align: center;">粮食公平购买,价钱交付十足。</div><div style="text-align: center;">凡我夷人群众,切莫怀疑畏缩;</div><div style="text-align: center;">赶快团结起来,共把军阀驱逐。</div><div style="text-align: center;">设立夷人政府,夷族管理夷族;</div><div style="text-align: center;">真正平等自由,再不受人欺辱;</div><div style="text-align: center;">希望努力宣传,将此广播西蜀。</div> 陆定一:长征时,任红军总政治部宣传部部长等。建国后,任中共中央宣传部部长等。此诗写于红军经过大凉山时,为宣传党的民族政策,根据中央的精神,陆定一撰写了一份布告,以红军总司令朱德的名义发布,即“布告诗”。<br> <div style="text-align: center;">《长征歌》</div><div style="text-align: center;">陆定一、贾拓夫</div><div style="text-align: center;">十月里来秋风凉,</div><div style="text-align: center;">中央红军远征忙,</div><div style="text-align: center;">星夜渡过于都河,</div><div style="text-align: center;">古陂新田打胜仗。</div><div style="text-align: center;">十一月来走湖南,</div><div style="text-align: center;">宜章临武蓝山道一齐占,</div><div style="text-align: center;">冲破两道封锁线,</div><div style="text-align: center;">吓得何键狗胆寒。</div><div style="text-align: center;">十二月里过湘江,</div><div style="text-align: center;">广西军阀大恐慌,</div><div style="text-align: center;">四道封锁线都突破,</div><div style="text-align: center;">势如破竹谁敢当。</div><div style="text-align: center;">一月里来梅花香,</div><div style="text-align: center;">打进贵州过乌江,</div><div style="text-align: center;">连占黔北十数县,</div><div style="text-align: center;">红军威名天下扬。</div><div style="text-align: center;">二月里来到扎西,</div><div style="text-align: center;">部队改编好整齐,</div><div style="text-align: center;">发展川南游击队,</div><div style="text-align: center;">扩大红军三千几。</div><div style="text-align: center;">三月打回贵州省,</div><div style="text-align: center;">二次占领遵义城,</div><div style="text-align: center;">打坍王家烈八个团,</div><div style="text-align: center;">消灭薛吴两师兵。</div><div style="text-align: center;">四月里来向南进,</div><div style="text-align: center;">打了贵州打昆明,</div><div style="text-align: center;">巧妙渡过金沙江,</div><div style="text-align: center;">浩浩荡荡蜀中行。</div><div style="text-align: center;">六月里来天气热,</div><div style="text-align: center;">夹金山上还积雪,</div><div style="text-align: center;">一四两个方面军,</div><div style="text-align: center;">懋功取得大会合。</div><div style="text-align: center;">七月进入川西北,</div><div style="text-align: center;">黑水芦花青稞麦,</div><div style="text-align: center;">艰苦奋斗为哪个?</div><div style="text-align: center;">为了抗日救中国。</div><div style="text-align: center;">八月继续向前进,</div><div style="text-align: center;">草地行军不怕冷,</div><div style="text-align: center;">草地从来少人过,</div><div style="text-align: center;">无坚不摧是红军。</div><div style="text-align: center;">九月出发潘州城,</div><div style="text-align: center;">陕甘支队东北行,</div><div style="text-align: center;">腊子口渭河安然过,</div><div style="text-align: center;">打了步兵打骑兵。</div><div style="text-align: center;">二万里长征到陕北,</div><div style="text-align: center;">南北红军大会合,</div><div style="text-align: center;">粉碎敌人新围剿,</div><div style="text-align: center;">统一人民救中国!</div> 这是长征胜利后于陕北吴起镇创作,仿孟姜女小调,按月记述中央红军1934年10月至1935年10月历程。<br> <div style="text-align: center;">《突破封锁线》</div><div style="text-align: center;">李真(开国少将)</div><div style="text-align: center;">山头迎战赤旗飘,</div><div style="text-align: center;">山下围嵎饿虎嚣。</div><div style="text-align: center;">宿鸟归飞云蔽月,</div><div style="text-align: center;">竹林惊动犬狂逃。</div><div style="text-align: center;">夜驰小径人健步,</div><div style="text-align: center;">晓察戎衣汗水浇。</div><div style="text-align: center;">号角连声惊大地,</div><div style="text-align: center;">破围砸锁任逍遥。</div> <div style="text-align: center;">《咏怀草地》</div><div style="text-align: center;">李真</div><div style="text-align: center;">咫尺冰雹远红霞,</div><div style="text-align: center;">长川水草无人家。</div><div style="text-align: center;">夕阳黄昏金蛇舞,</div><div style="text-align: center;">满营篝火自煮茶。</div><div style="text-align: center;">人语马啸西风劲,</div><div style="text-align: center;">露洗湿衣成冰瓜。</div><div style="text-align: center;">野草充腹腿脚肿,</div><div style="text-align: center;">风露当饮脸布瑕。