作者原意(续一一五) <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 闻乐天授江洲司马</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">残灯无焰影幢幢</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">此夕闻君谪九江</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">垂死病中惊坐起</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">暗风吹雨入寒窗</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 本诗作于唐宪宗元和十年(八一五年)任通州(治所在现四川达州)司马之任上。 乐天是白居易字,当时王承宗李师道派爪牙在京城暗杀了宰相武元衡,白居易任太子左赞善大夫,首先上疏捉拿凶手。引藩镇势力不满而被贬江州司马。 元稹其诗正在病中,深感惊讶,表现出彼此感情。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 幢幢(chuáng),昏暗、摇曳之貌。 </span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 田 家 词</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">牛咤咤,田确确,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">旱块敲牛蹄趵趵,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">种得官仓珠颗谷。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">六十年来兵簇簇,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">月月食粮车辘辘。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一日官军收海服,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">驱牛驾车食牛肉。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">归来收得牛两角,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">重铸锄犁作斤劚。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">姑舂妇担去输官,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">输官不足归卖屋。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">愿官早胜仇早覆,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">农死有儿牛有犊,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">不遣官军粮不足。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 此为作者《乐府古题》之一篇,原有序过长,不录,大致意谓乐府诗不一定入乐,拟赋古题。 要象杜甫“即事名篇”而反映社会现实。 他与白居易、李绅正是如此而写。 提出全创新词,《田家词》为第九首,生动反映唐代中叶农民被压榨之苦难。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 咤咤,叹息声。形容牛过劳之喘息声。 确确,坚硬。 趵趵(bō),牛在旱田耕作之蹄声。 六十年,安史之乱至作者此诗共六十年。 簇簇,聚结成团。以形容战事频繁。 辘辘,车行声。不间断为官军运粮。 海服,国之疆域。 官军强制用耕牛运粮还杀牛吃肉。 斤,同斧。 劚(zhuó),锄类农具。 舂(chōng),舂米,把谷壳捣掉。 末句意为人与牛代代相传,不断为官军产粮与运粮。其实为悲愤之言。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 估 客 乐</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">估客无住著,有利身则行。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">出门求火伴,入户辞父兄。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">父兄相教示: “求利莫求名!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">求名有所避,求利无不营。”</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">火伴相勒缚: “卖假莫卖诚!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">交关但交假,交假本生轻。”</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">自兹相将去,誓死意不更。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一解市头语,便无邻里情。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">鍮石打臂钏,糯米吹项璎;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">归来村中卖,敲作金石声。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">村中田舍娘,贵贱不敢争。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">所费百钱本,已得十倍赢。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">颜色转光净,饮食亦甘馨。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">子本频蕃息,货贩日兼并: </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">求珠驾沧海,采玉上荆衡;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">北买党项马,西擒吐蕃鸚;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">炎洲布火浣,蜀地锦织成;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">越婢脂肉滑,奚僮眉眼明;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">通算衣食费,不计远近程。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">经游天下徧,却到长安城。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">城中东西市,闻客次第迎;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">迎客兼说客: “多财为势倾。”</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">客心本明黠,闻语心已惊。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">先问十常侍,次求百公卿。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">侯家与主第,点缀无不精。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">归来始安坐,富与王者勍。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">市卒酒肉臭,县胥家舍成;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">岂唯绝言语,奔走极使令。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">大儿贩材木,巧识梁栋形;</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">小儿贩盐卤,不入州县征。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一身偃市利,突若截海鲸。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">钩距不敢下,下则牙齿横。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">生为估客乐,判尔乐一生。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">尔又生两子,钱刀何岁平!</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 此为《乐府古题》之第十九首。生动写出商人(估客)唯利是图,全靠剥削终成豪商大贾。 作者在诗中揭穿估客与官府勾结,作威作福,穷奢极欲之况。 反映唐朝商业经济之一个侧面。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 市头语,市场上做生意的行话。 诗说他们认钱不认人,无情无义。 用黄铜镯子冒充金镯子,用糯米丸子制作玉珠项练。 田舍娘,农村妇女。 甘馨,甜香。 子本,本钱。 频蕃息,不断增加利润。 荆衡,荆山与衡山。两山古属楚国。 党项,唐代羌族的一支,盛产名马。 吐蕃鸚,唐代吐蕃境内盛产鹦鹉。 布火浣,类似石棉布。 商人还到浙江和奚族地区去贩卖奴隶,那里的人皮细肉嫩。 东西市,长安贸易处有东市与西市。 徧,遍。 十常侍,汉末宦官有十常待,权势极大。此处借指唐代宦官。 百公卿,朝廷大臣。 勍(qíng),相匹敌。 胥,吏。 吏卒受贿后为商贾奔走,即使商贾有错,官府也不敢制裁。 由于商人使钱铺路疏通关节,商贾之子便能成为更大的木材商和盐商。 偃市利,超过别人牟利。 钩距,钓钩。《淮南子*原道》: “虽有钩针芒距〞 此处借喻法纪。 钱刀,古有钱币类刀形,称钱刀。此处双关语,意谓钱在商人手中象刀一样。 作者感叹商人一代接一代盘剥不已,何时才可消除。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 遣 悲 怀</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">昔日戏言身后意</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">今朝都到眼前来</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">衣裳已施行看尽</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">针线犹存未忍开</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">尚想旧情怜婢仆</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">也曾因梦送钱财</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">诚知此恨人人有</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">贫贱夫妻百事哀</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 本诗是作者悼念妻韦惠丛的组诗之第二首。 写于唐穆宗长庆二年(八二二年)。韦为太子少保韦夏卿的女儿,元稹与其结婚时贫困,她无怨无悔。早逝令作者悲痛而写不少悼亡诗。此诗语言浅近,不夸张与矫饰,直抒胸臆,使人印象深刻,表达了他对妻子的深厚感情。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 身后意,关于死后的设想。 行看(kān)尽,看看快完了。 怜婢仆,怜爱婢女与仆人。其实是作者所说的一种假话而已。 虽然说夫妻生离死别是人人皆有的常事,但是每当想到过去的贫困生活就觉得悲哀之事太多。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 元稹(七七九——八三一年),字微之,祖籍河南洛阳,青少年生活于风翔(今陕西省)及长安。幼年丧父家境贫,十五岁参加科举考试明经及第。 唐宪宗元和初年任右拾遗与监察御史,因劾奏剑南东川节度使严砺等人之不法行为而得罪权贵被贬为江陵士曹参军。之后逐渐与官宦权贵妥协,并通过崔谭峻推荐重用,一度出任宰相。不久又因反对功臣裴度被调任同州刺史。唐文宗太和时任武昌军节度使,死于任上。 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 元稹作品有优美精采短诗,但不多。亦有不少长篇巨制,更显得他为一位大家。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 其他写过,不予多言。</span></p>