长相思话情感史

若许年

<p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">《长相思》原为唐教坊曲,后用作词牌。调名出自《古诗十九首》中的“著以长相思,缘以结不解”一句。由375句式组成,多抒写离别相思之情!</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">《长相思》是古典词牌里专写离愁、思念、别绪的经典调式,句式叠咏、音韵缠绵,天生便适合诉说心底牵挂。从盛唐到两宋、明清,无数词人以此调落笔,将离别之苦、怀人之情、乡土之思、怅惘之绪尽数凝于字句之间。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 从西湖的波光粼粼,到边关的风雪漫漫,从爱情的甜蜜苦涩,到家国的思念眷恋,诉尽人间百态情,道破千古岁月愁。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 晏几道“欲把相思说似谁”的孤独倾诉,蔡伸“此情须问天”的无奈期盼,每一句词都是一个故事,每一首词都是一种深情。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 今天分享几首《长相思》串起一部微缩中国情感史:没有一句“我想你”,却让山河星辰都成了情话载体。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 愿友友们真情相伴、幸福美满!</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"></span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">历代经典《长相思》精选</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:18px;">(分乐府古诗、词牌两类)</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:18px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;">一、李白·乐府《长相思》</b><span style="font-size:22px;">(唐诗名篇)</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">其一 </span></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">长相思,在长安。</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">络纬秋啼金井阑,微霜凄凄簟色寒。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">孤灯不明思欲绝,卷帷望月空长叹。</span></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">美人如花隔云端。</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:20px;">上有青冥之长天,下有渌水之波澜。</b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">天长地远魂飞苦,梦魂不到关山难。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">长相思,摧心肝 。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span><b style="font-size:22px;">译文</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">深深的思念,寄托在远方长安的那个人身上。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">秋虫在雕花井栏边彻夜鸣叫,薄霜带来阵阵寒意,竹席冰凉。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">一盏孤灯灯光昏暗,我的思念几乎到了极致。卷起窗帘仰望明月,只能白白地长长叹息。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">心中如花一般美好的女子,仿佛远隔云端,难以相见!</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">抬头是一望无际的苍茫苍天,脚下是翻涌波浪的清澈河水。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">天空辽阔,路途遥远,就算魂魄飞去都倍感艰辛,就算在梦里,也跨不过重重关山。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">这份无尽的相思,痛断我的心肝。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;">简析</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">古乐府歌行,秋景萧瑟烘托刻骨相思。所爱之人远隔云天,关山阻隔、魂魄难至,豪放笔墨写婉转深情,悲壮缠绵。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">长安秋夜月冷,寒霜孤灯摇影。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">诗人笔下,秋虫啼叫,寒霜染席,相思如潮水漫过心田。美人远隔云端,天地辽阔却难寄深情,连梦魂都难以飞越千山万水。一句 “摧心肝”,如金石坠地,将求而不得的痛楚,喊得荡气回肠,相思至此,已成生命绝响。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">诗人笔下的相思,不是儿女私情,是理想折翼的悲鸣,是盛世霓裳下失意的长叹。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">其二</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">日色欲尽花含烟,月明如素愁不眠。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">赵瑟初停凤凰柱,蜀琴欲奏鸳鸯弦。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">此曲有意无人传,愿随春风寄燕然。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">忆君迢迢隔青天。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">昔时横波目,今作流泪泉。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">不信妾肠断?归来看取明镜前 ! </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span><b style="font-size:22px;">简析</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 古乐府歌行,秋景萧瑟烘托刻骨相思。所爱之人远隔云天,关山阻隔、魂魄难至,豪放笔墨写婉转深情,悲壮缠绵。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;"> 二、词牌《长相思》</b><span style="font-size:22px;">(宋词、清词巅峰)</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 1. 唐·白居易《长相思·汴水流》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 汴水流,泗水流,流到瓜州古渡头。吴山点点愁。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;"> 思悠悠,恨悠悠,恨到归时方始休。</b><span style="font-size:22px;">月明人倚楼。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;"> 译文</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 汴河的河水奔流,泗水也随之流淌,两条河水一同流到瓜洲古老渡口。江南群山朦胧,处处都像含着哀愁。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">我的思念绵长无尽,离愁怨恨也无穷无尽,这份愁苦要等到心上人归来才能消散。明月高悬,有位女子独倚高楼,静静等候。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;"> 简析</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 汴水泗水悠悠流淌,仿佛是思念没有尽头。吴山点点,似是含愁。