神都 · 洛阳

子不语

<p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">中国唯一被正史称为“神都”的,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是哪座城市?</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">公元684年(唐睿宗光宅元年),</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">武则天临朝称制,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">将东都洛阳正式改名为“神都”,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">意为“神州之都”。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">如今的洛阳,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是河南省的一个地级市。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">洛阳应天门</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在现代宣传语中,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">有两大“十三朝古都”称谓的城市,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一个是西安,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一个就是洛阳。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">洛阳(古称洛邑、神都)十三朝通常指:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">· 夏朝(二里头遗址,部分学者认为)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">· 商朝(早商都城)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">· 西周(成周洛邑)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">· 东周</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">· 东汉</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">· 曹魏</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">· 西晋</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">· 北魏(孝文帝迁都后)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">· 隋朝(隋炀帝时期东都)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">· 唐朝(含武则天时期神都)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">· 后梁</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">· 后唐</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">· 后晋</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">虽然经历了几乎没有停歇过的战乱、自然灾难、人为破坏,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">虽然其地面文物所剩不多,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">但,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一旦真正踏上洛阳的土地,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">才能够明白“华夏根基在河南”这句话的含义。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">才感到自己对历史、对洛阳的认知不足。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">洛阳地形图</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">为什么是洛阳?</span></p><p class="ql-block"><br></p><ul><li><span style="font-size:22px;">因为洛阳居天下之中,择中建都。</span></li></ul><p class="ql-block"><br></p><ul><li><span style="font-size:22px;">因为洛阳被”山河拱戴”:</span></li></ul><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">🚩群山为“拱”(屏障):</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 洛阳北靠邙山,南面伊阙 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> (龙门),西有崤山、函谷 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 关,东有嵩山、虎牢关。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> ——易守难攻。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">🚩大河为“戴”(纽带):</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 有黄河,洛河、伊河、</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 瀍河、涧河四条河流穿城</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 而过。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 解决生活、漕运、防御、</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 灌溉问题。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">洛阳古代城址分布图</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">洛阳目前共有112座博物馆。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这张图可以让你不迷路:</span></p><ol><li><span style="font-size:22px;">不同朝代的都城,在不同的位置。</span></li><li><span style="font-size:22px;">在现已发掘的都城考古遗址上(或旁边),建了遗址博物馆:</span></li></ol><ul><li><span style="font-size:22px;">应天门、明堂、天堂处,是隋唐都城遗址。</span></li><li><span style="font-size:22px;">天子驾六博物馆处,是东周都城王城遗址。</span></li><li><span style="font-size:22px;">二里头博物馆处,是夏朝都城的遗址。</span></li><li><span style="font-size:22px;">汉魏故城博物馆处,它依次做过东汉、曹魏、西晋、北魏四代王朝的都城。</span></li><li><span style="font-size:22px;">偃师博物馆处,是商都城</span></li></ul><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> (西亳)遗址。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">其中,东周王城和隋唐的都城遗址,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">就在当今洛阳市区的地下。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">龙门(伊阙)。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">龙门石窟坐落在伊河东、西两岸的崖壁上。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">所在的两座山,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">西岸的叫龙门山(也称西山),</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">东岸的叫香山(也称东山)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">它们隔伊河相望,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">形如天然门阙,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">因此古称“伊阙”。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">隋唐洛阳城国家遗址公园。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">到洛阳,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">先到城里最具有代表性的地方转转,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">必然是应天门(原宫城南门)。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">隋唐都城遗址公园的主体,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">由当代复建的三组宏伟的建筑“应天门”、“明堂”和“天堂”构成,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">它们都是在已经发掘出的,原遗址地基上复建的。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是站在九层高的“天堂”上拍的应天门和明堂(左下方),</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">可感受到“隋唐洛阳城”中轴线在眼前划过 。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">应天门是隋唐洛阳城宫城的正南门,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">始建于隋大业元年,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">先后历经隋、唐、五代、北宋四个时期,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">沿用530多年之久,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是中国古代规格最高的城门。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">被誉为“隋唐第一门”。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是武则天明堂大殿,又称"万象神宫”,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是1300多年前,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">武则天为登基做准备,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">命人突击建造的宫城正殿。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是女皇祭祀天地、宴飨群臣、举行神宫大乐舞的场所。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">地上建筑样式是后人想象复建的,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">但不要质疑它的宏伟壮丽,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是在明堂基座下,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">被发掘和保护下来的旧址基座(广角拍摄),</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">规模巨大,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">令人十分震撼。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">巨大的殿堂,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">就是按这个基座的原尺寸复建,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">没有夸张。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">站在高高的明堂,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">向北,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">正对着邙山最高峰翠云峰。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">向南,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">透过对面恢宏的应天门,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是长长的“天街”,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">过天津桥、定鼎门,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">就是龙门伊阙(石窟)。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这一条长长的线,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">串起了洛阳诸多核心地标,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">成为洛阳隋唐洛阳城的龙脉——中轴线。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">天堂,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">又称通天塔,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是武则天在皇宫紫微城内建的皇家礼佛堂,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">隋唐洛阳城“七天建筑”之一。