<p class="ql-block">榴风入夏,蒲艾生香。邻里围坐裹粽迎佳节,诗友挥毫赋诗怀先贤,案头临帖拾笔墨闲趣,烟火寻常载岁月温情。今集本土乡贤诗作、历代端午名篇,溯源端午源流民俗,特作美篇,共寄千年家国情怀。</p> <p class="ql-block">★邻里粽香 : 社区端午活动</p><p class="ql-block">马港推垅社区开展“文明实践迎端午,清风敬老润推垅”包粽活动,志愿者与居民巧手同裹青粽,共品人间烟火;闲坐共叙家常,凝聚邻里温情;相伴共度佳节,同享祥和端阳。</p> <p class="ql-block">★乡贤抒怀 : 本土端午诗作</p><p class="ql-block">端午临仲夏,雅会聚乡邻。马港一众诗友相聚同吟端阳,有人铺写龙舟民俗、蒲艾粽香,有人凭江凭卷追怀屈子,亦有人于市井奔波间抒坦荡心境,更有寄情农事、伏案临帖,以善念承先贤风骨。长短诗词各抒胸臆,烟火日常与文人风雅相融,尽是乡土中人真挚情怀。</p> <p class="ql-block">端午节诗词(五首)</p><p class="ql-block"> 熊 隽</p><p class="ql-block">一、忆江南·那年端午</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">菖节好,楹柱艾蒲斜。</p><p class="ql-block">白粽无糖凝旧味,鳝丝交面撒葱花,童额点朱砂。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">二、浣溪沙·稠江竞渡</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">簇簇榴花照眼明,稠江雷动赛舟轻,浪花飞溅湿旗旌。</p><p class="ql-block">角黍乍开香满袖,彩丝闲系臂微酲,归鸦几点入滩声。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">三、七律·端午</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">门插青蒲悬艾草,临波鼓急竞龙舟。</p><p class="ql-block">檐前粽气绕篱落,堤岸萱花照浅流。</p><p class="ql-block">千古离骚终不泯,一腔孤志至今留。</p><p class="ql-block">凭栏遥酹汨罗水,棹过稠江起白鸥。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">四、七律·重五感怀</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">天中令节景尤嘉,榴着红妆映碧纱。</p><p class="ql-block">角黍包金缠绿叶,雄黄点额护娇娃。</p><p class="ql-block">龙舟劈浪惊飞鸟,汨水沉渊没浅沙。</p><p class="ql-block">一曲离骚魂尚在,年年此日问蒹葭。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">五、满江红·端午抒怀</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">榴火凌空,薰风细、又逢重五。凭栏处、一江烟水,似闻低诉。泽畔行吟魂未远,怀沙遗恨谁能赋?只当年、角黍裹深情,无人悟。</p><p class="ql-block">催画桨,雷霆怒。悬艾草,斟芳醑。看千帆劈浪,气吞云路。臂上犹存童子缕,庭前漫把苍龙护。愿神州、浩气壮山河,千秋固。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">#熊隽老师整组诗词脉络分明,由儿时端午家常、江上龙舟盛景娓娓铺展,再以七律寄吊古幽怀,层层铺垫,终以《满江红》升华全篇。小词温婉藏烟火,律诗工整抒幽思,压轴长词凭江怀屈原,融民俗风物与山河浩气,刚柔兼备,兼具生活情致与文人开阔胸襟。</p> <p class="ql-block"> 端午绝句四首</p><p class="ql-block"> 胡金雄</p><p class="ql-block"> (一)</p><p class="ql-block">蒲剑排排已整装,</p><p class="ql-block">艾枪杆杆待田旁。</p><p class="ql-block">千家万户门楣挂,</p><p class="ql-block">无上威灵自吉祥。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> (二)</p><p class="ql-block">蛟龙跃跃大湖中,</p><p class="ql-block">掀起波澜震水宫。</p><p class="ql-block">锣鼓喧天齐呐喊,</p><p class="ql-block">气吞万里虎生风。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> (三)</p><p class="ql-block">五月艾蒲分外香,</p><p class="ql-block">瓜瓢大蒜泡雄黄。</p><p class="ql-block">墙根遍洒驱虫侵,</p><p class="ql-block">一点天庭带佛光。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> (四)</p><p class="ql-block">棕丝箬叶圆江米,</p><p class="ql-block">巧手装成菱角形。</p><p class="ql-block">九域清香飘一处,</p><p class="ql-block">汨罗江上祭英灵。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 渔家傲.端午寄怀</p><p class="ql-block"> 胡金雄</p><p class="ql-block"> 五月丝绦千万缕。每萦梦里挥难去。绿叶冰心蒸一釜。忧三楚。江流不废离骚赋。</p><p class="ql-block"> 春暮殷勤歌杜宇。麦收聊解三旬苦。野菜充饥荒岁度。谁肯助。袁公给了生民路。