</div> <div style="text-align: center;">《过雪山草地》</div><div style="text-align: center;">李真</div><div style="text-align: center;">弓月西斜寻宿处,</div><div style="text-align: center;">寒星凝冻带雪归。</div><div style="text-align: center;">千辛万苦终无悔,</div><div style="text-align: center;">举目东方迎彩晖。</div> <div style="text-align: center;">《江城子·忆长征》</div><div style="text-align: center;">李志民(开国上将)</div><div style="text-align: center;">长征万里路遥迢,</div><div style="text-align: center;">风萧萧,雨飘飘。</div><div style="text-align: center;">浩气比天,千军势如潮。</div><div style="text-align: center;">为雪国耻洒热血,</div><div style="text-align: center;">真理在,恨难消。</div><div style="text-align: center;">梦断推窗听鼓角,</div><div style="text-align: center;">冷月皎,流萤高。</div><div style="text-align: center;">身居京华,常盼归鸿早。</div><div style="text-align: center;">抽出心丝填旧句,</div><div style="text-align: center;">写往事,万年骄。</div> <div style="text-align: center;">《戴枷行万里》</div><div style="text-align: center;">廖承志 1935年</div><div style="text-align: center;">莫蹉跎,岁月多。</div><div style="text-align: center;">世事浑如此,何独此风波。</div><div style="text-align: center;">缠索戴枷行万里,</div><div style="text-align: center;">天涯海角任销磨。</div><div style="text-align: center;">休叹友朋遮面过,</div><div style="text-align: center;">黄花飘落不知所。</div><div style="text-align: center;">呜呼,躯壳任它沟壑填,</div><div style="text-align: center;">腐骨任它荒郊播……</div> 长征路上,作为“犯人”, “戴枷”长征的痛苦更是令人难以想象。但他始终坚信党,坚信革命事业一定能胜利,坚信自己一定能获得自由,始终保持豁达乐观的精神。<br> <div style="text-align: center;">《鹧鸪天·安顺场有感》</div><div style="text-align: center;">莫文骅(开国中将)</div><div style="text-align: center;">阋墙一怒率孤兵,</div><div style="text-align: center;">蜿蜒西南赴远征。</div><div style="text-align: center;">水浪天翻伤劲旅,</div><div style="text-align: center;">汗泪横流吊群英!</div><div style="text-align: center;">时势变,举新旌,</div><div style="text-align: center;">红军飞渡波涛惊!</div><div style="text-align: center;">倮民支援掀谷浪,</div><div style="text-align: center;">敌人溃退似巢倾。</div> 词中提到的倮 ,即是现在的彝族。词的上阕写石达开兵败。下阕描写红军战士英勇渡河。<br> <div style="text-align: center;">《钗头凤·忆过夹金山》</div><div style="text-align: center;">莫文骅</div><div style="text-align: center;">狂风吼,飞雪骤,</div><div style="text-align: center;">山径冰滑悬崖陡。</div><div style="text-align: center;">白一色,忽又黑,</div><div style="text-align: center;">天气互变,顷刻难测。</div><div style="text-align: center;">愕!愕!愕!</div><div style="text-align: center;">齐闭口,急奔走,</div><div style="text-align: center;">拼命坚持还助友。</div><div style="text-align: center;">苦跋涉,胜险恶,</div><div style="text-align: center;">雪山飞渡,幸未日昃。</div><div style="text-align: center;">乐!乐!乐!</div> <div style="text-align: center;">《长征组诗》之一</div><div style="text-align: center;">欧阳文(开国中将)</div><div style="text-align: center;">1935年1月</div><div style="text-align: center;">秋风飒飒战马鸣,</div><div style="text-align: center;">红军被迫远征行。</div><div style="text-align: center;">突破四道封锁线,</div><div style="text-align: center;">飞越五岭占黎平。</div><div style="text-align: center;">强渡乌江跨天险,</div><div style="text-align: center;">攻占遵义救黔民。</div><div style="text-align: center;">打败军阀王家烈,</div><div style="text-align: center;">消灭侯旅“双枪兵”。</div> <div style="text-align: center;">《长征组诗》之二</div><div style="text-align: center;">欧阳文</div><div style="text-align: center;">1935年3月</div><div style="text-align: center;">遵义会议挽艰危,</div><div style="text-align: center;">全军将士喜上眉。</div><div style="text-align: center;">重占遵义施计巧,</div><div style="text-align: center;">再夺娄山显神威。</div><div style="text-align: center;">四渡赤水歼顽敌,</div><div style="text-align: center;">三路白军化烟灰。</div><div style="text-align: center;">夜过乌江迫贵市,</div><div style="text-align: center;">军威浩荡震蒋魁。</div> <div style="text-align: center;">《长征组诗》之三</div><div style="text-align: center;">欧阳文</div><div style="text-align: center;">红军巧渡金沙江,</div><div style="text-align: center;">围攻会理入大凉。</div><div style="text-align: center;">彝汉结盟同举义,</div><div style="text-align: center;">民族政策放光芒。