中华诗词博物馆扬州馆(青莲巷)

陈佩群

<p class="ql-block">地址:扬州市广陵区青莲巷(原钱业会馆,市级文保)</p> <p class="ql-block">  开馆:2026-04-30(全国首座中华诗词博物馆地方分馆</p> <p class="ql-block">规模:展陈约1500㎡,“一馆四庭”格局</p> <p class="ql-block">  四大展厅(西汉→当代诗脉)</p> (一) <p class="ql-block">广陵春(序厅):诗词长卷,地标微缩,“红霞一抹广陵春”</p> <p class="ql-block">先秦至两汉</p><p class="ql-block">1. 先秦时期,江淮民间歌谣兴起,扬州萌生诗词文脉</p><p class="ql-block">2. 西汉,江都公主刘细君远嫁西域,作《悲愁歌》,为扬州最早传世文人诗作</p><p class="ql-block">魏晋南北朝</p><p class="ql-block">1. 南朝鲍照作《芜城赋》,抒写扬州盛衰兴亡</p><p class="ql-block">2. 梁代何逊任职扬州,写下《咏早梅》,开创咏梅诗先河。</p> <p class="ql-block">隋代</p><p class="ql-block">隋炀帝驻跸江都,广兴吟咏,江都诗风盛行,开启唐诗先声</p><p class="ql-block">唐代(鼎盛时期)</p><p class="ql-block">1. 初唐张若虚著《春江花月夜》,孤篇横绝,名扬千古</p><p class="ql-block">2. 盛唐李白送别孟浩然,写下“烟花三月下扬州”,成为扬州千古名片</p><p class="ql-block">3. 中唐杜牧宦游扬州,留下二十四桥、十里春风诸多千古名句</p><p class="ql-block">4. 徐凝题诗扬州,“二分明月”定扬州风雅地位</p><p class="ql-block">5. 白居易、刘禹锡等众多诗人留诗咏扬,扬州成为大唐诗词名城</p> <p class="ql-block">五代两宋</p><p class="ql-block">1. 五代南唐,扬州词风兴盛,江南婉约诗词蔚然成风</p><p class="ql-block">2. 北宋欧阳修守扬州,始建平山堂,诗文雅集名扬天下</p><p class="ql-block">3. 苏轼多次登临平山堂,诗词唱和,传为文坛佳话</p><p class="ql-block">4. 南宋姜夔途经战乱扬州,创作《扬州慢》,抒发家国沧桑之叹</p><p class="ql-block">元明时期</p><p class="ql-block">1. 元代文人多来扬州怀古凭吊,诗词延续古韵</p><p class="ql-block">2. 明代江南文风昌盛,文人墨客流连扬州,题咏不绝。</p> <p class="ql-block">清代(诗词再兴高峰)</p><p class="ql-block">1. 王士祯主持红桥修禊,冶春唱和,引领江南诗坛盛况</p><p class="ql-block">2. 曹寅驻扬主持刊刻《全唐诗》,扬州成为全国唐诗文化中心</p><p class="ql-block">3. 卢见曾举办红桥雅集,四方诗人云集唱和</p><p class="ql-block">4. 扬州八怪诗画相融,题咏扬州山水风物,诗画双绝</p><p class="ql-block">近现代</p><p class="ql-block">1. 近代文人游历扬州,撰文作诗追忆古城风华</p><p class="ql-block">2. 新时代扬州传承诗词文化,大力弘扬经典诗词</p><p class="ql-block">当代</p><p class="ql-block">1. 扬州获评中华诗词之市,城乡诗风浓郁</p><p class="ql-block">2. 各地诗词社团蓬勃发展,诗词进校园、进社区</p><p class="ql-block">3. 2026年4月,中华诗词博物馆扬州馆正式开馆,千年诗韵薪火相传</p> (二) <p class="ql-block">1:扬州慢(正厅):姜夔名篇意境,二十四桥、绿杨城郭光影沉浸</p> <p class="ql-block">历代文人墨客扬州诗词</p> (三) <p class="ql-block">望海潮(三号厅):历代诗人群像,广陵潮与诗词传承</p> (四) <p class="ql-block">梦江南(四号厅):扬州烟火诗意,市井与诗的交融</p> (五) 青莲巷小典故 <p class="ql-block">1:李白(青莲居士)开元年间居此,巷由此得名。</p> <p class="ql-block">2:清嘉庆年间,扬州知府伊秉绶遵母命种青莲(荷),谐音“清廉”,警示为官。</p> <p class="ql-block">(六)</p> <p class="ql-block">历代文人墨客诗词作品</p> <p class="ql-block">唐 代</p><p class="ql-block">1. 孟浩然《广陵别薛八》</p><p class="ql-block">士有怀岷玉,同心惜此流。</p><p class="ql-block">东行广陵道,江上故山秋。</p><p class="ql-block">2. 刘长卿《送子婿崔真甫往扬州》</p><p class="ql-block">津柳浪分行,春江入楚长。</p><p class="ql-block">遥知扬子里,烟月满维扬。</p><p class="ql-block">3. 