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">史料载原高约312米,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">为古代世界最高木构建筑。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">今复建高88.88米,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">可乘坐电梯到达顶层礼拜弥勒大佛或俯瞰洛阳城。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">从明堂下来准备去“天堂”,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">问工作人员:“去天堂怎么走最近”?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">工作人员很热情:从那个门出去直走就是。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">谢过马上觉得哪儿不对劲儿:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">—— 我这问的是不是不太对啊?!😄</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">洛阳此行主要目标是龙门石窟。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">龙门石窟分东、西山两部分,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">分布在在龙门(伊阙)两侧的山崖上。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">大部分在西山一侧。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">两侧山崖上密密麻麻布满了石刻佛像。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">龙门石窟第一个开凿的洞窟是古阳洞。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">公元493年,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">北魏孝文帝将都城从山西大同迁至洛阳,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">为祖母冯太后祈福营造的功德窟,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">从此拉开了龙门石窟的营造序幕。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">后历经东魏、西魏、北齐、隋、唐、宋诸朝,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">断续营造达400余年,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">使大大小小的窟龛似蜂巢一般,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">密布在伊河两岸的崖壁上,南北长达1公里。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">龙门石窟经历了两次大规模开窟造像活动,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">共历时近150年。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">🚩第一次大规模开窟造像时期:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">公元493年至528年间,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">北魏孝文帝、宣武帝和孝明帝时期,三帝共计35年。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在云岗石窟的基础上,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">进一步汉化出“秀骨清像”、“褒衣博带”的“中原造像风格”。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">代表性洞窟:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">古阳洞、宾阳中洞、莲花洞、皇甫公洞和魏字洞等,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">全部在龙门西山,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">且大多是皇家石窟。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">🚩第二次大规模开窟造像时期:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">公元636年至746年间,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">唐太宗、唐高宗、武则天、唐玄宗四帝,共计110年。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这期间,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">造像约占整个龙门石窟的三分之二。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">形成了“丰腴华丽、世俗写实、雍容大气”‌的“大唐造像风格”。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">代表性洞窟:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">西山的有潜溪寺、宾阳南洞、敬善寺、奉先寺(卢舍那)、万佛洞等;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">东山大万伍佛洞(擂鼓台)、高平郡王洞、看经寺等。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">公元755年,安史之乱后逐渐衰微。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">后续晚唐、五代、北宋时期仍有零星续凿。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">断断续续延续了400多年,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">直到宋代基本结束。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">第一个要说的一定是“宾阳三洞”</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">宾阳三洞,原名叫灵岩寺,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是由并排的三个洞窟构成。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是在伊河对岸远眺的视角。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是北魏迁都洛阳后的"国家一号工程",</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">也是中国正史中唯一明确记载开凿过程的皇家石窟,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是北魏汉化艺术的巅峰‌之作。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">宾阳三洞的开凿,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">有一段令人唏嘘的历史背景故事。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">北魏孝文帝在他27岁,执政18年(公元493年)的时候,迁都洛阳。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">因太子元恂抵触汉化,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">497年被废黜赐死,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">次子元恪立为太子。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">北魏一直以来有一个“子贵母死”的制度,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">为防止外戚干政,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">凡被立为太子的,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">生母必须立即处死。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在元恪被立为太子的时候,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">生母高照容暴卒。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">和原太子元恂不同,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">刚出生生母就被处死。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">可“替补”上来的元恪,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">已经被母爱关照十四、五年了。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">所以在公元500年,他继位后的第一年,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">就决定为父亲孝文帝元宏和母亲文昭皇太后(死后追封)高照容各开一窟,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">做功德祈福。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">开工8年后,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">到了永平年间(508-512年),</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">工程主持人刘腾奏请,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">提议为宣武帝本人再增凿一所石窟,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">即后来的宾阳北洞,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">最终形成了三洞格局。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">可惜的是,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在元恪于515年去世时,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">还没有完工。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">他年幼的儿子孝明帝继位后朝局动荡,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">最终只完成了孝文帝的中洞,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">南、北两窟最终烂尾。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">直至唐代才续凿完成。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">却已然成为别人的功德窟。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">“宾阳三洞”是北魏、隋和唐三个大一统政权参与的接力赛。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">北魏烂尾后,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">到了隋代开皇至大业年间(公元595-616年),</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">工匠们重新开始对宾阳南洞进行开凿,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">其造像风格上也体现出从北魏“秀骨清像”向唐代丰腴圆润过渡的特征。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">隋朝也没能坚持到最后。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">虽然重启了工程,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">但南洞和北洞的最终完工是在唐朝初年(由魏王李泰等人完成)。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在这场场接力中:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">北魏“总体设计”并完成了中洞,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">隋朝“接棒”续建了南洞,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">最后由唐朝“收尾”彻底完工。</span></p> <p class="ql-block">▲</p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是北魏汉化风的宾阳中洞。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是三洞中最精华所在。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">历时24年完工,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">代表北魏"秀骨清像"风。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">主佛释迦牟尼着汉式"褒衣博带"袈裟,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">表情轻松而温和,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">右手施“无畏印”,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">似乎告诉眼前的你,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">—— 没关系,不要怕!