</div><div style="text-align: center;">僻壤越嶲接相岭,</div><div style="text-align: center;">巍峨营盘迫大江。</div><div style="text-align: center;">喜得彝胞来引路,</div><div style="text-align: center;">胜利抵达安顺场。</div> <div style="text-align: center;">《长征组诗》之四</div><div style="text-align: center;">欧阳文</div><div style="text-align: center;">时云时雨又时晴,</div><div style="text-align: center;">苍茫无际草地行。</div><div style="text-align: center;">遍地泥潭无寸木,</div><div style="text-align: center;">缺米短柴断火星。</div><div style="text-align: center;">乌云覆盖无飞鸟,</div><div style="text-align: center;">旷野相依任雨淋。</div><div style="text-align: center;">静坐待更难合眼,</div><div style="text-align: center;">遥望天际盼黎明。</div> <div style="text-align: center;">《长征组诗》之五</div><div style="text-align: center;">欧阳文</div><div style="text-align: center;">英勇红军世无双,</div><div style="text-align: center;">踏破千山万水长。</div><div style="text-align: center;">雪山草地任飞越,</div><div style="text-align: center;">寒暑饥乏无阻挡。</div><div style="text-align: center;">冲破天险腊子口,</div><div style="text-align: center;">歼灭顽敌鲁大昌。</div><div style="text-align: center;">铁流两万五千里,</div><div style="text-align: center;">挺进陕甘为救亡。</div> <div style="text-align: center;">《泸定桥》</div><div style="text-align: center;">王东保(开国少将)</div><div style="text-align: center;">一水扼津喉,桥横铁索寒。</div><div style="text-align: center;">飞师夺险隘,更上万重山。</div> <div style="text-align: center;">《采把野韭菜充饥肠》</div><div style="text-align: center;">王六生(开国少将)</div><div style="text-align: center;">过了雪山过草地,</div><div style="text-align: center;">草地一片野茫茫,</div><div style="text-align: center;">无人烟,没村庄,</div><div style="text-align: center;">风嘶吼,苍穹黄。</div><div style="text-align: center;">吃了皮带吃皮鞋,</div><div style="text-align: center;">只见粮袋底朝上。</div><div style="text-align: center;">野韭菜花草中藏,</div><div style="text-align: center;">忙采摘,充饥肠。</div><div style="text-align: center;">革命吃得千般苦,</div><div style="text-align: center;">再辣再涩也觉香。</div> <div style="text-align: center;">《有个战友倒下去》</div><div style="text-align: center;">王六生</div><div style="text-align: center;">小辣椒,闪红光,</div><div style="text-align: center;">行军锅,响叮当。</div><div style="text-align: center;">一道道悬崖头上横,</div><div style="text-align: center;">一条条深谷脚下躺,</div><div style="text-align: center;">时而狂风卷飞雪,</div><div style="text-align: center;">又来冰雹从天降。</div><div style="text-align: center;">气温低,刺骨凉,</div><div style="text-align: center;">氧气薄,憋得慌。</div><div style="text-align: center;">有个战友倒下去,</div><div style="text-align: center;">眼睛似合又似张——</div><div style="text-align: center;">同志们,莫悲伤,</div><div style="text-align: center;">踩着我肩继续上!</div> <div style="text-align: center;">《无题》</div><div style="text-align: center;">魏传统(开国少将)</div><div style="text-align: center;">1979年</div><div style="text-align: center;">那管寒烟照柳条,</div><div style="text-align: center;">歼仇灭敌怒火烧。</div><div style="text-align: center;">红军遗迹今犹在,</div><div style="text-align: center;">莫忘英雄奇险桥。</div> <div style="text-align: center;">《七律·忆长征》</div><div style="text-align: center;">乌兰夫(开国上将)</div><div style="text-align: center;">共话长征忆昔年,</div><div><div style="text-align: center;">朝朝塞北望江南。</div><div style="text-align: center;">行踪奇正敌围破,</div></div><div><div style="text-align: center;">信息浮沉民意浅。</div><div style="text-align: center;">捷报迅传逾朔漠,</div></div><div><div style="text-align: center;">义师响震越山川。</div><div style="text-align: center;">此生留得豪情在,</div></div><div style="text-align: center;">再作长征岂畏难。<br></div> <div style="text-align: center;">《七律·历史转折》</div><div style="text-align: center;">伍修权</div><div style="text-align: center;">1935年1月</div><div style="text-align: center;">铁壁合围难突破,</div><div style="text-align: center;">暮色苍茫别红都。</div><div style="text-align: center;">强渡湘江血如注,</div><div style="text-align: center;">三军今日奔何处。</div><div style="text-align: center;">娄山关前鏖战急,</div><div style="text-align: center;">遵义城头赤帜竖。