<p class="ql-block">二十二首诗,从北宋到现代,从苏轼到佚名,从中国到朝鲜——原本只是寻常一日,却被这些文字串成了一条隐隐发光的线。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">正月廿六。没有上元的花灯,没有中秋的明月。年味已淡,春意未浓。可就是这样一个日子,竟有这么多诗人,不约而同地拿起笔。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">他们写什么?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">苏轼写花,梅尧臣写梦,周邦彦写老,刘崧写信,杨杏佛写情——写的都是自己那一刻的心。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">编的过程中,有好几次被忽然戳中。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">读梅尧臣“自我再婚来,二年不入梦”,心里一紧。不是那种捶胸顿足的悲,是深夜醒来,灯还亮着,枕边空着,雪打窗——那种寂静的、无处可说的悲。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">读刘崧“开缄惊喜忽长吁”,心里又一颤。乱世里一封信,走了整整一年。喜的是南京平安,忧的是江西音信全无。七个字,把那种悬着的心放不下来又不得不放下的滋味,全写透了。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">读周邦彦“叹事逐孤鸿尽去”,忽然想起这是他的绝笔。写完不久他就走了。那一年正月廿六,他站在征途上,看天低四野,心里想的却是归隐——想放下,可终究放不下。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">还有权五福,朝鲜人,五百年前渡龙津,写了四句:“雪消春水碧于天,古渡来来去去船。一叶乘危君莫笑,拟寻苏老挟飞仙。”一个异国文人,心里想的却是中国的苏轼。隔着海,隔着几百年,被同一篇文章打动。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">这就是诗词的力量。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">编到最后,心里有点空。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">二十二个人,素不相识,有的相隔几百年,却因为一个共同的日子,被我聚到一起。他们不知道彼此,只是在那一天,心里有话想说,就拿起了笔。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">而我只是那个偶然路过的人,把这些散落在时光里的声音,捡起来,放在一起。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">窗外的天快亮了。编完最后一个字,又翻回去看苏轼那首——“缥蒂缃枝出绛房”。那是元丰二年,他还在徐州,还有半生的颠沛在前面等着。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">可那天,他只是开开心心去郊外踏青,看花,看落日,看短篱破屋。他不知道以后的事,我们却知道。所以读到“子美诗中黄四娘”,忽然有点鼻酸。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">诗的好处就在这里——它不说透,你自己去想。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">也许几百年后,也会有人翻开这本小集子,读到某一句,忽然心里一动。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">就像今夜我被梅尧臣打动,被刘崧打动,被周邦彦、权五福打动一样。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">如果真有那么一个人,那我隔着几百年,也想对他说一句:</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">正月廿六,有心人。</p> <p class="ql-block">《正月廿六清吟集:品读历代正月二十六日诗词全编》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">前言</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">正月廿六,岁华新转,年事渐阑。古人于此日,或探春郊野,或听雨闲居,或怀人寄远,或访友言欢,一情一景,皆入吟咏。今遍检宋、元、明、清、朝鲜及近现代诸家同日所作篇什,得二十二首,汇为一编,依题材类次,存其原文,考其出处,系以小传,附以浅释。非惟存一时之题咏,亦可见岁月流转中,人心所共有的春思、乡情、别绪与闲情。展卷读之,犹见当日风日,历历在目。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一、初春景色</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">本辑诗作均作于正月廿六当日,以描摹节令景物为主:或郊野探春、或园林寻幽、或春雨初霁、或春寒料峭,借自然光景写出岁序更新、春意初生的时节气象,清新可诵。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">1. 正月二十六日,偶与数客野步嘉祐僧舍东南野</p><p class="ql-block">宋·苏轼</p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block">缥蒂缃枝出绛房,绿阴青子送春忙。</p><p class="ql-block">涓涓泣露紫含笑,焰焰烧空红佛桑。</p><p class="ql-block">落日孤烟知客恨,短篱破屋为谁香。</p><p class="ql-block">主人白发青裙袂,子美诗中黄四娘。</p><p class="ql-block">【出处】宋·苏轼《苏轼诗集》卷八</p><p class="ql-block">【简析】诗人与友人于正月二十六漫步嘉祐僧舍郊外,览春日花木繁盛,紫含笑与红佛桑明艳相映,色彩流丽。