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">左手施“与愿印”,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">—— 我会倾听并满足你的愿望!</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">镇洞之宝——《帝后礼佛图》浮雕(现流失海外)。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">宾阳中洞是北魏后期中国石窟艺术完全本土化的巅峰之作,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">堪称“中原风格”的定型标本。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">石雕十分精美细腻。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">尤其是雕刻十分精美的帝后礼佛图,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">浩荡的仪仗队列展现了皇室的排场,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">人物风度翩翩、栩栩如生,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是古代浮雕艺术的顶尖杰作。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">可惜,宾阳中洞里的石刻《帝后礼佛图》,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在20世纪30年代被盗凿流失,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">现分藏两家美国博物馆:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">《孝文帝礼佛图》(皇帝礼佛图)藏于美国纽约大都会艺术博物馆</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">《文昭皇后礼佛图》(皇后礼佛图)藏于美国堪萨斯城纳尔逊·阿特金斯艺术博物馆。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">宾阳北洞。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">北魏始凿,唐完成。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">主尊阿弥陀佛因拇指风化,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">右手酷似"剪刀手",</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">成为网红打卡点。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">龙门石窟,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">唐代造像占了三分之二,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在这三分之二中,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">有80%出自唐高宗、武则天当政时期,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是龙门石窟最为鼎盛的时期。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">艺术造诣也达到了顶点。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">唐窟中,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">最具代表性的,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">便是龙门石窟中规模最大的奉先寺。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">由唐高宗李治下令为其父唐太宗李世民追福而建。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">早已参政的皇后武则天捐出</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">两万贯脂粉钱,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">并在完工后亲率百官参加“开光”仪式。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"></span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">它劈山而造,气势恢弘,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">九尊大型雕像依山凿石而成。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">居中的卢舍那大佛更是高达17米多,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">仅头部就有4米、耳长1.9米,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">她的面部形象被学者们誉为中国雕塑史上伟大的典范,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">代表着中国石刻艺术的最高峰。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">没有什么词汇能够用来形容卢舍那的沉静和美。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">有人说祂的微笑,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">说实话,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">没有感觉到祂在微笑。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">有人说祂有母仪天下的慈爱与威严,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">说实话,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">面对面看着祂的时候,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">没有感觉祂是女人或男人。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">也没有什么语言可以描述,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">看着她,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">心灵与精神所受到的震撼。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">每一个角度,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">都会看到不同的佛。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">沉静而威严。。。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">最远处的栏杆旁,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">后面那一排,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是张着嘴,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">瞠目结舌呆立着的游人。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">完全相同的场域,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">人们各自领取着自己命理中</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">该有的份额。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是卢舍那左侧的文殊菩萨雕像,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">有人说,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">她是石刻艺术的巅峰之作。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">她头上的莲花缠枝纹宝冠采用了“镂空石雕”技法,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">镂空雕刻常用语木雕或玉雕、牙雕等较小规模的摆件,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在石灰岩崖体上进行摩崖镂空雕塑十分罕见,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">精细的花蔓,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">美丽的造型,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">每一凿,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">力度与角度,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">不能有丝毫偏差,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">完全可以想见雕凿的难度。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">更绝的是,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">她精致的耳环,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">与山体相连,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">完全运用悬空雕琢而成。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">身上的衣衫和帔帛,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">仿佛就是柔软的丝绸在微风中轻盈飘动。。。。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">实在让人叹为观止!</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">请细细欣赏:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">镂空的花冠</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">悬空雕刻的耳环,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">精美的项饰,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">还有,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一根根清晰的发丝。。。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是摩崖造像啊!</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是文殊菩萨左侧的天王。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">身着“明光铠”,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">注意看他微屈的右腿膝盖处,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">裙子的边向上翻起了一处。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是什么?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">—— 侧面在写“风”,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">清风吹动。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">—— 侧面在写轻薄的丝质衣衫。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在巨大、坚硬、冰冷的摩崖上,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">雕刻出精美细腻、生动、活灵活现的生命体。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">努力解读古人如此高级的审美和艺术创造力,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">感慨今天,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">真不知道人类到底是进步了还是蜕化了。。。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">不知道是不是由于奉先寺的大像太震撼,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">还是能量场太强大,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">白天近两万步的劳累,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">也没能让我在当夜安眠,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">闭上眼睛都是那个强大的场景和卢舍那的面容。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">其实,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">以前各种图片视频看了不计其数,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">只有真正到了现场,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">才能感受到那种磅礴之气。