祖父传——新韵五绝统韵连章,三十首六十韵,无重韵

百果山人

<p class="ql-block">祖父画像</p> <p class="ql-block">祖母像</p> <p class="ql-block">二祖合照</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;">祖父传</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">——新韵五绝统韵连章,三十首六十韵,无重韵</p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block">【小序】</p><p class="ql-block">先祖父赵士林(1889年~1952年5月27日)、先祖母赵先娥(1901年5月31日~1978年10月26日),乃吾涉县后岩村贤德庄家族先祖。余曾于2010年1月为双祖撰著长篇传记。今撷取先祖平生履历,改赋新韵五绝连章三十首,统韵六十韵、全篇无重韵,定名《祖父传》。谨以诗存史,追怀先德,永续家风,传示后昆。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;"> 长孙 赵安廷</p><p class="ql-block" style="text-align:center;">2026年7月28日 敬献</p> <p class="ql-block">百年祖宅——贤德庄(清·道光十四·1835年落成)</p> <p class="ql-block">序章·山骨</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">太行藏古村,石壁有云昀。</p><p class="ql-block">汉马刨泉处,光皇留旧痕。①</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">赵迁新地处,春祖辟荆榛。</p><p class="ql-block">六百春秋过,家声未染尘。②</p> <p class="ql-block">涉县百果山下后岩村</p> <p class="ql-block">上章·开山</p><p class="ql-block">士林生乱世,幼岁丧慈温。</p><p class="ql-block">乞饭荒村里,日光分晓昏。③</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">十八勤贩布,双担负晨暾。</p><p class="ql-block">茧手缫丝夜,灯前理乱纷。④</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">三十赎故业,瓦舍复新纹。</p><p class="ql-block">娶氏前岩女,灯花映酒樽。⑤</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">先娥本淑质,品善勇投身。</p><p class="ql-block">竭力为家业,同心气自春。⑥</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">夫妻勤垦岭,铁镐叩岩根。</p><p class="ql-block">石堰层层起,梯田入岫茵。⑦</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">担土填瘠砾,汗滴濡垄勤。</p><p class="ql-block">春播几粒籽,秋获九分辛。⑧</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">兼营油与药,济世惠乡邻。</p><p class="ql-block">百草可除恙,艾烟驱瘴氛。⑨</p> <p class="ql-block">太行梯田</p> <p class="ql-block">中章·历难</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">民国十八旱,赤地断禾筋。</p><p class="ql-block">请命分皇谷,反遭豪户嗔。⑩</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">山鸡期作凤,强令咽酸津。</p><p class="ql-block">贫户饥民愤,岩村诉苦呻。⑪</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">保长作恶势,构陷辱良君。</p><p class="ql-block">悬吊鞭笞烈,贪银四百缗。⑫</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">再陷县牢苦,年时始释魂。</p><p class="ql-block">白银一百保,借贷利飞云。⑬</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">债台叠似岳,月利滚愁雯。</p><p class="ql-block">欲遁山西去,投红未果奔。⑭</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">黎明终盼至,八路驻山门。</p><p class="ql-block">扫尽豺狼迹,青天始见真。⑮</p> <p class="ql-block">石头古街</p> <p class="ql-block">下章·兴业</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">献地九坪半,西宅让雇民。</p><p class="ql-block">中农终定榜,银两补新垠。⑯</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">羊牧百头叫,猪肥市价殷。</p><p class="ql-block">斤盐更斗粟,四倍利翻宸。