由郊野落日、村居小景自然牵引怀古之思,化用杜甫诗中意象,将春日野趣与悠然古意融于一篇,风格清丽疏朗。</p><p class="ql-block">【作者小传】苏轼(1037-1101),字子瞻,号东坡居士,眉州眉山人。北宋文学家、书画家,与父洵、弟辙合称“三苏”。其诗清新豪健,词开豪放一派,散文为唐宋八大家之一。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">2. 正月二十六日同子华相公游王太尉园</p><p class="ql-block">宋·司马光</p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block">闻说名园乘兴来,小桃繁艳间寒梅。</p><p class="ql-block">主人千里司宫钥,寂寞残英委绿苔。</p><p class="ql-block">【出处】宋·司马光《温国文正司马公文集》卷十四</p><p class="ql-block">【简析】正月二十六,诗人与友人乘兴同游王太尉旧园,正值桃艳梅残,春光深浅相间。园林虽美,而主人远在千里供职,亭台冷落,落花委苔,于明媚景致中透出清寂,暗含人事变迁、园空人远的淡淡慨叹。</p><p class="ql-block">【作者小传】司马光(1019-1086),字君实,号迂夫,陕州夏县人。北宋政治家、史学家,主编《资治通鉴》。其诗质朴简淡,不事雕琢。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">3. 开岁屡作雨不成,正月二十六日夜乃得雨,明日行家圃有赋</p><p class="ql-block">宋·陆游</p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block">东风催雨破天悭,行圃归来剩解颜。</p><p class="ql-block">百草吹香蝴蝶闹,一溪涨绿鹭鸶闲。</p><p class="ql-block">老来每叹论心少,贫甚方知觅醉艰。</p><p class="ql-block">犹赖篮舆无恙在,呼儿结束入南山。</p><p class="ql-block">【出处】宋·陆游《剑南诗稿》卷二十一</p><p class="ql-block">【简析】开岁久旱,至正月二十六夜雨方至,诗人次日漫步家圃,喜见草木回香、溪涨蝶飞,一派生机。诗中由春景转入晚年心境,叹老来知己稀少、生计清简,却仍愿以山水自遣,乘舆入山,尽显淡泊自适的情怀。</p><p class="ql-block">【作者小传】陆游(1125-1210),字务观,号放翁,越州山阴人。南宋诗人,生平作诗九千余首,风格雄浑豪放,亦不乏清新婉约之作。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">4. 正月二十六日监中习仪即景书怀</p><p class="ql-block">元·宋褧</p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block">椒觞献岁暖如蒸,收灯前后不复晴。</p><p class="ql-block">风色料峭雪欲落,云阴晃漾日半明。</p><p class="ql-block">四郊未有花柳意,六馆但闻弦诵声。</p><p class="ql-block">城南三月牡丹发,莫遣白头愁里生。</p><p class="ql-block">【出处】元·宋褧《燕石集》卷七</p><p class="ql-block">【简析】诗作写正月二十六在国子监习仪所见节物情景:年节方过,春寒犹烈,阴云欲雪,郊外尚未见花柳春色,官舍之中唯闻弦诵之声。尾联自宽自勉,寄意莫因年华老去而空生愁绪,静待春光渐盛,心境平和端稳。</p><p class="ql-block">【作者小传】宋褧(1292-1344),字显夫,元大都人。泰定元年进士,官至翰林直学士。与兄宋本齐名,时称“二宋”。其诗清丽婉转,有《燕石集》。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">5. 正月廿六日漫题</p><p class="ql-block">明·张弼</p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block">泖云汀树晚离离,饮罢人归野渡迟。</p><p class="ql-block">睡起香销金鹊尾,独听疏雨打窗时。</p><p class="ql-block">【出处】明·张弼《东海诗集》</p><p class="ql-block">【简析】此诗写正月廿六日暮色中的幽居情致。诗人饮罢归来,野渡无人,水云汀树在暮色中渐次朦胧。酒醒梦回,炉香已烬,独坐窗前静听疏雨敲窗。全篇不事雕琢,以淡墨写闲情,意境清空幽寂,有倪瓒山水画般的疏淡风神。</p><p class="ql-block">【作者小传】</p><p class="ql-block">张弼(1425-1487),字汝弼,号东海,松江华亭人。明成化二年进士,官至南安知府。工诗文,尤善草书,与张骏齐名,时号“二张”。有《东海诗集》传世。</p><p class="ql-block">【辨正】此诗多被误收于倪瓒名下,今据《东海诗集》归入张弼。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">二、感怀抒怀</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">本辑由时节、景物触发身世之感、流年之叹、惜春之思,多为感时抒怀之作,语浅意深,含人生况味。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">6. 所居有梅一株在堂东荒秽中正月二十六日已谢</p><p class="ql-block">宋·张耒</p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block">冷落疏枝寒草冈,欲攀先怕踏榛荒。</p><p class="ql-block">异时折赠何堪说,临水高城倚女墙。</p><p class="ql-block">【出处】宋·张耒《张右史文集》卷三十四</p><p class="ql-block">【简析】居所东侧梅花至正月二十六已然凋落,疏枝寒草,满目冷落。诗人欲近观而不忍踏碎荒秽,由眼前残梅追忆昔日折花寄远之事,临水高城之景恍如昨日。全诗以梅起兴,借花落暗寓时光流逝、旧迹难寻,含蓄深沉。</p><p class="ql-block">【作者小传】张耒(1054-1114),字文潜,号柯山,楚州淮阴人。