<p class="ql-block">二〇二六年六月三十日,河南洛阳龙门石窟。</p> <p class="ql-block">龙门石窟坐落于洛阳伊河两岸,是中国四大石窟之一,亦为世界文化遗产。</p> <p class="ql-block">隔河对岸,便是山中香山寺。</p> <p class="ql-block">禹王池</p> <p class="ql-block">石窟始凿于北魏孝文帝迁都洛阳前后,经北魏至宋四百余年断续营筑而成。</p> <p class="ql-block">今存窟龛两千三百四十五个,造像十万余尊,碑刻题记两千八百余品,被联合国教科文组织誉为“中国石刻艺术的最高峰”。</p> <p class="ql-block">陈抟十字碑</p> <p class="ql-block">宾阳三洞是北魏宣武帝为孝文帝与文昭皇太后祈福开凿的皇家洞窟。</p> <p class="ql-block">开凿历时悠长,完整呈现了北魏至唐代石刻艺术的演变脉络。</p> <p class="ql-block">宾阳北洞本为北魏宣武帝预留洞窟,主体佛像直至唐代才雕凿完工。主尊阿弥陀佛右手竖起食指与中指,形似今人“剪刀手”,实则为密宗罕见的无畏印。</p> <p class="ql-block">宾阳中洞是三洞核心,也是唯一在北魏时期完工的洞窟。</p> <p class="ql-block">主佛释迦牟尼面容清癯,体态修长,着宽袍大袖的褒衣博带袈裟,是典型的北魏“秀骨清像”汉化风格。</p> <p class="ql-block">摩崖三佛龛高七点三米,宽十六点八五米,原计划雕凿一铺七尊造像,风格独特别致。</p> <p class="ql-block">它开凿于唐代武周时期,因时局变动中途停工,是一处未竟的皇家工程。</p> <p class="ql-block">武则天为称帝造势,自称弥勒转世而下令开凿此龛。公元七〇五年神龙政变后,武周覆灭李唐复辟,这项带有武氏政治印记的工程随即停工。</p> <p class="ql-block">鼓锣泉</p> <p class="ql-block">珍珠泉</p> <p class="ql-block">牡丹石</p> <p class="ql-block">万佛洞完工于唐高宗永隆元年,是唐代典型的净土宗洞窟。</p> <p class="ql-block">主佛面相丰满圆润,身着袈裟,右手施无畏印,背后浮雕五十二朵莲花,每朵莲花上都端坐着一尊供养菩萨。</p> <p class="ql-block">洞内壁南北两侧整齐雕有一万五千尊小坐佛,每尊仅高约四厘米。</p> <p class="ql-block">老龙洞开凿于唐贞观至永淳年间,是就天然溶洞顺势凿成的石窟。</p> <p class="ql-block">全窟密布五十四处中小型佛龛,造像分布错落无章,多为民间祈福所刻。其中较大佛龛留有永徽元年题记,题材丰富,神态各异。</p> <p class="ql-block">莲花洞是北魏晚期的大型洞窟,开凿于公元五二五至五二七年,由天然溶洞扩建而成,因窟顶雕有一朵巨型高浮雕莲花得名。</p> <p class="ql-block">正壁主尊为高达五点一米的释迦牟尼立佛,呈讲经说法之姿,身着褒衣博带袈裟,面相清秀体型纤劲,是典型的北魏秀骨清像风格。</p> <p class="ql-block">奉先寺是龙门石窟规模最大、雕刻最精的摩崖群雕。</p> <p class="ql-block">相传卢舍那大佛以武则天容貌为原型雕凿,被誉为“东方蒙娜丽莎”,代表盛唐皇家石刻艺术的巅峰。</p> <p class="ql-block">始造于唐高宗咸亨三年,大佛通高十七点一四米,头高四米,耳长近两米,气势恢宏。</p> <p class="ql-block">工匠依山就势,在露天崖壁雕造群雕,以大佛为中心,两侧对称侍立二弟子、二菩萨、二天王与二力士,共九尊大像。</p> <p class="ql-block">史载武则天“方额广颐”,与大佛面相契合,而“卢舍那”意为光明遍照,恰与武则天自造的“曌”字含义相近。</p> <p class="ql-block">大佛面容丰润典雅,眉如弯月,目光垂落慈祥,嘴角含着一抹含蓄笑意。</p> <p class="ql-block">武则天借造像确立政治权威,大佛因此兼具浓厚政治色彩与女性化特征。</p> <p class="ql-block">游罢西山石窟,渡过伊河,前往东山石窟。</p> <p class="ql-block">伊河游船</p> <p class="ql-block">伊河湿地</p> <p class="ql-block">隔河相望,便是龙门西山石窟。</p> <p class="ql-block">伫立礼佛台,仰观卢舍大佛。</p> <p class="ql-block">伊河游船码头</p> <p class="ql-block">龙门石窟与唐代高僧:善导,公元613~681年,山东临淄人,唐高宗时奉旨监造龙门石窟。</p> <p class="ql-block">善无为,公元637~735年,古印度天竺乌茶国人。</p> <p class="ql-block">玄奘,公元602~664年,洛阳偃师人。</p> <p class="ql-block">神会,公元668~760年,湖北襄阳人。</p> <p class="ql-block">金智刚,公元671~741年,古印度天竺摩赖耶国人。</p> <p class="ql-block">登临香山寺</p> <p class="ql-block">钟鼓楼</p> <p class="ql-block">自在圆通</p> <p class="ql-block">三圣殿</p> <p class="ql-block">九老堂</p> <p class="ql-block">大雄宝殿</p> <p class="ql-block">释迦牟尼佛</p> <p class="ql-block">蒋宋别墅</p> <p class="ql-block">会客厅</p> <p class="ql-block">书房</p> <p class="ql-block">卧室</p> <p class="ql-block">立于香山寺高处远眺</p> <p class="ql-block">遥遥望见洛阳城廓</p> <p class="ql-block">伊河对岸,摩崖三佛龛静卧崖壁。</p> <p class="ql-block">伊河对岸,宾阳三洞隐于青山。</p> <p class="ql-block">居高以谦奉山气象,有容乃大东海胸怀</p> <p class="ql-block">步下香山寺,便至白园。</p> <p class="ql-block">唐代大诗人白居易晚年久居洛阳,与龙门结下深厚情缘。</p> <p class="ql-block">他在此寄情山水,笃信佛教,还疏浚河道造福一方,最终长眠于此。</p>