明星出天际,妙手出华章。

山丹丹

<p class="ql-block">  本周《宋词龙门阵》,我们一同走进北宋大文豪苏轼的词苑天地,品读三首千古传世的不朽名篇。既有中秋望月、旷达抒怀的《水调歌头·明月几时有》,体悟“但愿人长久,千里共婵娟”的人间深情;又有豪情万丈、壮志凌云的《江城子·密州出猎》,感受东坡先生报国济世的豪迈风骨;更有催人泪下、刻骨铭心的悼亡绝唱《江城子·乙卯正月二十日夜记梦》,读懂词人柔软深沉的儿女情长。</p><p class="ql-block"> 一阕中秋绝唱,一曲豪放高歌,一首千古悼词,让我们在苏轼的笔墨之间,兼览人生旷达、家国情怀与人间至情,共赏宋词风华,品味千古文脉。</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:22px;">明星出天际,妙手尽华章</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">① 本为思念兄弟,竟成中秋绝唱(《水调歌头·中秋》赏析)。</p><p class="ql-block">② 千年龙虎榜中,明星冉冉升起(嘉祐二年科考趣闻)。</p><p class="ql-block">③ 才子风华尽显,仕途凶兆环伺(出任杭州之前的苏子瞻)。</p><p class="ql-block">④ 负气离京之后,词坛巨擘初现(两阕《江城子》赏析)。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">苏轼(字子瞻,黄州劫后号东坡)</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">1037 ~ 1101,病逝于常州。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">历北宋仁宗、英宗、神宗、哲宗、徽宗五朝。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:22px;">《水调歌头 丙辰中秋,欢饮达旦大醉,作此篇兼怀</b><b style="font-size:22px; color:rgb(237, 35, 8);">子由</b><b style="font-size:22px;">》</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">明月几时有?把酒问青天。</p><p class="ql-block">不知天上宫阙,今夕是何年。</p><p class="ql-block">我欲乘风归去,又恐琼楼玉宇,</p><p class="ql-block">高处不胜寒。</p><p class="ql-block">起舞弄清影,何似在人间。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">转朱阁,低<span style="color:rgb(237, 35, 8);">绮户</span>,照无眠。</p><p class="ql-block">不应有恨,何事长向别时圆?</p><p class="ql-block">人有悲欢离合,月有阴晴圆缺,</p><p class="ql-block">此事古难全。</p><p class="ql-block">但愿人长久,千里共<span style="color:rgb(237, 35, 8);">婵娟</span>。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">子由:苏辙。时任齐州掌书记,兄弟已六年未见。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">绮户:雕花窗户。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">婵娟:嫦娥别称;后代指月亮。</span></p> <p class="ql-block">请点击欣赏:石地先生吟诵《水调歌头》</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:22px;">千年龙虎榜中,明星冉冉升起</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">① 嘉祐二年(1057),欧、梅主持科考,纷争迭起,人才辈出。</p><p class="ql-block">② 苏轼备受青睐;欧阳修携苏轼“遍访老臣”;“出人头地”出典。</p><p class="ql-block">③ 《上梅直讲书》的剖白和得意。</p><p class="ql-block">④ 梅尧臣赠诗苏洵,盛赞其子。</p><p class="ql-block">⑤ 四年后苏轼“制科”魁首,仁宗告曹皇后“为子孙得二太平宰相”。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">岁月不知老,家有雏凤凰。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">百鸟戢羽翼,不敢呈文章。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">去为仲尼叹,出为盛时翔……</span></p> <p class="ql-block">苏轼:文化全才,诗词书画乃至生活态度影响至今。</p><p class="ql-block">苏辙:并称“三苏”,同列“唐宋八大家”,官至副宰相。</p><p class="ql-block">曾巩:“唐宋八大家”之一,勤文兴学。</p><p class="ql-block">曾布:曾巩之弟,后任三司使、枢密使、中书舍人、左仆射。</p><p class="ql-block">张载:儒学大师,“关中学派”领袖;“横渠四句”。</p><p class="ql-block">程颢:理学大师,“程朱理学”奠基人。</p><p class="ql-block">吕惠卿、章惇:后均任宰相,“熙宁变法”干将。</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:22px;">才子风华尽显,仕途凶兆环伺</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">① 考场风波;王安石的批评;韩琦初予冷遇,后阻神宗擢拔。</p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(1, 1, 1);">② 任凤翔签判与太守陈希亮生龃龉;有</span><span style="color:rgb(237, 35, 8);">《凌虚台记》。</span></p><p class="ql-block">③ 上万言书反对新法,又“因试进士借策题讽”“独断专任”。</p><p class="ql-block">④ 王安石派人“论奏其过,穷治无所得”;苏轼自请外任,批评不减。</p><p class="ql-block">⑤ 沈括“告黑状”及神宗的处理。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">……数世之后,欲求其仿佛,而破瓦颓垣,无复存者,既已化为禾黍荆棘丘墟陇亩矣,而况于此台欤!夫台犹不足恃以长久,而况于人事之得丧,忽往而忽来者欤!而或者欲以夸世而自足,则过矣。</span><span style="color:rgb(1, 1, 1);">盖世有足恃者,而不在乎台之存亡也。既以言于公,退而为之记。