<p class="ql-block">沿着长江读李白(八)</p><p class="ql-block"> ——吴越寻幽,维扬感秋</p> <p class="ql-block">吴越寻幽·维扬感秋——读李白二十六岁东南漫游十诗</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">小引</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">开元十四年,李白二十六岁。自广陵启程,远赴剡中,漫游吴越大地。踏访会稽山水,寻访古贤遗迹,水乡风光、江南风物尽入诗笺。尽兴游历之后重返繁华扬州。少年疏狂,饱览东南盛景。待到秋光渐至,喧嚣慢慢沉静,羁旅思绪悄然滋生。诗篇既有江南水乡灵动明媚,又渐生怀古之幽思、漂泊之怅惘。一场江南漫游,令走出蜀地的诗人,阅尽人间百态,眼界与心境愈发丰盈。</p> <p class="ql-block">1.## 别储邕之剡中</p><p class="ql-block">借问剡中道,东南指越乡。</p><p class="ql-block">舟从广陵去,水入会稽长。</p><p class="ql-block">竹色溪下绿,荷花镜里香。</p><p class="ql-block">辞君向天姥,拂石卧秋霜。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">解读</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">诗人身在广陵,送别友人远赴剡地。一叶航船向着东南越州而行,江水绵延直通会稽。溪竹苍翠,荷香浮水,想象中天姥山清幽绝尘。一番别离,不只是友人前路的描摹,亦藏着李白心中对浙东山水长久的向往。广陵的繁华还在身后,远方的名山胜境,早已牵动游者心怀。</p> <p class="ql-block">1、《别储邕之剡中》原文</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">借问剡中道,东南指越乡。</p><p class="ql-block">舟从广陵去,水入会稽长。</p><p class="ql-block">竹色溪下绿,荷花镜里香。</p><p class="ql-block">辞君向天姥,拂石卧秋霜。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">解读</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">开元十四年秋,李白身在广陵。千金散尽,繁华梦冷,决意离开扬州,泛舟去往吴越剡地寻访山水。临行与友人储邕作别,写下此诗。</p><p class="ql-block">前路舟船自广陵启航,顺着流水奔赴会稽古地。诗人遥想剡溪风光:溪水两岸翠竹苍翠,水中荷花清香浮动,一派清幽江南景致。他向友人辞别,向往去往天姥山中,坐卧青石,静对秋霜。</p> <p class="ql-block">2. 越女词五首(选录全篇)</p><p class="ql-block">【其一】</p><p class="ql-block">长干吴儿女,眉目艳新月。</p><p class="ql-block">屐上足如霜,不着鸦头袜。</p><p class="ql-block">【其二】</p><p class="ql-block">吴儿多白皙,好为荡舟剧。</p><p class="ql-block">卖眼掷春心,折花调行客。</p><p class="ql-block">【其三】</p><p class="ql-block">耶溪采莲女,见客棹歌回。</p><p class="ql-block">笑入荷花去,佯羞不出来。</p><p class="ql-block">【其四】</p><p class="ql-block">东阳素足女,会稽素舸郎。</p><p class="ql-block">相看月未堕,白地断肝肠。</p><p class="ql-block">【其五】</p><p class="ql-block">镜湖水如月,耶溪女似雪。</p><p class="ql-block">新妆荡新波,光景两奇绝。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">解读</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">漫游吴越水乡,李白以清新乐府笔法,描摹江南越女百态。秦淮河畔、若耶溪上、镜湖岸边,少女灵动鲜活,或娇羞避人,或眉目含情。没有浓艳雕琢,只用白描勾勒水乡儿女自然天真的模样。继《长干行》之后,诗人继续俯身捕捉江南市井烟火,山水之间,平添盈盈人间生气。</p> <p class="ql-block">3.## 浣纱石上女</p><p class="ql-block">玉面耶溪女,青娥红粉妆。</p><p class="ql-block">一双金齿屐,两足白如霜。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">解读</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">驻足若耶溪,遥望浣纱古石。溪边女子妆容清丽,赤足踏屐,立于溪水之畔。短短二十字,人像与山水相融。此地相传为西施浣纱之处,风物触目,自然而然勾起诗人对古事的遐想,为后续《西施》一诗埋下伏笔。</p> <p class="ql-block">4.## 采莲曲</p><p class="ql-block">若耶溪旁采莲女,笑隔荷花共人语。</p><p class="ql-block">日照新妆水底明,风飘香袂空中举。</p><p class="ql-block">岸上谁家游冶郎,三三五五映垂杨。</p><p class="ql-block">紫骝嘶入落花去,见此踟蹰空断肠。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">解读</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">若耶溪荷塘盛放,采莲少女隔花笑语,日光映照着妆容,衣袖随风轻扬。岸边游人驻足相望,转瞬骏马踏着落花远去。一幅鲜活的江南采莲画卷徐徐展开,美景相逢却转瞬别离,繁华美好难以久留,淡淡的怅惘藏于风光之内。</p> <p class="ql-block">5.## 渌水曲</p><p class="ql-block">渌水明秋月,南湖采白蘋。</p><p class="ql-block">荷花娇欲语,愁杀荡舟人。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">解读</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">秋月下渌水澄澈,女子泛舟采摘白蘋。荷花温婉,仿佛含情欲语,美景动人,反倒惹起舟中人一腔愁绪。