<p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">范仲淹游晋三首诗集</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">附录诗小记</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">编撰:周宗奇</p><p class="ql-block">书写时间:二零二零年谷雨</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">目录</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">录诗小记</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">尧庙</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">绛州园池</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">晋祠泉</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> </p> <p class="ql-block"><b style="font-size:22px;">录诗小记</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">苏东坡名震天下,却仍未能拜识范仲淹而抱憾终生,尝有言:“彼三杰(韩琦、富弼、欧阳修),皆门从之游,而公独不识,以为平生之恨。”范公之当世声誉若何,于此可见一斑。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">吾桑梓独有幸,范公第一次被贬官下放,即在河东之地,居虽时日短暂,亦留有诸多政绩诗文。《山西通志》收录范仲淹诗作三首,分别为《尧庙》《绛州园池》《晋祠泉》,皆是公游历晋地有感而作,字里行间尽显先贤胸襟志趣。今抄录成文,以示崇敬,以作自勉。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><b>山右夯汉 周宗奇</b></p><p class="ql-block">二零二零年谷雨 书于太原学洒脱斋</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:22px;">尧庙</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>【宋】范仲淹</b></p><p class="ql-block">千古如天日,巍巍与善功。</p><p class="ql-block">禹终平洚水,舜亦致薰风。</p><p class="ql-block">江海生灵外,乾坤揖让中。</p><p class="ql-block">乡人不知此,箫鼓谢年丰。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><b>拼音注音</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">qiān gǔ rú tiān rì,wēi wēi yǔ shàn gōng。</p><p class="ql-block">yǔ zhōng píng jiàng shuǐ,shùn yì zhì xūn fēng。</p><p class="ql-block">jiāng hǎi shēng líng wài,qián kūn yī ràng zhōng。</p><p class="ql-block">xiāng rén bù zhī cǐ,xiāo gǔ xiè nián fēng。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><b>释义</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">尧帝功德如同日月普照万古,崇高德行流传世间。大禹平定洪水安天下,虞舜施行德政润泽万民。圣贤恩泽遍及世间百姓,天下为公禅让传贤。寻常百姓不解上古贤德大义,只知吹奏乐器祭拜神明,祈求五谷丰登。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><b>简析</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">此诗登临尧庙怀古抒怀,赞颂上古圣贤尧舜禹的千秋功绩,由圣贤大德落笔,转而描写民间淳朴民风,怀古思今,寄托诗人崇尚仁政、心系苍生的高远情怀。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> </p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:22px;">绛州园池</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>【宋】范仲淹</b></p><p class="ql-block">绛台使君府,亭阁参园圃。</p><p class="ql-block">一泉西北来,群峰高下睹。</p><p class="ql-block">池鱼或跃金,水帘长布雨。</p><p class="ql-block">怪柏锁蛟虬,丑石斗貙虎。</p><p class="ql-block">群花相倚笑,垂杨自由舞。</p><p class="ql-block">静境合通仙,清阴不知暑。</p><p class="ql-block">每与风月期,可无诗酒助。</p><p class="ql-block">登临问民俗,依旧陶唐古。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><b>拼音注音</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">jiàng tái shǐ jūn fǔ,tíng gé cān yuán pǔ。</p><p class="ql-block">yī quán xī běi lái,qún fēng gāo xià dǔ。</p><p class="ql-block">chí yú huò yuè jīn,shuǐ lián cháng bù yǔ。</p><p class="ql-block">guài bǎi suǒ jiāo qiú,chǒu shí dòu chū hǔ。</p><p class="ql-block">qún huā xiāng yǐ xiào,chuí yáng zì yóu wǔ。</p><p class="ql-block">jìng jìng hé tōng xiān,qīng yīn bù zhī shǔ。