<p class="ql-block"> 蜀葵,又名戎葵、一丈红,仲夏庭园经典名卉,自古位列七月花神。其花朝开暮敛,枝干亭亭,素有向阳倾心的天然品性,历代文人多有吟咏。自唐至明清,诸多诗人以花寄情,或叹其繁花似锦,不争春芳而独守夏时;或赞其丹心向日、矢志不移的坚贞风骨,亦有借其平凡盛放,感悟世间繁简得失的人生哲思。</p><p class="ql-block"> 今撷取历朝咏葵绝句二十首,以小篆录写成篇。既赏草木清雅之姿,品读古典诗文韵味,亦借蜀葵向阳持正的品格,自省修身,于平淡岁月中坚守本心,从容度日。拙笔浅陋,谨呈诸位同好雅赏,盼方家不吝赐教,以精进书道。</p> <p class="ql-block"> 唐·陈标《蜀葵》</p><p class="ql-block"> 眼前无奈蜀葵何,浅紫深红数百窠。</p><p class="ql-block"> 能共牡丹争几许,得人嫌处只缘多。</p> <p class="ql-block"> 明·李东阳《蜀葵》</p><p class="ql-block"> 羞学红妆媚晚霞,祗将忠赤报天家。</p><p class="ql-block"> 纵教雨黑天阴夜,不是南枝不放花。</p> <p class="ql-block"> 宋· 祝简《杂诗二首·其二》</p><p class="ql-block"> 榴花娇欲斗罗裙,石竹开成碎缬文。</p><p class="ql-block"> 更有戎葵亦堪爱,日烘红脸酒初醺。</p> <p class="ql-block"> 孔平仲《咏蜀葵》</p><p class="ql-block"> 绰约佳人淡薄妆,天真自恃不熏香。</p><p class="ql-block"> 低头无语娇尤甚,更著新翻浅色黄。</p> <p class="ql-block"> 清.王润生《废圃蜀葵盛开》</p><p class="ql-block"> 年年废圃我葵放,浅紫深红艳若何。</p><p class="ql-block"> 一丈高枝花百朵,被人嫌处只缘多。</p> <p class="ql-block"> 宋代葛立方《题卧屏十八花·蜀葵》</p><p class="ql-block"> 倾心小圃阳初照,束火中庭雨不沾。</p><p class="ql-block"> 袅那腰支浑欲舞,好令韩偓赋香奁。</p> <p class="ql-block"> 清·袁枚《蜀葵》</p><p class="ql-block"> 一丈红高逼绛霄,暖风吹处不胜娇。</p><p class="ql-block"> 如何绝代佳人到,不嫁东风嫁夏烧。</p> <p class="ql-block"> 宋·杨万里《初夏即事》</p><p class="ql-block"> 桑叶露枝蚕向老,菜花成荚蝶犹来。</p><p class="ql-block"> 忽惊蜀葵绽新锦,折向铜瓶伴砚开。</p> <p class="ql-block"> 清·陈维崧《蜀葵花下作》</p><p class="ql-block"> 深红浅紫簇晴沙,笑倚东风斗丽华。</p><p class="ql-block"> 莫道村醪无酒力,醉看儿女蜀葵花。</p> <p class="ql-block"> 明·王象晋《群芳谱·蜀葵》</p><p class="ql-block"> 戎葵本是倾城色,夏日偏能耐久红。</p><p class="ql-block"> 若使移根向洛下,牡丹应合让东风。</p> <p class="ql-block"><span style="font-size:18px;"> (明)徐渭《黄蜀葵》</span></p><p class="ql-block"> 自叹南冠奏曲时,不如画里向阳枝。</p><p class="ql-block"> 赭衣一著从摇落,总有丹心托向花。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"> (明)王恭《黄蜀葵》</p><p class="ql-block"> 芳心曾为太阳倾,云叶离离玉露零。</p><p class="ql-block"> 想似茂陵仙梦远,柏梁秋雨洒金茎。</p> <p class="ql-block"> 清·朱彝尊《鸳鸯湖棹歌》</p><p class="ql-block"> 百顷湖光一棹开,蜀葵花外见楼台。</p><p class="ql-block"> 吴娘解唱潇潇雨,乱洒新荷送酒杯。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"> 明·包鼎《初夏即事》</p><p class="ql-block"> 满阶槐影日迟迟,帘捲南薰景最宜。</p><p class="ql-block"> 红杏碧桃都过却,如今正是蜀葵时。