<p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:22px;">福州三山游记 - 于山</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">(中)</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">在福州于山的中心位置上,并排伫立着一个庞大的清代宗教建筑群:护国寺、大士殿和真龙庵。其中大士殿原为清康熙年间创建的万寿亭,乾隆年间经闽浙总督三宝改建为大士殿。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">大士殿四周林木葱茏,庭院静谧安祥。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">然而,在115年前,这里曾是</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">福州革命军前敌指挥部的所在地,</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">是炮火连天的战场。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">如今,这座古殿被设置为福州辛亥革命纪念馆。</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);">一进大门,眼前呈现的便是当年福州革命志士挥刀呐喊、持枪冲锋的画面。</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">馆中陈列着当年义军的武器、照片与遗物。瞻仰其间,仿佛仍能听到那震天的炮声,看见革命军官兵与清军奋勇血战的场景。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">晚清朝政腐朽不堪,列强环伺,国家丧权。黎民深陷水火,度日维艰。救亡图存的革命浪潮席卷全国,众多的福州儿女舍</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">身赴义,热血浸染黄花岗。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">1911年10月10日,武昌起义爆发。消息传至福州,福州革命党人迅速行动。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">前敌总指挥部便设在于山大士殿这里,并定于11月9日拂晓发动起义。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">从这里发出了光复福州的第一道革命指令,从这里发出的第一炮,轰碎了清王朝在福州的统治,也拉开了福建光复的序幕。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">这里地势高耸,可俯瞰清军八旗驻扎的旗下街。1911年11月8日深夜,革命军秘密占领于山,并在山顶架设克虏伯山炮,炮口直指福州将军署。11月9日拂晓5时,革命军打响第一炮,直接命中福州将军署。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">清军旗兵旋即反扑,从观巷、九曲亭等方向猛攻于山。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">革命军炸弹队拼死阻击。正在</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">双方鏖战相持之时,革命军炮火命中了占领鳌峰坊法政学堂的旗兵,战局逆转。傍晚,潜逃的清福州将军朴寿被革命军抓获。次日,朴寿被押至大士殿旁的丹井旁处决。福州宣告光复。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">大士殿里立有一尊《黄花岗中学碑》。立碑者为</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">教育家、同盟会成员林素园。碑文阐明其所创立的学校以 “黄花岗” 命名,是为了让世人看见校名就能想起先烈,把革命精神融入到日常教学。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">该碑原立于福州白泉庵黄花岗中学校园内,近年被迁至大士殿永久保护展示。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">一侧是福州光复战斗的红色旧址,一侧是缅怀黄花岗忠魂的石碑。一座山的两重革命记忆,让后人读懂八闽大地代代不绝的爱国初心。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">寺堂前一株盘根错节的老榕树,万千气须垂落,恰似流转的时光,凝聚了世间百态。除辛亥革命展外,殿中还展示了于山的历史文化。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">于山形如卧鳌,古称大鳌山。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">宋元时</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">划定二十四处胜迹,史称于山二十四奇景。明清文人不断题咏和修缮。民国时因战乱失修,大半倾颓。1979年后景区得到系统性修复,恢复了部分景点。展厅中设有完整的二十四奇景图文展板,可供对照游览打卡。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">于山有丰富的文化遗迹,特别是有着数量众多的摩崖石刻。根据方志记载及实地调查,于山摩崖题刻共有160段,其中尚存103段。现存的题刻中有宋刻30段、元刻2段、明刻22段、清刻12段、民国题刻8段、中华人民共和国成立后题刻13段、另有疑刻16段。2013年于山</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">摩崖题刻</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">被公布为全国重点文物保护单位。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">殿中还珍藏有一尊珍贵的 </b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">“御题大士出山碑”。</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);">该碑为清乾隆四十四年,闽浙总督三宝上疏经乾隆皇帝恩准后竖立。