<p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">美篇昵称:怡 人</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">美 篇 号:56557092</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">图 片:网络图 致谢 感恩</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 在中华浩繁的国学典籍里,《千字文》是一颗独特的明珠。它是流传千年的启蒙读物,只用一千个汉字,便写尽天地自然、历史兴衰与修身做人的道理。朗朗韵读之间,古人的学识与修养扑面而来,让我们深深体会传统文化的魅力。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 一千个字从宇宙洪荒讲到为人处世,外国人看完《千字文》直呼不可能,这是一篇约束写作的极限作品,还得成韵成义成体系,一千个字互相不许重复,这个难度不是高 是反人类。《千字文》从自然到人事,宇宙形成于一片混沌蒙味之中,仿佛一部微型百科全书。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 故事起源于南北朝时期的梁朝,梁武帝萧衍为了教王公贵族子弟读书练字,让大臣殷铁石,从王羲之的书法碑帖中,拓出一千个互不重复的汉字。这一千个字杂乱无章,不便诵读学习,梁武帝便命令散骑侍郎周兴嗣,把这一千个字编排成一篇通顺押韵的文章。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 周兴嗣接到这个任务一夜没睡,,昼夜构思,绞尽脑汁,反复揣摩,把这一千个字排成一篇四字一句,两句一韵的韵交。写完第二天早上照镜子头发全白了,换来的是中国教育史上最传奇的一篇课文。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 先看开头 天地玄黄宇宙洪荒,但很少有家长意识到,这是一篇世界观启动程序。一个五六岁的孩子开蒙,第一课不是爸爸妈妈,也不是小猫小狗,而是宇宙的起源,是一千个字的行进路线,秋收冬藏 四季轮回。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 1500年前的千字文,竟成了外网的文字极限运动祖师爷,全篇换了十几个韵部,念起来是首歌 ,小孩背着不遭罪 ,不许重复和必须顺口。老外看完《千字文》被逼疯,1000个字不重复讲完整个宇宙,囊括古今,贯穿天地,它不是什么高深的哲学巨著,就是给小孩认字用的,从做人修身到治国,等于念会了一部微型百科全书,这是把一整个文明的认知,压缩进了一千个字,再灌进每一个中国小孩的脑子里,一代一代 传了1500年。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 所以那些老外不是被千字文打败的,他们是被 一个文明居然能把自己的世界观,做成儿童读物,还传了1500年 这件事本身 给打败的。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 文章包罗万象,相当于一部古代小百科:讲天地宇宙、四季天象、山川物产; 讲修身立德、为人处世的道理;简述从上古到秦汉的历史兴衰;记述社会生活、读书治学、家国伦理。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 全文共250句,每句四字,总计一千字,开篇便是:天地玄黄,宇宙洪荒。日月盈昃,辰宿列张。全文千字几乎不重复,涵盖天文、历史、修身等内容 。隋唐后广为流传,成为古代重要蒙学与书法范本,和《三字经》《百家姓》并称“三百千”,沿用至清末。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 《千字文》很早就传入朝鲜、日本、越南等汉字文化圈,被用作识字启蒙教材,并衍生大量本土版本与书法作品。近代又被译为多国文字,既是中华文化向外传播的载体,也深刻影响东亚教育与文化,是中外文化交流的重要典籍。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;"> 千字短文,万里乾坤。《千字文》流传千年,蕴藏中国人最朴素的处世智慧。书中囊括天文、地理、历史、民俗等知识,能够拓宽眼界,了解传统文化。同时文中蕴含忠孝、勤俭、谦逊等传统美德,潜移默化陶冶品格,教会为人处世的道理。诵读《千字文》感受中华经典的魅力,增强文化认同感,以古贤之言自省,修品德、宽心胸,做正直谦和之人。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 附1:千字文(梁·周兴嗣)</span></p> <p class="ql-block">天地玄黄,宇宙洪荒。</p><p class="ql-block">日月盈昃,辰宿列张。</p><p class="ql-block">寒来暑往,秋收冬藏。</p><p class="ql-block">闰余成岁,律吕调阳。</p><p class="ql-block">云腾致雨,露结为霜。</p><p class="ql-block">金生丽水,玉出昆冈。</p><p class="ql-block">剑号巨阙,珠称夜光。</p><p class="ql-block">果珍李柰,菜重芥姜。</p><p class="ql-block">海咸河淡,鳞潜羽翔。