闲居纸上游:一场唐诗品读之旅

海納

<p class="ql-block" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">不必远走山水,在家也能开启一场治愈的人文之旅。闲时翻出几首唐诗慢慢赏析,跟着千年前诗人的笔触,走进那个动荡又多情的时代,是比寻常出游更动人心的体验。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">这次我重点读了白居易和杜甫的三首经典,先从《琵琶行》开始,浔阳江头的夜月仿佛就在眼前,琵琶女的弦声似能透过纸页传来。</span></p> <p class="ql-block">多年前的一个傍晚,老朽我独自漫步九江长江大桥畔,行至琵琶亭,见此景古朴典雅,顿发怀古之情。唐时白居易所写的“琵琶行”就是长江九江段水域(古称“浔阳江”)</p> <p class="ql-block">琵琶亭</p> <p class="ql-block">请欣赏:</p><p class="ql-block">唐诗•白居易 《琵琶行》</p> <p class="ql-block">【海纳音画视频】唐诗赏析</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">唐 •白居易 《琵琶行》</p><p class="ql-block">浔阳江头夜送客,枫叶荻花秋瑟瑟。</p><p class="ql-block">主人下马客在船,举酒欲饮无管弦。</p><p class="ql-block">醉不成欢惨将别,别时茫茫江浸月。</p><p class="ql-block">忽闻水上琵琶声,主人忘归客不发。</p><p class="ql-block">寻声暗问弹者谁?琵琶声停欲语迟。</p><p class="ql-block">移船相近邀相见,添酒回灯重开宴。</p><p class="ql-block">千呼万唤始出来,犹抱琵琶半遮面。</p><p class="ql-block">转轴拨弦三两声,未成曲调先有情。</p><p class="ql-block">弦弦掩抑声声思,似诉平生不得志。</p><p class="ql-block">低眉信手续续弹,说尽心中无限事。</p><p class="ql-block">轻拢慢捻抹复挑,初为《霓裳》后《六幺》</p><p class="ql-block">大弦嘈嘈如急雨,小弦切切如私语。</p><p class="ql-block">嘈嘈切切错杂弹,大珠小珠落玉盘。</p><p class="ql-block">间关莺语花底滑,幽咽泉流冰下难。</p><p class="ql-block">冰泉冷涩弦凝绝,凝绝不通声暂歇。</p><p class="ql-block">别有幽愁暗恨生,此时无声胜有声。</p><p class="ql-block">银瓶乍破水浆迸,铁骑突出刀枪鸣。</p><p class="ql-block">曲终收拨当心画,四弦一声如裂帛。</p><p class="ql-block">东船西舫悄无言,唯见江心秋月白。</p><p class="ql-block">沉吟放拨插弦中,整顿衣裳起敛容。</p><p class="ql-block">自言本是京城女,家在虾蟆陵下住。</p><p class="ql-block">十三学得琵琶成,名属教坊第一部。</p><p class="ql-block">曲罢曾教善才服,妆成每被秋娘妒。</p><p class="ql-block">五陵年少争缠头,一曲红绡不知数。</p><p class="ql-block">钿头银篦击节碎,血色罗裙翻酒污。(银篦 一作:云篦)</p><p class="ql-block">今年欢笑复明年,秋月春风等闲度。</p><p class="ql-block">弟走从军阿姨死,暮去朝来颜色故。</p><p class="ql-block">门前冷落鞍马稀,老大嫁作商人妇。</p><p class="ql-block">商人重利轻别离,前月浮梁买茶去。</p><p class="ql-block">去来江口守空船,绕船月明江水寒。</p><p class="ql-block">夜深忽梦少年事,梦啼妆泪红阑干。</p><p class="ql-block">我闻琵琶已叹息,又闻此语重唧唧。</p><p class="ql-block">同是天涯沦落人,相逢何必曾相识!</p><p class="ql-block">我从去年辞帝京,谪居卧病浔阳城。</p><p class="ql-block">浔阳地僻无音乐,终岁不闻丝竹声。</p><p class="ql-block">住近湓江地低湿,黄芦苦竹绕宅生。</p><p class="ql-block">其间旦暮闻何物?杜鹃啼血猿哀鸣。</p><p class="ql-block">春江花朝秋月夜,往往取酒还独倾。</p><p class="ql-block">岂无山歌与村笛?呕哑嘲哳难为听。</p><p class="ql-block">今夜闻君琵琶语,如听仙乐耳暂明。</p><p class="ql-block">莫辞更坐弹一曲,为君翻作《琵琶行》。</p><p class="ql-block">感我此言良久立,却坐促弦弦转急。</p><p class="ql-block">凄凄不似向前声,满座重闻皆掩泣。</p><p class="ql-block">座中泣下谁最多?江州司马青衫湿。</p> <p class="ql-block" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">接着再读《卖炭翁》,白居易笔下“满面尘灰烟火色,两鬓苍苍十指黑”的卖炭老翁,寥寥数笔就把劳苦百姓的辛酸刻进了人心。</span></p> <p class="ql-block">卖炭翁</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">原文 唐·白居易</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卖炭翁,伐薪烧炭南山中。</p><p class="ql-block">满面尘灰烟火色,两鬓苍苍十指黑。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卖炭得钱何所营?身上衣裳口中食。</p><p class="ql-block">可怜身上衣正单,心忧炭贱愿天寒。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">夜来城外一尺雪,晓驾炭车辗冰辙。</p><p class="ql-block">牛困人饥日已高,市南门外泥中歇。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">翩翩两骑来是谁?黄衣使者白衫儿。</p><p class="ql-block">手把文书口称敕,回车叱牛牵向北。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">一车炭,千余斤,宫使驱将惜不得。</p><p class="ql-block">半匹红纱一丈绫,系向牛头充炭直。</p> <p class="ql-block" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">最后翻到杜甫的《茅屋为秋风所破歌》,安史之乱后,杜甫自己住漏雨的茅屋,心里想的却是“安得广厦千万间,大庇天下寒士俱欢颜”,这种忧国忧民的情怀,读来依旧让人鼻酸动容。</span></p> <p class="ql-block">茅屋为秋风所破歌</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">唐·杜甫 </p><p class="ql-block">八月秋高风怒号,卷我屋上三重茅。</p><p class="ql-block">茅飞渡江洒江郊,高者挂罥长林梢,下者飘转沉塘坳。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">南村群童欺我老无力,忍能对面为盗贼。</p><p class="ql-block">公然抱茅入竹去,唇焦口燥呼不得,归来倚杖自叹息。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">俄顷风定云墨色,秋天漠漠向昏黑。</p><p class="ql-block">布衾多年冷似铁,娇儿恶卧踏里裂。</p><p class="ql-block">床头屋漏无干处,雨脚如麻未断绝。</p><p class="ql-block">自经丧乱少睡眠,长夜沾湿何由彻!</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">安得广厦千万间,大庇天下寒士俱欢颜!风雨不动安如山。</p><p class="ql-block">呜呼!何时眼前突兀见此屋,吾庐独破受冻死亦足!</p> <p class="ql-block" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 18px;">这场足不出户的唐诗之旅,没有奔波的疲惫,只有和千年前诗人对话的沉静。读着这些浸透了世事的文字,才懂为什么千百年过去,这些诗句依旧能戳中人心。</span></p>