<p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">20世纪京津画派著名画家(十)</p><p class="ql-block">封面:启功《水阁吟秋》(局部)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">题记:</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">启功(1912.7.26~2005.6.30),出生于北京,满族,字元白,又作元伯,九三学社社员,中国当代书画家、古典文献学家、文物鉴定家、教育家、诗人、国学家,北京师范大学教授,中国书法家协会原名誉主席。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">下图:启功肖像(一)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">两个黄鹂呜翠柳,一行白鹭上青天。</p><p class="ql-block">窗含西岭千秋雪,门泊东吴万里船。</p><p class="ql-block">—— 一九八六年夏,拈杜句,启功。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功书法作品(一)行书杜甫《绝句》。启功的书法独树一帜,被称为“启体”,结字精严、笔画清朗、雅俗共赏。他突破前人“用笔为上”的观念,特别强调字的结构,认为结构对了,姿态自然出现。</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">九三一,人物介绍</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">启功<span style="font-size:18px;">是雍正皇帝第九代孙出身显赫,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">但生逢辛亥革命家道中落生活坎坷;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">他幼年丧父由母亲和姑姑抚养长大,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">汇文中学辍学高中未毕业家贫无择。</span></p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">他走的艺术之路靠勤奋自学和拜师,</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">随戴绥之研习古典文学夯实了功底,</span></p><p class="ql-block">后拜前辈贾羲民和吴镜汀学习国画,</p><p class="ql-block">打下了享用一生书画艺术<span style="font-size:18px;">扎实</span>根基 。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">1933年</span>得到史学大师陈垣赏识提携,</p><p class="ql-block">被破格安排到辅仁大学教育的公职。</p><p class="ql-block">在辅仁大学任教先做一名普通教员,</p><p class="ql-block">后来担任美术系和助教国文系讲师。*</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">*注:<span style="font-size:18px;">1947年,兼任故宫博物院专门委员,从事文物鉴定工作。</span></p><p class="ql-block">下图:启功《水阁吟秋》(全景图)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">题跋:</p><p class="ql-block">水阁吟秋。癸未冬日,拟元人笔意,作于苑北草堂,启功。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《水阁吟秋》(局部之一)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">新中国成立后他转入北京师范大学,</p><p class="ql-block">1952年任教于北京师范大学中文系;</p><p class="ql-block">1956年晋升教授参与二十四史点校,</p><p class="ql-block">以及红楼梦注释等重大的古籍整理。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">他出版有古代字体论稿和书法概论,</p><p class="ql-block">启功书法<span style="font-size:18px;">启功论书札记启功三帖集。</span></p><p class="ql-block">1981年担任中国书法家协会副主席,</p><p class="ql-block">1984年当选为中国书法家协会主席。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">历任国家文物鉴定委员会主任委员、</p><p class="ql-block">中央文史馆馆长<span style="font-size:18px;">西泠印社社长等职。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">北师大的校训学为人师,行为世范,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">为教育贡献一生的启功先生之亲笔。*</span></p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">*注:2005年6月30日,在北京逝世,享年93岁</p><p class="ql-block">下图:启功《水阁吟秋》(局部之二)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">秋林红叶,灼灼其华。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《水阁吟秋》(局部之三)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">欣赏随感:</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">峻岭层峦入望悠,飞泉落涧响清秋。</p><p class="ql-block">红林绕岸幽亭静,白水横溪古桥浮。</p><p class="ql-block">高阁凭栏寻雅句,遥峰叠翠当凝眸。</p><p class="ql-block">元人笔意今重写,一纸烟霞意未休。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《水阁吟秋》(山水代表作之一)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">九三二,山水画</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">启功的山水画特点是“北人南画”,秀雅中有刚健:虽为北方人,其画却取法南方画派(尤其是老师吴镜汀一脉),清润空灵。可贵的是在这种温润中,又透出一股刚健清新之气,笔墨秀而不弱,晚年更显“秀而老”。