北宋诗人,“苏门四学士”之一。其诗平易舒坦,不尚雕琢。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">7. 西平乐·稚柳苏晴</p><p class="ql-block">宋·周邦彦</p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block">稚柳苏晴,故溪歇雨,川迥未觉春赊。</p><p class="ql-block">驼褐侵寒,正怜初日,轻阴抵死须遮。</p><p class="ql-block">叹事逐孤鸿尽去,身与塘蒲共晚,争知向此,征途迢递,伫立尘沙。</p><p class="ql-block">念朱颜翠发,曾到处,故地使人嗟。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">道连三楚,天低四野,乔木依前,临路敧斜。</p><p class="ql-block">重慕想、东陵晦迹,彭泽归来,左右琴书自乐,松菊相依,何况风流鬓未华。</p><p class="ql-block">多谢故人,亲驰郑驿,时倒融尊,劝此淹留,共过芳时,翻令倦客思家。</p><p class="ql-block">【出处】宋·周邦彦《片玉集》卷六</p><p class="ql-block">【简析】此为词人晚年绝笔,作于正月二十六。上片写初春晴雨、征途伫立,叹往事如孤鸿远去,身世已共塘蒲渐晚;下片追慕古人归隐之乐,感念故人留饮盛情,却更添倦客思家之心。全词苍凉沉郁,将身世飘零、故园之思与归隐之想融为一体,情深意苦。</p><p class="ql-block">【作者小传】周邦彦(1056-1121),字美成,号清真居士,钱塘人。北宋词人,精通音律,创调甚多,被尊为“词家之冠”。有《清真集》传世。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">8. 正月廿六日</p><p class="ql-block">清·弘历(乾隆帝)</p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block">新年例不暇作诗,节事无端值此时。</p><p class="ql-block">却为几馀聊遣兴,非关骋怀重摛词。</p><p class="ql-block">唐花欲谢垂垂影,汉月将圆脉脉姿。</p><p class="ql-block">拈笔欲吟还自问,民情安未是吾师。</p><p class="ql-block">【出处】清·弘历《御制诗三集》卷六十五</p><p class="ql-block">【简析】此诗为乾隆帝于正月廿六日所作。首联自道新年本不作诗,却因节事偶值此日,聊以遣兴。颔联“唐花欲谢垂垂影,汉月将圆脉脉姿”写节物——唐花(温室催开之花)将谢,正月之月将圆,光影绰约,姿态脉脉。尾联笔锋一转,由赏玩之景转向自省之问:拈笔欲吟时反问自己,百姓是否安居——这才是真正的“吾师”。以帝王之尊而存此问,难得。</p><p class="ql-block">【作者小传】弘历(1711-1799),清高宗,年号乾隆。在位六十年,是中国历史上实际执掌国家权力时间最长的皇帝。一生作诗四万余首,虽多经臣下润色,然此诗见其自省之意。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">9. 晓发桐庐县望严先生祠堂(正月二十六日)</p><p class="ql-block">清·六十七</p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block">塘汛闻鸡促晓行,一江风雨片帆轻。</p><p class="ql-block">先生莫笑匆匆色,不是区区为显荣。</p><p class="ql-block">【出处】清·六十七《使署閒情》,题下自注:“正月二十六日。”</p><p class="ql-block">【简析】此诗为正月二十六日清晨,诗人舟行桐庐江上,望严子陵钓台有感而作。严光(严先生)为东汉隐士,光武帝刘秀同窗,拒不受官,垂钓富春江。诗人以“不是区区为显荣”自明心迹——虽宦游奔波,却非为功名利禄。一江风雨,片帆轻渡,于行色匆匆中见超然之志。</p><p class="ql-block">【作者小传】六十七(生卒年不详),满洲正黄旗人,清代乾隆年间官员。曾任巡台御史,著有《使署閒情》《番社采风图考》等,记录台湾风土民情,有文献价值。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">三、怀人思亲</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">本辑以思念、忆旧为主:或梦亡人、或得家书、或怀旧约,皆以真情动人,最见人心温厚。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">10. 戊子正月二十六日夜梦</p><p class="ql-block">宋·梅尧臣</p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block">自我再婚来,二年不入梦。</p><p class="ql-block">昨宵见颜色,中夕生悲痛。</p><p class="ql-block">暗灯露微明,寂寂照梁栋。</p><p class="ql-block">无端打窗雪,更被狂风送。</p><p class="ql-block">【出处】宋·梅尧臣《宛陵先生集》卷三十三</p><p class="ql-block">【简析】戊子年正月二十六夜,诗人梦见亡妻。自再娶以来,故人久不入梦,梦中一见,夜半醒来更觉悲不自胜。暗灯残照,风雪打窗,以凄寒之景烘托刻骨相思,语淡而情挚,至哀至痛。</p><p class="ql-block">【作者小传】梅尧臣(1002-1060),字圣俞,宣州宣城人。北宋诗人,与欧阳修并称“欧梅”,诗风古淡,对宋代诗风转变有重要影响。有《宛陵先生集》。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">11. 正月二十六日得表弟梁远南京消息且云比江西来者皆未有书感而赋此</p><p class="ql-block">元末明初·刘崧</p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block">书发南京已岁徂,开缄惊喜忽长吁。</p><p class="ql-block">谁知路比燕山近,更说新来一字无。