碑上方镌刻乾隆皇帝御书的《般若波罗密多心经》,碑下方有三宝所书的《摹大士出山像跋》,碑面正中阴刻着一尊双目炯炯、带络腮胡须的观音大士(男相观音)坐于树下,手持净瓶,瓶口飘出一缕轻烟,烟端处显现一尊庄严慈悲的女相观音。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">据记载观音为佛教大乘菩萨之一,传入中国之初为男相,元代以后盛行女相。该碑是研究观音从男相变为女相的有力实物见证,为福建仅有,在全国也属罕见。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">步出大士殿,稍向东走,即可见到一块独峰孤岩,侧面看好似一头蹲踞的雄狮,这就是有名的狮子岩。狮子的头上长着一株参天古榕,盘错虬结,榕树的气根纠结在岩石上面,如同雄狮飘逸的鬃毛,因此这颗古榕就被称为狮鬃榕。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">狮子岩上镌有楷书 “狮子岩” 三个字,字体端庄大气、稳健遒劲,为福州当代书法家朱棠溪所书。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">狮子岩形如雄狮,自古就被视作镇守福州的天然瑞兽。“护国禅院” 摩崖石刻,</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">笔力沉厚,为清人所书。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">狮子岩岩壁的后方原先紧挨着 “护国禅院”。寺院的山门、殿宇就在这块巨石背后。护国禅院始建于清康熙四年,后历经变化,剩余的部分现已被整合进大士殿建筑群了。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">在狮子岩的西北向岩面上,还有一方明兵部尚书林瀚题名的石刻。文曰:“大明正德己卯中秋日,致仕兵部尚书林瀚,工部尚书林廷选,都御史林廷玉,苑马寺卿林璿,布政司参政何显、王士昭,参议倪珏、姚吴,按察司副使高文达,佥事谢廷柱,知府郑炤、黄澍同登督舶太监尚公春鼎建鳌峰胜观亭,题名于石。” 文中所记的胜观亭今已不存。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">狮子岩山岩肌理粗粝,岁月风化留下了深浅不一的裂纹,充满了时光沉淀的厚重质感。老榕树盘附巨石而生,交错苍劲的气根顺着岩壁蜿蜒垂落,为这块古岩增添了几分生机。岩壁上遍布长短题刻,或显或隐。数百年间,官员、文人、僧人与平民在此留字,将禅院兴废、山间旧事尽数留存于这块岩石之上。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">离开狮子岩,便来到了兰花圃。“兰花圃” 三字为共和国元帅朱德所题。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">深谷藏于山岩之间,</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">四周林木层层叠叠。谷底幽兰扶苏,百草葳蕤。巨石凌空矗立,日光穿过枝叶在崖面上画出好看的光影,岩壁上刻有三个红色大字 “幽兰谷”。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">一挂山泉顺着岩石缓缓跌落。流水</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">叮咚</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">自成天籁,四散的</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">水珠</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">滋润着</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">崖兰紫英。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">风过林梢,树影婆娑。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">白墙黛瓦隐在浓荫深处,</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">蜿蜒红绸缠绕花枝,串串红灯缀满林间。烟火与清幽相融,闹市一隅,却独得山林清静。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">一池碧水清澈透亮,树影天光尽数沉在水底。成群的红色锦鲤往来穿梭,搅动层层涟漪。九畹</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">垂映水面,芳芷临波绽放。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);">花映清波,鱼逐光影,岸芷汀兰,满庭春色。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">山居庭院的至福,尽在这</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">一院的清闲里。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">白色的水雾缓缓漫过山石,粉紫繁花在云烟里若隐若现。青松盘曲,草木葱茏,白鹤立在花丛深处,半遮半露。仿佛踏入了云雾缭绕的</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">缥缈仙境,一草一木皆有仙气。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">芝兰阁的木窗前摆放着一盆栽景。老木古朴苍劲,幽兰轻盈舒展,粉艳的蝴蝶兰悠然盛放,搭配青松、蕨草,高低错落有致。枯荣交错,刚柔相融,尽揽山野的清幽和禅意。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">木格花窗古朴雅致,数枝兰花错落绽放。淡紫蝶兰,亭亭玉立,风骨间尽是温婉柔情;橙红洋兰,灼灼其华,盛放中满是热烈奔放。白底红字的福字点缀其间,花木与吉字相映,既有幽兰的清雅风骨,又带着人间的烟火福气。