七律·咏商朝十大国宝

刘砚秋(东北人也)

<p class="ql-block">美篇号:41839135</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">小序</p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">作诗:七律·咏商代十大国宝</span></p><p class="ql-block">配曲:象王行</p><p class="ql-block">图片:采自并编辑“小红书”,在此表示鸣谢!</p><p class="ql-block"><br></p> 小序 <p class="ql-block ql-indent-1">砚秋</p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1">商代文明,煌煌三千余载,青铜铸骨,甲骨铭魂。今择十宝,或出殷墟,或现南土,或奇诡如蜀道之面,或庄重若王庭之鼎。龙虎尊改北重南轻之旧论,四羊尊耀南方铸艺之绝峰;妇好双钺犹闻巾帼虎啸,亚醜一钺尚带东方杀气;纵目面具窥天外之玄,玉凤回颈见匠心之微…此十器者,皆商代精神之凝结,中华文明之津梁。</p><p class="ql-block ql-indent-1">余以平水韵七律分咏之,每篇各注本事,依韵部为序,其先后略从出土年代或文物类别,不拘一例。格律悉依七律平起首句押韵式,中二联对仗,务求工稳;每首内避重字,以存精炼。注则释典实、明尺寸、述沿革,期于诗史互证,雅俗共观。</p><p class="ql-block ql-indent-1">诗虽拙陋,然一字一句皆经数校,平仄不犯孤拗,押韵谨守古音。倘能借此一窥商代重器之气象,则余愿足矣。</p><p class="ql-block ql-indent-1">是为序。</p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p> 作诗 <p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">其一 龙虎纹青铜尊</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">月河沉睡现青铜,龙虎蟠尊势亦雄。</p><p class="ql-block">密布雷纹惊鬼魅,横陈饕餮慑妖风。</p><p class="ql-block">斯原旧有商时器,中土新传鼎代同。</p><p class="ql-block">一掘阜南天地改,何须重宝尽归东。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">注:</p><p class="ql-block">①“月河”指阜南月儿河出土地,“斯原”暗指长江流域,此尊改写了商代青铜重器“北重南轻”之旧论。</p><p class="ql-block">②“鼎代”借指商代礼制,末句言此尊价值不逊中原重宝。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">(上平一东)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">其二 青铜纵目面具</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">蚕丛故里出奇章,纵目双瞳寸许长。</p><p class="ql-block">柱突如轮窥碧落,耳张似翼探洪荒。</p><p class="ql-block">三星堆内神人现,九壤寰中怪面藏。</p><p class="ql-block">莫谓蜀天偏远僻,古王西向沐斜阳。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">注:</p><p class="ql-block">①“蚕丛”典出《蜀王本纪》,为古蜀先王,此面具即其神化形象,“寸许长”指眼柱突出16厘米。</p><p class="ql-block">②“沐斜阳”既状面具望日之态,亦暗合三星堆与域外文明可能的纹饰交流。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">(下平七阳)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">其三 后母辛觥</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">殷墟妇好出名城,兽首鸱身铸已成。</p><p class="ql-block">前似兕尊吞海气,后如凤翼拂霓旌。</p><p class="ql-block">铭文辛字君王意,酒具盘纹祭祀情。</p><p class="ql-block">千载武丁泉下待,犹闻酌响作金声。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">注:</p><p class="ql-block">①“兕尊”化用《诗经·豳风》“兕觥其觩”,指兽形酒器,此觥前部为兽状、后部为鸟形。</p><p class="ql-block">②“武丁”乃商王,妇好之夫,此觥为其特赐,见证王对后的特殊礼遇。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">(下平八庚)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">其四 亚醜钺</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">青州出土亚铭文,人面狰狞口齿分。</p><p class="ql-block">双目圆睁如满月,两眉横竖似残云。</p><p class="ql-block">东方国族威仪在,商代兵权斧钺闻。 </p><p class="ql-block">莫道今藏齐鲁馆,犹存杀气慑千军。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">注:</p><p class="ql-block">①“亚铭文”指“亚醜”族徽,为东方方国标识。</p><p class="ql-block">②“齐鲁馆”指山东博物馆,此钺为镇馆之宝。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">(上平十二文)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">其五 妇好青铜大钺</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">殷墟出土见兵权,妇好当时秉钺前。