</p><p class="ql-block">【出处】元末明初·刘崧《槎翁诗集》卷六</p><p class="ql-block">【简析】正月二十六,诗人得表弟自南京寄来书信,路途经年方至,开缄之时惊喜交集。既喜南京亲友平安,又忧江西方向音讯断绝,一字不通。以浅白语写乱世牵挂,喜忧交织,真切动人。</p><p class="ql-block">【作者小传】刘崧(1321-1381),字子高,泰和人。元末明初诗人,官至吏部尚书。其诗清和婉约,有《槎翁诗集》。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">12. 醉落魄(正月廿六)</p><p class="ql-block">近现代·杨杏佛</p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block">凄凄索索。</p><p class="ql-block">是谁惹我情怀恶。</p><p class="ql-block">多情终被愁寻着。</p><p class="ql-block">待不思量,又忆当时约。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">朝朝夜夜离合,无眠休怨罗衾薄。</p><p class="ql-block">算来都是天生错。</p><p class="ql-block">见了人人,抵死难抛却。</p><p class="ql-block">【出处】近现代·杨杏佛《杨杏佛遗稿》</p><p class="ql-block">【简析】词作于正月廿六,写词人一腔情愁萦绕心头,凄冷难排。本欲放下思量,却偏偏重忆旧时盟约,长夜无眠,辗转难安。自叹多情多苦,明知痴念成错,依旧痴心难舍,深情沉郁,婉约动人。</p><p class="ql-block">【作者小传】杨杏佛(1887-1933),名铨,字杏佛,江西清江人。近代民主革命者、科学家,曾任中央研究院总干事。1933年被暗杀于上海。工诗词,有《杨杏佛遗稿》。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">四、人事雅事</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">本辑皆记当日实事:宴饮听笛、访友话旧、奉使远行、归乡有期,一人一事,一情一境,风雅可亲。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">13. 正月二十六日寇顺之饮仆以醽渌酒径醉闻横笛音李仲先顺之有苍头能作龙吟三弄偶不果戏成此诗</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">宋·李彭</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">髯奴不及缘坡竹,柱车守闾各有局。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">苟不上券吾不欲,僮约卒音几恸哭。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">劣于郤公常奴尔,性不茹荤少陵喜。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">吐茵西曹第忍之,封侯骨相多小史。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">苍头乃复在琳房,柯亭横吹节饱霜。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">炊饭作糜缘底事,心写泉声风韵长。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">寇谦酌我次翁狂,如鱼听曲首低昂。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">恨不临风作三弄,不减当时桓野王。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【出处】宋·李彭《日涉园集》卷三</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【简析】诗记正月二十六当日友朋宴饮情事:友人设酒相待,诗人饮至沉醉,闻家僮善笛,虽未及演奏而兴致不减。篇中多用典故,写饮酒之狂、听曲之兴,追慕晋人桓伊笛韵风流,尽显宋代文人诗酒自娱、洒脱不羁的雅趣。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【作者小传】李彭,字商老,南康军建昌人。北宋诗人,与苏轼、黄庭坚等交游,诗风清丽,有《日涉园集》。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">14. 癸酉正月廿六日,承晓春陈兄见访话旧,并出示近作,率成四章,即题卷端 其一</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">清·刘绎</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">白头晤对倍殷勤,身世蹉跎感见闻。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">谁念朱颜两年少,齐名先后出童军。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【出处】清·刘绎《存吾春斋诗钞》卷九</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【简析】癸酉年正月二十六,友人陈晓春来访,二人白首相见,情意殷切。回首平生,身世蹉跎,不胜感慨;犹记少年齐名,同出童军,意气飞扬,抚今追昔,顿生岁月沧桑之叹。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【作者小传】刘绎(1797-1878),字瞻岩,江西永丰人。清道光十五年状元,官至翰林院修撰。晚年主讲白鹭洲书院。有《存吾春斋诗钞》。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">15. 