⑰</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">商号天兴记,清风誉远闻。</p><p class="ql-block">收支凭翰墨,童叟不欺心。⑱</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">储粮缸囤满,油瓮列三陈。</p><p class="ql-block">犹恐荒年至,节衣自苦淳。⑲</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">三子同袍用,轮婚待娶亲。</p><p class="ql-block">媳无妆嫁物,自牧纺衣裙。⑳</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">夜纺依星月,缝裳闭户深。</p><p class="ql-block">糠蔬充半岁,团饵慰童孙。㉑</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">窖水贮天雨,雪融亦作珍。</p><p class="ql-block">邻需即启锁,桶桶胜甘霖。㉒</p> <p class="ql-block">河北历史文化名村、中国传统村落——后岩村</p> <p class="ql-block">衍章·枝繁</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">先娥性慈善,待客若亲姻。</p><p class="ql-block">残饭留巡丐,金针补破襟。㉓</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">短长皆是棍,好歹俱为人。</p><p class="ql-block">此语传家久,仁风拂四宾。㉔</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">长子参新政,次儿商海巡。</p><p class="ql-block">三郎承祖业,女亦助军屯。㉕</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">长孙亲手带,孩众绕膝吟。</p><p class="ql-block">四代五十口,书香渐满林。㉖</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">硕士七人列,师医商法群。</p><p class="ql-block">太行山骨在,散作满天琛。㉗</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">士林归垴岭,松柏护幽岑。</p><p class="ql-block">祖母赴邯市,模先誉永存。㉘</p> <p class="ql-block">双祖膝下十五同堂姊妹(安群弟献身国防)</p> <p class="ql-block">双祖膝下十四同堂姊妹近照</p> <p class="ql-block">终章·立训</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">勤为立身本,俭是守家箴。</p><p class="ql-block">贤品弘仁道,智光明古今。㉙</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">四品铸家训,佳风裕后昆。</p><p class="ql-block">凝心昭日月,聚力转乾坤。㉚</p> <p class="ql-block">注释(全篇注释号与诗序号相统一)</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">①先祖定居山村,群山环抱,留存东汉光武皇帝马拉岩子泉古迹。云昀,云霞日光。</p><p class="ql-block">②赵氏先祖迁徙至此,开荒拓土,世代耕守,家风绵延不息。赵春,为赵氏迁村始祖。</p><p class="ql-block">③先祖赵士林生于乱世,幼年家境贫寒,常年奔波求生。</p><p class="ql-block">④青年奔走布匹贸易,晨昏劳碌,昼夜操劳生计。晨暾,朝阳。</p><p class="ql-block">⑤三十岁赎回祖产,重整家业;迎娶前岩村先祖母。</p><p class="ql-block">⑥咏先祖母品性贤良,夫妻同心,共兴家道。</p><p class="ql-block">⑦夫妇开山垦荒,层层修筑石堰,开辟梯田。</p><p class="ql-block">⑧改造贫瘠荒坡,农耕艰辛,收成来之不易。</p><p class="ql-block">⑨家中兼营油坊、草药,行医施药,体恤乡邻。</p><p class="ql-block">⑩民国十八年大旱,田地绝收;先祖为民恳请赈粮,遭受豪强刁难。皇谷,百姓口中的救灾粮。</p><p class="ql-block">⑪请愿遭豪强讥讽:“山鸡还想当凤凰?”百姓饱受压榨,困苦无处申诉。</p><p class="ql-block">⑫伪保长勾结豪强诬陷先祖,严刑逼迫,勒索钱财。良君,尊称先祖;缗,铜钱。</p><p class="ql-block">⑬先祖蒙冤入狱,筹借银两方才得以脱身。释魂,心神得以解脱。</p><p class="ql-block">⑭祸后背负高额债务,受高利盘剥,曾打算远赴山西投奔红军,因乡邻阻拦未能成行。愁雯,愁云。</p><p class="ql-block">⑮八路军进驻本地,清除恶势力,沉冤得以昭雪,伪保长与大地主遭处决。</p><p class="ql-block">⑯土地改革,先祖献地献宅,善待雇工,被划定为中农,后农会拨付银两弥补超出限度的损失。</p><p class="ql-block">⑰畜牧、商贸日渐兴旺,家道逐步好转。</p><p class="ql-block">⑱创办商号天兴记,诚信经营,远近闻名。翰墨,指商号收支凭证、记账文书。