云南省博物馆。

瞧瞧

<p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">化石。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">石釜,琅琊棒。⭐️</p><p class="ql-block"> 注:⭐️ 标文物为云南博物馆镇馆文物。</p><p class="ql-block">这是一件云南省博物馆的珍贵文物,正式名称为星形石,也叫多棱六角星形器,属于新石器时代石佛洞文化的代表性器物,出土于云南耿马石佛洞遗址。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">鸡形陶壶。⭐️</p><p class="ql-block">夹砂灰陶质地,身部戳印点线纹,背部和尾部佈點塑乳丁纹,形状似一只昂首翘尾呈的雄鸡。</p><p class="ql-block">是一件云南省博物馆的国家一级文物,也是云南新石器时代最具代表性的陶器之一。是云南目前发现的最早、造型最精美的原始陶艺品之一,也是云南省博物馆“远古云南”展厅中唯一的一级文物。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">青铜兵器。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">铜钺。战国,剑川县沙溪出土。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">祥云大波那铜棺。</p><p class="ql-block">1961年发现,位于云南省祥云县大波那村,年代约公元前4世纪前后。该墓为土坑竖穴,有长方形木椁,用长约 5米的巨木叠架成。椁内放置铜棺及随葬品。铜棺长2米,宽0.62米,侧壁高0.45米,顶高0.64米,脚高 0.11米。顶作人字形屋脊状,棺身为长方体,由7块铜板组成。顶部及四壁铸有人字形带纹、云雷纹、虎、豹、猪、鹿、马、鹰、水禽等图案。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">鎏金骑士贮贝器。西汉。晋宁县石 山出土。</p><p class="ql-block">贮贝器是古滇国特有的青铜重器,核心用途是储存海贝(贝币),同时也是权力与财富的象征。古滇国没有统一的金属货币,来自印度洋的海贝是主要的交换媒介和财富象征。贮贝器就是专门用来储存这些海贝的“存钱罐”,只有滇王、贵族和大祭司才能拥有。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">杀人祭鼓铜贮贝器。西汉。晋宁县石寨山出土。</p><p class="ql-block">是云南省博物馆的国宝级文物,是古滇国青铜文明的巅峰之作,也是禁止出境展览的国家一级文物。</p><p class="ql-block">器盖上共铸有32个人物,以及马5匹、牛1头、犬1只。场景以铜鼓为中心,分为左右两组: 左侧:为核心的祭祀场面,可见被反绑双手的献祭者、持斧的行刑者,以及主持仪式的贵族。右侧:为与祭祀相关的出行和仪仗场面,展现了滇国贵族的社会地位与权力。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">战争场面贮贝器盖。⭐️</p><p class="ql-block">是云南省博物馆的国宝级文物,属于西汉时期古滇国的青铜器,是滇青铜文化的巅峰之作。</p><p class="ql-block">战争场面贮贝器为单独器盖,高12厘米,盖径30厘米,盖面铸有13个人物、1匹马,中央是通体鎏金的主将骑士。器盖上生动再现了滇族与昆明族交战的场景。滇族骑兵装备精良,而昆明族多为辫发步兵,或倒地、或求饶,清晰地展现了战争的胜负态势。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">左,:骑士猎鹿扣饰。西汉。</p><p class="ql-block">中:铜立鹿。西汉。</p><p class="ql-block">右:女骑士铜扣饰。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">牛虎铜案。战国。李家山出土。⭐️</p><p class="ql-block">是云南省博物馆的国宝级文物,古滇国青铜艺术的巅峰之作,也是云南省博物馆的“十大镇馆之宝”之一。</p><p class="ql-block">主体为一头健壮的大牛,背部平滑作为案面,尾部有一只猛虎咬住牛尾,大牛腹下还站立着一头小牛,形成“大牛护犊、猛虎在后”的生动画面。器型高43厘米,长76厘米,重12千克。采用范铸法分铸焊接而成,器壁极薄却整体坚固,展现了古滇人极高的青铜铸造水平。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">牛头铜扣饰。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">圆形鎏金镶石猴边铜扣饰。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">杀人祭柱铜贮贝器。西汉。⭐️</p><p class="ql-block">滇人的祭祀仪式很多,有贡献牺牲祭祀、有杀人祭祀、有舞乐祭祀等,有些仪式看似为娱乐,实际仍然可能有着特殊的宗教主旨,如剽牛、斗牛、狩猎、操舟等活动。滇人的祭祀形式多样,内容丰富,与他们的生活息息相关。</p><p class="ql-block">滇青铜文化图像所展现的一些复杂、完备的大型祭祀活动证明,西汉时期,滇国的祭祀活动已经成为维系滇王统治的一种特殊精神纽带。它还可能是当时社会财富集中与交换的一种特殊方式。在祭祀的重大场合,各地的人们聚集一起,互通有无,就像今天云南少数民族的”赶集”、”赶街”一样。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">猎首纹铜剑。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">上:长方形镶石铜扣饰。