</div><div style="text-align: center;">舵手一易齐桨橹,</div><div style="text-align: center;">革命从此上新途。</div> 1945年9月,为方便与苏军接洽接收东北事宜,伍修权被授予少将军衔,成为新中国成立前就被授予军衔的革命将领。<br> <div style="text-align: center;">《突破镇石封锁线(二首)》</div><div style="text-align: center;">萧克(开国上将)</div><div style="text-align: center;">长征途中</div><div style="text-align: center;">后追前堵路崎岖,</div><div style="text-align: center;">又见恶鸢来去飞。</div><div style="text-align: center;">转战三无不毛地,</div><div style="text-align: center;">兵饥弹少更艰危。</div><div style="text-align: center;">封锁重重似壁坚,</div><div style="text-align: center;">兵陈狭道九回旋。</div><div style="text-align: center;">通宵苦战出深谷,</div><div style="text-align: center;">百战老兵为一叹!</div> <div style="text-align: center;">《声东击西》</div><div style="text-align: center;">萧克</div><div style="text-align: center;">1935年11月行军途中</div><div style="text-align: center;">横断澧水与沅江,</div><div style="text-align: center;">红旗猎猎耀三湘。</div><div style="text-align: center;">声东击西行千里,</div><div style="text-align: center;">戴月披星走夜郎。</div> <div style="text-align: center;">《大战将军山(二首)》</div><div style="text-align: center;">萧克</div><div style="text-align: center;">1935年11月行军途中</div><div style="text-align: center;">新场返辔将军山,</div><div style="text-align: center;">歼敌前锋指顾间。</div><div style="text-align: center;">横扫黔中新奏凯,</div><div style="text-align: center;">临风把酒角声阑。</div><div style="text-align: center;">将军山下槌金鼓,</div><div style="text-align: center;">处女门前敌自纷。</div><div style="text-align: center;">蓦地迅雷飞弹雨,</div><div style="text-align: center;">将军山上立将军。</div> <div style="text-align: center;">《北渡金沙江》</div><div style="text-align: center;">萧克</div><div style="text-align: center;">1936年4月</div><div style="text-align: center;">盘江三月燧烽扬,</div><div style="text-align: center;">铁马西驰调敌忙。</div><div style="text-align: center;">炮火横飞普渡水,</div><div style="text-align: center;">红旗直指金沙江。</div><div style="text-align: center;">后闻鼙鼓诚为虑,</div><div style="text-align: center;">前得轻舟喜欲狂。</div><div style="text-align: center;">遥望玉龙舒鳞甲,</div><div style="text-align: center;">会师康藏北飞缰。</div> <div style="text-align: center;">《高原会》</div><div style="text-align: center;">萧克</div><div style="text-align: center;">康藏征途木叶青,</div><div style="text-align: center;">忽闻金鼓来郊迎。</div><div style="text-align: center;">高原初夏风不暖,</div><div style="text-align: center;">一曲高歌步履轻。</div> <div style="text-align: center;">《题木黄会师纪念碑》</div><div style="text-align: center;">萧克</div><div style="text-align: center;">二六军团,历尽艰险。</div><div style="text-align: center;">木黄会师,三军欢唱。</div><div style="text-align: center;">八千健儿,挥戈东向。</div><div style="text-align: center;">沅澧波涌,星火燎原。</div><div style="text-align: center;">赤区重建,湘鄂川黔。</div><div style="text-align: center;">抚今追昔,怀梵净山。</div> 1982年8月,应贵州印江县为木黄会师纪念碑题词之请,写下此诗。<br> <div style="text-align: center;">《重到青岩山》</div><div style="text-align: center;">萧克</div><div style="text-align: center;">敢驭黄狮上碧空,</div><div style="text-align: center;">笋峙青岩峻奇雄。</div><div style="text-align: center;">放眼九垓富新气,</div><div style="text-align: center;">回首溪洲索旧踪。</div><div style="text-align: center;">万坪大捷奠大业,</div><div style="text-align: center;">塔卧高碑仰高峰。</div><div style="text-align: center;">重别金溪鞍未歇,</div><div style="text-align: center;">征途万里仍从容。</div> 1983年12月,萧克到张家界国家森林公园(又名青岩山)视察,参观了黄狮寨(又名黄石寨)和金鞭溪,当年率部突围的场景仍记忆犹新,感慨之余题诗。<br> <div style="text-align: center;">《重到同心城》</div><div style="text-align: center;">萧克</div><div style="text-align: center;">风寒塞北昔凝冰,</div><div style="text-align: center;">重返高原草木阴。</div><div style="text-align: center;">陕甘宁边会师日,</div><div style="text-align: center;">同心同德到同心。</div> 1986年7月,他重回宁夏同心城,忆起50年前三军会师的场景,写下此诗。<br> <div style="text-align: center;">《强渡乌江》</div><div style="text-align: center;">肖锋</div><div style="text-align: center;">乌江长来乌江弯,</div><div style="text-align: center;">十里堤岸十八滩。