<p class="ql-block">美篇号:55806798</p><p class="ql-block">撰文:柳岸花明</p><p class="ql-block">图:柳岸花明</p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> “中央音乐学院”,多少音乐人为你魂牵梦萦!昨夜,这里又圆了一场梦。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 第八届中央音乐学院5.23音乐节。是夜,以“和鸣.共声”为主题的舞台,交给了古诗词的歌唱世界。音乐为诗歌插上翅膀,诗歌为音乐铸上灵魂!一支支高雅美妙的古曲在这里由中央音乐学院合唱团生动演绎。</span></p> <p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 金色的穹顶,如波浪,似涟漪。今夜,中央音乐学院合唱团的艺术家们,托起古风,寄情诗音,来一次美好诗章与动人旋律的九天相逢!</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 李白《静夜思》</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 剧照:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 视频:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color: rgb(237, 35, 8);"> 床前明月光,疑是地上霜。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 举头望明月,低头思故乡。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 唐玄宗开元十四年(公元726年),26岁的李白怀一身抱负独游扬州,却四处碰壁又身染小恙,孤独落魄之中的一个秋夜,月光洒在床前,恍惚间疑是地结霜。抬头却看见一轮圆月,瞬间涌起浓烈的思乡之情,写下这首千古绝唱。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 苏轼《念奴娇·赤壁怀古》</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 剧照:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 视频:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color: rgb(237, 35, 8);"> 大江东去,浪淘尽,千古风流人物。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 故垒西边,人道是,三国周郎赤壁。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 乱石穿空,惊涛拍岸,卷起千堆雪。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 江山如画,一时多少豪杰。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 遥想公瑾当年,小乔初嫁了,雄姿英发。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 羽扇纶巾,谈笑间,樯橹灰飞烟灭。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 故国神游,多情应笑我,早生华发。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 人生如梦,一尊还酹江月。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 北宋元丰五年(1082年),苏轼处于人生困顿低谷。先受乌台诗案牵连入狱,后被贬至湖北黄冈。诗中“赤壁”为黄州赤鼻矶,并非三国东吴破曹的古战场。诗人借此怀古,挥就词章,寄托了对英雄的敬仰和人生的旷达。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 宋·苏轼《水调歌头·明月几时有》</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 剧照:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 视频:</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 丙辰中秋,欢饮达旦,大醉,作此篇,兼怀子由。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"><br></span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 明月几时有?把酒问青天。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 不知天上宫阙,今夕是何年。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 我欲乘风归去,又恐琼楼玉宇,高处不胜寒。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 起舞弄清影,何似在人间。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 转朱阁,低绮户,照无眠。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 不应有恨,何事长向别时圆?</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 人有悲欢离合,月有阴晴圆缺,此事古难全。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 但愿人长久,千里共婵娟。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 词作于北宋熙宁九年(1076年)中秋,苏轼时任密州(今山东诸城)知州,与手足情深的弟弟苏辙多年离散。</span><span style="color: rgb(237, 35, 8);">于是主动请求外放,以避朝堂党争,亦借此亲近弟弟,然未能如愿。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 中秋夜,苏轼设宴赏月,大醉。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 望月思念手足情,更感慨人生聚散无常,遂为世间留下这首千古绝唱。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">唐·白居易《赋得古原草送别》</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">剧照:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 视频:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 离离原上草,一岁一枯荣。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 野火烧不尽,春风吹又生。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 远芳侵古道,晴翠接荒城。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 又送王孙去,萋萋满别情。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 此为白居易16岁时的成名之作,创作于唐德宗贞元三年(787年)。“赋得”是科举命题作诗的格式,相当于考场限定题目作文。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 白居易从家乡来到长安,拜见名士顾况,顾况拿他的名字开玩笑:“长安米贵,居大不易”</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 白居易当场写下这首诗,顾况读到“野火烧不尽,春风吹又生”一句,大为惊叹,立刻改口称赞:</span><span style="color: rgb(237, 35, 8);">“能写出这样的句子,在长安住下去也不难了。”</span></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 宋.