民国奇女子吕碧城

西江月

<p class="ql-block"><i style="font-size:15px;">文字/西江月 配图/西江月</i></p><p class="ql-block"><i style="font-size:15px;">背景音乐/水墨染江南</i></p><p class="ql-block"><i style="font-size:15px;">视频制作/西江月</i></p><p class="ql-block"><b style="font-size:15px;"><i>特别提示:文末视频览尽了奇女子吕碧城一世风骨,不要错过…</i></b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:15px;"><i><span class="ql-cursor"></span></i></b></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;"><i>【卷首语】</i></b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">民国百年,群芳竞秀,然多囿于情爱闺庭、世俗羁绊。独吕碧城一身风骨,破封建之樊笼,开巾帼之先声。少怀侠气,长负文名,自立立身,放眼寰宇。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">今以她身世奇、文墨奇、功业奇、风骨奇、千秋总论五维,赋《西江月》五阕,尽述绝代奇女子平生风华。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;"><i>【一奇】</i></b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px;">西江月·身世嶙峋</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">(柳永体|《词林正韵》第二部)</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">早慧裁成诗笔,年少历尽风霜。</p><p class="ql-block">家倾族侮少年郎,素抱襟怀坦荡。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">脱尽深闺尘缚,飘然振袂津梁。</p><p class="ql-block">一身傲骨不低昂,占尽平生疏放。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;"><i>【解析】</i></b></p><p class="ql-block">上阕叙幼有才情、早逢家难,逆境砺心;下阕写挣脱闺阁桎梏、孤身远游,立一生独立不屈之底色。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">吕碧城出身翰林书香世家,幼承家学,五岁能诗、七岁成文,年少便负盛名。然命途多舛,十二岁丧父,族中恶徒觊觎家产、欺凌孤弱、幽禁其母。无父兄庇护的弱女,不卑不亢,执笔驰书奔走,凭一己胆识救母脱困。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">旧时婚约因她性情刚正被男方退弃,世人皆以为辱,她却看透旧式女子依附婚嫁的可悲宿命。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">寄人篱下数载,不甘困于深闺礼教,毅然孤身出走津门,以嶙峋身世、不屈心性,踏出近代女性挣脱宿命的第一步。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;"><i>【二奇】</i></b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px;">西江月·文墨冠时</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">(柳永体|《词林正韵》第二部)</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">笔底风雷惊世,笺中星斗流光。</p><p class="ql-block">新词卓立压群芳,独冠百年词匠。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">唤醒闺中沉梦,新开巾帼华章。</p><p class="ql-block">清辞慷慨蕴温良,不负千秋文望。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;"><i>【解析】</i></b></p><p class="ql-block">上阕赞其文势磅礴、词采冠绝当世;下阕述其笔墨载道,启蒙闺阁、革新文风,婉约慷慨兼备,成就文坛千古盛名。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">她被誉为近三百年最后一位女词人,词作兼易安之清丽、稼轩之沉雄,风月清雅可入笔,山河家国可成文。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">早年诗文惊艳津门文坛,入职《大公报》后,以一纸雄文振聋发聩,撰文高呼女子自立、男女平等、兴学启智,打破千年闺阁沉寂。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">其《晓珠词》《雪绘词》《吕碧城集》传世不朽,少时清丽、中年慷慨、晚年空灵,一生笔墨随心境、随阅历迭代。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">乱世文人为功名笔墨,唯她以文醒世、以词明志,成为近代女性解放的文坛开山者。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;"><i>【三奇】</i></b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px;">西江月·功业开先</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">(柳永体|《词林正韵》第七部)</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">兴学匡时济俗,摛文振海扬澜。</p><p class="ql-block">浮槎万里览尘寰,高踞风云鸿馆。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">启智新开女学,挥毫尽扫闺阑。</p><p class="ql-block">平生功业自登坛,巾帼千秋罕见。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;"><i>【解析】</i></b></p><p class="ql-block">上阕写兴学立言、远游万国、扬名海外;下阕颂其开女子教育、破千年闺规,功业超前时代,古今巾帼罕有。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">她是近代史上跨界最全、开创性最强的女性先驱:</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b><i>新闻界:</i></b>是中国第一位女性报馆主笔,开创女性舆论发声先河;</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b><i>教育界:</i></b>二十二岁创办北洋女子公学,亲任校长,奠基北方女子新式教育,启迪万千近代新女性;</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b><i>政坛:</i></b>曾任职总统府秘书,洞悉时局乱象,不恋权贵、果断抽身;</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b><i>商界:</i></b>沪上自立置业、自营产业,凭一己能力富甲一方,实现经济全然独立;</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b><i>国际舞台:</i></b>遍历欧美游学弘文,1929年独登维也纳万国护生大会,以东方女子之姿、流利外语演说世界,是近代最早走向国际的民国才女。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">五业开先,古今巾帼寥寥。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;"><i>【四奇】</i></b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px;">西江月·风骨绝尘</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">(柳永体|《词林正韵》第十一部)</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">懒恋人间尘道,独留身世清宁。</p><p class="ql-block">浮名繁富旧曾经,阅遍山河幽景。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">傲骨不随流俗,初心长护生灵。</p><p class="ql-block">飘然来去若疏星,绝冠尘寰清影。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;"><i>【解析】</i></b></p><p class="ql-block">上阕写终身摒绝情爱羁绊、看淡浮华荣利;下阕咏其守骨持心、心怀悲悯,一生通透洒脱,风骨超然俗世。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">民国名士权贵争相倾心求婚,皆被她婉拒。她深知俗世婚姻多是女子依附附庸,难求灵魂平等,故而终身未婚、自渡余生。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一生不攀权贵、不逐浮华。从政则清正守节,经商则坦荡立身,从文则赤诚报国。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">半生遍历人间繁华、名扬中外,暮年看破尘俗,皈依佛门、心怀慈悲,潜心笔墨、寄情山海。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">临终遗愿洒脱通透,骨灰拌面投海,不留尘迹、不恋浮名,来去清白、风骨绝尘,活成世俗之外最自由的灵魂。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;"><i>【千秋评说】</i></b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px;">西江月·千秋绝艳</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:15px;">(柳永体|《词林正韵》第十二部)</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">乱世群芳纷出,几人独立千秋。</p><p class="ql-block">清襟傲骨自风流,看尽山河新旧。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">翰墨长留青史,功名不染俗流。</p><p class="ql-block">尘寰谁得此清修,绝代人间奇秀。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;"><i>【解析】</i></b></p><p class="ql-block">本阕收束全篇,总结一生格局,对比民国众媛,凸显其独一无二的绝代风华。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">民国才女,或困情爱、或囿家庭、或拘一隅。唯独吕碧城,有才、有胆、有钱、有识、有格局。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">身世坎坷却不怨命运,才华绝代却不恃才情,功业盖世却不恋虚名,一生挣脱所有时代对女性的桎梏。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">她用一生证明:</b>女子的归宿从不是婚姻家庭,而是眼界、学识、风骨与山河。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">百年回望,群芳凋零,唯此奇女,风骨长青、词章永存。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><b style="font-size:22px;"><i>【跋】</i></b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">巾帼千年,多为世俗所缚,唯碧城破一切桎梏。身世砺其骨,文墨铸其魂,功业成其世,风骨定其神。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">五阕清词,尽书一世风华;半生磊落,堪冠百年民国。所谓奇女子,非艳名传世,乃独立自由、自成山河也。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><b style="color:rgb(176, 79, 187);"><i>吕碧城一世词章</i></b></p>