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 忆江南.端午赛龙舟</p><p class="ql-block"> 胡金雄</p><p class="ql-block">波澜起,江上竞龙舟。</p><p class="ql-block">击鼓扬威抒壮志,同心奋楫夺鳌头。观众沸如流。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">#端午风物、竞渡盛景、追思先贤、感念民生,四首绝句两阕小词一气铺陈,笔墨接地气,情思有厚度。</p><p class="ql-block"> 四首绝句分写悬艾驱邪、龙舟竞渡、雄黄避疫、包粽吊屈,由门前民俗写到江上盛事,再及万家烟火、千年忠魂,层层递进,画面鲜活。蒲剑艾枪、锣鼓蛟龙、箬米菱粽,寻常端午物件皆入诗,字句浅白却气韵充盈,满是民间端午鲜活热闹的烟火气。</p><p class="ql-block"> 两首词作则拓深意境,《渔家傲》借端午思古,由《离骚》忧楚落笔,转而感念耕耘生计、袁公济世,跳出单纯咏节的局限,怀古贤亦念苍生,格局开阔;《忆江南》寥寥数语勾勒龙舟竞渡盛况,鼓点、飞桨、人潮尽收笔下,短小精悍,豪情扑面。</p><p class="ql-block">通篇无晦涩生僻之语,兼具田园烟火与文人情怀,写景生动,抒情真挚,既有端午民俗的细腻描摹,又有怀古悯世的赤诚心意,读来朗朗上口,节意、诗意、心意三者兼备。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">端午偶占(通韵)</p><p class="ql-block"> 胡金雄</p><p class="ql-block">人间蒸角黍,天上织霏云。</p><p class="ql-block">此日天人合,同祭屈灵均。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 父亲节感怀</p><p class="ql-block"> 胡金雄</p><p class="ql-block"> 平生劳作少悠闲,</p><p class="ql-block">新树成林两鬓斑。</p><p class="ql-block">一节如何酬大爱,</p><p class="ql-block">四时勿忘敬椿山。</p> <p class="ql-block">端午怀古(平水韵)</p><p class="ql-block"> 李赐年</p><p class="ql-block">蒲觞初五漾清澜,</p><p class="ql-block">古祀千秋仰众贤。</p><p class="ql-block">屈抱孤忠沉楚水,</p><p class="ql-block">胥含浩气怒江烟。</p><p class="ql-block">曹娥至孝酬慈父,</p><p class="ql-block">艾粽龙舟续旧缘。</p><p class="ql-block">文脉绵延凝大义,</p><p class="ql-block">常怀家国薪火传。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">#全诗将端午民俗与历史人物巧妙结合,通过追忆屈原、伍子胥、曹娥等先贤的忠义与孝义,抒发了作者深沉的怀古之情,并表达了传承中华文化与家国大义的时代感怀。李会长好诗!</p> <p class="ql-block"> 端午节感怀</p><p class="ql-block"> 杨硕根</p><p class="ql-block">榴红五月赛旗飘,</p><p class="ql-block">端午龙舟竞渡摇。</p><p class="ql-block">游客江边三酎酒,</p><p class="ql-block">文人含泪读离骚。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">#杨硕根先生这首端午绝句画面明快,榴花、龙舟、江畔把酒层层铺景,末句由眼前盛景转读《离骚》,景中藏情,借竞渡怀古贤,质朴有味。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 浣溪沙 端午有感</p><p class="ql-block"> 杨硕根</p><p class="ql-block">隽水波粼楚韵长,端阳佳节粽飘香,龙舟竞渡赛旗扬。</p><p class="ql-block">酎酒三杯祭屈子,雄才未展跳汨江,忧民爱国永流芳。</p> <p class="ql-block"> 浣溪沙·端午</p><p class="ql-block"> 杨柏青</p><p class="ql-block"> 榴火燃檐艾束墙,彩丝缠粽溢清香。千年凭吊楚灵均。</p><p class="ql-block"> 一阕骚心昭日月,满江忠魄寄沧浪,端阳遥祝岁安康。</p><p class="ql-block"> 2026年端午节</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">#杨柏青老先生所作端午浣溪沙,词句清雅。先绘榴花艾草、青粽飘香的端阳景致,继而追怀屈子忠义,文气厚重,收尾寄寓平安祝愿,章法妥帖,情意温厚,恰逢佳节赠予,十分珍贵。</p> <p class="ql-block"> 端午喜雨</p><p class="ql-block"> 傳作忠</p><p class="ql-block">夏雨如珠落玉盘,</p><p class="ql-block">敲窗打瓦响清欢。</p><p class="ql-block">清凉一洗炎威去,</p><p class="ql-block">不寒不热报平安。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 滴滴抒怀</p><p class="ql-block"> 傅作忠</p><p class="ql-block">笑对夕阳度春秋,</p><p class="ql-block">保持童趣忘忧愁。</p><p class="ql-block">身心健康伴岁月,</p><p class="ql-block">人生路上不停留。</p><p class="ql-block">每天阳光好心态,</p><p class="ql-block">为人服务快乐游。