苏轼《饮湖上初晴后雨》</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 剧照:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 视频:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color: rgb(237, 35, 8);"> 水光潋滟晴方好,</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 山色空蒙雨亦奇。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 欲把西湖比西子,</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 淡妆浓抹总相宜。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 这首诗作于北宋熙宁六年(1073年),苏轼当时在杭州担任通判(地方副长官)。某日,他</span><span style="color: rgb(237, 35, 8);">与友人饮酒西湖,天气先晴朗明媚,后来又下起细雨。</span><span style="color: rgb(237, 35, 8);">晴时波光动人,雨中山色朦胧,两种景致都美不胜收,一时兴起,写就此诗。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 诗中把西湖比作古代美女西施,无论素雅淡妆,还是艳丽浓妆,都恰到好处,从此西湖西子的比喻流传千古,也让西湖名扬天下。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 南唐·李煜《虞美人》</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 剧照:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 视频:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color: rgb(237, 35, 8);"> 春花秋月何时了?往事知多少。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 小楼昨夜又东风,故国不堪回首月明中。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 雕栏玉砌应犹在,只是朱颜改。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 问君能有几多愁?恰似一江春水向东流。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 这是一首绝命词。作于北宋太平兴国三年(公元978年),</span><span style="color: rgb(237, 35, 8);">李煜从一国之君,变成阶下囚,被软禁在汴京(开封),受尽屈辱。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 一个春天的夜晚,东风又起,明月照楼,目睹岁月依旧而江山易主,荣华不再,心中交织无限悔恨与痛苦。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 此词抒意直白浓烈,不甘亡国之心跃然纸上,宋太宗看后龙颜震怒,赐毒酒令李煜绝命。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 千古写愁第一词,竟成了李煜的绝笔。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 元·汤舜民《双调·蟾宫曲·闺怨》</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 剧照:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 视频:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color: rgb(237, 35, 8);"> 冷清清人在西厢,叫一声张郎,骂一声张郎。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 乱纷纷花落东墙,问一会红娘,絮一会红娘。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 枕儿余,衾儿剩,温一半绣床,闲一半绣床。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 风儿斜,月儿细,开一扇纱窗,掩一扇纱窗。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 荡悠悠梦绕高唐,萦一寸柔肠,断一寸柔肠。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 元代后期散曲大作家汤</span><font color="#ed2308">舜民</font><span style="color: rgb(237, 35, 8);">,以《西厢记》崔莺莺的口吻创作。描述张生赴考后,莺莺独守西厢的相思与嗔怨,是元散曲里写闺怨最细腻传神的名篇。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 叫一声张郎,骂一声张郎</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 这是全曲的文眼:嘴上嗔怪张生久不归、辜负情意,心底却万般牵挂,一叫一骂,把少女又爱又怨的纠结写透了,极接地气,完全跳出了文人诗词的含蓄。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 问一会红娘,絮一会红娘</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 只能反复追问红娘张生的近况,絮絮叨叨不肯罢休,把无人倾诉的孤独,落到了最生活化的细节里。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 温一半绣床,闲一半绣床 / 开一扇纱窗,掩一扇纱窗</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 两组极致工整的对句,用一半温暖、一半清冷的细节,</span><font color="#ed2308">画面感极强地</font><span style="color: rgb(237, 35, 8);">写尽独守空房的孤寂。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 萦一寸柔肠,断一寸柔肠。以此</span><span style="color: rgb(237, 35, 8);">结尾收束:莺莺在梦里相思缱绻,醒来肝肠寸断,把缠绵的离愁推向极致。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 宋·辛弃疾《青玉案·元夕》</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 剧照:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 视频:</span></p> <p class="ql-block"><font color="#ed2308"> 东风夜放花千树,更吹落,星如雨。</font></p><p class="ql-block"><font color="#ed2308"> 宝马雕车香满路。</font></p><p class="ql-block"><font color="#ed2308"> 凤箫声动,玉壶光转,一夜鱼龙舞。</font></p><p class="ql-block"><font color="#ed2308"> 蛾儿雪柳黄金缕,笑语盈盈暗香去。</font></p><p class="ql-block"><font color="#ed2308"> 众里寻他千百度,</font></p><p class="ql-block"><font color="#ed2308"> 蓦然回首,那人却在,灯火阑珊处。</font></p><p class="ql-block"><font color="#ed2308"> 这首词大约写于南宋淳熙年间,辛弃疾被朝廷闲置、闲居临安(杭州)时期,是他最经典的一首婉约豪放兼具的词。