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);">这一兜奇花,</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">没有寻常的柔美娇弱,</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">纹路</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">皴皱</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">,花色厚重。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">带着古朴的风骨,尽显山野草木独有的苍劲气韵。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">繁花万千,唯独这一抹明黄最动人心弦。既不浓装,也不清冷,只凭素雅之形、坦荡之气,便已自成风景。花开随心,恬淡自守,这正是兰花的君子气韵。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">圆月的门上挂有 “兰皋蕙林” 四个大字。“游兰皋与蕙林兮,睨玉石之嵾嵯”,描摹了君子心中无比的向往: 山岩如玉石般高低参差、突兀耸立;坡地生兰,密林藏蕙,山风漫过万千兰草。诗人笔下</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">梦寐以求</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">的幽芳仙景,在此却是触手可及。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">穿过圆门,步入幽境。层层古木撑开浓密绿荫,</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">细碎绿植铺满林下地面。路边散落着天然山石、老旧树桩,上面摆放着清雅兰株。这里没有刻意雕琢的规整,只有顺着原生地势铺就的自然野趣。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">粗壮的主干向上分生出无数枝桠,繁茂的绿叶交织成巨大的翠色穹顶,</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">一株株老榕扎根山岩之上,好似九仙汇聚。这块山岩被人称作 “集仙岩”。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">岩巅的美苍亭,亭隐绿荫深处,坐听林风穿叶,立观群仙守山,一念清静,尽在此间方寸。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block" style="text-align:right;"><span style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:15px;">(图像来自网络)</span></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">沿小径边走边找,满心盼着一睹 “南较场演武厅铭” 石刻的真容。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">现今于山南麓五一广场的前身是一片沼泽地。明代驸马都尉王恭建修福州府城,沿于山南边建城墙后,该处便被开辟为较场演武厅。清时是福州全城水陆八旗、绿营练兵、春秋大阅的官方演武场地。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">清乾隆年间,李拨执掌福州府,见此处残破,便组织全面整修。完工时,李拨写下 </b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">“南较场演武厅铭” </b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">并刻于山南崖壁,文中记录了练兵海防、修缮工程的经过,彰显重整福州东南海防重镇的武备意义 。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">“南较场演武厅铭”,全段高330厘米,宽455厘米,共219字,字迹极为苍劲,是福州市内面积最大的摩崖石刻。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">前方,小径被层层浓绿环抱,白墙的屋舍隐在山林尽头,想来那便是藏着古碑的地方。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">可行至近所,却是一道阻隔横在眼前,再也无法向前半步。满心期待瞬间落了空。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">怅然之际、环视看见</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">路边立有众多的科普牌子,详细地介绍了兰花的起源、养护和文化含义。站在道上,近距离细读拍照,想着回家立即网购几盆幽兰,按照说明好心照料。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">走回到芝兰阁旁的天香亭。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">六角木构凉亭,四面通透,清幽的兰花香气弥漫亭间。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">天香亭,一亭藏两境。前有草木泛清雅,后有高台可登云。人坐亭中,尘心自敛,</b><b style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);">心底只剩平和恬淡之意。</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">起身离去,回望兰花圃。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">古亭藏于茂林,繁花映于碧波。山水、亭台、幽兰相融一体,这正是于山兰花圃独有的意境。不必远赴深山,在城中这一方小园,便能邂逅空谷幽兰的君子风骨,偷得半日闲情。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"></b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">危岩古木浴晴晖,</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">遗世幽兰</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">点翠微。