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">七律·端午即景</p><p class="ql-block"> 傅作忠</p><p class="ql-block">榴火初燃角黍香,</p><p class="ql-block">菖蒲斜插映门堂。</p><p class="ql-block">龙舟破浪千桡急,</p><p class="ql-block">鼓角穿云万舸扬。</p><p class="ql-block">屈子遗风传雅韵,</p><p class="ql-block">离骚绝唱诉忠肠。</p><p class="ql-block">雄黄慢饮思前事,</p><p class="ql-block">艾影摇窗夜未央。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">#《珠雨迎端阳》借细雨写端午,雨声清脆、暑气尽消,笔墨清淡闲适,尽显佳节安然之意;《滴滴抒怀》直抒心境,看淡流年、常怀童心,秉持乐观向善之心,满是普通人踏实通透的人生情怀;《端午即景》再绘乡野端阳风光,铺陈人间烟火。三首小诗一写风物一写心境一叙乡景,平易朴实,真情流露。</p> <p class="ql-block"> 端午祭</p><p class="ql-block"> 老佘</p><p class="ql-block">艾菖作剑换旧符,</p><p class="ql-block">抛粽飞舸逐东流,</p><p class="ql-block">千载难忘怀屈子,</p><p class="ql-block">汨罗波涌恨悠悠。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">#佘先生《端午祭》开篇绘艾菖辟邪、龙舟抛粽的端午景致,末句寄怀屈原,江水悠悠,怀古情思沉厚真挚。</p> <p class="ql-block">浣溪沙 最忆端午黄鳝面</p><p class="ql-block"> 文/吴乃武</p><p class="ql-block">幕阜农家破晓空,长鱼细斩似泥融。藿香大蒜也邀功?</p><p class="ql-block">条面高汤甘润好,烹香可口乐由衷。儿时重午沐清风。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">#此词立足幕阜乡俗,以端午黄鳝面入笔,取景家常、用词浅白。上阕勾勒拂晓烹鳝的烟火细节,长鱼、藿香、大蒜皆具地方风味,问句灵动添生活意趣;下阕由滋味落笔,末句回扣儿时端午清风,以食寄忆,乡愁淡而真切。格律顺畅,乡土气息浓郁,质朴温情,是接地气的节令小词。</p> <p class="ql-block"> 端午节抒怀</p><p class="ql-block"> 杨 雪</p><p class="ql-block">香囊满室节令柔,无心江畔看龙舟。</p><p class="ql-block">帮扶农户销豚肉,置办时鲜济远谋。</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">静倚书窗临古帖,勤持家事乐无忧</span>。</p><p class="ql-block">平生自有离骚意,善念长存胜奠洲。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">#这首《端午节抒怀》跳出寻常端午咏古俗套,不恋江上竞渡,一心帮扶乡邻、持家习字,以善行诠释家国情怀,心怀善念即是对屈子风骨最好的追思,立意独到,温润动人。</p> <p class="ql-block"> ★ 千年遗韵 : 历代端午名篇</p><p class="ql-block">古往今来,无数文人墨客借端午寄情思,或咏龙舟蒲艾之俗,或悼屈子忠烈之心。辑录历代经典端午诗词,与今日乡贤佳作互为映照,共品端阳文脉。</p> <p class="ql-block"> 一、唐代</p><p class="ql-block"> 1. 文秀《端午》</p><p class="ql-block">节分端午自谁言,</p><p class="ql-block">万古传闻为屈原。</p><p class="ql-block">堪笑楚江空渺渺,</p><p class="ql-block">不能洗得直臣冤。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">2. 李隆基《端午》</p><p class="ql-block">端午临中夏,时清日复长。</p><p class="ql-block">盐梅已佐鼎,曲糵且传觞。</p><p class="ql-block">事古人留迹,年深缕积长。</p><p class="ql-block">当轩知槿茂,向水觉芦香。</p><p class="ql-block">亿兆同归寿,群公共保昌。</p><p class="ql-block">忠贞如不替,贻厥后昆芳。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">3. 殷尧藩《端午日》</p><p class="ql-block">少年佳节倍多情,老去谁知感慨生;</p><p class="ql-block">不效艾符趋习俗,但祈蒲酒话升平。</p><p class="ql-block">鬓丝日日添白头,榴锦年年照眼明;</p><p class="ql-block">千载贤愚同瞬息,几人湮没几垂名。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">二、宋代</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">1. 苏轼《浣溪沙·端午》</p><p class="ql-block">轻汗微微透碧纨,明朝端午浴芳兰。流香涨腻满晴川。</p><p class="ql-block">彩线轻缠红玉臂,小符斜挂绿云鬟。佳人相见一千年。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">2. 欧阳修《渔家傲·五月榴花妖艳烘》</p><p class="ql-block">五月榴花妖艳烘,绿杨带雨垂垂重。五色新丝缠角粽,金盘送,生绡画扇盘双凤。</p><p class="ql-block">正是浴兰时节动,菖蒲酒美清尊共。