</p><p class="ql-block">虎噬人头纹尚在,龙蟠斧面迹犹镌。</p><p class="ql-block">九公斤重擎天日,光越三千载野阡。</p><p class="ql-block">莫道闺中无勇将,商朝史册女英贤。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">注:</p><p class="ql-block">①“虎噬人头”为钺面纹饰,象征军权。</p><p class="ql-block">②“九公斤”言其重(两件各9kg、8.5kg),妇好乃首位女将军。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">(下平一先)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">其六 妇好偶方彝</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">殷墟妇好出奇彝,两体相连屋顶垂。</p><p class="ql-block">鸟兽蟠纹夔暗动,雷云镂面虎潜随。</p><p class="ql-block">武丁宫里孤珍现,华夏人间绝艺遗。</p><p class="ql-block">莫道形模今未见,商风千载尚存伊。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">注:</p><p class="ql-block">①“屋顶”指四阿式盖,仿商代建筑。</p><p class="ql-block">②“孤珍”言其形制独一无二,迄今无同型器。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">(上平四支)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">其七 四羊方尊</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">宁乡月夜现精灵,四首羊尊露翠屏。</p><p class="ql-block">卷角昂空云欲动,雷纹匝地雨初停。</p><p class="ql-block">南方铸艺称奇绝,商代遗珍誉典型。</p><p class="ql-block">莫笑中州无此宝,应知重器耀王庭。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">注:</p><p class="ql-block">① 1938年湖南宁乡出土,四角各铸羊首,为现存最大商代方尊(高58.3厘米)。</p><p class="ql-block">② 此尊改写了青铜重器“北重南轻”的传统认知,艺术成就不亚于中原重宝。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">(下平九青)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">其八 玉凤</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">殷墟玉凤出黄华,回颈栖身尾羽斜。</p><p class="ql-block">刀法精微神似活,线条流畅质如霞。</p><p class="ql-block">生前妇好常珍此,殁后商王亦共夸。</p><p class="ql-block">七百群中推绝品,至今犹见古风奢。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">注:</p><p class="ql-block">①“黄华”指黄褐色玉质。</p><p class="ql-block">②“七百群”指妇好墓玉器总数,此凤为唯一凤形佩,雕工冠绝。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">(下平六麻)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">其九 后母戊鼎</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">武官村外现铜精,后母题铭刻大名。</p><p class="ql-block">八百公斤惊世界,三千岁月隐殷城。</p><p class="ql-block">熔炉火起云翻色,铸匠锤敲地作声。</p><p class="ql-block">莫道唯尊称第一,岿然此鼎万年擎。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">注:</p><p class="ql-block">①“武官村”为安阳出土地,“后母”为铭文。</p><p class="ql-block">②“八百公斤”指重832.84千克,世界最大青铜器。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">(下平八庚)</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">其十 甲骨文</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">小屯龙骨现殷尘,十五万枚痕尚新。</p><p class="ql-block">契刻四千传上古,辞文百载记年频。</p><p class="ql-block">武丁占卜疑龟甲,帝乙祈天报鬼神。</p><p class="ql-block">莫道商朝无信史,此间片石证其真。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">注:</p><p class="ql-block">①“小屯”为殷墟所在,“十五万枚”为发现总数,单字逾4000。</p><p class="ql-block">②“武丁”“帝乙”皆商王,甲骨文证实商史,为中国最早成熟文字。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">(上平十一真)</p><p class="ql-block"><br></p> 配曲 <p class="ql-block ql-indent-1">配曲《象王行》。该曲是《国家宝藏》开篇曲,专为“国宝亮相”而生。法号声代表青铜重器的浑厚,编钟声对应礼乐制度的肃穆,大鼓声暗合甲骨占卜的叩问,一曲之中已包罗商代文明的三大核心气质。</p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p>