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">联想到前一天站在高高的明堂南门,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">俯瞰应天门、遥看天街和北邙山的壮阔视角,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">由衷认为,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">武则天确实是一个配得上那个“曌”字的杰出女性!</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">莲花洞,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">开凿于北魏晚期(公元525-527年),</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">窟顶巨大而美丽的高浮雕莲花,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">直径达3.6米。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">雕刻细致,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">莲心莲子清晰可见,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">四周环绕三重莲瓣和忍冬纹,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">其精美程度在龙门石窟中独一无二,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">北京人民大会堂的莲花顶灯就是借鉴了它的造型。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这尊交脚弥勒佛龛,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">坐落在洞窟外面崖壁最下部,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">绝大部分游人都会忽略它,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">专家们根据其图案具有浓厚的云岗特色等特点,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">判断它是北魏在龙门最早开凿的石刻作品,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">把它尊为“龙门第一龛”。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">东山看经寺大殿。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">人很少,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">允许进入,允许照相。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在里面坐了好一会儿乘凉、休息。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">看经寺是龙门石窟东山最大的洞窟,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">开凿于武则天至唐玄宗时期,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是一座具有皇家色彩的禅宗“特窟”。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">窟顶是龙门最大的阴刻莲花藻井(直径超4米),</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">环绕六身丰润优美的飞天浮雕。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">回来后才从网上得知,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">看经寺一直封闭了72年,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">去年才开放。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">好幸运!</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">看经寺的29尊罗汉像非常珍贵,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">每个高约1.8米,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">分布于窟内东、南、北三壁,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">被公认为中国现存最完整、规模最大、雕刻精美的唐代石刻罗汉群像。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这些罗汉神态各异,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">学界认为29个罗汉对应着从摩诃迦叶到达摩的西土禅宗二十九祖谱系。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">南壁第一尊摩诃迦叶像的上半身曾于上世纪30年代被盗,流失海外。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2001年,由加拿大国家美术馆无偿归还,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是河南首件回归的流失海外龙门文物。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">巩义石窟,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">绝对是一个惊喜!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">比想象中好看得多。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一个没有人打扰,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">可以静静地、零距离观赏古人绝美雕刻的宝地。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">巩义石窟,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">也称巩县石窟。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是北魏皇家开凿的石窟群,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">位于郑州巩义市邙山大力山下。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">巩义石窟不大,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一共就五个窟。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">建于北魏熙平二年(517),</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">原名希玄寺,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">比龙门石窟早开凿近30年。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"></span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">与云冈、龙门并称“北魏三大皇家石窟”,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1982年被列为全国重点文物保护单位。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">巩义石窟虽然规模最小,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">但比龙门石窟更完整,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">比云冈石窟更精美。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">巩义石窟的石刻不仅保存较好,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">也更好看。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">也许是北魏东迁后,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">审美更深度与汉地融合,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">雕刻的人物容貌、衣饰、姿</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">态和图案看上去都非常漂亮。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">心灵,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">会被这极度的宁静和美洗涤得干干净净。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">静修,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">内观。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">优美、飘逸的飞天。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">她们已经彻底摆脱掉云岗早期那种健硕的飞天样式,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">东迁后的她们轻盈、灵秀,线条飘逸流畅,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">被誉为“最美飞天”。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这一对飞天,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是巩义石窟两个世界级国宝之一,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">—— 被誉为“中国最美的雕刻飞天”。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">我怎么觉得在巩义石窟,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">还有比这更美的呢?</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是第五窟,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">最后也是最小的一个窟。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">却是让我在里面待了很长时间,最不舍得出来的窟。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">第五窟面积不大,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">只有约3.2米见方,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">窟顶只有一人多高。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">却有一个精美绝伦的天花板。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">藻井中心是一朵巨大的、雕刻极为精美的重瓣大莲花,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">环绕着莲花,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是六个凌空飞翔的飞天,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">四角点缀着飞天以及图案化的化生佛和忍冬纹,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">整体构图疏朗有致,富丽堂皇。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">虽已历经千年,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">其矿物颜料色彩仍有留存。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一进窟门,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">就被这尊美丽的飞天吸引住了目光,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">她美丽的容颜,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">优美的姿态</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">尤其是这沉浸在飞翔中的笑容,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">太美了!</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">石刻艺术真的可以震撼心灵!</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">“皎皎兮似轻云之蔽月,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">飘飘兮若回风之流雪。”</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">“翩若惊鸿,婉若游龙。”</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">喜欢这种具有人性的生动。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">来巩义石窟没提前做功课,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">却获得了意外的惊喜。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">下方为护龛兽面纹,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">上方龛楣装饰是三叶忍冬纹。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">以前看兽面纹都是在玻璃罩里面的青铜器上,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">现在,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在眼前的石头上,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">线条格外清晰流畅。