<p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">文 / 雨林</p><p class="ql-block">摄影 / 依然、俏夕阳、秋韵、婉秋 </p><p class="ql-block"> 千里冰封</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">晋韵千秋</p><p class="ql-block">太行叠翠入云端,吕梁雄峙护河川。</p><p class="ql-block">黄河奔涌穿秦晋,汾水悠悠润井田。</p><p class="ql-block">尧都肇启文明序,禹迹苍茫覆九州。</p><p class="ql-block">晋文公霸春秋业,武圣忠义万古流。</p><p class="ql-block">汉家风骨唐宗韵,晋阳故地忆王侯。</p><p class="ql-block">晋商驼铃通四海,票号银章贯九州。</p><p class="ql-block">云冈石窟凝佛影,五台梵音净尘愁。</p><p class="ql-block">平遥城阙存古韵,应县木塔傲千秋。</p><p class="ql-block">壶口惊涛雷贯耳,恒山奇险瞰中州。</p><p class="ql-block">陈醋醇香飘万里,面食千般慰客喉。</p><p class="ql-block">表里山河承浩气,三晋文脉永不休。</p><p class="ql-block">千年岁月书青史,一域风华耀神州。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 人之将老,然心于天地之间。虽鬓雪难除,云山在抱,犹觉风物长新。同窗情谊深厚,故杖策之年,携手同行,不辞千里之远。学子群友,霜飞两鬓,鹤骨松姿,壮心未已,羇旅兴浓。相约西游三晋,寻古文脉之基,赏文物之遗存,尽揽三晋风光。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 学子游三晋第一站——晋祠</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">古稀同窗游山西晋祠</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">白首相携访晋祠,千年风物话当时。</p><p class="ql-block">周柏犹擎苍劲骨,清泉仍漾碧涟漪。</p><p class="ql-block">飞梁尚记少年影,古殿长留故旧思。</p><p class="ql-block">历尽风霜心未老,相逢一笑鬓如丝。</p><p class="ql-block">凭栏共赏烟霞色,不负流年不负师。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">七绝 • 学子群同学游晋祠</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">晋阳胜迹共登临,</p><p class="ql-block">殿宇苍苍岁月深。</p><p class="ql-block">笑对山河心未老,</p><p class="ql-block">相携犹是少年心。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 晋祠天龙山景区位于山西省太原市西南部,由晋祠,天龙山两大核心区域组成,占地面积3.86平方公里,为全国重点文物保护单位,全国文明单位,省级风景名胜区。景区历经1500多年鸠工庀材,大兴土木,拥有古建筑136 座,雕塑219尊,铸造艺术品33件,楹联匾额265幅,石窟25座,造像500余尊,石刻碑碣400余通,千年古树32株,名贵花木300多种,山光水色,古树名木,亭台楼阁,轩榭廊舫,自然生态与人文景观彼此交融,珠联璧合,是驰名中外的旅游胜地。 </p><p class="ql-block"> 晋祠,创建年代无从稽考,最早见于郦道元《水经注》"悬瓮之山,晋水出焉,今在县之西南。昔智伯之遏晋水以灌晋阳,其川上溯,后人踵其遗迹,蓄以 为沼,沼西际山枕水,有唐叔虞祠。水侧有凉堂,结飞梁于水上,左右杂树交 荫,希见曦景,至有淫朋密友,羁游宦子,莫不寻梁契集,用相娱慰,于晋川之中,最为胜处。"说明不晚于北魏,晋祠已是闻名遐迩的旅游胜地。现有宋建圣母殿,鱼沼飞梁,金代献殿三大国宝建筑和周柏、宋塑侍女像,难老泉"三绝",有唐太宗李世民御制御书《晋祠之铭并序》碑,武则天作序《华严经石刻》两大国宝碑刻,是中国现存最早的皇家园林,中国古代艺术的集约载体,是我国现存规模最大,跨越时代最久远,最具代表性的祠堂式古园林建筑群的实物孤例。</p><p class="ql-block"> 晋祠公园是在陈家息庐,周家在田别墅,荣家陶然村三处民国时期私家别墅的基础上,经过多次大规模改造扩建,形成亭台楼阁,莲池水榭,奇花异草,古树名木相互映衬,栽植有300多种,40000多株名贵花木的文化名园。