</p><p class="ql-block">⑲丰年储粮,常怀荒年忧患,勤俭度日。</p><p class="ql-block">⑳三子相继长成,家境稍裕,仍守简朴。兄弟依次成婚,同穿一件婚袍;迎娶儿媳不备华妆,仅赠羊羔,衣物皆自行缝制。</p><p class="ql-block">㉑家中女眷昼夜纺线缝衣,爱惜灯油,借着星月微光劳作。往昔常年糠蔬度日,常以谷糠掺少许米面捏成团子,哄慰稚孙。</p><p class="ql-block">㉒早年取水艰难,惜水如宝;乡邻有求,乐于相助。</p><p class="ql-block">㉓先祖母心地仁厚,善待路人,接济贫苦乞丐。</p><p class="ql-block">㉔短长皆是棍,好歹俱为人,此为先祖母流传之言。待人不分贫富贵贱,常怀宽厚善心;仁德之风惠及四方乡邻。</p><p class="ql-block">㉕“一女三子”先后入党,各展所长,投身革命与家国建设。</p><p class="ql-block">㉖家族人丁兴旺,重视文教,书香代代相传。</p><p class="ql-block">㉗后辈人才辈出,从教、行医、经商、司法各界皆有子弟。琛,喻人才珍宝。</p><p class="ql-block">㉘先祖长眠故里;先祖母前往邯郸照顾子孙,在地委机关家属食堂勤恳劳作,获评地区先进模范,美名长久流传。</p><p class="ql-block">㉙此乃藏头诗,句首嵌入“勤俭贤智”,概括先祖的优良品格。</p><p class="ql-block">㉚此亦为嵌字诗,各句前二字依次嵌入“四品家风,凝心聚力”,昭示家风绵延、后辈同心奋进。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> </p> <p class="ql-block">部分第五代传人诗朗颂</p> <p class="ql-block">四分之一支第五代传人合影</p> <p class="ql-block">附录:《祖父传》六十韵字简释</p><p class="ql-block">(九文新韵|按全诗顺序|无重韵)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【说明】本表收录全诗三十首、六十个韵脚字,标注本诗专属读音、本句语境极简释义,一字一意,无重复。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">1. 昀 yún|山间日光  2. 痕 hén|古迹遗痕</p><p class="ql-block">2. 榛 zhēn|荒野草木 4. 尘 chén|岁月风尘</p><p class="ql-block">3. 温 wēn|亲情暖意  6. 昏 hūn|日暮昏时</p><p class="ql-block">4. 暾 tūn|清晨朝阳  8. 纷 fēn|俗世繁务</p><p class="ql-block">5. 纹 wén|屋舍纹路 10. 樽 zūn|宴饮酒杯</p><p class="ql-block">6. 身 shēn|自身心力 12. 春 chūn|家业生机</p><p class="ql-block">7. 根 gēn|山体岩根 14. 茵 yīn|青绿繁茂</p><p class="ql-block">8. 勤 qín|劳作勤勉  16. 辛 xīn|耕耘艰辛</p><p class="ql-block">9. 邻 lín|乡里乡亲  18. 氛 fēn|乡俗风气</p><p class="ql-block">10. 筋 jīn|禾苗茎秆 20. 嗔 chēn|豪强怒怨</p><p class="ql-block">11. 津 jīn|口中苦水 22. 呻 shēn|灾民悲叹</p><p class="ql-block">12. 君 jūn|尊称先祖 24. 缗 mín|古币铜钱</p><p class="ql-block">13. 魂 hún|心神情志 26. 云 yún|高涨如云</p><p class="ql-block">14. 雯 wén|郁结愁云 28. 奔 bēn|奔赴远行</p><p class="ql-block">15. 门 mén|村落山门 30. 真 zhēn|世间公道</p><p class="ql-block">16. 民 mín|乡里百姓 32. 垠 yín|田地边界</p><p class="ql-block">17. 殷 yīn|家业兴盛 34. 宸 chén|天地四方</p><p class="ql-block">18. 闻 wén|美名传扬 36. 心 xīn|诚信本心</p><p class="ql-block">19. 陈 chén|储放陈列 .38. 淳 chún|品性淳朴</p><p class="ql-block">20. 亲 qīn|宗族至亲 40. 裙 qún|布衣衣裙</p><p class="ql-block">21. 深 shēn|夜色幽深 42. 孙 sūn|家族稚孙</p><p class="ql-block">22. 珍 zhēn|惜水如珍 44. 霖 lín|甘雨清泉</p><p class="ql-block">23. 姻 yīn|往来亲眷  46. 襟 jīn|衣衫衣襟</p><p class="ql-block">24. 人 rén|世间众人  48. 宾 bīn|四方乡宾</p><p class="ql-block">25. 巡 xún|奔波游历 50. 屯 tún|戍边屯守</p><p class="ql-block">26. 吟 yín|孩童诵吟 52. 林 lín|世代书香</p><p class="ql-block">27. 群 qún|各业人才 54. 琛 chēn|世家珍宝</p><p class="ql-block">28. 岑 cén|山野丘岑 56. 存 cún|美名长存</p><p class="ql-block">29. 箴 zhēn|家风训言 58. 今 jīn|当世今朝</p><p class="ql-block">30. 昆 kūn|后世子孙 60. 坤 kūn|家国乾坤</p>