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">巩义石窟的雕刻几乎找不到</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">敷衍的地方,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">太多的精彩吸引着你目光,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">留你驻足。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">伸在眼前的脚。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在第五窟西壁佛座南侧,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一尊左手持莲、右手捧供品的小比丘像格外醒目,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">旁边的题记是“比丘僧惠兴”。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">关于他的身份和这尊像的寓意,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">学界说法不一</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">也许是洞窟的供养人;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">也可能是年代稍晚些的僧人,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在皇家工程停滞后,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">自行补刻了自己这身像;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">也许是供养人许愿希望自己来世的样子。。。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">虽然没有文字确切说出他是谁,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">但他依然跨越了千年,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">手举莲花,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">向我们微笑着,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">传递他那份虔诚的信仰。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">窟外崖壁上的石窟也十分精美。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">巩义石窟的《帝后礼佛图》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是国内唯一存世的北魏皇室</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">礼佛图浮雕,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是国宝级孤品。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">它与龙门石窟比宾阳中洞被盗流失美国的《帝后礼佛图》齐名,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">但他们幸运地完整保存在原址。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">巩义石窟内有18幅“帝后礼佛图”。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">现存的15幅主要分布在第一、三、四窟。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">最精美的在规模最大的第一窟内:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">东面三幅是以皇帝为首的供养人行列,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">西面是以皇后为首的供养人行列。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">《帝后礼佛图》拥有极高的历史与艺术价值,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">浮雕以连贯的画面,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">完整还原了北魏皇室集体礼佛的盛大场景。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">高超的雕刻技艺,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">将贵族队伍庄严肃穆有序的行进场面,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">以及众人礼佛时的虔诚与恭敬,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">生动、艺术地呈现出来。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">以前,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">常听说《帝后礼佛图》,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">就是听听而已。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">当今天,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">有机会如此零距离静静面对面欣赏的时候,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">才能够认知到它的精彩。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">浩浩荡荡的礼佛队伍,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">细看每一个人物的服饰、表情和状态,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">相信一定都有非常明确的身份定位和设计。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">仪态雍雅。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">有信仰,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">有温度。。。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">为什么是巩义?</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">巩义石窟,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">位于河南省巩义市河洛镇寺湾村。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">—— 一个僻静、甚至有些冷清的村子。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">巩义以前叫巩县,1991年撤县设市,改称巩义市。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是现为河南省辖、郑州市代管的县级市。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">北魏为什么会把一个极其重要的皇家石窟建在这个地方?</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">网上一查,吓了一跳:</span></p><ul><li><span style="font-size:22px;">北宋的九位皇帝,除徽、钦二帝外,其余7帝均葬于此,加上赵匡胤父亲的陵墓,全部葬于巩义。合称“七帝八陵”。</span></li><li><span style="font-size:22px;">巩义是诗圣杜甫的故乡。</span></li><li><span style="font-size:22px;">是(头悬梁)锥刺股的苏秦的故乡。</span></li></ul><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">原来,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">巩义居洛伊河与黄河交汇处,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">自古就是帝国都城洛阳的“东大门”,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是洛阳的东方屏障和漕运枢纽,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">也是重要的粮仓。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">偃师二里头遗址博物馆。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">被学界普遍认为是“最早的中国”——夏朝中晚期的都城斟鄩。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">它的遗址紧邻博物馆旁边,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">还在挖掘中,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">并不断传出令人振奋的新发现。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"></span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">汉魏故城的太学、灵台等核</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">心礼制建筑都在偃师。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">二里头博物馆里的</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">镶嵌绿松石兽面纹铜牌饰。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">夏代(公元前2070﹣前1600年)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1984年二里头遗址出土。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">绿松石牌长16.5、宽8-11厘米。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">以青铜为主体框架,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">用数百个磨成极小薄片的绿松石,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">拼合镶嵌出兽面纹。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">虽已历经三四千年,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">无一松动脱落。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">出土时安放在墓主人胸部。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在二里头共出土了三个,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">另外两个在北京中国考古博物馆展出,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">今天,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">算是三个全部都见过了。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在考古博物馆,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">还展出着二里头出土的最早的“中国龙”——“松石龙形器”原件。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一定要来二里头看看,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是心头早就种下的草。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">为什么是偃师?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">回到上面的地图可以看得明白,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">—— 偃师地处伊河、洛河的交汇处。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">自古以来,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">人类文明的聚集地,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">无一例外都是依水而建,傍山而守。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">巩义、偃师,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">当年富庶繁华的龙兴之地,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">而今只剩村庄与麦田。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">历史就要历史的看,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">看繁华与落寞,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">看风云变幻、是非成败。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">白马寺。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">离二里头不太远,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">白马寺位于洛阳市瀍河区,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">被尊为 “中国第一古刹”,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在佛教界享有 “释源” 和 “祖庭” 的崇高地位。