周易上经30卦的卦名卦辞及简释

武军

<p class="ql-block">下面只列上经30卦的卦辞、译文、简释(不含爻辞),文字精简,易学易懂。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">1. 乾卦(䷀)乾为天</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:乾,元亨利贞。</p><p class="ql-block">译文:元始、亨通、有利、正固。</p><p class="ql-block">简释:纯阳刚健,天行不息,宜守正进取。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">2. 坤卦(䷁)坤为地</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> 卦辞:坤,元亨,利牝马之贞。君子有攸往,先迷后得主,利。西南得朋,东北丧朋。安贞吉。</p><p class="ql-block"> 译文:元始亨通,利于像母马那样柔顺守正。君子前行,先迷路后得正主,有利。西南得友,东北失友。安顺守正则吉。</p><p class="ql-block">简释:纯阴柔顺,厚德载物,宜守静顺时。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">3. 屯卦(䷂)水雷屯</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> 卦辞:屯,元亨利贞。勿用有攸往,利建侯。</p><p class="ql-block"> 译文:初创艰难,元始亨通,宜守正。不宜贸然前行,宜封侯立业。</p><p class="ql-block"> 简释:万物初生,险中求进,宜固本奠基。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">4. 蒙卦(䷃)山水蒙</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:蒙,亨。匪我求童蒙,童蒙求我。初筮告,再三渎,渎则不告,利贞。</p><p class="ql-block">译文:蒙昧可启,亨通。非我求蒙童,蒙童求我。初次占则告,再三则不敬,不敬则不告,宜守正。</p><p class="ql-block">简释:启蒙发智,师道尊严,需诚心受教。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">5. 需卦(䷄)水天需</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:需,有孚,光亨,贞吉。利涉大川。</p><p class="ql-block">译文:等待,心怀诚信,光明亨通,守正吉。宜渡大河。</p><p class="ql-block">简释:守时待变,诚信为本,险中可进。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">6. 讼卦(䷅)天水讼</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:讼,有孚,窒惕,中吉,终凶。利见大人,不利涉大川。</p><p class="ql-block">译文:争讼,有诚信,窒塞警惕,中途吉,终凶。宜见大人,不宜渡大河。</p><p class="ql-block">简释:争讼耗神,宜和解戒争,防终败。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">7. 师卦(䷆)地水师</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:师,贞,丈人吉,无咎。</p><p class="ql-block">译文:军队,守正,老成主帅吉,无过。</p><p class="ql-block">简释:兴师动众,贵在正、在得人,不可妄动。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">8. 比卦(䷇)水地比</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:比,吉。原筮,元永贞,无咎。不宁方来,后夫凶。</p><p class="ql-block">译文:亲附,吉。占问本原,永久守正,无过。不安之国来附,后到者凶。</p><p class="ql-block">简释:相亲相辅,贵在诚心守正,后附者危。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">9. 小畜卦(䷈)风天小畜</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:小畜,亨。密云不雨,自我西郊。</p><p class="ql-block">译文:小积蓄,亨通。密云不下雨,云来自我西郊。</p><p class="ql-block">简释:力量尚弱,小蓄待时,未成大势。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">10. 履卦(䷉)天泽履</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:履虎尾,不咥人,亨。</p><p class="ql-block">译文:踩虎尾,虎不咬人,亨通。</p><p class="ql-block">简释:危境而行,以礼慎行,可免祸。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">11. 泰卦(䷊)地天泰</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:泰,小往大来,吉亨。</p><p class="ql-block">译文:通泰,小去大来,吉祥亨通。</p><p class="ql-block">简释:天地交合,阴阳和谐,国泰民安。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">12. 否卦(䷋)天地否</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:否之匪人,不利君子贞,大往小来。</p><p class="ql-block">译文:闭塞,非人之时,不利于君子守正,大去小来。</p><p class="ql-block">简释:天地不交,阴阳隔绝,小人当道,君子道消。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">13. 同人卦(䷌)天火同人</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:同人于野,亨。利涉大川,利君子贞。</p><p class="ql-block">译文:在郊外和同众人,亨通。宜渡大河,宜君子守正。</p><p class="ql-block">简释:大同共济,团结一心,可涉险成大事。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">14. 大有卦(䷍)火天大有</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:大有,元亨。</p><p class="ql-block">译文:大有所获,元始亨通。</p><p class="ql-block"> 简释:盛大富足,德位相配,宜守正戒骄。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">15. 谦卦(䷎)地山谦</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:谦,亨,君子有终。</p><p class="ql-block"> 译文:谦虚,亨通,君子有好结果。