</p> <p class="ql-block">龙师火帝,鸟官人皇。</p><p class="ql-block">始制文字,乃服衣裳。</p><p class="ql-block">推位让国,有虞陶唐。</p><p class="ql-block">吊民伐罪,周发殷汤。</p><p class="ql-block">坐朝问道,垂拱平章。</p><p class="ql-block">爱育黎首,臣伏戎羌。</p><p class="ql-block">遐迩一体,率宾归王。</p><p class="ql-block">鸣凤在竹,白驹食场。</p><p class="ql-block">化被草木,赖及万方。</p> <p class="ql-block">盖此身发,四大五常。</p><p class="ql-block">恭惟鞠养,岂敢毁伤。</p><p class="ql-block">女慕贞洁,男效才良。</p><p class="ql-block">知过必改,得能莫忘。</p><p class="ql-block">罔谈彼短,靡恃己长。</p><p class="ql-block">信使可覆,器欲难量。</p><p class="ql-block">墨悲丝染,诗赞羔羊。</p><p class="ql-block">景行维贤,克念作圣。</p><p class="ql-block">德建名立,形端表正。</p><p class="ql-block">空谷传声,虚堂习听。</p><p class="ql-block">祸因恶积,福缘善庆。</p><p class="ql-block">尺璧非宝,寸阴是竞。</p> <p class="ql-block">资父事君,曰严与敬。</p><p class="ql-block">孝当竭力,忠则尽命。</p><p class="ql-block">临深履薄,夙兴温凊。</p><p class="ql-block">似兰斯馨,如松之盛。</p><p class="ql-block">川流不息,渊澄取映。</p><p class="ql-block">容止若思,言辞安定。</p><p class="ql-block">笃初诚美,慎终宜令。</p><p class="ql-block">荣业所基,籍甚无竟。</p><p class="ql-block">学优登仕,摄职从政。</p><p class="ql-block">存以甘棠,去而益咏。</p> <p class="ql-block">乐殊贵贱,礼别尊卑。</p><p class="ql-block">上和下睦,夫唱妇随。</p><p class="ql-block">外受傅训,入奉母仪。</p><p class="ql-block">诸姑伯叔,犹子比儿。</p><p class="ql-block">孔怀兄弟,同气连枝。</p><p class="ql-block">交友投分,切磨箴规。</p><p class="ql-block">仁慈隐恻,造次弗离。</p><p class="ql-block">节义廉退,颠沛匪亏。</p><p class="ql-block">性静情逸,心动神疲。</p><p class="ql-block">守真志满,逐物意移。</p><p class="ql-block">坚持雅操,好爵自縻。</p> <p class="ql-block">都邑华夏,东西二京。</p><p class="ql-block">背邙面洛,浮渭据泾。</p><p class="ql-block">宫殿盘郁,楼观飞惊。</p><p class="ql-block">图写禽兽,画彩仙灵。</p><p class="ql-block">丙舍傍启,甲帐对楹。</p><p class="ql-block">肆筵设席,鼓瑟吹笙。</p><p class="ql-block">升阶纳陛,弁转疑星。</p><p class="ql-block">右通广内,左达承明。</p><p class="ql-block">既集坟典,亦聚群英。</p><p class="ql-block">杜稿钟隶,漆书壁经。</p> <p class="ql-block">府罗将相,路侠槐卿。</p><p class="ql-block">户封八县,家给千兵。</p><p class="ql-block">高冠陪辇,驱毂振缨。</p><p class="ql-block">世禄侈富,车驾肥轻。</p><p class="ql-block">策功茂实,勒碑刻铭。</p><p class="ql-block">磻溪伊尹,佐时阿衡。</p><p class="ql-block">奄宅曲阜,微旦孰营。</p><p class="ql-block">桓公匡合,济弱扶倾。</p><p class="ql-block">绮回汉惠,说感武丁。</p><p class="ql-block">俊乂密勿,多士寔宁。</p><p class="ql-block">晋楚更霸,赵魏困横。</p> <p class="ql-block">假途灭虢,践土会盟。</p><p class="ql-block">何遵约法,韩弊烦刑。</p><p class="ql-block">起翦颇牧,用军最精。</p><p class="ql-block">宣威沙漠,驰誉丹青。</p><p class="ql-block">九州禹迹,百郡秦并。</p><p class="ql-block">岳宗泰岱,禅主云亭。</p><p class="ql-block">雁门紫塞,鸡田赤城。