天津水西公园之屋南小筑记

刘砚秋(东北人也)

<p class="ql-block">美篇号:41839135</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">刘砚秋:</p><p class="ql-block">导引</p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">作记</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);">摄影</span></p><p class="ql-block">配曲</p><p class="ql-block"><br></p> 导引 <p class="ql-block">水西公园欢迎您!</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">导游图·<span style="color:rgb(237, 35, 8);">砚秋制作</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"><span class="ql-cursor"></span></span></p> 作记 <p class="ql-block ql-indent-1">《屋南小筑记》</p><p class="ql-block ql-indent-1">刘砚秋</p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1">岁在丙午,时维孟秋,余书友五人游于津门水西之园。闻园中有胜处曰“屋南小筑”,乃前朝盐贾查氏故苑遗意,遂欣然往之。</p><p class="ql-block ql-indent-1">自东扉入,经“近圃”,循石径而北,但见前筑“午晴楼”白墙隐于翠微,碧瓦映乎晴空。楼前石狮肃立,美人靠环曲廊而设;隔门可见楼后叠石嶙峋,若米氏袖中之云,倏然现于平野。其西南隅有角亭翼然,亭北则“西筑”峙焉。绕<span style="font-size:18px;">“午晴楼”向右</span>复行数十步,至“沈溪廊”,廊沿水而建,蜿蜒若游龙,连通“午晴楼”与“来蝶亭”。廊下可坐观游鱼唼藻,廊外可赏水生摇曳之姿。</p><p class="ql-block ql-indent-1">“东筑”临溪而构,其东面楹联云:“云连沽口寺,颿送海门潮”;北面联曰:“凉意归清簟,繁声碎白蕉”。两联合璧,自成五绝,远近相映,动静相生。“东筑”之侧,“来蝶亭”翼然立于花丛曲廊间,蝶恋花之意趣盎然。过亭廊,至中筑曲廊,廊间半亭小憩,可见“花香石润之堂”峙于中庭。堂前石阶平台,两侧漏窗石栏,匾额高悬,字法端古。</p><p class="ql-block ql-indent-1">穿堂而过,豁然开朗,叠石成山,太湖奇峰突兀,若云障雾锁。石后隐现后筑“数帆台”,高约三层,飞檐叠层,为园中制高点。登台眺望,中心湖光尽收眼底,晴日可远眺百十七峰。叠石之畔,七层石塔巍然,名曰“文笔峰”,八角攒尖,砖石中空,门窗券顶,古朴凝重。“腰亭”临水,曲廊接续,回望来路,但见万树丛中,“屋南小筑”若隐若现。</p><p class="ql-block ql-indent-1">忆昔查氏兄弟筑此别业,名之“屋南”,盖取“澹宜书屋”南向之意也。想其盛时,“午晴楼”上揽烟霞,“花香石润之堂”列鼎彝,“送青轩”外山送黛,“小丹梯”前云作阶。更兼“玉笠亭”中茶烟袅,“读画廊”里墨香浮,“月明擫笛台”前声遏云,“萱苏径”畔露沾衣。一时名士咸集,诗酒流连,何其乐也!</p><p class="ql-block ql-indent-1">然余观今之所谓“屋南”者,虽仿古制,非其旧址。昔之亭台,久湮于蔓草;今之堂榭,新筑于平芜。惟溪水一脉,犹带当年温润;竹影数竿,尚存旧日清姿。徘徊其间,忽见夕阳斜照,金辉漫洒于粉壁,恍若古贤手泽犹存;微风过处,铃声轻叩于檐角,宛如前朝雅韵未绝。</p><p class="ql-block ql-indent-1">嗟乎!天地逆旅,光阴过客。查氏风流,随逝水而东去;园亭兴废,历劫火而重光。今人游此,但见新筑之华美,孰念旧基之荒凉?然物之存亡,岂在形骸?苟能传其神韵,续其文脉,则虽“屋南”之名异地,“澹宜”之书香不绝矣。余于是倚石小憩,录此游踪,不觉暮色苍然,园吏促归。回望“屋南”,但见灯火初上,与星月交辉,恍兮惚兮,若有吟诵之声自廊间出者。</p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p> 配图 <p class="ql-block">入口水西公园东门“水西莊”勒石(<span style="font-size:18px;">右一为本篇作者“刘砚秋”</span>)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">经“<span style="font-size:18px;">近圃</span>”</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">至“<span style="font-size:18px;">屋南小筑</span>”标牌</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">前筑“<span style="font-size:18px;">午晴楼</span>”为屋南小筑的主厅,命名取自“午后晴光”之意,体现园林对光影与时间的诗意捕捉。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">前筑“午晴楼”之牌匾“屋南小筑”</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">前筑“午晴楼”与西南角亭</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">西南角亭近景</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">西南角亭北之“西筑”</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">“<span style="font-size:18px;">沈溪廊</span>”,连接“<span style="font-size:18px;">午晴楼</span>”与“<span style="font-size:18px;">来蝶亭</span>”的曲折回廊,沿水而设,廊下可坐,廊外可赏水生植物与叠石造景,是“廊桥水榭”意境的典型体现。