《古代小品文》之三•魏晋南北朝•1•

陈德满

读书笔记之七言 <p class="ql-block"> 魏晋小品文</p><p class="ql-block">汉乱悠悠魏晋秋,文人雅士慕清幽。</p><p class="ql-block">澄心脱俗尘嚣远,逸致闲情渡己忧。</p> <p class="ql-block">一、《祀故太尉桥玄文 》 •曹操•</p><p class="ql-block"> 太尉桥玄奖助孟德,增荣益观。桥玄死前有戏誓斗酒只鸡事。孟德奉命东征,裁致薄奠,言怀旧尔。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">桥玄慧眼识阿瞒,奖助荣观启后蟠。</p><p class="ql-block">约誓戏言如至亲,单鸡斗酒奠凄寒。</p> <p class="ql-block">二、《举贤勿拘品行令》 •曹操•</p><p class="ql-block"> 曹公令求贤,唯才干是举,勿拘品行,各举所知,勿有所遗。列伊挚、傅说、管仲、萧何、曹参、韩信、陈平、吴起等为例。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">枭雄乱世令求贤,只看才干没竹樊。</p><p class="ql-block">德玷行瑕皆可用,惟求伟略定乾坤。</p> <p class="ql-block">三、《遗令》 •曹操•</p><p class="ql-block"> 曹公年高小恙,思虑归期,作《遗令》言后事,其文甚佳。就其文一二作七言句记之。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">年高小恙起归心,遗令殷殷眷念深。</p><p class="ql-block">卖屐分香萦寸意,微嗔大过不重侵。</p> <p class="ql-block">四、《诫子书》 •诸葛亮•</p><p class="ql-block"> 夫君子之行,静以修身,俭以养德,非澹泊无以明志,非宁静无以致远。夫学须静也,才须学也,非学无以广才,非志无以成学。淫慢则不能励精,险躁则不能治性。年与时驰,意与日去,遂成枯落。多不接世,悲守穷庐,将复何及!</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">字字珠玑句句箴,修身养德净尘心。</p><p class="ql-block">才须静学精须励,莫让衰颓度寸阴。</p> <p class="ql-block">五、《与朝歌令吴质书》 •曹丕•</p><p class="ql-block"> 曹丕致书吴质,忆昔南皮相处之乐,吊长逝之友,望吴质自爱。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">南皮宴乐乐难常,物是人非旧念长。</p><p class="ql-block">遣骑与书情切切,云山相望不疏忘。</p> <p class="ql-block">六、《与吴质书》 •曹丕•</p><p class="ql-block"> 一别四载,思虑幽深,丕书与质,忆昔之乐,吊疫逝故友,评其人其文,伤阴阳之隔,顾影自怜,感才微任重。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">怀忧四载致吴疏,疫逝亲朋叹遗书。</p><p class="ql-block">覆醢摔琴怜自影,才微任重虑难纾。</p> <p class="ql-block">七、《反金人铭》 •孙楚•</p><p class="ql-block"> 古有《金人铭》,孙楚反而作《反金人铭》。多言多败,多事多害;少言少事,则后生何述焉?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">金人杜口石人言,世事无常命有魂。</p><p class="ql-block">贵贱高低累思虑,非非是是后人喧。</p> <p class="ql-block">八、《酒德颂》 •刘伶•</p><p class="ql-block"> 刘伶唯酒是务,此文目空一切,唯我独尊,应为醉言醉语,亦可认为酒后真言。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">男儿六尺齐天庭,八极庭衢日月扃。</p><p class="ql-block">纵意随心虚万物,应为酒后傲沧溟。</p> <p class="ql-block">九、《思旧赋》 •向秀•</p><p class="ql-block"> 向秀赴任途经故地山阳,闻笛忆友作赋,赋小情长意远,余韵悠悠……</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">山阳闻笛忆良朋,旷放心疏事见惩。</p><p class="ql-block">作赋言怀为绝响,阴阳两隔寄哀矜。</p> <p class="ql-block">十、《钱神论》 •鲁藵•</p><p class="ql-block"> ……死生无命,富贵在钱。何以明之?钱能转祸为福,因败为成,危者得安,死者得生,性命长短,相禄贵贱,皆在乎钱。……</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"> (《钱神论》言尽阳间钱之用,吾小诗拓展到阴间。)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">逝者冥钱至亲焚,生前贱辱转荣尊。</p><p class="ql-block">阳间梦想无钱灭,困者方兄尽出门。</p> <p class="ql-block">十一、《范式张劭》 •干宝•</p><p class="ql-block"> 范式张劭游太学时有约,两年后范千里迢迢如期赴约。张疾将死,叹不能见“死友”范,范夜梦其事,白马素车千里奔丧。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">关山重重两年期,拜见尊亲晤至知。</p><p class="ql-block">遗叹长辞魂入梦,山阳素驾与君辞。</p> <p class="ql-block">十二、《韩凭夫妇》 •干宝•</p><p class="ql-block"> 宋康王舍人韩凭,妻美。康王夺其妻并囚之。韩凭夫妇皆因情自杀,其地有歌谣传世。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">歌谣代代传坚贞,比翼双飞一死生。</p><p class="ql-block">冢树相思交与错,鸳鸯对唤使人惊。</p> <p class="ql-block">十三、《卓文君卖酒》 •葛洪•</p><p class="ql-block"> 凤求凰私奔,赤贫卖酒,悦吟美人赋,长别而诔。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">文君相如三生缘,凤咏凰兮续夙弦。</p><p class="ql-block">卖酒当垆情相悦,终因美赋为君咽。