</div><div style="text-align: center;">疾风暴雨雷电闪,</div><div style="text-align: center;">黄沙直奔桉子岩。</div><div style="text-align: center;">两只竹筏荡扁舟,</div><div style="text-align: center;">漂摇百尺才靠岸。</div><div style="text-align: center;">悬崖陡壁三千丈,</div><div style="text-align: center;">松柏崎峭挽青天。</div><div style="text-align: center;">一一五个钢铁汉,</div><div style="text-align: center;">铮铮铁骨英雄胆。</div><div style="text-align: center;">绳子藤条绑带爬,</div><div style="text-align: center;">何惧山高何惧难。</div><div style="text-align: center;">身先士卒做榜样,</div><div style="text-align: center;">忠谓第四攀顶岩。</div><div style="text-align: center;">崇高理想将实现,</div><div style="text-align: center;">三名烈士跌江滩。</div><div style="text-align: center;">三班北去夺天桥,</div><div style="text-align: center;">二排南克桉子岩。</div><div style="text-align: center;">二连会合桉子岩,</div><div style="text-align: center;">林头击敌一个营。</div><div style="text-align: center;">夺得红岩五百门,</div><div style="text-align: center;">水坝渡口塘子边。</div><div style="text-align: center;">两翼配合很得力,</div><div style="text-align: center;">中央突破奇功现。</div><div style="text-align: center;">三座浮桥南北斩,</div><div style="text-align: center;">四万红军都渡完。</div><div style="text-align: center;">战略胜利无伦比,</div><div style="text-align: center;">聂总上寨乌江险。</div><div style="text-align: center;">蒋王大兵二十万,</div><div style="text-align: center;">甩在江北干瞪眼。</div><div style="text-align: center;">紧握战争主动权,</div><div style="text-align: center;">红军机智胜过天。</div> 1935年3月30日晨,亲自参加战斗且沉浸在胜利喜悦之中的肖锋,挥毫草就了这首《强渡乌江》。肖锋,1955年开国大校,1961年晋升少将。<br> <div style="text-align: center;">《飞兵夺泸定》</div><div style="text-align: center;">杨成武(开国上将)</div><div style="text-align: center;">无边风雨夜,天堑大渡横。</div><div style="text-align: center;">火把照征途,飞兵夺泸定。</div> <div style="text-align: center;">《翻越夹金山》</div><div style="text-align: center;">杨成武</div><div style="text-align: center;">天空鸟飞绝,群山兽迹灭。</div><div style="text-align: center;">红军英雄汉,飞步碎冰雪。</div> <div style="text-align: center;">《突破天险腊子口》</div><div style="text-align: center;">杨成武</div><div style="text-align: center;">腊子天下险,勇士猛攻关。</div><div style="text-align: center;">为开北上路,何惜鲜血染。</div> <div style="text-align: center;">《和毛主席长征诗》</div><div style="text-align: center;">袁国平</div><div style="text-align: center;">万里长征有何难?</div><div style="text-align: center;">中原百战也等闲。</div><div style="text-align: center;">驰骋潇湘翻浊浪,</div><div style="text-align: center;">纵横云贵等弹丸。</div><div style="text-align: center;">金沙大渡征云暖,</div><div style="text-align: center;">草地雪山杀气寒。</div><div style="text-align: center;">最喜腊子口外月,</div><div style="text-align: center;">夜辞茫荒笑开颜。</div> 袁国平:曾任新四军政治部主任。1941年1月在皖南事变中牺牲。<br> <div style="text-align: center;">《疾风》</div><div style="text-align: center;">张爱萍(开国上将)</div><div style="text-align: center;">1935年2月初</div><div style="text-align: center;">冲破“围剿”别赣江,</div><div style="text-align: center;">辗转五省横乌江。</div><div style="text-align: center;">奔袭击溃双枪将,</div><div style="text-align: center;">一举攻占鸭溪场。</div><div style="text-align: center;">土城战酣血犹热,</div><div style="text-align: center;">赤水西渡不畏寒。</div><div style="text-align: center;">大军此去多险境,</div><div style="text-align: center;">山高岭遥巧周旋。</div> <div style="text-align: center;">《渔家傲·抢夺娄山关》</div><div style="text-align: center;">张爱萍</div><div style="text-align: center;">1935年2月底</div><div style="text-align: center;">回首征程赤水远,</div><div style="text-align: center;">铁流北上复南转。</div><div style="text-align: center;">万仞插天中一线,</div><div style="text-align: center;">依地险,小猴剪径双枪杆。</div><div style="text-align: center;">山路崎岖残夜暗,</div><div style="text-align: center;">滂沱哪顾泥泞溅。</div><div style="text-align: center;">天降飞兵板桥畔,</div><div style="text-align: center;">惊破胆,娄山关上红旗展。</div> <div style="text-align: center;">《西江月·遵义大捷》</div><div style="text-align: center;">张爱萍</div><div style="text-align: center;">1935年2月底</div><div style="text-align: center;">抢夺娄山天险,直下遵义月明。