以流水喻离愁,流水无尽、相思无尽。上片写景融愁,下片直抒思念,末句月明倚楼定格相思剪影,温婉缠绵,是早期小词典范。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">白居易把地理名词化作情感载体,水流是绵长的思念,山影是凝固的哀愁。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">三叠“流”字如桨,摇碎瓜洲渡口的月光,相思与怨恨交织,只有等那人归来才能停歇。月光下,独倚高楼的身影,把无尽的牵挂,都融进了潺潺流水里,温柔又绵长。末句“月明人倚楼”,恰是一个定格镜头:人成了愁的雕塑,冰冷的月光成了镀银。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 2. 五代·李煜《长相思·一重山》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 一重山,两重山。山远天高烟水寒,相思枫叶丹。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 菊花开,菊花残。</span><b style="font-size:22px;">塞雁高飞人未还,一帘风月闲。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;"> 译文</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 一重又一重连绵群山,阻隔了你我。远山辽阔,天空高远,水上薄雾透着寒意,满腹相思,如同秋日火红的枫叶。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 菊花盛开又渐渐凋零,一年光景匆匆而过。塞外大雁成群向南飞去,可远行的爱人依旧没有归来。满窗清风明月,美景无人共赏,只剩满心空寂。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;"> 简析</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 山一重又一重,枫叶红透相思意。秋菊开残,塞雁南飞:万物皆动,唯人不归。帘外风月自在流转,帘内人心枯坐成灰。闲的是景,碎的是心,亡国前夜的闲愁,原是金瓯将碎的谶语。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 远山、寒水、红枫衬秋愁,花开花落、大雁未归,句句写景句句盼人归。亡国后含蓄孤寂,风月闲适反衬内心空落。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">李煜把相思藏在山水、花木间,道出了等待的煎熬,清冷又孤寂。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 3. 清·纳兰性德《长相思·山一程》(最出名)</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 山一程,水一程,身向榆关那畔行,夜深千帐灯。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 风一更,雪一更,</span><b style="font-size:22px;">聒碎乡心梦不成,故园无此声。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;"> 译文</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 翻过一座座山,渡过一道道水,队伍向着山海关关外前行。夜色深沉,万千营帐里灯火通明。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 风声阵阵,落雪不停,风雪嘈杂搅乱我的思乡之心,整夜无法入眠。我的家乡从来没有这样扰人的风雪声。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;"> 简析</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 行军边塞纪实,山水跋涉、风雪扰梦。风雪是关外独有之景,反衬对故乡安稳的眷恋,跳出儿女情长,写家国羁旅乡愁。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 山长水远,奔赴边关,夜深营帐灯火点点。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 风雪夜行的侍卫诗人,把肉身献给“山一程水一程”的征途,灵魂却留在故园温暖的寂静里。“千帐灯”的壮阔,反照出“乡心碎”的荒凉,在关山风雪中,化作一声声“故园无此声”的悲鸣:塞外风雪再狂,不及归家路上的一片温柔的雪花。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 词人用质朴的词句,勾勒出旅途的艰辛,把对故园的思念,都化作了风雪夜中的声声叹息。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">4. 宋·林逋《长相思·吴山青》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">吴山青,越山青。两岸青山相送迎,谁知离别情?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">君泪盈,妾泪盈。</span><b style="font-size:22px;">罗带同心结未成,江边潮已平。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;"> 简析</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 宋初隐士的泪,比西湖烟雨更沁骨。青山含笑迎送过客,谁见渡口泪眼婆娑?“同心结未成”五字,道尽有缘无分的千古遗恨。泪眼相对,同心结未系,潮水已平。泪痕未干,舟已远行:自然冷静抹平人间痴念,残酷而诗意。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 青山迎送来往行人,却留不住有情人。泪眼相对、婚约未成,潮水归平人难相守,清淡字句藏刻骨离别。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 林逋以景衬情,将离别的遗憾与不舍,写得细腻又动人,余韵悠长。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">5. 明·俞彦《长相思·折花枝》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">折花枝,恨花枝,准拟花开人共卮,开时人去时。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">怕相思,已相思,</span><b style="font-size:22px;">轮到相思没处辞,眉间露一丝。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;"> 简析</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 明代小令妙在细腻,折下花枝,却恨它开得不合时宜。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 折花恨花,原想花开对饮,偏逢人去楼空。“准拟花开人共卮”是戏文里的圆满,“开时人去时”才是现实的荒诞。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 最绝的是“怕相思,已相思”的辗转,像踩进流沙越陷越深。“没处辞”三字尤其绝妙:相思袭来竟无法请假!最后愁绪从眉梢泄露:原来再好的演员,也藏不住真心。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> 词人用直白话语,写出相思的猝不及防,把遗憾与眷恋,说得直戳人心。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">精选9首冷门名篇《长相思》</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">南唐·李煜《长相思·红满枝》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">红满枝,绿满枝。宿雨厌厌睡起迟,闲庭花影移。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">忆归期,数归期。</span><b style="font-size:22px;">梦见虽多相见稀,相逢知几时。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">冯延巳《长相思·红满枝》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">红满枝,绿满枝,宿雨厌厌睡起迟,闲庭花影移。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">忆归期,数归期。</span><b style="font-size:22px;">梦见虽多相见稀,相逢知几时?