唐无名氏《祭驴文》

丹麦童子

<p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">祭驴文</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">(敦煌遗书S.1477,晚唐无名氏,卷首残缺,现存完整释录)</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">□□□□□山馆里,为觅□□,或醉归而冲夜;亦遣人□□□□,也曾骑汝而跋涉,也曾徒步以空驱。也曾深泥里陷倒,也曾跳沟时扑落。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">吾忆昔太行山上,一场险难:天色莽莽荡荡,路遥硗硗峃峃。碎石堆欲倒不倒,悬崖边踉踉跄跄。及至下得山来,直教人魂飞胆丧。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">又忆扬子江边,汝不肯上船。千推万托,忽后忽前;两耳卓朔,四蹄拳挛。使人在后挥棒,吾自向前牵挽。烂缰绳一拽而断,穷措大一闪翻。踏碎船板,撞损船舷;鞋底尽湿,衫肩磨破。更被路人哄笑,平添无数酸寒。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">吾私心暗许,必报汝勤苦:待吾立身成名,得官得禄,纵有良马,亦不将汝变卖。令汝出入朱门,自在庭院;另购新皮,换掉朽绳,置办美鞍,配上佳笼。本拟同享荣华,岂料中途染疾!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">呜呼!道路万里,全赖汝相伴。汝今疲瘦至此,身重难驮。胸间喘息不定,眼中泪水涟涟;嫩草不肯食,精豆未尝沾。小童凌晨来报,言汝昨夜身亡。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">汝虽长逝,我心悲怆。数载南北奔波,同冒霜雪,共历风霜。从今永别木蹬麻缰,旧笼弃于墙下,残鞍抛在槽旁,风雨侵蚀,不复旧容。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">念汝畜类之中,灵性过人;奈何生不逢时,落我寒门。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">出则千里长路,粮少资薄;夜则寄身檐下,糟糠充肠。雨雪泥泞,无一日歇息;常被邻里借去,奔走四方。我唯知伏汝背上吟哦,何曾顾汝腹内饥寒!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">今为汝说来生去处,有几处切莫托身:</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">莫生官宦之家,鞭笞无度;莫生将军之厩,征战不休;莫生行客之手,终年奔走;莫入僧寺,草料微薄。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">愿汝来生,托身田舍寻常百姓,虽无厚禄,却能惜汝如儿女,安稳度日,少受奔波之苦。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">汝若来世为人,还来寻我;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">若仍为驴,切勿再随我穷士,受尽风尘劳苦。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">哀哉痛哉,薄酒一奠,伏惟尚飨!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">简要说明</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">1. 文本来源:英国藏敦煌写卷S.1477,晚唐民间俗赋体祭文,是落魄书生悼念相伴多年代步毛驴之作,借驴自伤半生潦倒。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">2. 残缺说明:原文卷首前数十字破损无法辨识,以□标注缺文,通行整理本均保留此状态;中间段落据学界校勘补足通假、异体字(如“舩=船、撁=牵、龓=笼、脅脅=喘息貌”)。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">3. 主旨:表面祭驴,实则抒发寒门士子奔波屈辱、怀才不遇的辛酸,末段托生寄语是全文催泪点睛之笔。</span></p>