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">“<span style="font-size:18px;">东筑</span>”</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">“<span style="font-size:18px;">东筑</span>”东面楹联上联:</p><p class="ql-block">云连沽口寺;</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">“<span style="font-size:18px;">东筑</span>”东面楹联下联:</p><p class="ql-block">颿送海门潮。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">“<span style="font-size:18px;">东筑</span>”北面楹联上联:</p><p class="ql-block">凉意归清簟;</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">“<span style="font-size:18px;">东筑</span>”北面楹联下联:</p><p class="ql-block">繁声碎白蕉。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">妙在<span style="font-size:18px;">东筑</span>东北两面楹联恰好组成五绝一首:</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">云连沽口寺,颿送海门潮。</p><p class="ql-block">凉意归清簟,繁声碎白蕉。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">东筑东北角“来蝶亭”,是园内一处精巧的亭式构筑物,常与周边曲廊、花丛、水景共同构成“蝶恋花”的诗意场景。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">“来蝶亭”亭廊</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">至中筑曲廊</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">中筑半亭</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">“西筑”</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">西筑上联:</p><p class="ql-block">自入春来无此雨;</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">“<span style="font-size:18px;">西筑</span>”下联:</p><p class="ql-block">但停云处又闻声。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">后筑“数帆台”位于屋南小筑叠石后方,是水西公园中心湖北岸的标志性观景楼阁。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">筑中叠石后露出“数帆台”一角</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">其台高约三层,设双层平台与叠层飞檐,是园内制高点之一,登顶可俯瞰全园湖景与湿地风貌。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">叠石后七层石塔,也被称为“文笔峰”。该塔为楼阁式八角攒尖顶中空砖石结构。这座石塔是水西公园的重要景观之一。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">后筑腰亭</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">筑中曲廊</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">中筑“花香石润之堂”位于屋南小筑中部,是该庭院的核心厅堂,命名取自“花香石润”四字,寓意园中花木芬芳、山石温润,体现文人雅士对自然意境的追求。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">中筑“花香石润之堂”牌匾</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">从中筑花窗望叠石和后筑“数帆台”</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">屋南小筑“午晴楼”后身两侧的仿古石灯笼。顶部为仿瓦片式攒尖顶,灯身中部雕有莲花座与瑞兽纹饰,底部为须弥座式基座,雕刻精细,具有浓厚的古典园林装饰风格。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">暮归远眺,灯火初上,<span style="font-size:18px;">“屋南小筑”掩映在万树丛中…其</span>与星月交辉,恍兮惚兮,若有吟诵之声自廊间出者。</p><p class="ql-block"><br></p> 配曲 <p class="ql-block">潇湘水云</p><p class="ql-block">古琴曲</p><p class="ql-block"><br></p>