</p> <p class="ql-block"> 清代缪庭桂《由江津取径綦江途中杂咏八首·其一》</p><p class="ql-block"> 底须频阻石尤风,坐上篮舆曲径通。</p><p class="ql-block"> 绿水青山看不足,墙边一片蜀葵红。</p> <p class="ql-block"> 《黄蜀葵》陆游(南宋)</p><p class="ql-block"> 开时闲淡敛时愁,兰菊应容预胜流。</p><p class="ql-block"> 剩欲持杯相领略,一庭风露不禁秋。</p> <p class="ql-block"> ——(清)弘历《题邹一桂花卉十六种 其九 蜀葵》</p><p class="ql-block"> 春芳谢矣夏芳妍,振藻偏宜午砌前。</p><p class="ql-block"> 鲛客讶如木槿似,吴人喜并海榴燃。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"> 刘崧〔元代〕</p><p class="ql-block"> 囊盛罂粟寄来迟,种得花开定几时。</p><p class="ql-block"> 赖有戎葵高一丈,浅红深绿总宜诗。</p> <p class="ql-block"><span style="font-size:18px;"> (唐)张祜《黄蜀葵花》</span></p><p class="ql-block"> 名花八叶嫩黄金,色照书窗透竹林。</p><p class="ql-block"> 无奈美人闲把嗅,直疑檀口印中心。</p> <p class="ql-block"> (唐)薛能《黄蜀葵》</p><p class="ql-block"> 娇黄新嫩欲题诗,尽日含毫有所思。</p><p class="ql-block"> 记得玉人初病起,道家妆束厌禳时。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"> <b style="font-size:20px;">蜀葵花民间传说与文史典故</b></p><p class="ql-block"> <b style="color:rgb(176, 79, 187);">一、忠孝赤心传说</b></p><p class="ql-block"> 蜀葵又叫一丈红、戎葵,古称“忠葵”,源自古人观察:蜀葵花永远朝着太阳,朝开暮敛,一心向阳,衍生出忠臣赤心的故事。</p><p class="ql-block"> 古时候有位忠臣,遭奸臣诬陷,被君王远贬。他家中庭院种满蜀葵,夫人日日看花,见花朵无论阴晴都向着东方朝堂。</p><p class="ql-block"> 后来君王醒悟,召回忠臣,看见满院蜀葵,有感此花向阳不改,正如臣子忠心不二。世人便称蜀葵为忠君花,明代李东阳咏蜀葵“祗将忠赤报天家”,便是取自这个传说。</p><p class="ql-block"> 民间延伸:蜀葵向阳,也喻普通人赤诚本心、不忘故土亲人。</p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(176, 79, 187);"> 二、蜀地得名传说</b>(蜀葵名字由来)</p><p class="ql-block"> 相传古代四川(古蜀)山间遍地野生蜀葵。</p><p class="ql-block"> 古蜀王蚕丛常年率军开垦山野,百姓劳作辛苦,每到初夏,漫山蜀葵盛放,粉紫、深红铺满山野,抚慰劳作之人。</p><p class="ql-block"> 后来蜀地百姓把花移栽庭院,远近各地都称此花为蜀葵。</p><p class="ql-block"> 传说蜀葵生命力极强,随意撒种就能年年开花,象征蜀人坚韧、生生不息。</p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(176, 79, 187);"> 三、月宫织女传说</b>(唯美民间故事)</p><p class="ql-block"> 民间传说蜀葵是织女散落凡间的霞衣。</p><p class="ql-block">织女每年七夕渡银河与牛郎相会,衣裙上的紫红霞纱不慎飘落蜀地山野,落地生根化为蜀葵。</p><p class="ql-block">所以蜀葵花色艳丽浓润,层层花瓣如同锦绣霞衣。夏日花开绚烂,自带温柔雅致之气,也是古人庭院必备观赏花。</p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(176, 79, 187);"> 四、端午镇宅民俗传说</b></p><p class="ql-block"> 古时端午有插蜀葵的习俗,相传蜀葵能驱邪、护家宅平安。</p><p class="ql-block">古人认为五月毒瘴滋生,蜀葵向阳而生,纯阳之气可驱散蚊虫、邪祟。端午门前摆放蜀葵,保佑一家安康,孩童不生疮疾。</p><p class="ql-block">旧时大户人家、文人庭院必种蜀葵,既是观赏,也取平安顺遂之意。