</p> <p class="ql-block">十四、《邹长倩赠遗有道》 •葛洪•</p><p class="ql-block"> 公孙弘被国士所推为贤良,乡人邹长倩赠以衣物送行,殷殷言语款款乡情。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">乡人赠遗语殷殷,世路幽微有道尊。</p><p class="ql-block">小善深修丝织锦,钱财扑满虑消魂。</p> <p class="ql-block">十五、《兰亭集序》 •王羲之•</p><p class="ql-block"> 永和九年,羲之等人相聚兰亭修禊事,曲水流觞,一觞一咏,畅叙幽情,概叹生死。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">兰亭胜景沁幽芳,曲水流觞赋雅章。</p><p class="ql-block">俯仰悲欢生与死,千秋慨叹一苍凉。</p> <p class="ql-block">十六、《杂贴二则》 •王羲之•</p><p class="ql-block"> 杂贴二则,其一为醉醒后补语别情,其二为天寒雨冷,体恙无聊,问友佳不。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">寥寥数语醉醒言,别语情深笔墨昏。</p><p class="ql-block">体恙无聊思友泰,天寒雨冷力书暄。</p> <p class="ql-block">十七、《与庾安西笺》 •王胡之•</p><p class="ql-block"> 此间万顷江湖,挠之不浊,澄之不清。而百姓投一纶,下一筌者,皆夺其渔器,不输十,皆不得放。不知漆园吏何得持竿不顾,渔父鼓而歌《沧浪》也!</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">万顷江湖映远山,庄周曳尾乐消闲。</p><p class="ql-block">渔翁自适歌沧浪,百姓悠悠叹世艰。</p> <p class="ql-block">十八、《石崇之厕》 •裴启•</p><p class="ql-block"> 子真(刘寔)诣齐奴(石崇),如厕,甚惊厕丽,终言:“贫士不得如此厕。”</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">齐奴厕丽子真惊,贯古通今亦陋怦。</p><p class="ql-block">婢女香囊儒不适,尘怀斗富为尘荣。</p> <p class="ql-block">十九、《答索商书》 •张天锡•</p><p class="ql-block"> 前凉国君张天锡喜宴游,大臣索商上疏极谏其勿荒废国政,此文为其复言,以出游观物知人为辞辩解。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">观物知人好行辞,文辞末技误安危。</p><p class="ql-block">沉沙折戟君为仆,辨物清谈丧国悲。</p> <p class="ql-block">二十、《闲情赋序》 •陶渊明•</p><p class="ql-block"> 初,张衡作《定情赋》,蔡邕作《静情赋》,检逸辞而宗澹泊,始则荡以思虑,而终归闲正。将以抑流宕之邪心,谅有助于讽谏。缀文之士,奕代继作;因并触类,广其辞义。余园闾多暇,复染翰为之;虽文妙不足,庶不谬作者之意乎。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">奕代情辞淡泊宗,衡邕发轫潜文从。</p><p class="ql-block">园闾空暇情思起,染翰丽词赋雅容。</p> <p class="ql-block">二十一、《游斜川序》 •陶渊明•</p><p class="ql-block"> 陶渊明与邻游斜川,率尔赋诗,各疏年纪乡里,以纪其时日。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">斜川水木湛清华,信步寻芳雅兴赊。</p><p class="ql-block">率尔轻吟悲日月,悠悠晚岁愿时嘉。</p> <p class="ql-block">二十二、《与子俨等疏》 •陶渊明•</p><p class="ql-block"> 渊明重疾,疏与五子,殷殷眷念,悠悠情思,…</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">殷殷眷念疏中言,体恙长思五子艰。</p><p class="ql-block">回首沉浮无宠辱,遗望后辈有欢颜。</p> <p class="ql-block">二十三、《桃花源记》 •陶渊明•</p><p class="ql-block"> 心有所欲,笔有所述。桃花源记,深思之,何尝不是五柳先生所欲…</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">苍生尽有桃源梦,可悯渊明五柳贫。</p><p class="ql-block">百代奇文余韵在,人间难觅避秦人。</p> <p class="ql-block">二十四、《五柳先生传》 •陶渊明•</p><p class="ql-block"> 此文可作陶渊明自况观,故世人称其为五柳先生。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">陋室萧然五柳阴,诗书相伴饮长寻。</p><p class="ql-block">酬觞吟咏舒情志,念念无怀乐葛深。</p> <p class="ql-block">二十五、《自祭文》 •陶渊明•</p><p class="ql-block"> 陶渊明大恙,知阳寿将尽,自书祭文。回顾往生,淡然面对生死。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">大恙神衰自祭文,嗟叹自慰语浮云。</p><p class="ql-block">萧萧窅窅阴阳间,廓灭嗟遐一纸焚。</p> <p class="ql-block">二十六、《二陆优劣》 •郭澄之•</p><p class="ql-block"> 卢志于众中问陆士衡:"陆抗是卿何物?"答曰:"如卿于卢毓."士龙失色。既出户,谓兄曰:"何至于此!彼或有不知。"士衡正色曰:"我祖,父名播海内,宁有不知?"识者疑两陆优劣,谢安以此定之。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">父讳不容对己咻,无心蓄意总为羞。</p><p class="ql-block">人言二陆谁高下,太傅凭言定劣优。</p> <p class="ql-block">二十七、《山居赋序》 •谢灵运•</p><p class="ql-block"> 避世而山居,山居而赋,言辞偏台、皓之深意,废张、左之艳辞,去饰取素,故意实言表。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">难知意实因言表,渐悟幽怀必语真。</p><p class="ql-block">退隐何需憎丽句,杨雄论赋理弥淳。</p> <p class="ql-block">(通过AI制作图片)</p>