東時代(534~550年),东魏时期,大丞相高欢在天龙山修建避暑宫,北齐时期(550-577),高欢次子,文宣帝高洋推翻东魏,建立北齐,自定为别都,重修天龙山避暑宫,在晋祠"大起楼观,穿筑池塘",修飞梁,建难老泉亭,善利泉亭,读书台,望川亭,清华堂,雨花寺,宝墨堂。至此,拉开晋祠,天龙大兴土木的营造帷幕。 </p><p class="ql-block"> 斗转星移,沧海桑田。在漫长的历史长河中,晋祠,天龙山经过勤劳智慧的劳动人民多次修缮和扩建,不仅留下了博大精深的珍贵遗存,而且创造了灿烂辉煌的晋阳文化。 </p><p class="ql-block"> 天龙山景区占地2550亩,集林,泉,洞,寺,遗址,石窟于一体,尤以东魏,北齐,隋,唐四个朝代的大型石窟群著称于世,被誉为东方雕塑艺术的宝库。山光水色,林木葱郁,亭台楼阁,错落有致,风光旖旎,优雅绝俗,建筑空间和自然景色相互交融,人工美与自然美巧妙糅和,具有极强的审美情趣,</p><p class="ql-block"> 晋祠,天龙山,“游者于此,辙有不忍即返者”,不愧为我国历史文化的宝贵遗产和驰名中外的旅游胜地。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 悬瓮山深,晋水源长。一入晋祠,便入千年时光。飞檐翘角承唐风,古柏苍枝阅沧桑。难老泉声潺潺不绝,似在诉说晋阳旧事;殿宇巍峨静默无言,却藏尽三晋风华。缓步其间,清风穿廊,光影斑驳,不觉尘心渐息,只觉岁月安然,山河静好。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 晋祠三绝之一一圣母殿</p><p class="ql-block"> 北宋天圣年间建,崇宁元年重修,重檐歇山顶,以减柱法与木雕盘龙柱闻名,殿内有北宋彩塑侍女像。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">七律·晋祠圣母殿</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">悬瓮山前宋构雄,</p><p class="ql-block">千年殿阁倚青空。</p><p class="ql-block">盘龙抱柱凌朝日,</p><p class="ql-block">飞翼横波接彩虹。</p><p class="ql-block">四十二尊神欲语,</p><p class="ql-block">百零八景画难工。</p><p class="ql-block">难老泉边周柏古,</p><p class="ql-block">犹闻剪叶话唐风。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">晋祠三绝之一 一周柏</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">晋祠古柏(周柏/卧龙柏)</p><p class="ql-block"> 在晋祠圣母殿北侧。树龄约3000年(西周初年植),国家一级古树,“晋祠三绝”之一。</p><p class="ql-block"> 柏树高17.44米、树围5.58米;主干向南倾斜约45°,形似卧龙,又称“卧龙柏”。旁有约1000年树龄的“撑天柏”(父子柏)支撑其躯干。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">七律 • 咏晋祠古柏</p><p class="ql-block">〔宋〕欧阳修</p><p class="ql-block">古城南出十里间,鸣渠夹路水潺潺。</p><p class="ql-block">人行柳色花光里,身在荷香水影间。</p><p class="ql-block">地灵草木得余润,郁郁古柏含苍烟。</p><p class="ql-block">千家绕屋依寒水,万木参天护古坛。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">五律• 咏晋祠古柏</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">古柏栖祠宇,</p><p class="ql-block">苍姿阅岁长。</p><p class="ql-block">虬根盘厚土,</p><p class="ql-block">老干拂清霜。</p><p class="ql-block">黛色凝千载,</p><p class="ql-block">贞心守一方。</p><p class="ql-block">临风犹挺秀,</p><p class="ql-block">万古自昂藏。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">晋祠三绝之一 一难老泉</p><p class="ql-block"> 难老泉位于太原晋祠圣母殿南侧,是晋祠三绝之一,被誉为 “晋阳第一泉”,为晋水主源。</p><p class="ql-block"> 泉水从石雕龙首喷涌,流经七孔八眼泉池,形成 “晋祠流水如碧玉” 的诗中景致。