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">水榭清心抛俗事,香亭一坐不思归。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">走出兰花圃,来到旁边的一处高坡。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">只见数块硕大的天然山岩静卧林间,石面覆着厚厚的青苔,深深的绿意顺着石纹蔓延。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">岩壁侧畔露出朱红色的摩崖题刻,为苍冷的山石添了几分人文笔墨韵味。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">走近细看,这块方形巨石上缠绕着密密的榕树根须,远看榕树仿佛是生长在石头上。“平远台” 三个浑厚有力的大字由明时闽县人张炜所书,而其中的 “平” 字今大部已被榕根所遮。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">平远台原在补山上,后毁于战火。明朝重建时移至鳌顶峰,曾建有雄伟的楼阁,后再次被毁。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">清福州闽县出生的举人刘萃奎所作的“九仙山赋”,描述九仙山 “秀出人寰,祥钟地脉”,盛赞九仙山 “夫固有二十四奇焉,非人工之所能致”。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">从侧面向上看,榕根宛如倾泄在石上的瀑布。但在岩石中部,“瀑水”散开,露出两个清秀的大字,“仰止”。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">“状元峰”,字体浑厚饱满,由自号天游山人的明朝建安人杨应韶所书。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">宋代福州人陈诚之早年在此苦读,</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">考取状元。“十年寒窗无人知,一朝中榜天下闻。” 金榜题名是读书人最大的愿望,后人为此刻字建亭,以供学子们瞻仰学习。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">“状元峰” ,原称 “鳌顶峰”,峰顶为于山最高点。自古以来,众多的文人雅士到此登高揽胜,膜拜状元。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">清福州进士张经邦曾写过两首题为《鳌峰》的七言律诗,描绘了</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">鳌峰的高峻气势、松风海涛之景,抒发登高望远的豪情与隐逸之思。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">九仙峰上一峰高,谡谡松风答海涛。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">百丈寒岩谁跃马,千秋灵迹独分鳌。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">回头渤澥踪应渺,矫首云霄势尽豪。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">从此不忧人把钓,年年春雨卧蓬篙。</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">平远荒台虽寂寞,依然门可望秋涛。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">名山久已同灵鹫,蓬岛何年失大鳌。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">为爱峰峦晴叠叠,不随波浪日滔滔。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">游人欲揽闽都胜,踏背行来此最高。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">鳌顶峰后有一方平顶巨石。巨石正面刻有 “云梯” 二字,取 “平步青云,独占鳌头” 之意。巨石之上筑有一亭。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">“状元亭”,飞檐翘角,昂然向天。沿阶迈步向上,可见亭柱上用蒃体字刻有一副金色对联:</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">云梯连桂阁,金榜占鳌头。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">登上状元亭。只见前方古树参天绿荫遮日,后方禅院花闭清幽肃穆。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">前方的</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">鳌顶峰上</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">刻有北宋福州太守河北赞皇人李上交来游时留下的一首诗:</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">三峰数外小奇峰,滴翠凝烟倚半空。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">疑是巨灵分擘日,五丁偷得寄闽中。</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);">诗刻的左侧写有 “小华峰” 三个大字。</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">李上交诗刻的右侧用小字写作:淳化元年五月,同游五人:吕文仲、卫克明、李昭禹、元仁浦、王之问记。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">这是福州现存年代最早的宋代摩崖原刻。时任朝廷侍读的吕文仲巡视闽地,与同僚登于山游览留题,刻于鳌顶峰石上。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">程师孟为北宋福州知州时,兴教化、修城池,政绩颇著。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">北宋熙宁元年,程师孟</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">与闽地名士陈烈等人同登鳌顶峰,留下行书游览题名,记录了宋代官员雅集盛况。