</p><p class="ql-block">昆池碣石,钜野洞庭。</p><p class="ql-block">旷远绵邈,岩岫杳冥。</p> <p class="ql-block">治本于农,务兹稼穑。</p><p class="ql-block">俶载南亩,我艺黍稷。</p><p class="ql-block">税熟贡新,劝赏黜陟。</p><p class="ql-block">孟轲敦素,史鱼秉直。</p><p class="ql-block">庶几中庸,劳谦谨敕。</p><p class="ql-block">聆音察理,鉴貌辨色。</p><p class="ql-block">贻厥嘉猷,勉其祗植。</p><p class="ql-block">省躬讥诫,宠增抗极。</p><p class="ql-block">殆辱近耻,林皋幸即。</p><p class="ql-block">两疏见机,解组谁逼。</p><p class="ql-block">索居闲处,沉默寂寥</p> <p class="ql-block">求古寻论,散虑逍遥。</p><p class="ql-block">欣奏累遣,戚谢欢招。</p><p class="ql-block">渠荷的历,园莽抽条。</p><p class="ql-block">枇杷晚翠,梧桐蚤凋。</p><p class="ql-block">陈根委翳,落叶飘摇。</p><p class="ql-block">游鹍独运,凌摩绛霄。</p><p class="ql-block">耽读玩市,寓目囊箱。</p><p class="ql-block">易輶攸畏,属耳垣墙。</p><p class="ql-block">具膳餐饭,适口充肠。</p><p class="ql-block">饱饫烹宰,饥厌糟糠。</p><p class="ql-block">亲戚故旧,老少异粮。</p> <p class="ql-block">妾御绩纺,侍巾帷房。</p><p class="ql-block">纨扇圆洁,银烛炜煌。</p><p class="ql-block">昼眠夕寐,蓝笋象床。</p><p class="ql-block">弦歌酒宴,接杯举觞。</p><p class="ql-block">矫手顿足,悦豫且康。</p><p class="ql-block">嫡后嗣续,祭祀烝尝。</p><p class="ql-block">稽颡再拜,悚惧恐惶。</p><p class="ql-block">笺牒简要,顾答审详。</p><p class="ql-block">骸垢想浴,执热愿凉。</p><p class="ql-block">驴骡犊特,骇跃超骧。</p><p class="ql-block">诛斩贼盗,捕获叛亡。</p> <p class="ql-block">布射僚丸,嵇琴阮啸。</p><p class="ql-block">恬笔伦纸,钧巧任钓。</p><p class="ql-block">释纷利俗,并皆佳妙。</p><p class="ql-block">毛施淑姿,工颦妍笑。</p><p class="ql-block">年矢每催,曦晖朗曜。</p><p class="ql-block">璇玑悬斡,晦魄环照。</p><p class="ql-block">指薪修祜,永绥吉劭。</p><p class="ql-block">矩步引领,俯仰廊庙。</p><p class="ql-block">束带矜庄,徘徊瞻眺。</p><p class="ql-block">孤陋寡闻,愚蒙等诮。</p><p class="ql-block">谓语助者,焉哉乎也。</p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">附2:《千字文》注释:</span></p><p class="ql-block">洪荒:洪,洪大、辽阔。荒,空洞、荒芜。无边无际、混沌蒙昧的状态,指远古时代。</p><p class="ql-block">盈昃:盈,指月光圆满。昃,指太阳西斜。</p><p class="ql-block">宿:天文学家将天空中一些星的集合体叫做“宿”。</p><p class="ql-block">闰余成岁:闰,余数。岁,指年。</p><p class="ql-block">律吕:律管和吕管,古代用来校定音律的一种设备。相传黄帝时,伶伦制乐,用律吕以调阴阳。</p><p class="ql-block">丽水:即丽江,也叫金沙江。</p><p class="ql-block">昆冈:指昆仑山。</p><p class="ql-block">巨阙:越王允常命欧冶子铸造了五把宝剑,第一为巨阙,其余依次名为纯钧、湛卢、胜邪、鱼肠,全都锋利无比,而以巨阙为最。</p><p class="ql-block">夜光:据《搜神记》,隋侯救活了一条受伤的大蛇,后来大蛇衔了一颗珍珠来报答他的恩情,那珍珠夜间放射出的光辉能照亮整个殿堂,称“夜光珠”。</p><p class="ql-block">李柰:两种水果的名称,“李”是李子;“柰”是柰子,又叫沙果。</p><p class="ql-block">龙师:相传伏羲氏用龙给百官命名,故称其“龙师”。</p><p class="ql-block">火帝:神农氏用火给百官命名,故称其“火帝”。</p><p class="ql-block">鸟官:少昊氏用鸟给百官命名,故称其“鸟官”。</p><p class="ql-block">人皇:传说中的三皇之一。</p><p class="ql-block">有虞:有虞氏,传说中的远古部落名,首领为舜。