叶里黄鹂时一弄,犹瞢忪,等闲惊破纱窗梦。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">3. 文天祥《端午即事》</p><p class="ql-block">五月五日午,赠我一枝艾。</p><p class="ql-block">故人不可见,新知万里外。</p><p class="ql-block">丹心照夙昔,鬓发日已改。</p><p class="ql-block">我欲从灵均,三湘隔辽海。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">三、元明清</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">1. 张耒《和端午》</p><p class="ql-block">竞渡深悲千载冤,</p><p class="ql-block">忠魂一去讵能还。</p><p class="ql-block">国亡身殒今何有,</p><p class="ql-block">只留离骚在世间。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">2. 汤显祖《午日处州禁竞渡》</p><p class="ql-block">独写菖蒲竹叶杯,</p><p class="ql-block">蓬城芳草踏初回。</p><p class="ql-block">情知不向瓯江死,</p><p class="ql-block">舟楫何劳吊屈来。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">3. 乾隆《端午》</p><p class="ql-block">御园端午景偏嘉,</p><p class="ql-block">五色丝缠艾虎斜。</p><p class="ql-block">试看龙舟人竞渡,</p><p class="ql-block">欢声十里溢平沙。</p> <p class="ql-block"> ★榴月溯源 : 端午源流与民俗</p><p class="ql-block">端阳文脉千年绵延,兼具上古祭祀、驱疫护生与凭吊先贤多重内涵。溯源古老由来,细数代代相传的民俗,古今诗词相映,更懂端午独有的家国与温情。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一、端午渊源</p><p class="ql-block"> 1. 纪念屈原(流传最广)</p><p class="ql-block">战国楚国大夫屈原心怀家国,遭奸佞排挤,报国无门。公元前278年五月初五,投汨罗江殉国。百姓争相划船寻觅,投粽子喂鱼虾,以免损伤其身,端午赛龙舟、包粽子由此而来。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">2. 上古龙图腾祭祀</p><p class="ql-block">上古先民以龙为图腾,五月初五是苍龙七宿升至南天正中的吉日,举行盛大祭龙仪式,祈福风调雨顺,是端午最早的起源。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">3. 避疫驱毒说</p><p class="ql-block">农历五月又称“毒月”,五月初五为恶日,暑气升腾,毒虫、疫病滋生,古人衍生各类驱邪防疫习俗。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">4. 其他传说</p><p class="ql-block">民间亦有纪念伍子胥、曹娥之说,但后世主流以纪念屈原为主。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">二、端午传统习俗</p><p class="ql-block"> 1. 饮食习俗</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">- 包食粽子:糯米裹箬叶,投江祭屈,如今阖家食用,分甜粽、咸粽。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">- 饮雄黄酒、菖蒲酒:杀菌驱虫,民间俗语“饮了雄黄酒,百病都远走”。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">- 吃五黄:黄鱼、黄鳝、黄瓜、咸蛋黄、雄黄酒,对应五行驱毒。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">2. 辟邪防疫</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">- 挂艾草、菖蒲:艾为药草,菖蒲形似利剑,悬于门窗,驱虫避邪。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">- 佩香囊:彩绸缝制香囊,填充艾草、丁香、薄荷等香料,孩童佩戴,驱虫安神。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">- 点雄黄:用雄黄酒点孩童额头、耳、手心,寓意百毒不侵。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">- 沐兰汤:煮艾草、兰草沐浴,洁净身心,祛除暑湿。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">3. 节庆活动</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">- 赛龙舟:众人合力划舟,追念屈原,呐喊助威,热闹非凡。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">- 系五彩绳:青、红、白、黑、黄五色丝线,端午清晨系手腕脚腕,节后丢入河中,带走灾厄。</p><p class="ql-block"></p><p class="ql-block">- 斗草、赏榴花:古时民间休闲雅趣,五月榴花盛放,为端午特有景致。</p> <p class="ql-block">★端阳日常: 烟火笔墨小记</p><p class="ql-block">置香囊、备家肴、临帖研学,平凡日常,尽是端午温情。</p>