<p class="ql-block">唐诗如酒,宋诗如茶。</p><p class="ql-block">餐餐饮酒,未闻能持久者。日日饮茶,却可以益寿延年。</p><p class="ql-block">唐诗重性情,清淡浅近,有时而终。宋诗重理性,钻之弥深。</p><p class="ql-block">唐诗如少年,青春有时而近,宋诗成年之后乃知,跨越壮年,中年,暮年,几后半生。</p> <p class="ql-block">宋诗谁写得最好?王安石。</p><p class="ql-block">为啥,这是个有灵性的人。</p><p class="ql-block">首先,儒家就写不好诗,孔子本人,就比较拘谨刻板,述而不作,观之论语,诗味寡然。只有“逝者如斯夫”一句,略尽诗意。后人帮他写出来了,叫作《时光都去哪儿了》?</p> <p class="ql-block">所以大儒都不会好诗人。王安石不是大儒,他一度被配享文庙,旋即被扫地出门。在儒学高级班中,他是个问题学生。</p> <p class="ql-block">知道这一点,才会喜欢王安石。以变法论,他成为儒生的公敌,他的魅力恰在此处,多少人对他的政见咬牙切齿,但说到诗歌文章,却不得不五体投敌。</p><p class="ql-block">他的为人,被泼了无数污水,但他的诗文,却无法玷污,因为文字本身,就是光芒四射的证据。</p> <p class="ql-block">王安石是个问题生,他非常喜欢,逆向思维,绝不循规蹈矩,绝不人云亦云!这在中国三千年文人历史中,是出类拔萃,也是寥若晨星。是最为特异拔出的一位。</p> <p class="ql-block">在今天,熙宁变法的得失成败已成云烟。他是救了北宋还是害了北宋?是国之栋梁还是祸国殃民?是定海神针还是跳梁小丑?是好人还是坏人,是君子还是恶人?这些成了千古谜案。但他的诗文还在,诗见抱负,文见格局,这些斑斑铁证,成为他的人生注脚。</p> <p class="ql-block">我们今天只看王安石怎样读书。</p> <p class="ql-block"><b>读史</b></p><p class="ql-block"><b>自古功名亦苦辛,行藏终欲付何人?</b></p><p class="ql-block"><b>当时黯黮犹承误,末俗纷纭更乱真。</b></p><p class="ql-block"><b>糟粕所传非粹美,丹青难写是精神。</b></p><p class="ql-block"><b>区区岂尽高贤意,独守千秋纸上尘。</b></p><p class="ql-block">孟子说:“尽信书则不如无书。”</p><p class="ql-block">《庄子·天道》:“君之所读者,古之糟魄(粕)已夫。”</p><p class="ql-block">王安石也认为对古籍不能抱残守缺,必须以批判的眼光加以检验,创造性地领会它的精神实质。这体现了诗人卓荤的史识。</p><p class="ql-block">——我在辨析上官婉儿之谜时,深深理解“当时暗淡犹承误,末俗纷纭更乱真”的意思。每个人所写的历史,都是他心中的历史。</p> <p class="ql-block"><b>精卫</b></p><p class="ql-block"><b>帝子衔冤久未平,区区微意欲何成。</b></p><p class="ql-block"><b>情知木石无云补,待见桑田几变更。</b></p><p class="ql-block">——精卫明知用木石去填海是无法弥补的,但它还是坚持做,等待着沧海桑田的变化。</p> <p class="ql-block"><b>孟子</b></p><p class="ql-block"><b>沉魄浮魂不可招,遗编一读想风标。</b></p><p class="ql-block"><b>何妨举世嫌迂阔,故有斯人慰寂寥。</b></p><p class="ql-block">——王安石是很喜欢孟子的,孟子和韩愈是他的偶像。</p> 说话要算数 <p class="ql-block"><b>商鞅</b></p><p class="ql-block"><b>自古驱民在信诚,一言为重百金轻。</b></p><p class="ql-block"><b>今人未可非商鞅,商鞅能令政必行。</b></p> 批判女人祸水论 <p class="ql-block"><b>宰嚭</b></p><p class="ql-block"><b>谋臣本自系安危,贱妾何能作祸基。</b></p><p class="ql-block"><b>但愿君王诛宰嚭,不愁宫里有西施。</b></p><p class="ql-block">宰嚭(pi2匹):春秋时楚国人,姓伯名嚭,因被吴王夫差任为太宰,故称宰嚭。他善于逢迎,深得夫差宠信。吴国战胜越国后,他接受越国贿赂,许越媾和,并屡进谗言,谋杀伍子胥。</p><p class="ql-block">这首诗批判了女人祸水的谬论,认为关系国家安危的是谋臣而不是美女。</p> 批判虐民暴政 <p class="ql-block"><b>读秦汉间事</b></p><p class="ql-block"><b>秦征天下材,入作阿房宫。</b></p><p class="ql-block"><b>宫成非一木,山谷为穷空。</b></p><p class="ql-block"><b>子羽一炬火,骊山三月红。</b></p><p class="ql-block"><b>能令扫地尽,岂但焚人功?</b></p><p class="ql-block"><b>——《过秦论》之浓缩版。</b></p> 范增术士耳 <p class="ql-block"><b>范增二首</b></p><p class="ql-block"><b>中原秦鹿待新羁,力战纷纷此一时。</b></p><p class="ql-block"><b>有道吊民天即助,不知何用牧羊儿?</b></p><p class="ql-block"><b>其二</b></p><p class="ql-block"><b>鄛人七十漫多奇,为汉驱民了不知。</b></p><p class="ql-block"><b>谁合军中称亚父?直须推让外黄儿。</b></p><p class="ql-block">王安石对亚父范增的智谋很看不上。第一首认为只要能救民出水火,解除人民疾苦,就能得到大家拥护,何必要抬出楚国王的后裔作招牌呢?