鸡冠花赋

百灵鸟

<p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">昵称:百灵鸟</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">篇号:4211802</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">美图:致谢网络</span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">序曰:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">岁在丙午,秋气初横。余策蹇驴,行于东皋之野。见道左朱华离离,若赤云之坠地,若丹砂之聚丘。询之田父,曰:“此鸡冠花也,俗谓之老来红。自夏徂秋,凌霜愈艳,村人皆贱其粗朴,然其自生自落,不假人力。”余乃下驴而观,其茎挺如戟,其花簇若冠,当风而立,昂然有烈士之概。因感其不择地而生,不因人而荣,遂援笔作赋,以述其质。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">赋曰:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">有卉之奇,名曰鸡冠。本无华族之谱,不登名园之刊。托根于荒圃之隙,寄命于野篱之端。其出土也,茎青而劲,若碧玉之竖;其布叶也,脉理分明,似翠羽之攒。至于夏末秋初,火云未散,金风始寒。乃抽赤蕊,攒作团栾。初如婴拳之握,渐若凤翼之抟。其色殷殷,非胭脂之可拟;其光烁烁,岂赤绡之能完。朝承露则紫晕浮动,暮映霞则丹液欲湍。蜂过而不顾,以其色之太烈;蝶至而逡巡,以其气之过端。独与野草为邻,共蟋蟀而欢。昼承赤日之曝,夜受白露之漙。不效夭桃之媚水,不学垂柳之弄澜。其志也坚,其节也单。虽处下壤,心比琅玕。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">歌曰:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">赤心本自出蒿莱,羞向瑶台舞玉腮。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">但借秋光一寸烈,便烧云锦满天开。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">再赋曰:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">观其茎之直,可以比君子之守;察其色之纯,可以验志士之衷。当夫暑气如甑,百卉俱恫。荷则卷而就槁,葵则垂而失容。惟此鸡冠,挺然当中。若壮士之临阵,甲胄鲜明;似忠臣之立朝,冠冕肃雍。风来则摇而不屈,雨打则洗而愈红。至若白帝司权,青女降霜。菊披金甲,犹带晚香;枫染赤血,亦逞秋光。然菊之隐逸,或嫌孤峭;枫之绚烂,终属飘飏。岂若兹花,抱朴含章。处炎凉而色不变,经晦明而志愈刚。其粗也,正见其真;其野也,乃显其臧。昔陶潜爱菊,以其清;周子说莲,以其净。今余赏此,以其劲。清则易绝,净则易冷。惟劲者,可历万劫而不殒,经百折而犹挺。是故园丁贱之,吾独宝之;俗眼轻之,吾特重之。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">再歌曰:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">莫笑村篱赤帜斜,秋深愈见骨棱加。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">世间多少玲珑种,尽逐东风嫁别家。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">又赋曰:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">余尝游于南山之阳,见古寺废圃,鸡冠丛生。其高者及肩,其低者盈尺。或三五为伍,或百十成林。赤浪翻风,若战旗之蔽日;紫云铺地,似烽火之连云。寺僧告曰:“此花自唐时已有,兵燹不灭,旱涝不侵。每年秋至,则烂漫如昔,寺毁而花存,僧去而花留。”余闻之悚然,乃知草木之寿,有时逾于人事;丹心之固,往往胜于金汤。彼名园之牡丹,一移则萎;上苑之芍药,失护则亡。何如此花,贱如蓬艾,坚若金石。不乞恩于雨露,不望宠于日光。但得方寸之土,即报以满目之煌。其德也厚,其行也康。可托六尺之孤,可寄百里之命,此非花中之大丈夫耶?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">又歌曰:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">废寺残碑夕照斜,赤英犹自映袈裟。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">千年劫火烧难尽,岁岁秋风发异葩。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">乱曰:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">吁嗟鸡冠,质陋形单。凡卉所贱,吾心所叹。其赤匪伪,其直匪谩。处卑能厉,遇困能安。春避其华,夏避其漫。独取秋肃,以炼神丹。譬若豪杰,崛起草寒。不慕轩冕,不惭瓢箪。胸藏烈火,面露坚盘。人笑其朴,我钦其端。世有君子,当如是观。勿矜夭冶,勿尚靡曼。大巧若拙,大赤若赭。守此贞心,千秋不刊。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">终乱曰:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">乱曰既终,意犹未歇。复观此花,如对英杰。忆昔屈子佩兰,贾生吊屈,皆以物寄情,托言表节。今我赋鸡冠,非为草木,实写心魄。当世之人,竞逐纤巧,耻言朴拙。雕金镂玉,日厌目夺。一旦秋风动地,百华销歇。乃知真色,不在繁缛,而在刚烈。鸡冠鸡冠,尔其永存此烈,使我辈临风长阅。看尔年年赤如血,便知人间有铁骨。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">跋曰:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:20px;">此赋成于村舍灯下,窗外鸡冠正盛。夜半风起,花影摇窗,如万炬齐燃。忽忆少时,外祖庭中亦植此花,每至秋深,辄摘数朵置案头,谓余曰:“此花贱而易养,然其色耐久,胜诸名品。”今外祖弃养已廿载,老屋早墟,惟此花之印象,历久弥新。嗟夫!草木无情,而人有情,故寄情于无情之中,其情愈真。今赋此花,亦赋我怀也。时漏下三鼓,秋虫四壁,倚案记之,不觉泪涔涔下矣。</span></p>