韦应物《送李儋赴扬州》</p><p class="ql-block">淮海生云暮,潇湘隔水秋。</p><p class="ql-block">相思淮上月,夜夜照扬州。</p><p class="ql-block">4. 李绅《宿扬州》</p><p class="ql-block">江横渡阔烟波晚,潮过金陵落叶秋。</p><p class="ql-block">嘹唳塞鸿经楚泽,稀疏残月照扬州。</p><p class="ql-block">5. 罗隐《广陵春日》</p><p class="ql-block">楚甸晴光满,维扬景物稠。</p><p class="ql-block">堤边千万柳,尽系远行舟。</p><p class="ql-block">6. 方干《过扬州》</p><p class="ql-block">满城灯火耀江秋,处处笙歌醉客游。</p><p class="ql-block">十里珠帘春不尽,二分明月属扬州。</p><p class="ql-block">7. 崔涂《秋夕宿扬州》</p><p class="ql-block">孤舟泊楚岸,极目是扬州。</p><p class="ql-block">雁渡寒江夜,霜凝古渡头。</p><p class="ql-block">8. 姚合《扬州春词三首·其一》</p><p class="ql-block">广陵寒食天,无雾复无烟。</p><p class="ql-block">暖日凝花柳,春风散管弦。</p><p class="ql-block">9. 张籍《送僧游扬州》</p><p class="ql-block">平明择钵向风轻,净发麻衣道气清。</p><p class="ql-block">闲到红楼明月夜,好寻诗句满江城。</p><p class="ql-block">10. 殷璠《维扬即事》</p><p class="ql-block">水郭楼台绕碧流,春风处处管弦悠。</p><p class="ql-block">游人尽说江南好,第一繁华是扬州。</p><p class="ql-block">11. 杜牧《扬州三首·其一》</p><p class="ql-block">炀帝龙舟向此行,三千宫女采莲声。</p><p class="ql-block">而今寂寞荒台畔,唯有春波绕郡城。</p><p class="ql-block">12. 许浑《广陵道中》</p><p class="ql-block">孤帆下水急如飞,两岸青山送落晖。</p><p class="ql-block">一路春风无限好,片时行尽到扬畿。</p> <p class="ql-block">宋 代</p><p class="ql-block">1. 王安石《泊船瓜洲》</p><p class="ql-block">京口瓜洲一水间,钟山只隔数重山。</p><p class="ql-block">春风又绿江南岸,明月何时照我还。</p><p class="ql-block">(瓜洲属扬州地界)</p><p class="ql-block">2. 秦观《江城子·西城杨柳弄春柔》</p><p class="ql-block">西城杨柳弄春柔,动离忧,泪难收。</p><p class="ql-block">犹记多情,曾为系归舟。</p><p class="ql-block">碧野朱桥当日事,人不见,水空流。</p><p class="ql-block">韶华不为少年留,恨悠悠,几时休。</p><p class="ql-block">飞絮落花时候、一登楼。</p><p class="ql-block">便做春江都是泪,流不尽,许多愁。</p><p class="ql-block">(作于扬州)</p><p class="ql-block">3. 黄庭坚《维扬怀古》</p><p class="ql-block">自古淮南名利场,笙歌日夜闹江乡。</p><p class="ql-block">昔时帝辇巡游处,满目春风草木香。</p><p class="ql-block">4. 米芾《望江南·扬州好》</p><p class="ql-block">扬州好,十里翠垂杨。</p><p class="ql-block">画舫轻摇春水阔,红楼高倚晓天长,风物尽难忘。</p><p class="ql-block">5. 贺铸《晚泊维扬》</p><p class="ql-block">暮色平芜接远洲,扁舟晚泊古扬州。</p><p class="ql-block">一川风月无穷意,尽付江南几度秋。</p><p class="ql-block">6. 杨万里《过扬州》</p><p class="ql-block">霜晴未觉北风寒,一路平川到楚关。</p><p class="ql-block">行尽淮南千里路,满城烟树是维扬。</p><p class="ql-block">7. 陆游《秋夜怀广陵》</p><p class="ql-block">淮水东流日夜长,梦魂夜夜到维扬。</p><p class="ql-block">当年游冶繁华地,明月依然照女墙。</p><p class="ql-block">8. 戴复古《扬州即景》</p><p class="ql-block">风物淮南第一州,千村烟雨绕层楼。</p><p class="ql-block">春来处处繁花发,尽是江南锦绣秋。</p><p class="ql-block">9. 刘过《唐多令·芦叶满汀洲》</p><p class="ql-block">芦叶满汀洲,寒沙带浅流。</p><p class="ql-block">二十年重过南楼。</p><p class="ql-block">柳下系船犹未稳,能几日,又中秋。