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">始建于东汉永平十一年(公元68年),</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是佛教传入中国后由官方建造的第一座寺院。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这里从建寺起 ,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">来自印度的高僧们就在这里</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">把梵文佛经译成汉语,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">开启了佛教中国化的序幕。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">可以说,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这里是中国佛教的首传之地。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">马寺钟声,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">白马寺大佛殿的明代大钟响起,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曾是“洛阳八大景”之一。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">齐云塔。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">山门东南侧的金代密檐式砖塔,高约35米,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是洛阳现存最早的古建筑之一。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">来自西藏的几位红衣喇嘛在</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一圈圈绕塔。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">唐朝宰相狄仁杰的墓在塔不远处。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">洛阳博物馆。<span class="ql-cursor"></span></span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">兽面纹方鼎</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">又称“洛阳鼎”、“华夏第一鼎”。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">西周(公元前1046~前771年)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1977年洛阳北窑西周墓出土,</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">它是西周早期青铜艺术的巅峰之作,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">河南洛阳博物馆的镇馆之宝之一。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是禁止出境展览的顶级国宝。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"><span class="ql-cursor"></span>叔牝(pìn)铜方彝 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">方彝是西周早期的王室盛酒礼器。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">西周(公元前1046~前771年)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">它不仅造型罕见,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">通体满饰半浮雕兽面纹和凤鸟纹,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">十分精美。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">更珍贵的是它的盖和内底均有铭文3行12字:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">"叔牝赐贝于王姒,用作宝尊彝"。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">意思是:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">叔牝(周文王之子、武王之弟),</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">受到了母亲王姒(也是周武王之母)的赏赐,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">铸此器纪念。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是洛阳博物馆的珍品之一。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">泥塑佛面像。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1979年洛阳偃师龙虎村北魏永宁寺塔基出土。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">北魏洛阳永宁寺塔,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是中国古代建筑史上的一个奇迹。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">它建于公元516年,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">高140米左右(相当于现代50曾楼高),</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是空前绝后的“摩天高塔”,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">也是北魏皇家礼佛的“千寺之冠”。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">永宁寺塔在公元534年因遭雷击,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">起火烧了整整三个月。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">虽只存世18年,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">但它留下的谜团与精彩,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">至今仍让人惊叹。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">永宁寺塔里供奉大量了佛像、菩萨、弟子等宗教题材塑像,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">还有文武官员、侍从等世俗供养人像,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这些塑像因大火烘烤意外陶化变硬才留存至今。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">神奇的是,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">年初永宁寺被烧毁,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">年底就分裂为东魏和西魏,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">正式宣告北魏灭亡。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">斗转星移,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">佛陀,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">就在灰烬里,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在黄土深埋的废墟中,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在眼前的博物馆橱窗里,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">用剩下的半张脸,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">浅浅地微笑。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">我想,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是北魏留给世界的微笑!</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">血珀骑羊俑。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是用极品血珀(棕红色)雕成的串饰,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">高仅3.3厘米,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">雕了个小孩骑在跪卧的羊背上。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2015年出土于洛阳西朱村曹魏(公元220-265年)大墓。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是国内高古琥珀艺术的顶级珍品。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">魏明帝曹叡的爱女曹淑,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">未满周岁就夭折,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹叡不仅以成人之礼厚葬她,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">甚至为她安排了冥婚,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">并破例亲自送葬。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">谁说无情最是帝王家?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">只是缘分不到罢了。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">错金银铜鼎 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">战国时期(公元前475~前221年)的青铜酒器,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1979年出土于洛阳西郊小屯村窖藏,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"></span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">“错金银”工艺:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">先在青铜器表面錾刻出浅槽,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">再将金银丝(片)嵌入并敲打牢固,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">最后用厝石打磨平滑,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">使之严丝合缝。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">通过这种工艺,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">让金银的光泽与青铜形成华美对比,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">装饰效果富丽堂皇。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">鼎下有烟熏火烤痕迹,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">判断是一件高等级贵族使用的温酒器具。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">白玉杯 </span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一件极负盛名的曹魏(公元220~265年)时期玉器珍品。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1956年洛阳涧西区曹魏墓出土。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">由和田羊脂玉雕琢而成,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">玉质温润洁白,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">通体光素无纹,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">线条简洁、流畅、优美。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曹魏时期推崇简朴,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">玉器也简朴自然,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这件玉杯正是时代风格的写照。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">白玉杯是洛阳博物馆的“镇馆之宝”之一。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在柔和的灯光下,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">看着冰清玉洁的白玉杯,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">脑海里出现王昌龄的诗句:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">“洛阳亲友如相问,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一片冰心在玉壶。”</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">金银平脱鸾凤花鸟纹铜镜。