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">嘉靖初年福建总兵赵竑,虽是武官然而好文,邀约一众文人登状元峰览胜、宴饮唱和,事后刻诗作于石上。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">鳌峰孤起涌高秋,览胜来登最上头。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">树里连天鱼龙迥,潮回薄海甸烟浮。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">危岩凿径开新磴,倦客凭栏续旧游。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">廊庙明公存远虑,登高先切庙堂忧。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">状元峰上的题刻多为明清文人登临抒怀之作,内容以登高望远、凭吊陈诚之读书旧事,登山祈福短记,记录文人学子来此祈愿科举顺遂的文字为主。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">还有一些残损石刻,文字风化模糊,应为古代民间人士随手题记。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">走下状元亭,回首仰望鳌顶峰。“台平远而晨登,亭静观而日涉。祇林则天雨吹花,孤树则山风落叶”。古人所记,诚不欺我。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">山路旁有一 “揽鳌亭”。据传,于山本是蓬莱仙境中的一座山峰,后由六只巨鳌驼负来到此处,但因停放地点而争执不休。古人深恐此山又被六鳌抬走,故在此修筑揽鳌亭,意在拴住巨鳌,留下于山。揽鳌亭上的楹联写道:</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">俯仰双龙,莫辜负潮来汐去;</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">潺湲九曲,似可期暮卷朝飞。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);">“揽鳌亭” 的上方即是九日台。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">据《三山志》记载,“九仙山,亦名九日山。无诸是日于此凿石樽以泛菊,石樽可盛三斗,犹存”。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">现山顶上建有 “九日台音乐厅”。音乐厅建筑采用天圆地方的中式理念:方形墙体代表大地,上部圆形穹顶象征天穹,和于山古迹文脉相互呼应。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">九日台音乐厅</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">小而精致,</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">全场仅设319个座位。它是福建省第一座经过专业声学设计的音乐厅,没有扩音设备,全靠自然混响。无论坐在楼上还是楼下,声场均匀,交响乐、独奏演出效果极佳。不少海外乐团都称赞这里是国内音质顶尖的小型音乐厅。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);">音乐厅兼具东西方文艺氛围,走廊上摆放着柴科夫斯基等国外著名音乐大师的雕塑。</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">洗星海等国内著名音乐家雕塑也安放其中,供观众瞻仰。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">音乐厅内同时还展示了古代编钟等中国传统乐器的模型。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">演奏台上摆放一架意大利法奇奥里F308九尺三角钢琴。该琴产量极少,音色纯美,是国内为数不多的顶级演奏琴,被称作 “梦幻钢琴” 。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">九日台音乐厅常年举办公益音乐会、钢琴独奏、民乐、室内乐、古典音乐讲座等,年均演出130场以上。众多著名的演奏家和乐团曾到此演出,是福州古典音乐的核心演出场所。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">音乐厅外立有一新制的巨大仿古石樽,以重现闽越王无诸当年九月九日在此登高,畅饮菊酒,歌舞赏景的情形。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">绿树环合之间,一座青石亭翼然而立,匾额题 “于山亭” 三字。整座石亭全由青石构筑,梁柱敦实、亭角轻扬,没有繁复雕饰,厚重沉静,与周遭山林气息浑然相融。亭柱上一副楹联,将此地风物尽数收于联间:</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">生机盎然,看相思枝展迎旧侣;</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">贵客怡否,仰九日台高立新亭。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">从于山亭下山,来到 “舒啸台”。黄仲昭与其助手编纂《八闽通志》时,曾在此处呼啸高歌,舒解压力,消除疲劳。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">黄仲昭,名潜,福建莆田人。明代著名方志学家、诗文家。进士,曾任南京大理评事。辞官后,经七年艰辛,编成《八闽通志》八十七卷,是为福建省最早的一部省志。后又与周瑛合作,编撰《兴化府志》五十四卷,是为兴化府第一部府志。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);">舒啸台上还有一段罕见的元代摩崖刻石,是元代隐士题诗,兼具文史、书法价值。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">破衲随身双髻无,十年岩穴坐莓苔。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">出门一啸长空阔,剑武袖中任去来。