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《山水八条屏》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">启功<span style="font-size:18px;">早年立志做画家后以书法名世,</span></p><p class="ql-block">他的<span style="font-size:18px;">山水最核心的艺术是书法之笔;</span></p><p class="ql-block">以深厚的书法功底使其笔下的线条,</p><p class="ql-block">天然形成了一种文人的骨力与韵致。*</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">画中树木枝干</span>线条如篆籀尤其松树,</p><p class="ql-block">常常带有篆书般遒劲与凝练的笔触;</p><p class="ql-block">有评论形容其近景老松虬曲如篆籀,</p><p class="ql-block">是对启功以书入画非常精准的描述。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">将书法中的提按顿挫化为皴擦点染,</p><p class="ql-block">点苔看似很随意实则如书法中的点;</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">在规矩与放纵之间找到了精妙平衡,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">如幽居图中山体墨线皴擦如同法书。</span></p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">*注:<span style="font-size:18px;">书法用笔融入绘画,实现了“书画同源”的至高境界。</span></p><p class="ql-block">下图:启功《岭上云生图》(全景图)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">题跋:</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">变幻真如岭上云,从来执笔画难真。</p><p class="ql-block">从今不复抛心力,且画源流洗眼人。</p><p class="ql-block">—— 坚净翁启功并题。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《岭上云生图》(局部之一)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">问余借得谁家稿,请向元人卷里看,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">他借助古人的笔墨程式仿古以写心:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">书写却是自己胸中丘壑与隐逸之志,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">托古改制以延续文人画正脉的途径。</span></p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">启功山水多以仿或拟古人面貌出现,</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">临流清话图题跋意在南田墨井之间;</span></p><p class="ql-block">表明了画家虽然师法恽南田与吴历,</p><p class="ql-block">但最终是呈现自己<span style="font-size:18px;">胸怀</span>旷达与自然。*</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">题画诗既点明画意与画面相映成趣,</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">久知图画非儿戏到处云山是我师句,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">既是艺术宣言也道出云山师法对象,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">更是他艺术与精神归处的深层意蕴。</span></p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">*注:<span style="font-size:18px;">“借古开今”的文人立场。</span></p><p class="ql-block">下图:启功《岭上云生图》(局部之二)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">烟云山水,笔墨灵秀。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《岭上云生图》(局部之三)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">欣赏随感:</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">层峦耸翠白云浮,万壑烟光入画图。</p><p class="ql-block">峻壁千寻迎晓色,苍松几树傲云衢。</p><p class="ql-block">笔端变幻山河态,卷里似有造化悟。</p><p class="ql-block">一片幽怀寄丘壑,清风满纸自萧疏。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《岭上云生图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">早年师从贾羲民吴镜汀受溥儒点拨,</p><p class="ql-block">远追元四家米氏走南宗文人的路子;</p><p class="ql-block">当时画界有一种说法属于北人南画,</p><p class="ql-block">既有京派绘画功力又饱含书卷气息。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">以书入画中锋线条内含温润有骨力,</span></p><p class="ql-block">各种<span style="font-size:18px;">皴法简净用笔干净利落无躁气;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">后因世事搁笔晚年的山水作品不多,</span></p><p class="ql-block">四十和五十年代为其山水画高峰期。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">色调温润柔和以浅绛与淡青绿为主,</span></p><p class="ql-block">秋景点染的红树淡雅秀丽艳而不俗。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">不追求雄奇险峻重在文人隐逸情怀,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">追求冲淡幽远恪守传统三远法构图。</span></p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《仿米氏云山图》(全景图)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">松竹留因夏,溪山去为秋。