</p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(176, 79, 187);"> 五、文人典故补充</b></p><p class="ql-block"> 古人称蜀葵“不争牡丹华贵,遍地自在盛开”。陈标诗句“能共牡丹争几许,得人嫌处只缘多”,暗含一层传说:牡丹名贵养于豪门,蜀葵寻常遍布乡野,不攀附权贵,平凡却热烈盛放,象征平民自在坦荡的品格。</p> <p class="ql-block"> 自古七月花神,蜀葵、玉簪各有流传,皆为文人钟爱的庭中佳卉。玉簪素洁如雪,夜绽幽香,相传是瑶池仙娥遗落玉钗幻化而成,历代名家多有题咏。余甄选唐宋元明咏玉簪绝句二十首,以小篆恭录成册,与此前蜀葵诗卷合为一组,辑录美篇供同好共赏。</p><p class="ql-block"> 此花生于寻常庭院,不与桃李争艳,独守清芬,沉静自持,恰如君子淡泊自持、不慕浮华的品格。伏案临写花间佳句,观素雅花姿,品清雅诗文,于笔墨间沉淀心境,抛开俗世烦扰。寄情花草经典,以诗书书法修身自娱,既可品读古典文脉,精进篆法笔墨,亦能涵养平和心性,于平淡日常寻得自在清欢。</p> <p class="ql-block"> 唐·罗隐《玉簪》</p><p class="ql-block"> 雪魄冰姿俗不侵,阿谁移植小窗阴。</p><p class="ql-block"> 若非月姊黄金钏,难买天孙白玉簪。</p> <p class="ql-block"> 宋·黄庭坚《玉簪》</p><p class="ql-block"> 宴罢瑶池阿母家,嫩琼飞上紫云车。</p><p class="ql-block"> 玉簪堕地无人拾,化作东南第一花。</p> <p class="ql-block"> 宋·王安石《玉簪》</p><p class="ql-block"> 瑶池仙子宴流霞,醉里遗簪幻作花。</p><p class="ql-block"> 万斛浓香山麝馥,随风吹落到君家。</p> <p class="ql-block">宋·舒岳祥《戏咏玉簪花金线草二物》</p><p class="ql-block"> 金线草头蜂展翅,玉簪花颔鹭生儿。</p><p class="ql-block"> 窗前野草皆天巧,也有闲人为赋诗。</p> <p class="ql-block"> 宋·郑大惠《玉簪花》</p><p class="ql-block"> 玉色瓷盆绿柄深,夜凉移向小窗阴。</p><p class="ql-block"> 儿童莫讶心难展,未展心时玉似簪。</p> <p class="ql-block"> 宋·杨万里《白鹤玉簪》</p><p class="ql-block"> 飞仙羽衣化未成,遗将琼佩寄山楹。</p><p class="ql-block"> 晓来露重银钗湿,犹带青天削玉声。</p> <p class="ql-block"> 宋·周密《西塍废圃》</p><p class="ql-block"> 吟蛩鸣蜩引兴长,玉簪花落野塘香。</p><p class="ql-block"> 园翁莫把秋荷折,留与游鱼盖夕阳。</p> <p class="ql-block"> 元·叶兰《咏玉簪花》</p><p class="ql-block"> 玉立亭亭束素妆,满庭风露洗秋香。</p><p class="ql-block"> 后堂莫把装鸳髻,羞杀金钗十二行。</p> <p class="ql-block"> 明·李东阳《玉簪花》</p><p class="ql-block"> 昨夜花神出蕊宫,绿云袅袅不禁风。</p><p class="ql-block"> 妆成试照池边影,只恐搔头落水中。</p> <p class="ql-block"> 明·李东阳《体斋西轩观玉簪花偶作》</p><p class="ql-block"> 小园纤步玉堂阴,堂下花开白玉簪。</p><p class="ql-block"> 浥露余香犹带湿,出泥幽意敢辞深。</p> <p class="ql-block"> 明·王世贞《咏玉簪》</p><p class="ql-block"> 素娥夜宴水晶宫,遗却琼钗碧落中。</p><p class="ql-block"> 化作瑶芳最高洁,不随桃李嫁东风。</p> <p class="ql-block"> 明代严易的《玉簪花》</p><p class="ql-block"> 闲阶凉月独徘徊,拂拂清芬自远来</p><p class="ql-block"> 吟倚瘦筇时引步,桂丛花下玉簪开</p> <p class="ql-block"> 宋代周密的《西塍废圃》</p><p class="ql-block"> 吟蛩鸣蜩引兴长,玉簪花落野塘香</p><p class="ql-block"> 园翁莫把秋荷折,留与游鱼盖夕阳</p> <p class="ql-block"> 明·王弘诲《玉簪花》</p><p class="ql-block"> 何处佳人竞晚妆,素钗斜倚曲栏旁。