癸酉正月廿六日,承晓春陈兄见访话旧,并出示近作,率成四章,即题卷端 其二</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">清·刘绎</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">别后光阴各逝波,相逢犹幸鬓未皤。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">莫嫌老态龙钟甚,尚喜新诗得细哦。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【简析】别后光阴如流,各自奔波,所幸相逢之时鬓发尚未全白。虽已渐入老境,步履容态不及当年,却仍能细读友人新作,以诗文相知相慰,于平淡中见知己情深。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">16. 癸酉正月廿六日,承晓春陈兄见访话旧,并出示近作,率成四章,即题卷端 其三</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">清·刘绎</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">婆心劝世见深情,苦口提倡在育婴。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">恻隐原来人自有,仁端发见是生生。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【简析】此首专赞友人品格,言其以慈悲之心劝世济人,尤致力于提倡育婴善事,护养生灵。诗人谓恻隐之心本为人所固有,而友人能将仁心付诸实事,尽显仁厚济世之怀。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">17. 癸酉正月廿六日,承晓春陈兄见访话旧,并出示近作,率成四章,即题卷端 其四</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">清·刘绎</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">成仙成佛总前因,同是红尘堕落身。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">但使本来真性在,莫教尘梦误天真。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【简析】诗人与友人同悟尘世之理,仙佛皆由前因修为,我辈同为红尘俗世中人。唯愿彼此坚守本来真性,不为尘梦浮华所惑,不失本真初心,以立身守正互相期许。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">18. 富良歌(壬申正月二十六日安南作)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">明·湛若水</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">乘玉节兮坐王子舟,披霞缨兮云裘。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">击兰桨兮泛中流,冯夷舞兮蛟人游。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">草萋兮荒洲怅,独立兮容与,望五云兮神州。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【出处】明·湛若水《甘泉先生文集》卷二十</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【简析】壬申年正月二十六,诗人奉命出使安南,舟行富良江上,威仪雍容,临流骋望。面对苍茫江景与萋萋荒洲,独立容与,心驰中原,遥望神州故土。以骚体写出使远国的庄敬,更寄寓深沉的家国之思,气象阔大。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【作者小传】湛若水(1466-1560),字元明,号甘泉,广东增城人。明哲学家,官至南京礼部尚书。与王守仁同时讲学,各立门户。有《甘泉先生文集》。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">19. 壬午正月廿六日行有期矣</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">清·张英</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">三千里外客还家,文杏霏烟柳簇芽。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">传语清溪南北岸,好教莺语唤桃花。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【出处】清·张英《文端集》卷二十二</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【简析】壬午年正月二十六,诗人归乡行期已定,三千里远客即将还家,心中欣悦难掩。时当早春,杏烟如雾,柳芽初绽,春光正好。诗人寄语清溪两岸,愿黄莺声声啼唤,催开满园桃花,笔调轻快明朗,满含归家之喜与对春日的热切期待。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【作者小传】张英(1637-1708),字敦复,号乐圃,安徽桐城人。清康熙六年进士,官至文华殿大学士。其诗雍容和雅,有《文端集》。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">20. 正月二十六日。发娱宾。渡龙津</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">朝鲜·权五福</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">雪消春水碧于天,古渡来来去去船。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一叶乘危君莫笑,拟寻苏老挟飞仙。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【出处】朝鲜·权五福《睡轩集》卷之一·关东录</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【简析】此为朝鲜王朝文人权五福于正月二十六日行经龙津渡所作。