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">这首元代隐士、僧道无谷的自咏诗,自述隐居于山十载、不问尘俗,既有清修淡泊之心,亦有仗剑随性、逍遥天地的江湖意气。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">走在山道上,向下望去。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">青灰瓦檐层层叠叠,朱红门窗搭配檐下红灯笼,古韵浓郁。巨榕苍虬多筋,气根蜿蜒下垂,在风中飘飘逸逸,仙气隐隐。到达九仙观了。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">九仙观前矗立着 “倚鳌轩”。“倚鳌轩” 为于山六鳌胜迹之一,该轩为近年重建的木构建筑,上书楹联一对:</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">坐石观云山寄语,登峰拔地竹虚心。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">传说汉代江西何氏九兄弟居住于山的九仙洞炼丹成仙。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">于山是福建九仙信仰的发源地。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">九仙观初建于五代闽王的皇家道场的遗迹上,北宋崇宁二年重建,定名天宁万寿观。元至正初年正式改称九仙观。明清曾多次大修。1922年被大火焚毁,后信众募资重建,现存主体多为此后遗存。1998年重塑神像、全面修缮。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">九仙观不但是福建省最著名的道教宫观之一,还是中国第一部官版道藏总集《政和·万寿道藏》的雕刻地,全书共五千四百余卷,在中国道教史上具有极其重要的地位。九仙观的神祗以为民避邪消灾,惩恶扬善,扶危济困,护国利民而闻名,信徒众多,其影响遍及海内外。同时还催生了金庸《射雕英雄传》中的传世秘籍《九阴真经》。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">九仙观建筑群座北朝南,宏伟壮观。从南向北,逐渐上升。现有主要建筑依次为: 钟鼓楼、三清殿、天君殿、玉皇阁,另有配殿:斗姆宫、何氏九仙君殿。整个建筑群融合宋式楼阁规制、明代殿堂布局、清代石雕工艺、民国木作手法,完整地保留了福州本土道教庙宇营造的技艺。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">从于山边门进入,实际上是由北向南,从后向前参观的。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">玉皇阁是全观标志性的楼阁,重檐歇山顶,四根清代蟠龙青石柱为镇观国宝,螺旋藻井雕刻精美。阁中供奉玉皇大帝。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">西边配殿为斗姆殿。面阔三间,传统双坡木构殿堂,小巧清幽。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">道教尊斗姆元君为北斗众星之母,掌管星辰、消灾解厄、护佑流年、安胎保平安,形象多为四头八臂,执掌日月、法器。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">东边为何氏九仙君殿,俗称九仙阁。2021年原地拆除旧筑后,新建现代混凝土殿宇,但格局不变、神像重塑保留传统规制。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">殿内供奉布局正中主龛:一字并列九尊仙君塑像,神态古朴。左右配祀:左侧关圣帝君(功名、求财),右侧太乙救苦天尊(超度、解厄)。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">重阳前后香火最旺,相传九仙重阳降生,各地信众登山礼仙,络绎不绝。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">三清殿,又称寥阳殿,</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">面阔五间、进深七柱,穿斗木构架、歇山顶,带前廊高台,殿宇开阔庄重,是福州城区少见的保存完整的明代基址三清大殿。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">主殿供奉元始、灵宝、道德三清。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">三清殿为明代琉球中山王跨海捐资修建,是中琉宗教交流珍贵史迹。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">三清殿的东边建有观音阁,为单层木构,清幽小巧。道教宫观内供奉观音,是因为民间认为观音大慈大悲,不分道佛,信众均可朝拜。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">九仙阁与观音阁之间原建有东轩,明代黄仲昭即居此编纂《八闽通志》。原东轩已毁,原地上现为一新建建筑。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">三清殿两侧墙外即是于山碑廊。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">上世纪80年代,福州市将各地散落的碑刻收集于此。在此可以</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">观赏到宋明清各朝的珍贵石碑。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">《刘蒙伯墓碣铭》</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">福州现存最完整的蔡襄大型碑刻,</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">蔡襄成熟楷书的代表作。笔笔厚重沉稳,端正平和;结构宽博方正,温润典雅,是典型的北宋馆阁正统楷书。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">刘奕(蒙伯),蔡襄同年进士,任多地州县官。蔡襄在铭文中叹其生逢文风浮华之时,但坚守儒道;赞其各地治绩、忧国上书;哀其一生清贫、壮志难伸。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">《福州府四学新立学田记》。