传说柳氏姑娘化为泉眼,泉水千年不竭。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 难老泉亭为八角攒尖顶,亭内悬明末傅山所题“难老匾”,笔力苍劲,是晋祠三大名匾之一。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">七绝 • 咏难老泉</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一脉灵泉万古流,</p><p class="ql-block">澄光映影绕亭幽。</p><p class="ql-block">不因岁月添霜色,</p><p class="ql-block">长抱清泠泽并州。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 晋祠文昌阁,飞檐藏雅韵。仰文星高照,慕前贤风流,一砖一瓦,皆是崇文初心。</p><p class="ql-block"> 清阁依山而立,文脉绵延百年。晋祠文昌阁分上下两层,下洞敬奉晋水七贤,铭记历代文人名士的风采;高楼安奉文昌帝君,承载世人崇文向学的祈愿。雕甍错落,廊榭相依,古阁伫立千年,让书香与风骨,在晋祠山水间代代相传。</p><p class="ql-block"> 登临文昌古阁,静沐千年文光。承七贤之志,盼文运昌隆,于晋祠胜境,赴一场书香之约。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 夫晋祠者,三晋之根脉,龙城之魂魄。悬瓮山岚霭氤氲,晋水碧波潋滟。周柏苍劲擎三纪,难老泉清润万疆。圣母殿重檐映日,盘龙柱欲腾云;鱼沼飞梁十字凌波,巧构冠绝古今。一砖一瓦皆镌岁月,一草一木尽蕴诗章。登临纵目,感天地之悠悠,叹文明之泱泱。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碧玉妆成万缕柔,</p><p class="ql-block">垂绦轻拂夏风悠。</p><p class="ql-block">一颦一笑皆如画,</p><p class="ql-block">柳下安然岁月留。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 晋祠东园,林泉相映,亭榭玲珑。曲径绕茂林,清风伴幽篁,一园揽尽江南意趣,与古祠沧桑相映成趣。</p><p class="ql-block"> 移步东园,满目清宁。花木扶疏,亭台错落,在晋祠古韵里,邂逅一方悠然天地。漫步其间,尽得闲逸清欢。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">晋祠烟柳锁清塘,</p><p class="ql-block">伞底晴光映浅妆。</p><p class="ql-block">一亭一桥皆入画,</p><p class="ql-block">闲心自醉水云乡。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">七绝 • 艳春晋祠东园留影</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">碧水晴光映鬓华,</p><p class="ql-block">桥边廊影落烟霞。</p><p class="ql-block">纵然岁至桑榆晚,</p><p class="ql-block">依旧风姿胜春花。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">五绝 同窗游晋祠东园</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 东园风日好,携手踏芳尘。</p><p class="ql-block"> 莫道桑榆晚,风光正可人。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">七绝·晋祠东园同窗游</p><p class="ql-block">晋水桥边柳色柔,</p><p class="ql-block">同窗携手话春秋。</p><p class="ql-block">霜华不掩当年韵,</p><p class="ql-block">笑倚清波意未休。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">七律 • 咏晋祠龙兴晋阳雕塑</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">雄塑巍然立晋疆,</p><p class="ql-block">风云犹忆旧晋阳。</p><p class="ql-block">龙腾浩气凌青昊,</p><p class="ql-block">虎踞雄姿镇古乡。</p><p class="ql-block">千载山河承霸业,</p><p class="ql-block">一樽日月阅沧桑。