久赓白雪咏,更度采菱讴。缕玉鲈堆案,团金橘满洲。水宫无限景,载与谢公游。</p><p class="ql-block">半岁依修竹,三时看好花。懒倾惠泉酒,点尽壑源茶。主席多同好,群峰伴不哗。朝来还蠹简,便起故巢嗟。</p><p class="ql-block">余居半岁,诸公载酒不辍。而余以疾,每约置膳清话而已,复借书刘、李,周三姓。</p><p class="ql-block">好懒难辞友,知穷岂念通。贫非理生拙,病觉养心功。小圃能留客,青冥不厌鸿。秋帆寻贺老,载酒过江东。</p><p class="ql-block">仕倦成流落,游频惯转蓬。热来随意住,凉至逐缘东。入境亲疏集,他乡彼此同。暖衣兼食饱,但觉愧梁鸿。</p><p class="ql-block">旅食缘交驻,浮家为兴来。句留荆水话,襟向卞峰开。过剡如寻戴,游梁定赋枚。渔歌堪画处,又有鲁公陪。</p><p class="ql-block">密友从春拆,红薇过夏荣。团枝殊自得,顾我若含情。漫有兰随色,宁无石对声。却怜皎皎月,依旧满舡行。</p><p class="ql-block">—— 戊寅仲夏菀北草堂,坐雨戏效米家雲山,再临米書浦白,启功</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《仿米氏云山图》(局部之一)画上方以行书临写米芾《苕溪诗》全文,笔意灵动爽利,结体欹侧自然,既呼应了米家山水的文人意趣,亦展现出启功早年对米芾书法的精深研习。</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">山石以披麻皴结合米家点笔的豪迈,</p><p class="ql-block">整幅画以淡青与浅赭设色不施重彩;</p><p class="ql-block">云雾在峰谷流转一派江南烟峦之境,</p><p class="ql-block">大片留白与淡墨渲染表现翻涌云海。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">这幅作品中奇峰耸峙云海漫绕山峦,</p><p class="ql-block">山脚下水泽平滩草堂隐于林莽水岸,</p><p class="ql-block">上部大段自书长篇诗文诗书画合一,*</p><p class="ql-block">是启功<span style="font-size:18px;">所作浅绛设色的仿米氏云山。</span></p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">画家<span style="font-size:18px;">承袭米家云山烟云变幻的精神,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">又融入了元明文人山水笔墨的清润;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">发挥书法特长打破常规山水画构图,</span></p><p class="ql-block">以书入画充分展现学者的山水特征。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">*注:画幅上半通栏自作行书,笔势流畅潇酒,诗文、书法与绘画融为一体,数方印章分布边角,布局大气完整。</p><p class="ql-block">下图:启功《仿米氏云山图》(局部之二)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">雲蒸雾漫,山色氤氲。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《仿米氏云山图》(局部之三)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">欣赏随感:</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">层岩叠壑白云浮,妙得米家笔意幽。</p><p class="ql-block">翠霭萦回遮远岫,平芜浩渺映汀洲。</p><p class="ql-block">草堂隐向烟林畔,翰墨题来画卷头。</p><p class="ql-block">坐对云山消溽暑,一窗清趣自悠悠。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《仿米氏云山图》(山水代表作之二)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">九三三,花鸟画</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">启功的花乌画,和他为人熟知的书法一样,核心特点就是“书卷气”,堪称传统文人画在当代的延续。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《朱松朱竹幽兰图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">此画<span style="font-size:18px;">重墨点花蕊数朵兰花俯仰有致,</span></p><p class="ql-block">以浓淡墨色写兰叶其线条潇洒劲利;</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">兰花淡墨勾瓣借兰花象征高洁淡泊,</span></p><p class="ql-block">是启功花卉小品笔笔透出行书功底。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">这幅画下方坡石用赭石掺淡墨晕染,</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">不作繁复皴擦</span>石面的干湿变化自然;</p><p class="ql-block">上方大片的留白排布启功行书长款,</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">字迹飘逸满纸的清气构图删繁就简。</span></p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">追求简淡</span>以书法线条写兰摒弃繁饰,</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">不求形似重精神尽显学者书卷气息。</span></p><p class="ql-block">此画<span style="font-size:18px;">代表启功写意花卉的审美取向,</span></p><p class="ql-block">其<span style="font-size:18px;">艺术成就在于诗</span>书画印四者合一。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功:《兰石图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">墨痕叠石,丹葩翠叶。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《朱兰墨石图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">至若细雨初歇,残阳欲沉,烟笼幽谷,露湿苍岑。忽闻暗香浮动,如诉如吟;但见素影参差,若喜若愔。此时对之,俗念尽消,尘机顿息,恍然置身鸿蒙未凿之境矣。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《春兰》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">幽花吐艳,劲竹凌云。