</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">简析:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">红满枝头的明媚,反衬闲庭慵懒落寞。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">花影在闲庭挪移,光阴在指间流逝。“忆归期,数归期”,像孩子数糖,越数越馋,梦境再美终是虚。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">冯延巳用闲适的笔触,写尽盼归的急切,将思念化作对重逢的殷殷期盼。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">康与之《长相思·游西湖》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">南高峰,北高峰。一片湖光烟霭中,春来愁杀侬。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">郎意浓,妾意浓。</span><b style="font-size:22px;">油壁车轻郎马骢,相逢九里松。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">赏析:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">南北双峰倒映湖光,春色越美,“愁杀侬”越真!</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">西湖群山环绕,湖光朦胧。回忆当年,春日美景里,恋人浓情蜜意。油壁轻车,骏马相伴,在九里松相逢。康与之笔下的相思,满是甜蜜的记忆,记忆越清晰,现时越孤独愁苦。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">袁正真《长相思·南高峰》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">南高峰,北高峰,南北高峰云淡浓。湖山图画中。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">采芙蓉,赏芙蓉。</span><b style="font-size:22px;">小小红船西复东,相思无路通。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">赏析:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">西湖美景如画,南宋宫女的叹息,落在西湖山水画中。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">南北双峰云雾聚散,芙蓉摇曳生姿,本是仙境,却成囚笼。袁正真笔下,美景与愁绪交织,看似悠然的游湖,实则是无望的徘徊:船能自由来去,人心却被宫墙锁死。“相思无路通”,道尽故国山河破碎与囚徒的绝望,以女儿情思为针,将家国血泪绣进西湖烟雨。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">这阕词,是镶金鸟笼里,一声清冽的哀鸣。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">徐籀《长相思·西湖》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">风满湖,月满湖。风到青蘋翻白波,小船摇梦过。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">采莲歌,采菱歌。</span><b style="font-size:22px;">唱尽新愁愁转多,长桥明月多。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">赏析:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">籀:音zhòu。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">风拂湖面,月映西湖,小船载梦而行。采莲歌越甜,离愁越重。“小船摇梦过”,是载不动的愁;“长桥明月多”,是照不清的前面的路。长桥明月依旧,愁绪却难消。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">徐籀以乐景写哀情,将相思的惆怅,藏在西湖的风月歌声之中。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">吴锡麒《长相思·以书寄西泠诸友》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">说相思,问相思。枫落吴江雁去迟,天寒二九时。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">怨谁知?梦谁知?</span><b style="font-size:22px;">可有梅花寄一枝?雪来翠羽飞。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">赏析:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">念叨着相思,写给西湖旧友的信,飘着吴江枫落与二九寒霜。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">问“怨谁知?梦谁知?”,是文人式的撒娇。想折梅相赠,却幻想它化作翠鸟破雪飞去:相思太重,唯有托付神话。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">吴锡麒借景传情,将对友人的思念,写得缠绵又殷切。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">陈东甫《长相思·花深深》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">花深深,柳阴阴。度柳穿花觅信音,君心负妾心。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">怨鸣琴,恨孤衾。</span><b style="font-size:22px;">钿誓钗盟何处寻?当初谁料今!</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">赏析:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">春日花柳成阵,原来是最残忍的布景。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">花柳深处寻情音,却换来负心之痛。女子穿行其中寻觅旧誓,像在废墟里翻找完璧。“钿誓钗盟何处寻”的诘问,锥心刺骨。“当初谁料今”如断弦之声:当年盟誓越甜蜜,此刻“君心负妾心”越显狰狞。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">陈东甫以女子口吻,诉尽被弃的哀怨,字字含恨,把爱而不得的悲愤,抒发得淋漓尽致。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">向滈(hào)《长相思·行相思》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">行相思,坐相思。两处相思各自知,相思更为谁?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">朝相思,暮相思。</span><b style="font-size:22px;">一日相思十二时,无时不相思。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">赏析:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">行走坐卧,朝夕暮旦,分分秒秒都在相思!</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">十二时辰的循环咏叹,如潮汐不停地拍打心岸。最妙是“相思更为谁”:连自己都困惑于这癫狂的执着。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">向滈用重复叠词,炽热得令人窒息,把相思的浓烈与执着,毫无保留地展现在字里行间。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">蔡伸《长相思·今宵人月圆》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">我心坚,你心坚。各自心坚石也穿,今宵人月圆。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">说团圆,盼团圆。</span><b style="font-size:22px;">待到团圆是几年?此情须问天!</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">赏析:</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">两心相坚可穿石,盼着月圆人圆。