</p><p class="ql-block">měi yǔ fēng yuè qī,kě wú shī jiǔ zhù。</p><p class="ql-block">dēng lín wèn mín sú,yī jiù táo táng gǔ。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><b>释义</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">绛州官府之内,亭台楼阁掩映园林之间。清泉自西北缓缓流淌,远近高低群山尽收眼底。池中锦鲤跃出水面,瀑布飞流如雨倾泻。苍劲古柏盘曲似藏蛟龙,嶙峋怪石犹如猛兽相斗。百花相依绽放嫣然含笑,岸边垂柳随风轻盈飘舞。此地清幽静谧宛若仙境,浓荫蔽日全无盛夏燥热。常伴清风明月赏景抒怀,自然少不了美酒诗文相伴。登高走访民间风土人情,此地依旧留存上古陶唐淳朴古风。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><b>简析</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">全诗细致描摹绛州园池秀丽清幽之景,山水花木皆入笔墨,景致灵动雅致。末尾由景入情,赞美当地民风淳朴,尽显诗人热爱山水、崇尚古风、体恤民情之心。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> </p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:22px;">晋祠泉</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b>【宋】范仲淹</b></p><p class="ql-block">神哉叔虞庙,地胜出嘉泉。</p><p class="ql-block">一源甚澄静,数步忽潺湲。</p><p class="ql-block">此异孰可穷,观者增恭虔。</p><p class="ql-block">锦鳞无敢钓,长生同水仙。</p><p class="ql-block">千家溉禾稻,满目江乡田。</p><p class="ql-block">我来动所思,致主愧前贤。</p><p class="ql-block">大道果能行,时雨宜不愆。</p><p class="ql-block">皆如晋祠下,生民无旱年。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><b>拼音注音</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">shén zāi shū yú miào,dì shèng chū jiā quán。</p><p class="ql-block">yī yuán shèn chéng jìng,shù bù hū chán yuán。</p><p class="ql-block">cǐ yì shú kě qióng,guān zhě zēng gōng qián。</p><p class="ql-block">jǐn lín wú gǎn diào,cháng shēng tóng shuǐ xiān。</p><p class="ql-block">qiān jiā gài hé dào,mǎn mù jiāng xiāng tián。</p><p class="ql-block">wǒ lái dòng suǒ sī,zhì zhǔ kuì qián xián。</p><p class="ql-block">dà dào guǒ néng xíng,shí yǔ yí bù qiān。</p><p class="ql-block">jiē rú jìn cí xià,shēng mín wú hàn nián。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><b>释义</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">叔虞古庙灵气盎然,风水宝地涌出清甜名泉。泉水源头澄澈平静,流淌数步便叮咚作响奔涌向前。泉水奇妙之处难以尽数,前来游览之人皆心生恭敬虔诚。泉中锦鲤自在游弋,世人不忍垂钓,好似水中仙物悠然长寿。清泉滋养万千良田,满目田野宛若江南水乡风光。游历此地心生万千感慨,一心辅佐君主造福天下,却时常愧对古之贤良。如若治国正道能够推行天下,世间便可风调雨顺四时安宁。但愿普天之下皆如晋祠泉畔,百姓岁岁安稳,永无干旱灾荒。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><b>简析</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">诗人先描绘晋祠泉水奇特秀丽的自然风光,赞颂泉水滋养万民的恩泽,而后触景生情,抒发报国济世之志,心系天下黎民百姓,期盼政通人和、四海安宁,尽显范仲淹忧国忧民的家国情怀。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">周宗奇是《范仲淹传》的作者,该书有两个版本:</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">- 2015 作家出版社(书名:忧乐天下——范仲淹传)</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">- 2021 华中科技大学出版社(书名:范仲淹传)</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">周宗奇简介</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">周宗奇,男,1943 年生于西安,祖籍山西临猗。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">- 1967 年毕业于山西大学政治系。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">- 1972 年发表处女作短篇小说《明天》。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">- 长期任职山西省作协,曾任《山西文学》主编、山西省作家协会常务副主席,文学创作一级。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">- 代表作:《清代文字狱》《孔祥熙传》《盬盐传》《风尘烈女》《无声的细流》等,作品总量约 1200 万字。另有数千万字作品待发表。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">- 写作《范仲淹传》期间,实地走访 7 省市 29 地,力求还原范仲淹真实人生轨迹。</p>