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《兰竹图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">竹叶纷披散乱枝叶向一侧任意倾带,</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">极力表现疾风骤雨下竹子飘摇之态。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">用笔纵横挥洒写狂风之中水边丛竹,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">借风雨之竹寄寓君子坚贞气节不改。</span></p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">墨色有浓淡密处叠叶疏处枝干分明,</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">绘画题诗笔意浑然相通钤两方朱印;</span></p><p class="ql-block">古旧浅黄绢底使得整体氛围感极强,</p><p class="ql-block">此画属于诗画合一的文人墨竹作品。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">这幅图不画寻常挺拔修竹亭亭玉立,</p><p class="ql-block">专写风雨摧打之下的丛竹立意别致;</p><p class="ql-block">以书法运笔写竹题诗风趣暗含风骨,</p><p class="ql-block">突破了传统墨竹画一味清雅的范式。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《风雨竹石图》题跋:雨打狂风捲地来,离披丛竹压成堆。粗枝大叶粘连处,拉杂摧烧扯不开。启功戏墨。</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">忆语停云,谈奇论艺。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《翠竹秀石图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">竹之为德,虚其心以容物,坚其节以守真。居尘俗而不染,历寒暑而弥新。不趋桃李之喧闹,甘伴泉石之沉沦。君子比之,以砺其身。故一纸墨君,含千古之精神。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《墨竹图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">斗室南窗,文人寄兴。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《朱竹秀石图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">这幅画为馈赠友人俊华的写意作品,</p><p class="ql-block">绘松竹梅岁寒三友表达文人的高情;</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">借三友来寄寓君子坚贞不屈的精神,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">是传统文人画经典题材的一纸丹青。</span></p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">画面上方苍松松针以劲挺浓墨写出,</p><p class="ql-block">中部的墨竹纵横潇洒笔意取自行书;</p><p class="ql-block">下方的红梅老干盘曲以重墨写枝干,</p><p class="ql-block">以朱砂点染梅花繁花灼灼意蕴十足。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">画面左侧是清秀隽永竖行长款题字,</span></p><p class="ql-block">此画<span style="font-size:18px;">不刻意雕琢物象重在品格寓意。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">墨竹的清劲与苍松的坚毅相互映衬,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">尽显启功浓郁的写意风貌书卷气息。</span></p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《松竹梅岁寒三友图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">夫梅者,岁寒之孤标,天地之劲骨。当万木凋零之际,独擎冰魄;值千山寂灭之时,暗吐芬芳。其干如铁,铸苍虬于冻土;其花若星,缀瑶魄于枯苔。雪压愈挺,霜侵更开,恍若谪仙醉步,摇落玉树琼花。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图梅:启功《竹秀石图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">东风玉笛,丹英满亭。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《红梅图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">启功先生花鸟画<span style="font-size:18px;">笔精墨妙意境空灵,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">将书法用笔融入绘画线条刚健清劲;</span></p><p class="ql-block">运作<span style="font-size:18px;">疾徐有度极具书写性和节奏感,</span></p><p class="ql-block">画面<span style="font-size:18px;">显得淳正不拖泥带水利落干净。</span></p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">早年受溥儒齐白石等名家指点为基,</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">花鸟画尤其受益于陈淳明代的大师。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">白阳山人是以书入画的小写意风格,*</span></p><p class="ql-block">启功深得其“疏斜离披”的清逸风姿。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">启功先生花鸟画<span style="font-size:18px;">格调清雅</span>题材文气,</p><p class="ql-block">集中在兰竹与荷花等传统文人主题;</p><p class="ql-block">其中荷花寄寓江南风物和文人情怀,</p><p class="ql-block">作品气息高华挺健极具收藏的价值。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">*注:<span style="font-size:18px;">白阳山人,即明代著名画家陈淳。