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">篆额由嘉靖五年状元福州人龚用卿书写。小篆线条干净圆融,结构对称匀称,法度严谨。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">碑刻全文由明代抗倭名臣,兵部尚书张经所书。书写工整清劲,字形瘦挺规整,笔画干净利落,端庄肃穆,体现了明代官员正统书写审美。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">文章开篇点明 “治国先教化,教化赖学校,学校赖养士之资”。随后记述处置鼓山寺田全过程,将多出的田产划拨福州一府三县(闽县、侯官、怀安)的</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">官办儒学</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">共管,用以办学和资助贫困生员。文末告诫后世官员务必守护学田,不可侵吞变卖。最后作四言铭文刻于碑尾,记录此事、传之后世,勉励士子勤学报国。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">《御赐福州将军穆图善谥碑》</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);">满汉双语清代御赐碑的满文背面。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">书体为清代官方标准满文楷书,字母线条匀净流畅,竖列排布整齐,笔画粗细统一,体现了清代官方碑刻严谨礼制的审美,为东南沿海稀缺实物范本。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">碑文开篇概括福州将军穆图善的履历战功,随之完整记录朝廷对其军政功绩的良好定论,称赞其忠朴勇武。最后,载明礼部议谥、皇帝御赐谥号 “果勇”,下旨地方立碑传世,令后世祭祀铭记。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">《重建严氏宗祠碑记》</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">由晚清民间文人书写的楷书,脱胎馆阁体,但少翰林碑刻的刻板拘谨;字形方正饱满,笔画平实温润,行笔流畅,略带轻微行书连带,反映了福州本地乡绅文士日常书写风貌。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">碑记记述了福州阳岐严氏祠堂集资重修过程,立碑记录始末,以及宗族礼法与祠规。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">《关帝圣像》</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">清雍正二年,由闽浙总督觉罗满保和福建巡抚黄国材立。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">青石阴刻的关羽像,身形肃穆、面部威严,线条细腻流畅、干净利落。整体刻画传神,是清代福州石刻美术代表。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">山不在高,有仙则名。历史悠久、声名远播的九仙观是福州历史文化名城的重要组成部分,是道教信众引以为荣的宗教文化历史瑰宝。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">九仙观上还配有钟鼓二楼。晨起钟鸣,暮落鼓响,荡去俗世喧嚣,还山林之清幽和道观之沉静。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">沿石阶下行到平台,回首仰望。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">青石板石阶顺着山势向上延伸,在其尽头矗立着庄严的天君殿。飞檐翘角配朱红廊柱,门前垂挂两盏红灯笼。殿内道教护法镇坛之神</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">王天君(王灵官)三眼金甲,手持金鞭,镇守道观,驱邪避凶。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);">继续缓步向下。石阶绵长,两侧青石护栏工整古朴,</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">石面被风雨、游人与信众打磨得温润厚重。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">步道两旁棕榈高挺、古榕盘曲,一派南国的清润气息。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">密林深处藏着众多的</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">天然巨石。岩壁之上</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">留存着大小不一的题刻,或字迹深刻醒目,或刻痕粗浅斑驳,</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">未经刻意修整,尽显山野浑然天成的意境。周遭不闻闹市喧嚣,唯有枝叶随风轻晃,心底自然生出一股安然之气,仔细观看留存着古人心意的笔墨,仿佛可与古人对话。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);">树影婆娑,石兽静卧,缓步停驻于此。市井祈福的美好期许,便藏在这山间小道中。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">一半是民俗吉趣,一半是</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">平和小景,格外治愈人心。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">苍林环抱之中,华侨捐修的思乡亭静静坐落于山道旁。六角翘檐舒展灵动,黛色筒瓦配朱红木构,古色古香。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">两侧立柱上镌刻的楹联表达了海外游子心中永远的家国情怀。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">在乡作奉严三胞为范,兴国常同心赤子当先。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">树下青石步道依山铺展,大小天然山石错落散置,阔叶绿植、低矮灌木沿石边丛生,满眼层次丰富的温润绿意。