但“说团圆,盼团圆”的重复,暴露患得患失。“待到团圆是几年”的忐忑,让此刻圆满如履薄冰。“此情须问天”,把甜蜜托付给无常:圆月之下,暗藏缺憾的阴影。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">蔡伸将期盼与无奈交织,既写坚贞的爱情,又叹相聚的艰难,道尽相思的纠结心绪。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"></span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">《长相思》传世八大名篇</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:18px;">(课本/千古必背)</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">1. 唐·白居易《长相思·汴水流》(词牌开山名作)</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">汴水流,泗水流,流到瓜州古渡头。吴山点点愁。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">思悠悠,恨悠悠,</span><b style="font-size:22px;">恨到归时方始休。月明人倚楼。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">2. 南唐·李煜《长相思·一重山》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">一重山,两重山。山远天高烟水寒,相思枫叶丹。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">菊花开,菊花残。</span><b style="font-size:22px;">塞雁高飞人未还,一帘风月闲。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">3. 宋·林逋《长相思·吴山青》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">吴山青,越山青。两岸青山相送迎,谁知离别情?</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">君泪盈,妾泪盈。</span><b style="font-size:22px;">罗带同心结未成,江边潮已平。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">4. 宋·晏几道《长相思》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">长相思,长相思。若问相思甚了期,除非相见时。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">长相思,长相思。</span><b style="font-size:22px;">欲把相思说似谁,浅情人不知 。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">5. 宋·万俟咏《长相思·雨》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">一声声,一更更。窗外芭蕉窗里灯,此时无限情。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">梦难成,恨难平。</span><b style="font-size:22px;">不道愁人不喜听,空阶滴到明。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">6. 宋·欧阳修《长相思·花似伊》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">花似伊,柳似伊。花柳青春人别离,低头双泪垂。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">长江东,长江西。</span><b style="font-size:22px;">两岸鸳鸯两处飞,相逢知几时。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">7. 清·纳兰性德《长相思·山一程》(边塞思乡巅峰)</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">山一程,水一程,身向榆关那畔行,夜深千帐灯。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">风一更,雪一更,</span><b style="font-size:22px;">聒碎乡心梦不成,故园无此声。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">8. 李白《长相思·在长安》(古乐府名篇)</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">长相思,在长安。络纬秋啼金井阑,微霜凄凄簟色寒。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">孤灯不明思欲绝,卷帷望月空长叹。</span><b style="font-size:22px;">美人如花隔云端。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><b style="font-size:22px;">上有青冥之长天,下有渌水之波澜。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">天长地远魂飞苦,梦魂不到关山难。长相思,摧心肝。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">新增8首《长相思》名篇</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">1. 李煜《长相思·云一緺》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">云一緺,玉一梭,淡淡衫儿薄薄罗。轻颦双黛螺。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">秋风多,雨相和,帘外芭蕉三两窠。夜长人奈何。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">简析:细描女子妆容神态,秋雨芭蕉拉长漫漫长夜,无声写尽独处相思的无奈。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">2. 万俟咏《长相思·山驿》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">短长亭,古今情。楼外凉蟾一晕生,雨馀秋更清。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">暮云平,暮山横。几叶秋声和雁声,行人不要听。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">简析:驿亭秋夜、雁叶声声,写旅途羁愁,景清心愁,句句戳中游子心事。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">3. 康与之《长相思·南高峰》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">南高峰,北高峰,一片湖光烟霭中。春来愁杀侬。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">郎意浓,妾意浓,油壁车轻郎马骢。相逢九里松。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">简析:西湖两山起笔,先写春日闲愁,再忆昔日车马相逢的浓情,今昔落差满是怅惘。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">4. 白居易《长相思·深画眉》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">深画眉,浅画眉。蝉鬓鬅鬙云满衣。阳台行雨回。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">巫山高,巫山低。暮雨潇潇郎不归。空房独守时。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">简析:思妇梳妆盼人归,借巫山云雨典故,夜雨孤房,直白道出独守空闺之苦。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">5. 刘克庄《长相思·朝有时》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">朝有时,暮有时。潮水犹知日两回,人生长别离。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">来有时,去有时。