</font></p><p class="ql-block"><font color="#ed2308"> 辛弃疾本是北方抗金义士,一心想收复中原、上阵杀敌。可南宋朝廷偏安江南,一味求和,他有满腔报国之才,却长期不被重用,只能在京城做个闲官,内心极度苦闷、孤独。</font></p><p class="ql-block"><font color="#ed2308"> 词写的是元宵节灯会:</font><span style="color: rgb(237, 35, 8);">临安城里灯火璀璨,游人如织,歌舞升平,一派热闹繁华。满城人都沉浸在寻欢作乐中,早已忘记北方故土还在金人手中。</span></p><p class="ql-block"><font color="#ed2308"> 诗人表面上是写元宵之夜,在人群中苦苦寻觅心上人,最终在灯火稀疏处遇见。</font><span style="color: rgb(237, 35, 8);">真正寓意是:满城喧嚣,尽是追名逐利、安于现状的俗人;而辛弃疾苦苦寻找的,是不随波逐流、坚守理想、志同道合的知己,也是他自己清高孤傲、不肯同流合污的写照。</span></p> <p class="ql-block"><font color="#ed2308"> 宋·苏轼《定风波》</font></p><p class="ql-block"><font color="#ed2308"> 剧照:</font></p> <p class="ql-block"><font color="#ed2308"> 视频:</font></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 三月七日,沙湖道中遇雨。雨具先去,同行皆狼狈,余独不觉。已而遂晴,故作此词。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 莫听穿林打叶声,何妨吟啸且徐行。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 竹杖芒鞋轻胜马,谁怕?一蓑烟雨任平生。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 料峭春风吹酒醒,微冷,山头斜照却相迎。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 回首向来萧瑟处,归去,也无风雨也无晴。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 这首词写于北宋元丰五年(1082年),苏轼被贬黄州的第三年,正是他人生最低谷的时候。之前爆发了乌台诗案,苏轼险些被杀,出狱后被贬黄州,名义上是团练副使,实则被朝廷严密监视,没有实权,生活清苦,精神压抑。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 是日,苏轼偕友出行,突然半途突遇大雨,一行人狼狈不堪,唯苏轼并不在意。反而</span><span style="color: rgb(237, 35, 8);">有感而发,借题发挥:</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> “竹杖芒鞋轻胜马”:徒步赶路,反而觉得比骑马更自在,看淡官场地位得失。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> “一蓑烟雨任平生”:人生路上的风雨坎坷,全都坦然承受,不再怨天尤人。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> “也无风雨也无晴”:雨也好,晴也罢,在他心中都一样,达到了宠辱不惊、超然旷达的境界。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 这是苏轼历经磨难后,心态成熟通透的代表作。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 白居易《长相思·汴水流》</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 剧照:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 视频:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color: rgb(237, 35, 8);"> 汴水流,泗水流,</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 流到瓜洲古渡头,吴山点点愁。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 思悠悠,恨悠悠,</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 恨到归时方始休,月明人倚楼。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 词作于唐宪宗元和年间,白居易被贬江州司马前后,属于他中年失意时期的作品。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 白居易因直言进谏得罪权贵,贬出京城地辗转江南一带做官,远离故土与亲人,内心十分落寞。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 诗人望着汴水、泗水悠悠东流,一直汇入长江,触景生情写下这首词。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 此诗字面上写一位女子登楼远望,盼着远方的爱人归来,流水不尽,相思不尽,夜夜倚楼发愁。真实寄托是,诗人借女子的相思,既抒发对远在长安亲友的思念之情,又表达了怀念朝廷,渴望被重新任用,却又归期渺茫的惆怅。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 这是唐代文人词中最经典的相思名篇,语言浅白流畅,把流水和愁绪融为一体,也是《长相思》这个词牌的标杆之作。</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 唐·李白《行路难·其一》</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 剧照:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 视频:</span></p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 金樽清酒斗十千,玉盘珍羞直万钱。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 停杯投箸不能食,拔剑四顾心茫然。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 欲渡黄河冰塞川,将登太行雪满山。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 闲来垂钓碧溪上,忽复乘舟梦日边。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 行路难,行路难,多歧路,今安在?</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 长风破浪会有时,直挂云帆济沧海。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 诗写于唐玄宗天宝三载(公元744年),是李白离开长安之后所作。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 李白经举荐入宫,一度深受唐玄宗赏识,担任翰林供奉,专为皇帝写诗助兴。但他不愿迎合权贵,又遭朝中宦官、贵妃等人排挤诋毁,仅仅两年,就被皇帝“赐金放还”逐出京城。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 友人设宴为他饯行,美酒佳肴虽难以排遣满心失意,然而以独具的豪放性情,诗人冲出内心迷茫,写下这首诗。</span></p><p class="ql-block"><span style="color: rgb(237, 35, 8);"> 诗的前半段:感叹世道艰难,仕途处处受阻,内心苦闷压抑。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 诗的后半段:借用姜太公、伊尹的典故自勉,从迷茫转为昂扬自信。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);"> 结尾两句:“长风破浪会有时,直挂云帆济沧海”,更是把不甘沉沦、坚信终能实现抱负的豪情抒发得淋漓尽致。</span></p>