时值春雪初消,江水碧蓝如天,古渡口船只往来不绝。诗人自乘一叶小舟,于风浪中前行,却劝旁人莫笑其冒险——只因心中所向,是追慕苏轼当年夜游赤壁、羽化登仙的超然之境。以异域文人之笔,写中华古典之意境,可见东坡影响之深远。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【作者小传】权五福(1467-1498),朝鲜王朝成宗、燕山君时期文人,字向之,号睡轩。与金宏弼等同为当时名儒,以文章节行称于世。曾任弘文馆修撰,戊午士祸中被祸。有《睡轩集》。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">21. 正月二十六日寄端中丞索和 其二</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">清·张荫桓</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一时物论谀双璧,同里朋簪甚八关。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">众里鹰瞵矜觜爪,秋凉鸥梦误湖山。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">金瓯补缀恩雠外,玉水消沈呓语间。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">天道岂能终瞆瞆,穷荒为尔涕交潸。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【出处】清·张荫桓《铁画楼诗钞》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【简析】此为《正月二十六日寄端中丞索和》组诗第二首。诗中“众里鹰瞵矜觜爪”暗指官场倾轧,“秋凉鸥梦误湖山”则抒归隐之思。尾联“天道岂能终瞆瞆,穷荒为尔涕交潸”,既为友人鸣不平,亦见诗人对时局的忧愤。两首同题唱和,可见当日诗友酬酢之盛。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【作者小传】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">张荫桓(1837-1900),晚清大臣,广东南海人。光绪年间历任驻美公使、户部侍郎,戊戌变法后遭贬新疆,后被杀。工诗文,有《铁画楼诗钞》传世。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">五、地方记忆</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">本辑补入民间以诗存史之作,虽艺术成色或不及前贤,然可见正月廿六在地方民俗中的特殊意义。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">22. 滕村胜利节(农历正月二十六日)</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">现代·佚名</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【原文】</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">话说当年炮弹飞,滕村击退日军围。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">欢呼胜利干杯席,莫问由来泪几挥。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【出处】中国诗歌网《诗词十首》,题记云:“一九四五年三月十日(农历正月二十六日),日寇侵滕村。蒙宗豪等率众抗敌……村民定每年的正月二十六日为‘胜利节’。”</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【简析】此诗为宾阳县群众纪念抗战胜利所作。农历正月二十六,是滕村村民抗击日寇、保卫家园的日子,后定为“胜利节”。诗作质朴无华,前两句写战斗与胜利,后两句转深沉——“莫问由来泪几挥”,胜利的欢呼背后,是血与泪的记忆。以诗存史,见民间对正月二十六日的特殊情感。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">【说明】作者不详,录此以存一方之史。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">结语</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">一卷清吟,汇同日之篇章;廿三首短什,见千古之情怀。自宋迄于近世,作者或抒景物,或写心曲,或记行踪,或道故旧,虽境遇各异,而真情相通。正月廿六本寻常一日,得此诸篇相缀,遂成风雅之迹。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">尤可感者,此日诗篇,不独中土文人吟咏所及,亦传至东国,权五福一诗可见汉文化影响之远;不独士大夫风雅之事,亦存于民间记忆,滕村胜利节一首以诗存史,别具价值。合而观之,可知四时风物、人世悲欢,尽在笔墨之间。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">后之览者,或亦有感于斯文。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">《七律·编〈正月廿六清吟集〉后有感》</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">搜罗残简廿余篇,廿六寻常亦有缘。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">苏轼寻芳春尚浅,尧臣哭妇夜难眠。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">孤鸿尽处清真老,片纸来时子高怜。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">莫道今人无此感,挑灯读到曦光澜。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">(2026.03.14丙午年正月二十六)</p>