花样百吃·麦饭小识录

皇少白(玫瀚,无冕之皇)

<p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(237, 35, 8); font-size:22px;">花样百吃·麦饭小识录</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(176, 79, 187);">昵称:皇少白(玫瀚,无冕之皇)</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(176, 79, 187);">美篇号:47874045</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(255, 138, 0);">玫瀚 2026年4月28日星期二</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px; color:rgb(176, 79, 187);">一、古诗中的麦饭</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251); font-size:20px;">诗曰:</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(57, 181, 74);">时雨及芒种,四野皆插秧。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(57, 181, 74);">家家麦饭美,处处菱歌长。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(57, 181, 74);">老我成惰农,永日付竹床。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(57, 181, 74);">衰发短不栉,爱此一雨凉。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(57, 181, 74);">庭木集奇声,架藤发幽香。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(57, 181, 74);">莺衣湿不去,劝我持一筋。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(57, 181, 74);">即今幸无事,际海皆农桑;</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(57, 181, 74);">野老固不穷,击壤歌虞唐。</b></p><p class="ql-block"> <b style="color:rgb(22, 126, 251);">这首诗的题目是《时雨》,作者是宋代著名诗人陆游。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"> 陆游的另一首是《戏咏村居》诗:</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(57, 181, 74);">歌起陂头正插秧, 梯斜篱外又劙桑。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(57, 181, 74);">日长处处莺声美, 岁乐家家麦饭香。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(57, 181, 74);">林杏半丹禁宿雨, 丛萱自歛避斜阳。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(57, 181, 74);">北窗合是羲皇上, 已置临风八尺床。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"> 赵鼎《寒食》诗:</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(57, 181, 74);">汉寝唐陵无麦饭, 山溪野径有梨花。</b></p><p class="ql-block"><b> </b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">刘克庄 《寒食清明》诗:</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(57, 181, 74);">汉寝唐陵无麦饭, 山蹊野径有梨花。</b></p><p class="ql-block"> <b style="color:rgb(22, 126, 251);">元代黄石翁 《寒食客中》诗:</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(57, 181, 74);">南陵不可避风雨, 麦饭如何托子孙。</b></p><p class="ql-block"><b> </b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">明代高启 《穆陵行》诗:</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(57, 181, 74);">起辇谷前马蹄散, 白草无人浇麦饭。</b></p><p class="ql-block"> <b style="color:rgb(22, 126, 251);">冯梦龙《东周列国志》第七十二回:</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(57, 181, 74);"> 少顷,渔翁取麦饭、鲍鱼羹、盎浆,来至树下,……</b></p><p class="ql-block"> <b style="color:rgb(22, 126, 251);">清末民初康有为 《遣人北寻幼博墓携骸南归》诗:</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(57, 181, 74);">纸钱麦饭送无人, 大仇不报负英魂!</b></p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(22, 126, 251);"> </span><b style="color:rgb(22, 126, 251);">上述著名历史人物的诗作都提到了“麦饭”。</b></p><p class="ql-block" style="text-align:center;"><b> </b></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(237, 35, 8);">★</b><span style="color:rgb(128, 128, 128);">白蒿</span></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">★</span>白蒿麦饭</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">★</span>槐花</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(255, 138, 0);">★</span>槐花麦饭</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="font-size:20px; color:rgb(176, 79, 187);">二、 “麦饭”是一种什么食品?</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"> 其实“麦饭”并不稀罕,早在东汉时期《后汉书·冯异传》就有刘秀食用麦饭的记载:“光武对灶燎衣﹐异复进麦饭﹑菟肩”。西汉黄门令史游《急就篇》卷二载: “饼饵麦饭甘豆羹。”唐代颜师古注:“麦饭,磨麦合皮而炊之也;甘豆羹﹐以洮米泔和小豆而煮之也;一曰以小豆为羹,不以醯酢,其味纯甘,故曰甘豆羹也。麦饭豆羹皆野人农夫之食耳。”</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"> 今天,我们所食的麦饭是一种以面粉为主料,盐和菜(野菜或蔬菜)为辅料,掺拌、蒸馏而成的大众食品。流行于陕西、甘肃、山西、河南等地。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"> 足见麦饭作为一种民间“家家”都很常见饭食,早在汉代就已经出现在人们得餐桌上了。</b></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">★</span>楮树花</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">★</span>楮树花麦饭</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">★</span>榆芊子</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">★</span>榆芊麦饭</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(176, 79, 187); font-size:20px;">三、麦饭食材与加工方法</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(57, 181, 74);"> 麦饭的食材来源广泛,主料面粉到处可买,无需多言;辅料(野菜或蔬菜)主要选用洋槐花、苜蓿尖、芹菜叶、春荠菜、茵陈(白蒿芽)、楮树花、土豆丝、茄子条、豆角段等,随处可取。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(57, 181, 74);"> 麦饭不仅食材来源广泛,还有加工简单、风味独特、清爽可口、营养成分流失少、低脂肪等特点。加工时需将蔬菜洗净控水后与面粉拌匀上笼蒸溜至熟,食用时常搭配蒜泥、辣椒油等蘸汁佐味更佳。</b></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">★</span>白蒿</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">★</span>白蒿麦饭</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">★</span>荠菜</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">★</span>荠菜麦饭</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><b style="color:rgb(176, 79, 187); font-size:20px;">四、陕西麦饭特色</b></p><p class="ql-block"> <b style="color:rgb(22, 126, 251);">麦饭是陕西特色的一种小吃,所用的加工方法并无特殊,只是食材稍有不同,面粉大抵面粉是小麦面粉,少有用米粉的;菜料既有地上长的(春荠菜、芹菜叶、白蒿芽、苜蓿尖、土豆丝、茄子条、豆角段)也有树上结的(洋槐花、榆芊子、楮树花)。最有名的是用洋槐花、榆芊子、春荠菜和苜蓿尖为首选。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"> 麦饭,亦菜亦饭。特别是每逢五月立夏前后,洋槐花盛开,榆芊正嫩,一嘟噜一嘟噜地,垂挂在树枝上,绿莹莹,白生生,香喷喷,不仅好看,也特别诱人嘴馋。用竹竿绑上镰刀钩下几串 ,顾不得冲洗,用手撸下一把就往嘴里填!哎呀,那个特别的味道简直是美极了!无以名之,干脆就叫“春的味道”好吧!用槐花、榆钱做麦饭味道如何?那就不用说了,肯定比“春的味道”更有味道,你说是吧!</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"> 立夏过后,洋槐花、榆芊子都老了,土豆,芹菜、茄子、豆角……慢慢地都上市了,用这些做出来的麦饭又是别一种风味。</b></p><p class="ql-block"><b style="color:rgb(22, 126, 251);"> 麦饭做好端上餐桌,吃也是有讲究的。用调好的汁子(一般是蒜泥、红辣椒面、味精、葱花、酱油和醋放在碗里泼些热油)拌着吃。</b></p><p class="ql-block"><b style="font-size:18px; color:rgb(22, 126, 251);"> 土豆,陕西地方叫“洋芋”;因此,又把土豆丝做出来的麦饭叫“洋芋</b><b style="color:rgb(22, 126, 251);">𩟔𩟔”。</b></p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">★</span>芹菜叶</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">★</span><span style="color:rgb(1, 1, 1);">芹菜</span>叶麦饭</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">★</span>土豆(洋芋)丝</p> <p class="ql-block" style="text-align:center;"><span style="color:rgb(237, 35, 8);">★</span>土豆(洋芋)丝麦饭(洋芋𩟔𩟔)</p>