</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">草木清香漫溢在空气里,</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">木亭隐藏于林木之间,静谧清幽,自成一方避世小天地。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">一抬头,苍翠的林木缝隙中,高耸的现代建筑清晰可见。下面就是市中心闹市区了。恰如郁达夫在《闽游滴沥》中写到的: 于山、乌山、屏山平地突起,不高却玲珑精巧,城在群山环抱之间,一出门便可登山寻古,闹市与山林近在咫尺。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">山麓中的古亭飞檐翘角、凌空舒展,青瓦木构自带古朴气韵。檐下悬挂的黑底金字匾额,上书 “接鳖亭” 三字,笔意沉稳大气。亭身木柱雕工精巧,两根黑漆立柱镌刻鎏金长联。虽然未能读懂每一字,但对联中的整体含义却是明白无误的。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">从这里上山,可融通佛道释,习经典要义。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">从这里下山,能携满精气神,见世间万象。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p><p class="ql-block"> </p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">北宋蔡襄登游于山 “四彻亭” 时曾赋诗一首:</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">偶尔寻幽上翠微,游人啼鸟似前期。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">花间行印露沾纸,山下放衙云满旗。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">艳艳舞衣朝日处,飘飘商橹落潮时。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">传杯且与乘春醉,身世悠然两自遗。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">古之 “四彻亭”,今之 “接鳌亭”,皆四面通透、八方来景,</b><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">使游人顿感神清气爽,烦忧尽弃。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">独享了山间的宁静,安放了半日清闲。依依不舍,离开古亭,来到山下。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);">开始于于山的南入口,从定光寺到戚公祠,从大士殿到兰花圃,从状元峰到九日台,从摩崖碑廊至九仙古观,整趟于山漫游,最后落于东出口的这块 “九仙山” 刻石之下。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;">抬头仰视,澄澈云天,苍郁林木,九仙山仙气弥漫。千百年来,于山位居城郭却不染尘俗。踏山而归,心中留满了山林清气与悠长古韵。再从这里出发,开启于山脚下的福州文脉之旅。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p> <p class="ql-block"><b style="font-size:15px; color:rgb(22, 126, 251);">附记1</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:15px; color:rgb(22, 126, 251);">本游记是在数年间多次漫游于山的照片和经历的基础上合成写就的。</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:15px; color:rgb(22, 126, 251);">附记2</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:15px; color:rgb(22, 126, 251);">于山因其历史内含丰富,部分文献和景点由于年代久远而缺失,故众说纷芸。本文中仅采用现存且已获公认的说法。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:15px;">附记3</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:15px;">福州素享三山二塔美称,有关屏山和乌山,可链接以下:</b></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/550po8tn" target="_blank" style="font-size:15px;"><b>福州三山游记 - 屏山</b></a></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5f6y0db8" target="_blank" style="font-size:15px;"><b>福州三山游记 - 乌山(上)</b></a></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5fie0fnl" target="_blank" style="font-size:15px;"><b>福州三山游记 - 乌山(中)</b></a></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5g0jbqv2" target="_blank" style="font-size:15px;"><b>福州三山游记 - 乌山(下)</b></a></p><p class="ql-block"><a href="https://www.meipian.cn/5o0fcth2" target="_blank" style="background-color:rgb(255, 255, 255); font-size:15px;"><b>福州三山游记 - 于山(上)</b></a></p><p class="ql-block"><b style="background-color:rgb(255, 255, 255); font-size:15px;"><span class="ql-cursor"></span></b></p>