</div><div style="text-align: center;">鏖战竟日老鸦岭,援敌两师丧尽。</div><div style="text-align: center;">长征首获大胜,转战历数艰辛。</div><div style="text-align: center;">欢声动地如雷鸣,远望万山横亘。</div> <div style="text-align: center;">《堵敌》 张爱萍</div><div style="text-align: center;">金沙浪激追兵来,</div><div style="text-align: center;">穿越枪林攀巉岩。</div><div style="text-align: center;">火焰山前布奇阵,</div><div style="text-align: center;">笑贼尽捡烂草鞋。</div> 长征途中,黄镇(新中国第一代将军大使)编了一出新剧《破草鞋》讽刺蒋介石,说他尾随红军历经数省,历时半年,好不容易追到金沙江畔,却只在岸边捡到一双破草鞋。<br> <div style="text-align: center;">《悼念红军三军团</div><div style="text-align: center;">参谋长邓萍同志》</div><div style="text-align: center;">张爱萍</div><div style="text-align: center;">1935年3月4日</div><div style="text-align: center;">长夜沉沉何时旦?</div><div style="text-align: center;">黄埔习武求经典。</div><div style="text-align: center;">北伐讨贼冒弹雨,</div><div style="text-align: center;">平江起义助烽焰。</div><div style="text-align: center;">“围剿”粉碎苦运筹,</div><div style="text-align: center;">长征转战肩重担。</div><div style="text-align: center;">遵义城下洒热血,</div><div style="text-align: center;">三军征途哭奇男。</div> 1935年2月27日遵义战役中,红三军团参谋长邓萍英勇牺牲。邓萍墓位于遵义红军烈士陵园,内有一座表现邓萍中弹倒在张爱萍身上的半身雕塑像。<br> <div style="text-align: center;">《翻夹金山》</div><div style="text-align: center;">张爱萍</div><div style="text-align: center;">夹金六月犹飞雪,</div><div style="text-align: center;">红军渡泸从头越。</div><div style="text-align: center;">夜宿南麓孤月升,</div><div style="text-align: center;">晨攀北峰冷日斜。</div><div style="text-align: center;">银海茫茫鸟兽绝,</div><div style="text-align: center;">寒风凛凛休停歇。</div><div style="text-align: center;">狂喜两军巧会师,</div><div style="text-align: center;">欢声雷动天地裂。</div> <div style="text-align: center;">《过草地》</div><div style="text-align: center;">张爱萍</div><div style="text-align: center;">1935年8月</div><div style="text-align: center;">绿原无垠漫风烟,</div><div style="text-align: center;">蓬高没膝步泥潭。</div><div style="text-align: center;">野菜水煮果腹暖,</div><div style="text-align: center;">干草火烧驱夜寒。</div><div style="text-align: center;">随意坐地堪露宿,</div><div style="text-align: center;">卧看行云逐浪翻。</div><div style="text-align: center;">帐月席茵刀枪枕,</div><div style="text-align: center;">谈笑低吟道明天。</div> <div style="text-align: center;">《浪淘沙·重过泸定桥》</div><div style="text-align: center;">张爱萍</div><div style="text-align: center;">铁索飞云空,浪涛汹汹,</div><div style="text-align: center;">泸定桥横高峡中。</div><div style="text-align: center;">西去平叛驱车急,往事潮涌。</div><div style="text-align: center;">当年抢英雄,敌军重重,</div><div style="text-align: center;">红军冒死建奇功。</div><div style="text-align: center;">而今又踏长征路,山河峥嵘。</div> <div style="text-align: center;">《雅江阻击战》</div><div style="text-align: center;">张贤约(开国中将)</div><div style="text-align: center;">雅砻江畔旌旗赤,</div><div style="text-align: center;">全师严阵打阻击。</div><div style="text-align: center;">两军会师声威壮,</div><div style="text-align: center;">隔岸敌军逃遁急。</div> <div style="text-align: center;">《草地行军有感》</div><div style="text-align: center;">张云龙(开国少将)</div><div style="text-align: center;">军行早,满目皆荒草,</div><div style="text-align: center;">破衣遮得风雪寒,</div><div style="text-align: center;">树皮草根充饥饱,</div><div style="text-align: center;">北上是英豪。</div> <div style="text-align: center;">《长征组歌》</div> 词作者:萧华(开国上将,亲身参加过长征)<br> 曲作者:晨耕、生茂、唐诃、遇秋(北京军区战友歌舞团作曲家)<br> 别名:《红军不怕远征难》<br> 创作时间:1964年至1965年,为纪念红军长征胜利30周年。<br> 萧华在杭州疗养期间抱病写下12首组诗,作曲家从中选择10首谱曲,1965年8月由北京军区政治部战友歌舞团首演。<br> <div style="text-align: center;">第一曲 告别<br>红旗飘,军号响。</div><div style="text-align: center;">子弟兵,别故乡。<br>王明路线滔天罪,</div><div style="text-align: center;">五次"围剿"敌猖狂。<br>红军急切上征途,</div><div style="text-align: center;">战略转移去远方。<br>男女老少来相送,</div><div style="text-align: center;">热泪沾衣叙情长。<br>紧紧握住红军的手,</div><div style="text-align: center;">亲人何时返故乡?<br>乌云遮天难持久,</div><div style="text-align: center;">红日永远放光芒。<br>革命一定要胜利,</div><div style="text-align: center;">敌人终将被埋葬。