</p><p class="ql-block">凭栏遥想中兴事,</p><p class="ql-block">浩慨长随汾水长。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">七绝·晋祠飞龙阁</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">飞阁凌云势若龙,</p><p class="ql-block">雕檐拂影倚青峰。</p><p class="ql-block">一川烟树千年韵,</p><p class="ql-block">尽入祠前翠霭中。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">七律 闺蜜偕游晋祠飞龙阁</p><p class="ql-block">少时相伴鬓如云,</p><p class="ql-block">老去同游意自欣。</p><p class="ql-block">飞阁凌空凝晓色,</p><p class="ql-block">雕梁映影拂晴曛。</p><p class="ql-block">半生风雨情如故,</p><p class="ql-block">一世交亲谊不分。</p><p class="ql-block">共倚阑干观胜景,</p><p class="ql-block">流年虽老笑温温。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">七绝·• 古稀同窗游飞龙阁</p><p class="ql-block">昔日同窗鬓已霜,</p><p class="ql-block">同登飞阁览祠光。</p><p class="ql-block">流年不负平生友,</p><p class="ql-block">笑语随风入古廊。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">唐 园 </p><p class="ql-block"> 园内有飞龙阁,长守厅,望月楼,留云楼,御井亭等建筑。园门面阔三间,进深三间,单檐歇山顶,东,南,北三面出抱厦,南北两侧连廊。门前一对铁狮,铸于明嘉靖四十年(1651年)。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 惟汾水汤汤,绕晋阳之古墟;有祠巍然峙,溯西周而肇基。飞檐翘以凌云,斗拱叠若鸾凤;周柏苍而历岁,泉流澈而难老。宋塑侍女,衣袂翩跹,或凝眸而思远,或浅笑而含熹。春则桃李争芳,古柏凝绿;夏则浓荫蔽日,荷风送馥;秋则霜枫染丹,桂香飘粟;冬则琼枝覆雪,冰泉凝玉。四时皆妙,千古如斯。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 悬瓮山深,晋水源长。一入晋祠,便入千年时光。</p><p class="ql-block"> 古祠藏幽境,文脉贯古今。晋祠之内,一砖一瓦皆有故事,一草一木尽含诗意。周柏苍劲,历三千年风雨而不改其姿;清泉澄澈,经万代岁月而长流不息。漫步石阶,遥想当年盛景,看雕梁画栋,听流水清音,方知人间至美,莫过于此般古意悠悠,天地安然。</p><p class="ql-block"> 风拂古柏,泉响空山。晋祠之美,在古朴,在沉静,在千年不散的文韵。殿宇巍巍,承唐宋风骨;流水潺潺,润古今情怀。置身此间,仿佛与历史对望,与岁月同行。不必言语,只需静立,便觉心有归处,意有清欢,尘世烦扰,皆随清风散去。</p><p class="ql-block"> 千年古祠枕山眠,一脉清泉润晋阳。晋祠的美,是沉静的,是厚重的,是历经风霜却依旧温柔的。古柏参天,守一方烟火;流水不息,载半世沧桑。行走在红墙黛瓦之间,看云影徘徊,听泉声悠远,顿觉人生匆匆,不如惜取眼前清景,不负山河,不负时光。</p><p class="ql-block"> 古祠无言,自有风骨;晋水长流,自成诗意。晋祠藏于山水之间,纳天地灵气,聚千年文脉。飞檐映日,古木参天,殿宇庄严,泉声悦耳。一步一景,皆是岁月沉淀的温柔;一呼一吸,尽是历史氤氲的清香。到此一游,方知何为时光不语,静待流年。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">古祠枕山,晋水长流。</p><p class="ql-block">一柏一泉,一殿千秋。</p><p class="ql-block">风穿画栋,云影悠悠。</p><p class="ql-block">苍烟绕树,清韵横眸。</p><p class="ql-block">到此一游,尘心尽洗。</p><p class="ql-block">岁月无言,山河自留。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> 一一 雨林</p><p class="ql-block"> 二零二六年五月二十六日于晋祠</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p>