第二首认为范增徒然有奇策妙计,但不能使项羽接受,到头来把老百姓都驱赶到刘邦那边去了,他有什么资格被称为亚父呢!</p><p class="ql-block">外黄儿年十三,说项羽勿杀降。</p> 项羽败在哪儿 <p class="ql-block"><b>乌江亭</b></p><p class="ql-block"><b>百战疲劳壮士哀,中原一败势难回。</b></p><p class="ql-block"><b>江东子弟今虽在,肯为君王卷土来?</b></p><p class="ql-block">——与其相比,杜牧真书生诗。</p> 皇帝哪有诚信 <p class="ql-block"><b>读汉功臣表</b></p><p class="ql-block"><b>汉家分土建忠良,铁券丹书信誓长。</b></p><p class="ql-block"><b>本待山河如带砺,何緣菹醢赐侯王。</b></p> 别跟皇帝玩儿 <p class="ql-block"><b>四皓二首(选一)</b></p><p class="ql-block"><b>四皓秦汉时,招招莫能致。</b></p><p class="ql-block"><b>紫芝可以饱,粱肉非所嗜。</b></p><p class="ql-block"><b>谷广水涣涣,山长云泄泄。</b></p><p class="ql-block"><b>与其贵而拘,不若贱而肆。</b></p><p class="ql-block">——王安石始终有林泉隐逸之志。正因为保持这种高洁的初心,他能够全身而退,没有黑化成政客。</p> 两耳不闻窗外事? <p class="ql-block"><b>窥园</b></p><p class="ql-block"><b>杖策窺园日数巡,攀花弄草兴常新。</b></p><p class="ql-block"><b>董生只被公羊惑,肯信捐书一语真?</b></p><p class="ql-block">——写自己爱好广泛,顺带批评一下董仲舒闭门读书,三年不窥园的迂腐行径。</p><p class="ql-block"><br></p> 贾生今天更麻爪 <p class="ql-block"><b>贾生</b></p><p class="ql-block"><b>汉有洛阳子,少年明是非。</b></p><p class="ql-block"><b>所论多感慨,自信肯依违?</b></p><p class="ql-block"><b>死者若可作,今人谁与归?</b></p><p class="ql-block"><b>应须蹈东海,不但涕沾衣。</b></p><p class="ql-block">——贾谊如可复生,有谁听信他的意见呢?贾谊如生今世,该要跳进东悔而死,不仅是痛哭流悌了。</p><p class="ql-block">作。兴起,这里是再生的意思。</p><p class="ql-block">归:归向,跟随。</p> 寺人孟子有骨头 <p class="ql-block"><b>司马迁</b></p><p class="ql-block"><b>孔鸾负文章,不忍留枳棘。</b></p><p class="ql-block"><b>嗟子刀锯间,悠然止而食。</b></p><p class="ql-block"><b>成书与后世,愤悱聊自释。</b></p><p class="ql-block"><b>领略非一家,高辞殆天得。</b></p><p class="ql-block"><b>虽微樊父明,不失孟子直。</b></p><p class="ql-block"><b>彼欺以自私,岂啻相十百。</b></p><p class="ql-block">“孔鸾”两句:谓孔雀凤凰有美丽的羽翼,不肯栖留于恶木之间。</p> 批判文字狱 <p class="ql-block"><b>杨刘</b></p><p class="ql-block"><b>人各有是非,犯时为患害。</b></p><p class="ql-block"><b>唯诗以谲谏,言者得无悔。</b></p><p class="ql-block"><b>厉王昔监谤,变雅今尚载。</b></p><p class="ql-block"><b>末世忌讳繁,此理宁复在?</b></p><p class="ql-block"><b>南山咏种豆。议法过四罪。</b></p><p class="ql-block"><b>玄都戏桃花,母子受颠沛。</b></p><p class="ql-block"><b>疑似已如此,况欲谆谆诲。</b></p><p class="ql-block"><b>事变固不同,杨刘可为戒。</b></p><p class="ql-block">杨:杨恽,字子幼,西汉华阴(今属陕西)人,司马迁的外孙。</p><p class="ql-block">宣帝时因告发霍氏谋反有功,任中郎将,封平通侯,后废为庶人。他在给友人孙会宗信中吟诗表示怨愤,诗说:“田彼南山,芜秽不治。种一顷豆,落而为萁,人生行乐耳,须富贵何时!”宣帝看后很反感,廷尉判他大逆无道罪,腰斩。</p> <p class="ql-block"><b>王章</b></p><p class="ql-block"><b>志士轩昂非自谋,近臣当为国深忧。</b></p><p class="ql-block"><b>区区女子无高意,追念牛衣暖即休。</b></p><p class="ql-block">——一个很有人情味的故事。</p><p class="ql-block"><br></p> 论人才重要 <p class="ql-block"><b>诸葛武侯</b></p><p class="ql-block"><b>恸哭杨颙为一言,余风今日更谁传?</b></p><p class="ql-block"><b>区区庸蜀支吴魏,不是虚心岂得贤?</b></p> <p class="ql-block"><b>谢安</b></p><p class="ql-block"><b>谢公才业自超群,误长清谈助世纷。</b></p><p class="ql-block"><b>秦晋区区等亡国,可能王衍胜商君?</b></p><p class="ql-block">秦有商鞅,晋有王衍。清谈误国当愧怍耳。</p><p class="ql-block"><br></p>