<br></div><div style="text-align: center;"><br></div> <div style="text-align: center;">第二曲 突破封锁线</div><div style="text-align: center;">路迢迢,秋风凉。</div><div style="text-align: center;">敌重重,军情忙。</div><div style="text-align: center;">红军夜渡于都河,</div><div style="text-align: center;">跨过五岭抢湘江。</div><div style="text-align: center;">三十昼夜飞行军,</div><div style="text-align: center;">突破四道封锁墙。</div><div style="text-align: center;">不怕流血不怕苦,</div><div style="text-align: center;">前仆后继杀虎狼。</div><div style="text-align: center;">全军想念毛主席,</div><div style="text-align: center;">迷雾途中盼太阳。</div> <div style="text-align: center;">第三曲 遵义会议放光辉</div><div style="text-align: center;">苗岭秀,旭日升,</div><div style="text-align: center;">百鸟啼,报新春。</div><div style="text-align: center;">遵义会议放光辉,</div><div style="text-align: center;">全党全军齐欢庆。</div><div style="text-align: center;">万众欢呼毛主席,</div><div style="text-align: center;">马列路线指航程。</div><div style="text-align: center;">雄师刀坝告大捷,</div><div style="text-align: center;">工农踊跃当红军,</div><div style="text-align: center;">英明领袖来掌舵,</div><div style="text-align: center;">革命磅礴向前进!</div> <div style="text-align: center;">第四曲 四渡赤水出奇兵</div><div style="text-align: center;">横断山,路难行。</div><div style="text-align: center;">天如火来水似银。</div><div style="text-align: center;">亲人送水来解渴,</div><div style="text-align: center;">军民鱼水一家人。</div><div style="text-align: center;">横断山,路难行。</div><div style="text-align: center;">敌重兵,压黔境。</div><div style="text-align: center;">战士双脚走天下,</div><div style="text-align: center;">四渡赤水出奇兵。</div><div style="text-align: center;">乌江天险重飞渡,</div><div style="text-align: center;">兵临贵阳逼昆明。</div><div style="text-align: center;">敌人弃甲丢烟枪,</div><div style="text-align: center;">我军乘胜赶路程。</div><div style="text-align: center;">调虎离山袭金沙,</div><div style="text-align: center;">毛主席用兵真如神。</div> <div style="text-align: center;">第五曲 飞越大渡河</div><div style="text-align: center;">水湍急,山峭耸。</div><div style="text-align: center;">雄关险,豺狼凶。</div><div style="text-align: center;">健儿巧渡金沙江,</div><div style="text-align: center;">兄弟民族夹道迎。</div><div style="text-align: center;">安顺场边孤舟勇,</div><div style="text-align: center;">踩波踏浪歼敌兵。</div><div style="text-align: center;">昼夜兼程二百四,</div><div style="text-align: center;">猛打穷追夺泸定。</div><div style="text-align: center;">铁索桥上显威风,</div><div style="text-align: center;">勇士万代留英明。</div> <div style="text-align: center;">第六曲 过雪山草地</div><div style="text-align: center;">雪皑皑,野茫茫,</div><div style="text-align: center;">高原寒,炊断粮。</div><div style="text-align: center;">红军都是钢铁汉,</div><div style="text-align: center;">千锤百炼不怕难。</div><div style="text-align: center;">雪山低头迎远客,</div><div style="text-align: center;">草毯泥毡扎营盘。</div><div style="text-align: center;">风雨侵衣骨更硬,</div><div style="text-align: center;">野菜充饥志越坚。</div><div style="text-align: center;">官兵一致同甘苦,</div><div style="text-align: center;">革命理想高于天。</div> <div style="text-align: center;">第七曲 到吴起镇</div><div style="text-align: center;">锣鼓响,秧歌起。</div><div style="text-align: center;">黄河唱,长城喜。</div><div style="text-align: center;">腊子口上降神兵,</div><div style="text-align: center;">百丈悬崖当云梯。</div><div style="text-align: center;">六盘山上红旗展,</div><div style="text-align: center;">势如破竹扫敌骑。</div><div style="text-align: center;">陕甘军民传喜讯,</div><div style="text-align: center;">征师胜利到吴起。</div><div style="text-align: center;">南北兄弟手携手,</div><div style="text-align: center;">扩大前进根据地。</div> <div style="text-align: center;">第八曲 祝捷</div><div style="text-align: center;">大雪飞,洗征尘。</div><div style="text-align: center;">敌进犯,送礼品。</div><div style="text-align: center;">长途跋涉足未稳,</div><div style="text-align: center;">敌人围攻形势紧。</div><div style="text-align: center;">毛主席战场来指挥,</div><div style="text-align: center;">全军振奋杀敌人。</div><div style="text-align: center;">直罗满山炮声急,</div><div style="text-align: center;">万余敌兵一网尽。