指舜,也称虞舜。</p><p class="ql-block">陶唐:陶唐氏,传说中的远古部落名,尧为首领。指尧,又称唐尧。</p><p class="ql-block">率宾:出自《诗经》:“普天之下,莫非王土;率土之滨,莫非王臣。”</p><p class="ql-block">被:覆盖,恩泽。</p><p class="ql-block">盖此身发:盖,引起下面所说的话,本身并无实义。身发,身体的头发。这里代指整个身体。</p><p class="ql-block">四大:指水、火、地、风四种元素。</p><p class="ql-block">五常:儒家认为人应具备五种品德,即仁、义、礼、智、信。</p><p class="ql-block">恭惟鞠养:恭惟也作恭维,对上的谦辞,一般用于文章开头。</p><p class="ql-block">鞠养:抚养,养育。</p><p class="ql-block">诗赞羔羊:诗,指《诗经》。</p><p class="ql-block">羔羊:《诗经·召南》里有“羔羊”一篇,表面上是赞美羔羊的素白,实质上是称颂穿皮袄的人。指士大夫具有羔羊般纯洁正直、不受污染的品德。</p><p class="ql-block">习:长期反复地做,逐渐养成不自觉的活动。</p><p class="ql-block">祸福二句:语出《易坤文言》:“积善之家,必有余庆;积不善之家,必有余殃。”</p><p class="ql-block">事:侍奉。</p><p class="ql-block">夙兴:夙,早。</p><p class="ql-block">温凊:凊,凉。</p><p class="ql-block">笃:忠实,诚信。</p><p class="ql-block">籍甚:盛大。</p><p class="ql-block">学优:出自《论语》“学而优则仕”。</p><p class="ql-block">摄:代理。</p><p class="ql-block">甘棠:木名。即棠梨。出自《史记·燕召公世家》:“周武王之灭纣,封召公于北燕……召公巡行乡邑,有棠树,决狱政事其下,自侯伯至庶人各得其所,无失职者。召公卒,而民人思召公之政,怀棠树不敢伐,哥咏之,作《甘棠》之诗。”后以“甘棠”称颂循吏的美政和遗爱。</p><p class="ql-block">縻:牵系,拴住,系住。</p><p class="ql-block">邑:国都,京城。</p><p class="ql-block">邙:山名,北邙山,在河南。</p><p class="ql-block">丙舍:宫中别室。</p><p class="ql-block">甲帐:汉武帝时所造的帐幕。</p><p class="ql-block">辇:古时用人拉或推的车。</p><p class="ql-block">毂:指车。</p><p class="ql-block">乂:乂是贤才的意思。</p><p class="ql-block">横:连横。出自战国时,苏秦联合六国抗击秦国,史称“合纵”。张仪主和拆散合纵,使六国服从于秦国,称为“连横”。</p><p class="ql-block">起翦颇牧:秦将白起、王翦,赵将廉颇、李牧,用兵作战最为精通。</p><p class="ql-block">岱:泰山的别称。也叫“岱宗”、“岱岳”。</p><p class="ql-block">皋:水边的高地。</p><p class="ql-block">的历:光彩烂灼的样子。</p><p class="ql-block">蚤:通“早”,指月初或早晨。</p><p class="ql-block">囊:口袋。</p><p class="ql-block">輶:一种轻便的车子。</p><p class="ql-block">攸:所。</p><p class="ql-block">垣:矮墙,泛指墙。</p><p class="ql-block">绩纺:泛指纺纱,绩麻诸事。即纺绩。</p><p class="ql-block">帷房:内房。</p><p class="ql-block">纨:很细的丝织品。</p><p class="ql-block">絜:洁之书面语。</p><p class="ql-block">觞:酒杯。</p><p class="ql-block">稽颡:屈膝下拜,以额触地。</p><p class="ql-block">笺:文书、书信。</p><p class="ql-block">骸:身体。</p><p class="ql-block">竝:并的异体字之一。</p><p class="ql-block">毛:毛嫱。</p><p class="ql-block">西:西施。出自《庄子·齐物论》:“毛嫱、西施,人之所美也。”</p><p class="ql-block">工:善。</p><p class="ql-block">颦:皱眉。</p><p class="ql-block">妍:美丽。</p><p class="ql-block">矢:箭。</p><p class="ql-block">曜:日光、照耀。</p><p class="ql-block">璿玑:古代称北斗星的第一星至第四星。</p><p class="ql-block">斡:旋转。</p><p class="ql-block">晦魄:月亮。</p><p class="ql-block">矜:自夸、自恃。出自《礼记·表礼》“不矜而庄。”</p><p class="ql-block">诮:讥讽、嘲讽。</p>