以乐景衬幽愁,水乡月色越是清丽,越衬出游子心底挥之不去的羁旅情思。</p><p class="ql-block"> </p> <p class="ql-block">6.## 西施</p><p class="ql-block">西施越溪女,出自苎萝山。</p><p class="ql-block">秀色掩今古,荷花羞玉颜。</p><p class="ql-block">浣纱弄碧水,自与清波闲。</p><p class="ql-block">皓齿信难开,沉吟碧云间。</p><p class="ql-block">勾践徵绝艳,扬蛾入吴关。</p><p class="ql-block">提携馆娃宫,杳渺讵可攀。</p><p class="ql-block">一破夫差国,千秋竟不还。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">解读</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">登临苎萝山,凭吊西施遗迹。追忆少女浣溪的悠然岁月,再叙入吴兴国的千载往事。绝色佳人牵动吴越兴亡,盛衰沉浮尽在一身。李白借西施故事咏史,初见兴亡无常之感,诗笔从描摹眼前山水,延伸至千年历史沧桑。</p> <p class="ql-block">7.## 王右军</p><p class="ql-block">右军本清真,潇洒出风尘。</p><p class="ql-block">山阴遇羽客,爱此好鹅宾。</p><p class="ql-block">扫素写道经,笔精妙入神。</p><p class="ql-block">书罢笼鹅去,何曾别主人。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">解读</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">漫游会稽,寻访王羲之旧迹。李白仰慕王羲之清真洒脱、超然尘俗的性情。书经换鹅的典故,尽显名士风流。诗人向往这般随心自在、不滞于外物的人生境界,也是少年李白自我精神的写照。</p> <p class="ql-block">8.## 秋日登扬州西灵塔</p><p class="ql-block">宝塔凌苍苍,登攀览四荒。</p><p class="ql-block">顶高元气合,标出海云长。</p><p class="ql-block">万象分空界,三天接画梁。</p><p class="ql-block">水摇金刹影,日动火珠光。</p><p class="ql-block">鸟拂琼帘度,霞连绣拱张。</p><p class="ql-block">目随征路断,心逐去帆扬。</p><p class="ql-block">露浴梧楸白,霜催橘柚黄。</p><p class="ql-block">玉毫如可见,于此照迷方。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">解读</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">游历吴越之后重返扬州,秋日登临西灵塔。高塔直上云天,凭栏远眺,江天辽阔,万物尽收眼底。水影摇荡塔影,飞鸟穿行云霞。极目远望江上征帆,前路漫漫。秋霜染草木,岁时悄然流转。登高骋怀之余,隐隐生出前路迷茫之感,少年漫游的欢娱之中,慢慢掺入沉思。</p> <p class="ql-block">9.## 淮南卧病书怀寄蜀中赵徵君蕤</p><p class="ql-block">吴会一浮云,飘如远行客。</p><p class="ql-block">功业莫从就,岁光屡奔迫。</p><p class="ql-block">良图俄弃损,衰疾乃绵剧。</p><p class="ql-block">古琴藏虚匣,长剑挂空壁。</p><p class="ql-block">楚冠怀钟仪,越吟比庄舄。</p><p class="ql-block">国门遥天外,乡路远山隔。</p><p class="ql-block">朝忆相如台,夜梦子云宅。</p><p class="ql-block">旅情初结缉,秋气方寂历。</p><p class="ql-block">风入松下清,露出草间白。</p><p class="ql-block">故人不可见,幽梦谁与适。</p><p class="ql-block">寄书西飞鸿,赠尔慰离析。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">解读</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">扬州岁月迎来转折。散尽千金,身染疾病,昔日相交之友四散离去。诗人卧病客舍,遥寄书信给蜀中恩师赵蕤。自比天边浮云,漂泊无依,一腔建功立业的抱负暂时落空。身在淮南,日夜思念蜀中山水故园。少年疏狂的美梦遭遇现实敲打,是李白人生重要的转折点,从纵情漫游,开始冷静思索前路归宿。</p> <p class="ql-block">10.## 秋夕旅怀</p><p class="ql-block">凉风度秋海,吹我乡思飞。</p><p class="ql-block">连山去无际,流水何时归。</p><p class="ql-block">目极浮云色,心断明月晖。</p><p class="ql-block">芳草歇柔艳,白露催寒衣。</p><p class="ql-block">梦长银汉落,觉罢天星稀。</p><p class="ql-block">含悲想旧国,泣下谁能挥。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">解读</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">秋夜羁旅,秋风袭来,无尽乡愁随之而起。远山连绵,江水东流,游子却不知归期。明月当空,草木凋零,时序渐寒。长夜入梦,梦醒之后星辰寥落。一怀思念遥向蜀地故土。本辑以此篇收尾,漫游东南的热闹喧嚣归于沉静,一腔漂泊之愁,为下一阶段安陆之行埋下伏笔。</p> <p class="ql-block">本辑小结</p><p class="ql-block">开元十四年,二十六岁的李白自广陵出发,泛舟前往吴越大地。他沉醉江南水乡,书写越女、荷塘、溪山的温婉灵秀;寻访苎萝山、会稽古迹,凭吊西施、王羲之,抒发千秋兴亡、名士风流之叹。尽兴漫游之后重返扬州,秋意渐起,卧病旅舍。此前鲜衣怒马、挥金结客的疏狂慢慢沉淀,繁华散尽,世态冷暖、故土乡愁、功业之思一齐涌上心头。一路行歌,山水与历史相融,欢游与愁思交织,少年诗境愈发厚重深沉。</p><p class="ql-block">江东笙歌散尽,诗人溯江西行,离开浩荡长江下游,去往荆楚安陆寻一处山林暂作栖身之地。</p> <p class="ql-block">下一篇:</p><p class="ql-block">沿着长江读李白(九)</p><p class="ql-block">——寿山栖隐,荆楚咏怀</p>