</div><div style="text-align: center;">活捉了敌酋牛师长,</div><div style="text-align: center;">军民凯歌高入云。</div><div style="text-align: center;">胜利完成奠基礼,</div><div style="text-align: center;">军民凯歌高入云。</div> <div style="text-align: center;">第九曲 报喜</div><div style="text-align: center;">手足情,同志心。</div><div style="text-align: center;">飞捷报,传佳音。</div><div style="text-align: center;">英勇二四方面军,</div><div style="text-align: center;">转战数省久闻名。</div><div style="text-align: center;">历尽千辛万般苦,</div><div style="text-align: center;">胜利会聚甘孜城。</div><div style="text-align: center;">全军痛斥张国焘,</div><div style="text-align: center;">欢呼北上并肩行。</div><div style="text-align: center;">边区军民喜若狂,</div><div style="text-align: center;">红旗招展迎亲人。</div> <div style="text-align: center;">第十曲 大会师</div><div style="text-align: center;">红旗飘,军号响。</div><div style="text-align: center;">战马吼,歌声亮。</div><div style="text-align: center;">铁流两万五千里,</div><div style="text-align: center;">红军威名天下扬。</div><div style="text-align: center;">各路劲旅大会师,</div><div style="text-align: center;">日寇胆破蒋魂丧。</div><div style="text-align: center;">军也乐来民也乐,</div><div style="text-align: center;">万水千山齐歌唱。</div><div style="text-align: center;">歌唱领袖毛主席,</div><div style="text-align: center;">歌唱伟大的共产党。</div> <div style="text-align: center;">第十一首:会师献礼</div><div style="text-align: center;">顶天地,志凌云。</div><div style="text-align: center;">山城堡,军威振。</div><div style="text-align: center;">夜色朦胧群山隐,</div><div style="text-align: center;">三军奋勇杀敌人。</div><div style="text-align: center;">火光万道迎空舞,</div><div style="text-align: center;">霹雳一声动地鸣。</div><div style="text-align: center;">兄弟并肩显身手,</div><div style="text-align: center;">痛歼蒋贼王牌军。</div><div style="text-align: center;">旭日东升照战场,</div><div style="text-align: center;">会师献礼载功勋。</div> <div style="text-align: center;">第十二首:誓师抗日</div><div style="text-align: center;">日寇侵,灾难深。</div><div style="text-align: center;">国民党,当逃兵。</div><div style="text-align: center;">红军集结陕甘宁,</div><div style="text-align: center;">抗日风暴卷烟云。</div><div style="text-align: center;">呼吁停战驱日寇,</div><div style="text-align: center;">我党宣言普天应。</div><div style="text-align: center;">军民怒火千万丈,</div><div style="text-align: center;">挥戈誓师大进军。</div><div style="text-align: center;">排山倒海风雷起,</div><div style="text-align: center;">解放祖国遍地春。</div> <div style="text-align: center;">【赞语题联】</div> 1965年5月,战友文工团开始排练《长征组歌——红军不怕远征难》。周恩来对演员说:“萧华写《长征组歌》时是个病人,你们一定要用萧华写《长征组歌》的精神来排练。”<br> 当晚,周恩来给在杭州休养的萧华打电话说:“只有经过了长征的人才会写出《长征组歌》,你为党和人民做了件好事,为子孙后代做了件好事,我感谢你!”<br> <div style="text-align: center;">万里长征,犹忆泸关险;</div><div style="text-align: center;">三军远戍,严防帝国侵。</div><div style="text-align: center;">朱德撰(见《光明日报》)</div> 1951年底泸定县大渡河桥通车,塔身上镌刻着朱德题写的对联:“万里长征犹忆泸关险,三军远戍严防帝国侵!”时任西南军政委员会主席的刘伯承题写桥名“大渡河桥”。<br> <div style="text-align: center;">飞身可夺天堑</div><div style="text-align: center;">健步定攀高峰</div><div style="text-align: center;">胡耀邦</div> 1985年9月下旬,时任中共中央总书记的胡耀邦在川藏地区重访长征路,路过甘孜时,又一次踏上大渡河上的铁索桥,飞夺泸定桥的情景浮现眼前。心绪难平之际,他为一旁的革命文物陈列馆题写此联,至今仍挂于桥头。<br> <div style="text-align: center;">【五代中央领导核心话长征】</div> 长征是历史纪录上的第一次,长征是宣言书,长征是宣传队,长征是播种机。长征是以我们胜利、敌人失败的结果而告结束。<div> ——毛泽东1935年12月27日《论反对日本帝国主义的策略》<br></div> 长征,就是“跟着走!”<div> ——邓小平与女儿的问答<br> 从一九三五年开始,我们党在毛泽东同志的正确领导下,经过抗日战争、解放战争,赢得了胜利,一九四九年建立了中华人民共和国。<div> ——邓小平1987年5月12日会见荷兰首相吕贝尔斯时的谈话节选《改革开放使中国真正活跃起来》<br></div></div> 长征,是历史上无与伦比的革命壮举,是中国共产党及其领导的工农红军创造的人间奇迹,是中华民族一部惊天动地的英雄史诗。长征将永远铭刻在中国革命的丰碑上。<div> ——江泽民1996年10月22日《在纪念红军长征胜利六十周年大会上的讲话》</div> 我们纪念红军长征胜利,就是要激励全党全军全国各族人民在中国特色社会主义道路上继续奋勇前进。<div> ——胡锦涛2006年10月22日在纪念红军长征胜利70周年大会上的讲话</div> 长征是一次理想信念的伟大远征。。。是一次检验真理的伟大远征。。。是一次唤醒民众的伟大远征。。。是一次开创新局的伟大远征。。。。。。长征这一人类历史上的伟大壮举,留给我们最可宝贵的精神财富,就是中国共产党人和红军将士用生命和热血铸就的伟大长征精神。<div> ——习近平2016年10月21日在纪念红军长征胜利80周年大会上的讲话</div> <div style="text-align: center;">【结语】</div> “雄关漫道真如铁,而今迈步从头越。从头越,苍山如海,残阳如血!”长征诗词穿越时空而来,它所携带的红色基因和精神钙质,必将代代传承,永不褪色!<br><br><div style="text-align: center;">==== 完 ====</div>