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是一件洛阳博物馆的“顶流”珍宝,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是盛唐气象与顶级奢华工艺的完美代言。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这面铜镜于1970年出土于洛阳关林的一座唐墓。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">墓主人是唐代中散大夫卢廷芳的小女儿卢氏。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">在古代,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">铜镜不只是照容工具,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">更是身份与品位的象征。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">镜子呈八瓣葵花形,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">镜背以黑漆为底,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">用金银片镶嵌出鸾凤、蝴蝶、莲花、牡丹等纹饰,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">寓意吉祥美好。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">采用的是唐代盛行的 “金银平脱”工艺:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">将金银捶打成薄片,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">裁出纹饰粘贴于青铜镜背,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">再反复髹漆数层,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">最后细心打磨,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">直至金银花纹与漆面平齐。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">由于这门工艺极度耗时耗力,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是皇亲贵族才能使用的顶级奢侈品。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">安史之乱后,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">朝廷曾多次下令禁止制作。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这种华美的工艺在中晚唐逐渐走向末路,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">因此传世极少。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是洛阳博物馆的镇馆之宝之一。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">唐三彩灯 </span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">被专家誉为"宝莲灯",</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是一件罕见的唐代艺术瑰宝。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">它是国内考古发现的唯一一件顶部为灯盏(而非烛台)的唐三彩灯(孤品)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">倒上油、插入灯芯,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">就能直接点亮照明,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">说明它既可作为实用器,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">也可作为冥器。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">繁丽的盛唐纹饰,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">象征着纯洁与庄严。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">神奇的是,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1987年出土于洛阳吉利区一座已被盗掘的唐墓。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">当时考古人员本认定无价值,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">结果一位队员午休时无意在角落发现了它,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这盏美丽国宝才得以重现天日。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">它通高44.5厘米,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">座径22.6厘米,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">通体施绿、棕、白三色釉。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">釉色斑斓绚丽,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">展现了唐三彩高超的工艺水平。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是洛阳博物馆的“镇馆之宝”之一。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">鎏金铜羽人。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">“羽人”,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是中国道教本土神仙。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是身披羽翼能飞的人形神,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">最早见于《山海经》。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是人们心中能引渡死者灵魂升仙的仙人</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">汉代最盛行。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">让人奇怪的是,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这位羽人却有一付高鼻深目,颧骨突出的西人面孔。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1987年出土于洛阳东郊一座东汉高规格的中晚期墓葬,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">通高15.5厘米,通体鎏金,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">作跽坐状,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">双手环抱一个中空的筒形器。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这件鎏金铜羽人陪葬品 ,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">使用了稀有的鎏金工艺,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">拥有神秘的“混血”面容,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">拥有王侯级别的墓主身份,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">—— 成为洛阳博物馆最具神秘色彩的重量级藏品。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">饕餮纹铜尊 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是一件商代早期(公元前1600~前1046年)的青铜礼器,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1974年出土于偃师商城遗址,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">保存完好,造型庄重,纹饰精美。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">它是该遗址出土的唯一一件青铜尊,所以特别珍贵。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">彩绘陶马与驯马俑 。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">出土于在洛阳老城唐(公元618年~907年)墓。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">刻画的是在驯马场上,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">人与马较量的生动瞬间。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这个是不服。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这个是专治不服。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">神态、身体动作、心理活动都刻画得活灵活现。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">三层金丝楠木塔。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">洛阳博物馆里有三座珍贵的清代木塔。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是洛阳博物馆的镇馆之宝。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这是其一,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">高约6米,重约4吨,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">通体采用极为稀有的金丝楠木制成。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">全塔采用榫卯结构,不用一颗铁钉。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这座塔是乾隆皇帝为母亲孝圣宪皇太后(甄嬛)七十大寿特制的寿礼。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">故宫的宝贝怎么来到洛阳了呢?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">—— 这里有一段历史往事。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1973年,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">柬埔寨西哈努克亲王计划访问洛阳并朝拜白马寺。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">但当时白马寺在文革中损毁严重,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">缺少珍贵佛像。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">洛阳市相关部门申请从故宫调拨佛教文物,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">最终由周恩来总理亲笔批示,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">将故宫慈宁宫大佛堂的文物全部调拨给洛阳。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">涵盖了元、明、清三代的宫廷珍宝2000多件。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">藏于白马寺大雄殿里的国宝级文物,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">——23尊国内现存唯一一套元代“夹纻干漆”佛与罗汉造像,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">就在其中。</span></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一对紫檀木九级佛塔 。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">塔高1.13米,呈六边形,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">通体没用一根铁钉,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">全靠斗拱咬合。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">每层回廊里还有约3厘米高的牙雕小人,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">姿态各异。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">边缘悬挂的54个鎏金小铜铃,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">风过还会叮当作响。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">每层八面各开龛门,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">每龛内各供奉一尊佛像,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">共计一百二十尊。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">制作、雕刻都十分精细精美。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">更让人惊奇的是,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">看它们印在墙上的影子,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">—— 看到了什么?