欧阳询《仲尼梦奠帖》

丹麦童子

<p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">《仲尼梦奠帖》【唐·欧阳询】全文释文 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(行书,9行,78字,辽博藏,欧阳询传世真迹)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">仲尼梦奠,七十有二。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">周王九龄,俱不满百。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">彭祖资以导养,樊重任性,裁过盈数,终归冥灭,无有得停住者。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">未有生而不老,老而不死。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">形归丘墓,神还所受,痛毒辛酸,何可熟念。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">善恶报应,如影随形,必不差二。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">简要释义</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">- 仲尼梦奠:出自《礼记》,孔子梦见坐奠于两楹之间,不久去世,代指圣贤之死。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">- 大意:孔子寿七十二,周文王活到九十,都没能百岁长生。彭祖善于养生、樊仲安于天性,寿命虽远超常人,终究归于消亡。没有生来不老、老而不死之人。躯体归于坟墓,神魂复归本源。生死盛衰,令人悲慨;善恶报应,如影随形,丝毫不差。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">异文说明:个别古籍写作“七十有三”“具不满百”“终归寂灭”,以墨迹帖本“七十有二、俱不满百、终归冥灭”为优先。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">欧阳询之父欧阳纥</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">《新唐书·欧阳询传》原文:父纥,陈广州刺史,以谋反诛。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">史实梗概</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">欧阳纥,南朝陈,承袭父亲欧阳頠,都督交、广十九州军事、广州刺史,父子两代经营岭南,家族势力盘根错节,在百越威望极高。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">- 太建元年(569),陈宣帝忌惮地方藩镇坐大,下诏调欧阳纥回建康,任左卫将军,实质是剥夺他岭南实权 。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">- 欧阳纥内心恐惧,部下也怂恿割据,于是起兵反叛,进攻衡州。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">- 朝廷派章昭达讨伐,冼夫人也发兵支持朝廷,欧阳纥兵败被俘。太建二年(570),在建康街市处斩,家族连坐诛杀 。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">欧阳询的遭遇</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">出事时欧阳询仅仅13岁,按律应当连坐处死,躲藏起来得以幸免。两个月后皇太后驾崩,朝廷大赦,他保住性命,被父亲的旧友、大文人江总收养,潜心读书,才有后来一代书法大家。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">有意思的关联:《仲尼梦奠帖》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这件作品通篇感慨生死无常、圣贤亦不能逃死亡。少年亲历家族灭门惨案,父亲因叛乱被杀,少年亲眼见过满门覆灭,这种生死伤痛,就是这卷行书字里苍凉悲慨情绪的人生底色。书法险劲冷峭,也和少年时代惨痛经历不无关系。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">客观背景辨析</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">不能简单标签成纯粹野心家:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">南北朝南朝,藩镇被征召入朝,往往凶多吉少。欧阳纥一方面是惧怕入朝遇害;另一方面手握岭南巨大实力,不甘心交出地盘,部下也极力撺掇,多重因素促成叛乱。站在陈朝中央,属于地方割据反叛;放在南北朝乱世大环境,也是藩镇与皇权冲突的典型案例。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">顺带一提:欧阳询之子欧阳通(小欧),后来在武后时代,因为反对立武承嗣为太子,被诬陷下狱处死,一门两代,皆死于政治祸事。</span></p>