</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:22px;">怎一个“豪放”了得? </b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:22px;">两阕《江城子》赏析</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px;">《江城子·乙卯正月二十日夜记梦》</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px;"><span class="ql-cursor"></span>(悼亡词)</b></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">十年生死两茫茫,不思量,自难忘。</p><p class="ql-block">千里孤坟,无处话凄凉。</p><p class="ql-block">纵使相逢应不识,尘满面,鬓如霜。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">夜来幽梦忽还乡,小轩窗,正梳妆。</p><p class="ql-block">相顾无言,惟有泪千行。</p><p class="ql-block">料得年年肠断处,明月夜,短松冈。</p> <p class="ql-block">请点击欣赏:石地先生吟诵《江城子·乙卯正月二十日夜梦记》</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px;">《江城子·密州出猎》</b></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">老夫聊发少年狂,左牵黄,右擎苍,</p><p class="ql-block">锦帽貂裘,千骑卷平冈。</p><p class="ql-block">为报倾城随太守,<span style="color:rgb(237, 35, 8);">亲射虎,看孙郎。</span></p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">酒酣胸胆尚开张。鬓微霜,又何妨!</p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">持节云中,何日遣冯唐?</span></p><p class="ql-block">会挽雕弓如满月,西北望,射天狼。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">两阕词皆为任密州知州时所作。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">孙郎射虎:三国孙权射虎故事。</span></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">云中遣冯唐:汉文帝欲因小过责云州太守魏尚,冯唐阻之,受派持节前往嘉奖。</span></p> <p class="ql-block">请点击欣赏:石地先生吟诵《江城子·密州出猎》</p> <p class="ql-block">主讲:石地(王谦毅)</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px;">听课笔记:宋词龙门阵.一摆苏东坡</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b> 《天地狂客苏子瞻》</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;">学员 何格全</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">那一年,眉山庭院的泥土里,</p><p class="ql-block">埋下了一瓮闪光的金银。</p><p class="ql-block">母亲的手轻轻拂过,</p><p class="ql-block">将“非吾之所有”的教诲,</p><p class="ql-block">悄悄种进了你清澈的瞳孔。</p><p class="ql-block">那是你生命的根,</p><p class="ql-block">在范滂的史书里,在鸟雀的哀鸣中,</p><p class="ql-block">扎得深,立得正。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">后来,你带着这身傲骨走出蜀道,</p><p class="ql-block">以为手中的笔,能轻易洗净朝堂的尘埃。</p><p class="ql-block">直到乌台的寒风骤起,</p><p class="ql-block">命运的暴雨打湿了仕途的锦绣。</p><p class="ql-block">世人都道你跌落尘埃,</p><p class="ql-block">却不知,正是那深埋地下的根,</p><p class="ql-block">托举着你,在黄州的泥泞中挺直了脊梁。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">于是,你推开窗,捉取斗柄为笔,</p><p class="ql-block">将满腹愁绪,化作剑鸣云裂的绝响!</p><p class="ql-block">你伫立赤壁,看大江东去浪淘尽,</p><p class="ql-block">听惊涛拍岸,卷起千堆如雪的激荡。</p><p class="ql-block">谁说贬谪是末路?你仰天大笑出门去!</p><p class="ql-block">哪怕鬓边微霜,你依旧左牵黄犬,右擎苍鹰,</p><p class="ql-block">锦帽貂裘,率领千骑卷过平冈!</p><p class="ql-block">你大声宣告:老夫聊发少年狂!</p><p class="ql-block">你要会挽雕弓如满月,</p><p class="ql-block">朝着西北,一箭射落那贪婪的天狼!</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">管他什么穿林打叶声,</p><p class="ql-block">你偏要吟啸徐行,视风雨如无物!</p><p class="ql-block">竹杖芒鞋,轻快得胜过骏马奔驰,</p><p class="ql-block">这一身蓑衣,足以抵挡半生的江湖风雨。</p><p class="ql-block">待酒醒回头,来路萧瑟?</p><p class="ql-block">不!在你眼中,</p><p class="ql-block">也无风雨,也无晴!</p><p class="ql-block">把苦难熬成了东坡肉,</p><p class="ql-block">将贬谪活成了逍遥游。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">原来,这世间所有的豪放与旷达,</p><p class="ql-block">不过是那颗赤子之心,</p><p class="ql-block">在历经千帆后,依然敢对着天地,</p><p class="ql-block">长啸一声,笑看风云。</p> <p class="ql-block">教案:石 地</p><p class="ql-block">视频:张晓明</p><p class="ql-block">摄影:肖 丹</p><p class="ql-block">编辑:肖 丹</p><p class="ql-block">指导:石 地</p>

江城子

石地

苏轼

水调歌头

中秋

乙卯

射虎

风华

赏析

密州