燕子犹知社后归,君行无定期。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">简析:以潮水、燕子尚有归期对比,亲人漂泊无归,朴素言语道尽离别委屈。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">6. 吴淑姬《长相思令·烟霏霏》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">烟霏霏,雪霏霏。雪向梅花枝上堆,春从何处回。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">醉眼开,睡眼开。疏影横斜安在哉,从教塞管催。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">简析:风雪覆梅,盼春盼人,笛声催愁,借残梅写孤寂相思,清冷婉约。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">7. 陈澧《长相思》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">红窗纱,碧窗纱。夜夜秋光冷碧纱,西风落桂花。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">思天涯,梦天涯。梦到天涯不见家,雁声三四家。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">简析:秋夜桂花、冷月纱窗,入梦寻乡却落空,清淡笔墨写天涯乡愁。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">8. 陈羽《长相思》(古体)</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">相思长相思,相思无限极。相思苦相思,相思损容色。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">容色真可惜,相思不可彻。日日长相思,相思肠断绝。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">肠断绝,泪还续,闲人莫作相思曲。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">简析:通篇反复叠咏相思,层层递进,直白粗犷,把相思伤身写到极致。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"></span></p> <p class="ql-block ql-indent-1"><br></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">新增8首《长相思》</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="font-size:18px;">(未收录过的名家佳作)</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">1. 宋·欧阳修《长相思·苹满溪》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">苹满溪,柳绕堤。相送行人溪水西,回时陇月低。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">烟霏霏,风凄凄。</span><b style="font-size:22px;">重倚朱门听马嘶,寒鸥相对飞。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">简析:溪边送别、月夜独归,晚风孤鸥,把目送远去后的孤寂写得细腻凄清。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">2. 宋·王灼《长相思·来匆匆》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">来匆匆,去匆匆。短梦无凭春又空,难随郎马踪。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">山重重,水重重。</span><b style="font-size:22px;">飞絮流云西复东,音书何处通。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">简析:相逢短暂如梦,山水隔断音讯,口语浅白,满是聚散无常的怅惘。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">3. 宋·袁正真《长相思·南高峰》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">南高峰,北高峰。南北高峰云淡浓,湖山图画中。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">采芙蓉,赏芙蓉。</span><b style="font-size:22px;">小小红船西复东,相思无路通。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">简析:南宋亡宫女所作,西湖美景依旧,故国故人再难相见,美景衬亡国相思之痛。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">4. 宋·陆游《长相思》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">云千重,水千重,身在千重云水中。月明收钓筒。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">头未童,耳未聋,</span><b style="font-size:22px;">得酒犹能双脸红。一尊谁与同。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">简析:隐居山水,身健心闲,唯独缺少知己共饮,写独居落寞。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">5. 宋·刘克庄《长相思·惜梅》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">寒相催,暖相催。</span><b style="font-size:22px;">催了开时催谢时,丁宁花放迟。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">角声吹,笛声吹。吹了南枝吹北枝,明朝成雪飞。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">简析:借梅花开谢叹光阴、伤世事,笛声吹落繁花,暗含身世飘零之叹。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">6. 宋·陈允平《长相思》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">风萧萧,雨萧萧。风雨萧萧过画桥,孤灯照寂寥。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">酒无聊,梦无聊。</span><b style="font-size:22px;">梦断天涯路路遥,归期何日消。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">简析:风雨孤灯、酒梦皆愁,天涯盼归,是典型羁旅小词。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">7. 清·丁澎《长相思·采花》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">红薇花,白薇花,一树开来两样花,劝郎莫做他。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">郎采花,妾采花,</span><b style="font-size:22px;">郎指阶前姊妹花,道侬强是他。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">简析:民间小调风格,少女嗔怪心上人,活泼俏皮的相思情话。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">8. 五代·冯延巳《长相思》</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">红满腮,翠满钗。睡起恹恹懒下楼,春风催燕来。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">盼人来,怕人来。</span><b style="font-size:22px;">盼得人来愁满怀,相思无处排。</b></p><p class="ql-block ql-indent-1"><span style="font-size:22px;">简析:盼归又怕相见,纠结心绪,刻画闺中女子矛盾相思。</span></p><p class="ql-block ql-indent-1"><br></p>