中唐 李益(上)

丛渊

作者原意(续一一一) <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 盐州过胡儿饮马泉</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">绿杨著水草如烟,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">旧是胡儿饮马泉。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">几处吹笳明月夜,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">何人倚剑白云天?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">从来冻合关山路,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">今日分流汉使前。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">莫遣行人照容鬓,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">恐惊憔悴入新年。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 诗题一作《五原过胡儿饮马泉》。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 本诗通过描绘饮马泉之春景,慨叹美好北方要塞没有长剑倚天的英雄来镇守,抒发自己容颜渐憔还无机会建功立业之情怀。 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 盐州,州治在今内蒙古自治区五原。 胡儿,当时对少数民族之称。 笳,胡笳,管乐器。 倚剑白云天,语出战国宋玉《大言赋》“长剑耿耿倚天外” 指出此处经常受回纥、吐蕃之侵扰,边将中谁是长剑倚天之英雄?!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">后半部写饮马泉由冬至春之变化。 莫让我这个行人去临水照自己的面影,唯恐看见憔悴而惊叹。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 听 晓 角</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">边霜昨夜堕关榆</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">吹角当城汉月孤</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">无数塞鸿飞不度</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">秋风卷入小单于</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 角,是古代军中之乐器。 小单于,乐曲名。 作者在一个秋晨听到城头吹角,故写本诗。景物给人以鲜明印象,犹如图画。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 塞 下 曲</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">伏波惟愿裹尸还,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">定远何须生入关?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">莫遣只轮归海窟,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">仍留一箭定天山。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 本诗通过汉代名将马援、班超和唐初薛仁贵的故事,鼓励当时之将士应视死如归,并歌颂彻底消灭来犯之敌的英雄气慨与高尚品质。 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 伏波,东汉马援屡战立功,被封伏波将军。 诗谓边塞将士应长守边地。 海窟,原指海生物聚居之洞穴。此处指少数民族居住地。当然作者有蔑视之意。 一箭定天山,唐高宗时薛仁贵领兵在天山迎击九姓突厥十万大军,发三矢射杀他们派来之三人,其余则下马请降。凯旋时军中唱道: “将军三箭定天山,战士长歌入汉关。” 诗谓不要让一个敌人逃跑,长驻边疆使其不敢来犯。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 汴 河 曲</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">汴水东流无限春</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">隋家宫阙已成尘</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">行人莫上长堤望</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">风起杨花愁杀人</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 诗题一作,上隋堤。 汴水,一作碧水。 已,一作尽。 风,一作吹。 隋家官阙,隋炀帝杨广在通济渠沿线,自东都至江都(扬州)二千余里,每两驿置一宫,计离宫四十余所。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"></span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 柳 杨 送 客</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">青枫江畔门蘋洲,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">楚客伤离不待秋。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">君见隋朝更何事?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">柳杨南渡水悠悠。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 诗题一作,扬州万里送客。 楚客,作者自指。他当时客居扬州,扬州战国时属楚。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 喜见外弟又言别</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">十年离乱后,长大一相逢。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">问姓惊初见,称名忆旧容。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">别来沧海事,语罢暮天钟。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">明日巴陵道,秋山又几重。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 外弟,表弟。舅姑姨之子。 十年离乱,指天宝十四载至宝应二年间。七五五~七六三年。 沧海事,泛指动荡年代。 巴陵,岳州巴陵郡。治所在巴陵县(今湖南岳阳)</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 从 军 北 征</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">天山雪后海风寒</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">横笛偏吹行路难</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">碛里征人三十万</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一时回首月中看</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 行路难,乐府《杂曲歌辞》。 首,原作向。 中,原作明。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> </span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 夜上受降城闻笛</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">回乐烽前沙似雪</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">受降城外月如霜</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">不知何处吹芦管</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一夜征人尽望乡</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 受降城,西受降城,该城故址在今内蒙古杭锦后旗乌加河北岸。 回乐烽,旧说认为在灵州回乐县(今宁夏灵武西南)。谭优学《李益行年考》认为在西受降城附近。 芦管,笛也。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 以上两首七绝,皆可与“秦时明月”、“黄河远上” 相比高低。气象稍殊,亦堪接武。 还有人以为“回乐峰前”同是边塞名作,甚可为七绝第一。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 李益(七四八——八二九年),字君虞,陇西姑臧(甘肃武威)人,大历四年(七六九年)进士,任郑县尉。由于政治上不得志而弃官而去,游历燕赵一带。后又在华北西北地方从军多年。唐宪宗时他以诗名被召为秘书少监,集贤殿学士,官至礼部尚书。 他是大历时代之优秀诗人,中唐大家。 所写作品有较为深厚的生活基础,不少诗写军旅生活。在艺术上吸引了乐府民歌之长,运用语言,精炼优美。 激昂和谐,形象鲜明。 擅长绝句,生动活泼。 七绝历评第一。 凡诗近一百九十首。 有《李君虞诗集》。 </span></p>