</p><p class="ql-block"> 简释:谦受益,满招损,谦德可久可大。</p> <p class="ql-block">16. 豫卦(䷏)雷地豫</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:豫,利建侯,行师。</p><p class="ql-block">译文:安乐和顺,宜封侯建国、兴师用兵。</p><p class="ql-block"> 简释:顺时和乐,人心归附;居安思危,不可耽逸。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">17. 随卦(䷐)泽雷随</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:随,元亨利贞,无咎。</p><p class="ql-block">译文:随从顺承,元始亨通、守正无害。 简释:随善顺时,择正而从,可获成功。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">18. 蛊卦(䷑)山风蛊</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> 卦辞:蛊,元亨,利涉大川。先甲三日,后甲三日。</p><p class="ql-block"> 译文:积弊待治,元始亨通,宜渡大河。甲前三日、甲后三日(慎始慎终)。</p><p class="ql-block">简释:乱世治乱,革故鼎新,除旧布新。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">19. 临卦(䷒)地泽临</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:临,元亨利贞。至于八月有凶。</p><p class="ql-block">译文:以德莅临,元始亨通、守正;至八月盛极转凶。</p><p class="ql-block">简释:以德临人、渐进兴盛;盛极防衰。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">20. 观卦(䷓)风地观</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> 卦辞:观,盥而不荐,有孚颙若。</p><p class="ql-block">译文:观仰盛德,如盥洗未献祭,诚信庄重。</p><p class="ql-block">简释:观民观德,以身作则,潜移默化。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">21. 噬嗑卦(䷔)火雷噬嗑</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:噬嗑,亨。利用狱。</p><p class="ql-block">译文:咬合除障,亨通;宜断狱用刑。</p><p class="ql-block">简释:刚柔相济,明罚敕法,除奸断狱。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">22. 贲卦(䷕)山火贲</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> 卦辞:贲,亨。小利有攸往。</p><p class="ql-block"> 译文:文饰华美,亨通;小有利益前行。</p><p class="ql-block">简释:文采装饰、内外相济;重质轻文。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">23. 剥卦(䷖)山地剥</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:剥,不利有攸往。</p><p class="ql-block">译文:阴盛剥落,不利于贸然前行。</p><p class="ql-block">简释:小人道长、阳消阴长;宜静不宜动。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">24. 复卦(䷗)地雷复</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:复,亨。出入无疾,朋来无咎。反复其道,七日来复,利有攸往。</p><p class="ql-block"> 译文:阳气回复,亨通;出入无病、朋友来助。循环往复,七日来复,宜前行。</p><p class="ql-block">简释:生机复苏、改过迁善;去邪归正。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">25. 无妄卦(䷘)天雷无妄</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:无妄,元亨利贞。其匪正有眚,不利有攸往。</p><p class="ql-block">译文:至诚不妄为,元始亨通、守正;不正则有灾,不宜前行。</p><p class="ql-block">简释:顺理而行、至诚无妄,不可妄动。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">26. 大畜卦(䷙)山天大畜</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:大畜,利贞。不家食,吉。利涉大川。</p><p class="ql-block">译文:大为积蓄,宜守正;不居家自养(养贤)则吉,宜渡大河。</p><p class="ql-block">简释:厚积薄发、蓄德蓄才;养贤用能。 </p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">27. 颐卦(䷚)山雷颐</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"> 卦辞:颐,贞吉。观颐,自求口实。</p><p class="ql-block"> 译文:颐养守正则吉;观人颐养,当自求衣食。</p><p class="ql-block">简释:养身养德、自食其力,戒贪养正。 </p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">28. 大过卦(䷛)泽风大过</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:大过,栋桡,利有攸往,亨。</p><p class="ql-block"> 译文:阳刚过盛,栋梁弯曲;宜行非常之事,亨通。</p><p class="ql-block">简释:过中非常、刚柔失衡;矫枉过正,担当大任。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">29. 坎卦(䷜)坎为水</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:习坎,有孚维心,亨,行有尚。</p><p class="ql-block">译文:重险叠水,诚信守心则亨,前行有功。</p><p class="ql-block">简释:险中求信、心诚则通,历险不失其志。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">30. 离卦(䷝)离为火</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">卦辞:离,利贞,亨。畜牝牛,吉。</p><p class="ql-block">译文:依附光明,宜守正、亨通;畜养母牛(柔顺)则吉。</p><p class="ql-block"> 简释:依附光明、外明内柔;守正畜德。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block"><br></p>