</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">三彩黑釉马。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">唐代(公元618-907年)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1981年洛阳龙门安菩夫妇墓出土</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">唐代尚马,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">唐玄宗酷爱马,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">曾命画师、艺匠绘画、塑造出各种骏马形象。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">因黑釉唐三彩没有成熟工艺,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">属于偶然烧制而成,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">所以非常稀少。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">国内仅存两件,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">另一件在国博。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">三彩黑釉马是国家一级文物,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">也是洛阳博物馆镇馆之宝之一。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">东汉石辟邪。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">洛阳博物馆五大“镇馆之宝”之一,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">高1.9米、重约8吨,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">它是目前中原地区体型最大、雕刻最精美的汉代石辟邪,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">被誉为东汉石刻艺术的巅峰之作。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">造型极其威猛霸气。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">出土于汉光武帝刘秀陵墓(原陵)东南约1公里处,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">多数专家认为它是光武帝陵的神道石刻之一。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">尊胜佛母鎏金铜像。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">也是由原故宫慈宁宫大佛堂迁徙而来的文物。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">北魏彩绘陶牵手女俑</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">她们因为并肩牵手、笑语盈盈的姿态,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">被大家亲切地叫做“姐妹花”,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">现在是馆里最火爆的网红文物。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">全国各地来的一对对小闺蜜们,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">专门穿着汉服,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">排着大长队,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">和她们同框“比心”合影。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">乳钉纹铜爵。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1975年在二里头夏都城遗址出土,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">器身比例精妙,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">长流尖尾,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">造型修长优美,简洁古拙,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">极富美感,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是我国目前发现的时代最早的青铜器之一 ,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">被誉为"华夏第一爵"。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">从前是洛阳博物馆的镇馆之宝,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">二里头夏都遗址博物馆开放后,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">回归到了它的出土地,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">现成为二里头夏都遗址博物馆的镇馆之宝。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">洛阳周王城天子驾六博物馆,</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是在2020年重大考古发现</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">——东周“天子驾六”大型车马陪葬坑原址上修建而成的博物馆。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">车马坑出土了唯一一辆六匹马拉的车,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">用实物证实了古籍中“天子驾六,诸侯驾四,士驾二”的记载,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">结束了两千年以来,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">天子到底“驾四”还是“驾六”的争论。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">车马坑南北长42.6米,东西宽7.4米,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">共清理出26辆车、70匹马和7只狗的骨骼。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"></span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">车队呈两列纵向摆放,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">再现了周天子驾六出行时,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">“驾二”和“驾四”车辆开道的宏大壮观场面。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">陪葬的马按照左右两组,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">背靠背对称摆放。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这个东周王陵的车马陪葬坑,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">坐落在洛阳市西工区中州中路周王城广场。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">也就是说,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这片今天这个人口密集的市区,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是建在东周王城的墓葬区域之上的。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">想想有点异样的感觉,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">从此在洛阳,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">走路都要脚步轻些,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">生怕惊扰到了周天子的长眠。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">车马坑中发现了7只殉葬小狗的骨骸。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这些小狗的骨骸分布在车马坑的车厢下方或四周,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">姿态各异,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">排列凌乱,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">与车马整齐的摆放形成鲜明对比。专家推测,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">它们和马不一样,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是陪葬时被活埋的,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">下葬填土时,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">受惊的小狗本能地四散奔逃,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">大部分是钻入车厢里躲避,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">但最终都没能逃脱被掩埋的命运。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这些犬,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">有猎犬,宠物犬两种说法,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">但肯定的是,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">它们是墓主人周天子的爱犬。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这些蜷缩的车马坑中的小狗,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">看着让人格外心酸,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">它们就这样在惊恐中蜷缩了2000多年。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">也在向后人们控诉着残忍的殉葬制度。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这个小狗不知道是更悲惨还是更幸运。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">封埋陪葬坑的时候,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">它已经成功地爬出来一半了,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">还是被一块圆石头砸死。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">这块石头就这样在它已破裂的脑袋上,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">压了两千多年。。。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">洛阳,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是一本太厚重的史书,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">夏商,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">隋唐,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">汉魏。。。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">翻不动,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">读不完。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">▲</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">神都洛阳,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">如今她静默于伊河两岸的石窟,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">深埋在邙山脚下的黄土。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">但,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">她孕育过华夏最早的王朝。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">见证过中国文明最青春、最鼎盛蓬勃的模样。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">今天,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">来到洛阳,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">终于理解了司马光的诗句:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">“若问古今兴废事、</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">请君只看洛阳城。”</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> —— 完 ——</span></p>