</span></p><p class="ql-block">下图:启功《红荷墨叶图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">纹理简括,素净脱俗。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《墨荷图》(一)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">若夫墨本丹青,文人寄意。一笔勾瓣,敛天地之清姿;数点泼荷,写君子之孤旨。出尘非恃艳色,守静不在喧哗。居卑而志洁,处幽而气华。不慕春园之繁艳,不争秋圃之残芳。朝暮自守,淡然无求。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《墨荷图》(二)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">丹葩沧浪,秀凝清骨。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《红荷图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">欣赏随感:</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">素蕊疏枝墨里开,不施丹粉自幽哉。</p><p class="ql-block">纤瓣婉转凝清韵,老叶参差覆翠苔。</p><p class="ql-block">傲骨惯经霜气浸,高怀独待晚风来。</p><p class="ql-block">一纸贻赠存真意,静对寒英远俗埃。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《墨菊图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">画史评价:</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">1,文人画的最后坚守:画史认为启功是“传统意义上典型的文人画”代表,承袭了庄禅思想,追求写意和情趣,而非写实。</p><p class="ql-block">2,画名为书名所掩:这是学界的共识。他自幼立志当画家且早年画名极高(时人云“两张启功可换一张董其昌”)。</p><p class="ql-block">3,历史地位确凿:他被视作中国近现代“罕见的文化大家”,是“20世纪中国美术大家”序列中的重要人物。尽管传世画作稀少且被部分观点认为创新不足,但他精深的学养和纯粹的艺术品格,已确立其不可替代的地位。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功先生肖像(二)</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">庐山东南五老峰,青天削出金芙蓉。</p><p class="ql-block">九江秀色可揽结,吾将此地巢云松。</p><p class="ql-block">—— 中国艺华公司补壁,一九八五年夏,启功</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功书法作品(二)行书自作诗《庐山》立轴</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">诗云:</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">一方书斋,收纳半生烟霞</p><p class="ql-block">笔架悬着岁月安静的锋芒</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《溪山竹树图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">宣纸铺开,不是刻意的繁华</p><p class="ql-block">是从书卷里流出来的风雅</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《松岭飞瀑图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">他以书法为骨,落墨成花</p><p class="ql-block">荷在素纸上凌波,</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《荷塘清韵图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">菊于淡墨凝霜,…</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《菊竹石图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一枝红梅携着清寒,</p><p class="ql-block">数茎修竹不事张扬,</p><p class="ql-block">松树的侧枝在东风里微微颤动,</p><p class="ql-block">每一道线条,都是心底流出的坦荡。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《松竹梅岁寒三友图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">不追奇崛,不求雄强</p><p class="ql-block">于简约之间,藏山河气象</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">下图:启功《秋山策杖图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">方寸笔墨,载文人的清旷</p><p class="ql-block">一花一叶,都守着从容的时光</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《红荷图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">案头砚池浅浅,盛着一瓣月光</p><p class="ql-block">诗书与丹青静静对望</p><p class="ql-block">喧嚣在外,心栖于笔墨一方</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">下图:启功《江村渔隐图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">那些从书斋生出的画卷</p><p class="ql-block">穿过流年,依I日温润,从容,留香</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">下图:启功《溪山渔隐》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">图片选自网络,特致谢!</p><p class="ql-block">下图:启功《朱松寿石图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">背景音乐:【钢琴】空灵回忆叙事 - Better Days Piano</p><p class="ql-block">下图:启功《墨荷图》</p><p class="ql-block"></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">谢谢阅读!</p><p class="ql-block">下图:启功书法作品(三)行书《一花一叶一如来》立轴</p><p class="ql-block"></p>