</p><p class="ql-block">黄鹤断矶头,故人今在否?</p><p class="ql-block">旧江山浑是新愁。</p><p class="ql-block">欲买桂花同载酒,终不似,少年游。</p><p class="ql-block">(游历扬州所作)</p><p class="ql-block">10. 文天祥《过扬州》</p><p class="ql-block">淮南古郡枕江流,满目山河动客愁。</p><p class="ql-block">昔日繁华歌舞地,残烟衰草满汀洲。</p> <p class="ql-block">元 代</p><p class="ql-block">1. 萨都剌《维扬暮春》</p><p class="ql-block">广陵城外柳丝丝,烟雨江南春尽时。</p><p class="ql-block">二十四桥人不见,晚风犹自吹花枝。</p><p class="ql-block">2. 张养浩《扬州怀古》</p><p class="ql-block">千古繁华古维扬,隋宫旧事付斜阳。</p><p class="ql-block">春风不解兴亡事,依旧年年满路香。</p><p class="ql-block">3. 揭傒斯《送友人之扬州》</p><p class="ql-block">楚水悠悠去路长,一帆烟雨下维扬。</p><p class="ql-block">到时若遇春风好,遍看琼花满苑香。</p> <p class="ql-block">明 代</p><p class="ql-block">1. 解缙《咏扬州》</p><p class="ql-block">淮左名都自古优,烟花三月冠南州。</p><p class="ql-block">琼花一树无双色,明月二分独倚楼。</p><p class="ql-block">2. 文徵明《游扬州》</p><p class="ql-block">平芜尽处是维扬,十里春风入醉乡。</p><p class="ql-block">画舫笙歌临水岸,满城烟柳自生香。</p><p class="ql-block">3. 徐祯卿《广陵秋夜》</p><p class="ql-block">秋江月色满扬州,古渡寒烟绕客舟。</p><p class="ql-block">遥忆当年行乐处,西风落叶不胜愁。</p><p class="ql-block">4. 陈子龙《扬州杂咏》</p><p class="ql-block">隋苑荒台草色稠,千年往事逐东流。</p><p class="ql-block">二分明月今犹在,照尽江南古今秋。</p><p class="ql-block">5. 高启《登广陵城楼》</p><p class="ql-block">独倚高楼望楚丘,大江南北尽凝眸。</p><p class="ql-block">万家烟火繁华地,千古风流属扬州。</p> <p class="ql-block">清 代</p><p class="ql-block">1. 郑板桥《竹枝词·扬州》</p><p class="ql-block">几处楼台映碧流,家家临水起朱楼。</p><p class="ql-block">春风十里扬州路,一半笙歌一半秋。</p><p class="ql-block">2. 袁枚《遣兴》</p><p class="ql-block">平生快意是扬州,风月无边醉远游。</p><p class="ql-block">闲倚红桥观画舫,一川烟雨自清幽。</p><p class="ql-block">3. 纳兰性德《采桑子·那能寂寞芳菲节》</p><p class="ql-block">那能寂寞芳菲节,欲话生平。</p><p class="ql-block">夜已三更,一阕悲歌泪暗零。</p><p class="ql-block">须知秋叶春花促,点鬓星星。</p><p class="ql-block">遇酒须倾,莫问千秋万岁名。</p><p class="ql-block">(旅居扬州抒怀)</p><p class="ql-block">4. 厉鹗《红桥泛舟》</p><p class="ql-block">曲水红桥绕碧塘,轻舟摇曳入斜阳。</p><p class="ql-block">满堤杨柳随风软,一路花香过广陵。</p><p class="ql-block">5. 曹雪芹《扬州怀古》</p><p class="ql-block">寂寞荒池傍野畴,隋家旧事已东流。</p><p class="ql-block">琼花零落无人赏,只剩春风满扬州。</p><p class="ql-block">6. 阮元《平山堂》</p><p class="ql-block">平山堂外楚山悠,千古风流在此楼。</p><p class="ql-block">欧公佳句今犹在,烟雨江南万古留。</p><p class="ql-block">7. 金农《广陵春望》</p><p class="ql-block">江南春色满邗沟,万柳如烟绕郡楼。</p><p class="ql-block">最是一年佳景处,烟花三月古扬州。</p> <p class="ql-block">近现代</p><p class="ql-block">1. 郁达夫《扬州旧梦》</p><p class="ql-block">十里春风忆旧游,维扬风物最温柔。</p><p class="ql-block">二分明月依然在,不负江南第一州。</p><p class="ql-block">2. 朱自清《忆扬州》</p><p class="ql-block">烟水苍茫古郡幽,淮扬风物自清遒。</p><p class="ql-block">一川风月藏诗意,千古名城岁月悠。</p>