<p class="ql-block"> 哭竹屏宗兄歌</p><p class="ql-block"> 曾固庵</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">嗟嗟嗟,呜呜呜,</p><p class="ql-block">吾兄赋质世间无。</p><p class="ql-block">窗前读破书千卷,</p><p class="ql-block">梦里花生笔一株。</p><p class="ql-block">骨秀梅千树,</p><p class="ql-block">心清雪一壶。</p><p class="ql-block">本应腾骧堪撷藻,</p><p class="ql-block">无如荆棘阻前途。</p><p class="ql-block">空橅凌云到白顱。</p><p class="ql-block">许我是知音,</p><p class="ql-block">忘年意气孚。</p><p class="ql-block">敲诗醪共酌,</p><p class="ql-block">寻腾杖同扶。</p><p class="ql-block">方期春色花长艳,</p><p class="ql-block">胡竟秋来树遂枯。</p><p class="ql-block">呜嗟呼,</p><p class="ql-block">山光无范水无模。</p><p class="ql-block">寥寥无让间,</p><p class="ql-block">膠漆汝与吾。</p><p class="ql-block">子期去后弦应断,</p><p class="ql-block">徐友归来有束芻(草料)。</p><p class="ql-block">已焉哉,</p><p class="ql-block">何年仙舃(鹊)化双凫(fu,水鸭)。</p><p class="ql-block">一降阿侬小草庐。</p><p class="ql-block">嗟嗟嗟,呜呜呜。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">这段文字情感浓烈,仿古骚体,是悼念亡友“屏兄”的深情之作。经统计,文中明确用典不少于15处。</p><p class="ql-block">1. 读书破万卷 — 化用杜甫“读书破万卷,下笔如有神”</p><p class="ql-block">2. 梦笔生花 — 江淹“梦得五色笔”典故</p><p class="ql-block">3. 骨秀梅千树 / 心清雪一壶 — 化用林逋“梅妻鹤子”及冰雪喻高洁的常见意象</p><p class="ql-block">4. 腾骧 / 撷藻 — “腾骧”出自张衡赋,喻才俊腾跃;“撷藻”即“摛藻”,班固《答宾戏》“摛藻如春华”</p><p class="ql-block">5. 荆棘阻前途 — 《楚辞·七谏》“荆棘聚而成林”,喻仕途坎坷</p><p class="ql-block">6. 空橅凌云 — “橅”通摹,“凌云”本司马相如《大人赋》“飘飘有凌云之气”,喻壮志难酬</p><p class="ql-block">7. 忘年交 — 《后汉书·祢衡传》孔融与祢衡忘年之交</p><p class="ql-block">8. 意气孚 — 《周易·中孚》“信及豚鱼”,孚为诚信</p><p class="ql-block">9. 敲诗 / 醪共酌 — “敲诗”即贾岛“推敲”;“醪”为浊酒,《楚辞》中常见</p><p class="ql-block">10. 杖同扶 — 《晋书·山涛传》“策杖”意象,喻相互扶持</p><p class="ql-block">11. 山光无范水无模 — 化用《庄子》“未始有物”,喻失魂落魄、天地失序</p><p class="ql-block">12. 膠漆 — “陈雷胶漆”典,陈重与雷义友谊坚如胶漆</p><p class="ql-block">13. 子期去后弦应断 — 伯牙绝弦典,知音已逝</p><p class="ql-block">14. 徐友归来有束芻 — 徐稚吊郭林宗典,墓前只置一束干草(束芻),极言高谊</p><p class="ql-block">15. 仙舃化双凫 — 《后汉书·王乔传》化双鞋为双凫,喻人死魂化为仙鸟</p><p class="ql-block">此外还有“寥寥无让间”(出自《庄子·天下》其道无让)、“阿侬”(六朝吴语自称)等语汇化用。</p><p class="ql-block">意境分析:</p><p class="ql-block">全诗情感如狂澜迭起,悲恸欲绝。核心意境有三层:</p><p class="ql-block">· 极尽赞美 — “梅千树”“雪一壶”写友人骨清、心净,不染尘俗;“书破千卷”“笔花生”写其才华绝世。这是为后面的痛惜蓄势。</p><p class="ql-block">· 极尽愤懑 — “腾骧”而“荆棘阻途”,“凌云”而“空橅到白颅”,强烈对比写出才士不遇、老死蓬蒿的悲剧。既有对命运不公的控诉,也有自责无力相助的隐痛。</p><p class="ql-block">· 极尽孤独 — 连续用“子期”“徐友”“膠漆”三个至交典故,渲染失去“惟一知音”后天地失范(山光水影皆模糊)、弦断无人听的绝望。“降阿侬小草庐”一句收束为鬼魂降临的幻觉,凄厉入骨。</p><p class="ql-block">叹词“嗟嗟嗟,呜呜呜”反复出现,拟哭嚎之声,使全诗在形式上逼近楚辞《九歌》中的《国殇》《哀郢》之悲。整体意境悲怆苍凉、瑰奇幻灭,既有汉魏五言的沉郁,又有骚体的慷慨呜咽。虽用典繁密略伤自然,但情感真挚浓烈,不失为悼亡诗中上乘之作。</p> <p class="ql-block">蝶恋花·唁屏兄</p><p class="ql-block"> 耕读人家</p><p class="ql-block"> 几载芸窗同夜雨,笔底生花,只恨荆棘阻。骨秀梅寒心雪素,凌云空作白头赋。</p><p class="ql-block"> 一霎秋来摧碧树,胶漆无声,谁与敲诗苦。弦断子期泉下路,双凫莫忘茅亭顾。</p>