</p><p class="ql-block"> 月明应讶花无影,风细时闻玉有香。</p> <p class="ql-block"> 明·郑学醇《玉簪花》</p><p class="ql-block"> 岂是瑶台秋夜迟,泠泠风露月斜时。</p><p class="ql-block"> 步虚声散飞琼起,误落云鬟第一枝。</p> <p class="ql-block"> 宋.袁燮的《玉簪》</p><p class="ql-block"> 琉璃为叶玉为葩,妙质天然不汝瑕。</p><p class="ql-block"> 精彩照人香绝俗,遗簪端的自仙家。</p> <p class="ql-block"> 《玉簪花》【明】莫止</p><p class="ql-block"> 月姊搔头雪色琼,碧丛高插细香生。</p><p class="ql-block"> 夜深不用银缸照,山霭濛濛月自明。</p> <p class="ql-block">《秋夜对月闻玉簪花香》【元】周伯琦</p><p class="ql-block"> 虚馆金猊歇晚薰,碧纱如水透幽芬。</p><p class="ql-block"> 素娥缓步多羞涩,微露搔头拥翠云。</p> <p class="ql-block"> 元·李孝光《怀萨使君二首·其二》</p><p class="ql-block"> 山雨萧萧到楚回,夜凉鸿雁渐应来。</p><p class="ql-block"> 题诗满壁无人看,墙下玉簪花又开。</p> <p class="ql-block"><b style="font-size:20px;"> 玉簪花的经典传说与文化典故</b></p><p class="ql-block"> 玉簪花(别名白鹤仙、玉春棒、玉搔头)素以月下幽香、冰清玉洁著称,流传着瑶池仙簪、爱情殉情、宫廷催生、七夕泪化等多版动人传说,也是文人笔下“江南第一花”的仙品意象。</p><p class="ql-block"><b> 一、瑶池仙女遗簪</b>(最主流神话传说)</p><p class="ql-block"> 西王母在昆仑山瑶池设宴,众仙欢饮流霞仙酒、醉意翩跹,仙女云发散乱,不慎将白玉发簪遗落凡尘;也有版本说是王母小女儿向往人间自由,趁寿宴欲下凡被阻,愤而掷簪代己游历人间。玉簪落地生根,化作花苞如玉簪、月夜吐香的素白繁花,世称江南第一花。</p><p class="ql-block"> - 王安石:<span style="color:rgb(176, 79, 187);">瑶池仙子宴流霞,醉里遗簪幻作花</span></p><p class="ql-block">- 黄庭坚:<span style="color:rgb(176, 79, 187);">宴罢瑶池阿母家,嫩琼飞上紫云车。玉簪堕地无人拾,化作东南第一花</span></p><p class="ql-block"><b> 二、纣王妃催生草</b>(民间民俗传说)</p><p class="ql-block"> 商纣王有位极爱玉簪花的妃子,临盆难产、危在旦夕,临终前命人取来含苞玉簪花诀别。话音未落,满盆玉簪骤然全开,随即孩子顺利降生,玉簪因此得名催生草,民间也视其为护佑产妇、平安顺遂的吉祥花。</p><p class="ql-block"><b> 三、玉儿与王强</b>(忠贞爱情传说)</p><p class="ql-block"> 玉峰山牧羊姑娘玉儿与猎人王强相恋,恶棍强抢玉儿,她假意饮毒酒与恶人同归于尽;王强痛哭九天九夜,血泪滴落在玉儿身上令其复生。二人归隐后,玉儿长眠处长出叶碧心柔、花白如簪的花——绿叶是王强守护之心,白花是玉儿忠贞之魂,后人便叫它玉簪花。</p><p class="ql-block"><b> 四、织女七夕泪化</b>(浪漫七夕传说)</p><p class="ql-block"> 王母划天河拆散牛郎织女,织女相思落泪,泪珠坠地化为玉簪;每年七夕鹊桥边玉簪盛放,是织女为牛郎引路的路标,也象征相思不渝、团圆可期。</p><p class="ql-block"> <b>五、汉宫玉搔头与花神典故</b></p><p class="ql-block"> 汉武帝为李夫人搔头拔下玉簪,后宫争相效仿,“玉搔头”成为玉簪花别名;月令花神谱系中,七月花神为李夫人,以其清雅绝尘喻玉簪月下幽香、不与群芳争艳的品格。</p><p class="ql-block"> <b>六、民俗与花语寓意</b></p><p class="ql-block"> 古人认为玉簪喜阴夜放、洁身自守,象征纯洁忠贞、清雅脱俗、长寿如意;传统园林常植于庭院树荫,既赏其香,也寄寓女子温婉自持、君子不慕浮华的精神。</p> <p class="ql-block">附作品原件,《尺寸》100+50</p>