西汉。</p><p class="ql-block">下:长方形狐边铜扣饰。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">绿松石珠串;玉管珠串;红玛瑙珠串。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">玉玦。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">四兽铜啄;人头纹铜斧;立兽铜戚;俘获纹铜斧。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">吊人铜矛,西汉;铜狼牙棒,西汉;立犬铜狼牙棒,战国。</p> <p class="ql-block">吊人铜矛,是云南省博物馆的国宝级文物,也是国家一级文物。⭐️</p><p class="ql-block">矛刃两侧用细链各悬挂一名全身赤裸的男子,他们双臂反绑、头低垂、身体弯曲,呈现出受刑或献祭的痛苦姿态,令人不寒而栗。矛长约41.5厘米,刃部呈三角形,圆銎孔,采用范铸法铸造,人物虽小(约3厘米),但肌肉线条和表情刻画细致入微。</p><p class="ql-block">它并非用于战场厮杀,而是一件祭祀或仪仗用的礼器,用于在重大仪式中震慑敌人、彰显滇国的威严。吊人的形象直观再现了古滇国“活人祭祀”的残酷习俗,印证了《史记》等文献中关于滇国“征巫鬼,好诅盟”的记载。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">豹衔鼠铜戈。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">立牛铜贮贝。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">五牛铜贮贝。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">尖嘴形雉鸡纹铜锄。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">立牛铜伞盖。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">猎鹿铜扣饰。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">二骑士猎鹿铜扣饰。战国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">铜熏炉,铜刷,带盖铜熏炉。战国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">立鹿铜针管。西汉。</p><p class="ql-block">漆木纬刀。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">铜鼓。战国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">持伞男铜甬。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">六牛铜枕。战国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">铜钟。战国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">圆形镶石舞人铜扣饰。战国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">铜葫芦笙。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">鎏金铜马珂。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">包金绺饰。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">铜甲片。战国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">上:金剑鞘。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">有翼虎银带扣。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">铜柄铁剑。西汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">武士出征摆件。东汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">龙首铜谯斗。东汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">南夷长史印。东汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">提梁壶。东汉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;"><span class="ql-cursor"></span>异牟寻朝议图</span></p><p class="ql-block">异牟寻(公元754年—808年),一位把南诏治理成为“人知礼乐”的国王。公元794年,异牟寻与唐订立盟约,唐册封异牟寻为南诏王。他任用汉人郑回为清平官,首次派贵族子弟到内地学习汉文化,促进文化交流,南诏逐渐成为西南强国。公元808年,异牟寻去世,唐朝为悼念而“废朝三日”。《旧唐书•南蛮传》称其“颇知书,有才智,善抚众”。</p><p class="ql-block">此窟位于大理剑川石钟山,为仿殿堂式外方内圆拱屋形龛。龛通高186厘米,宽168厘米,深50厘米。坛上正中雕刻第六代南诏王异牟寻,他袖手端坐于双龙头椅上,其面长圆,头戴莲花金刚宝塔头囊,身着圆领宽袖锦袍;异牟寻左右两侧端坐者分别为清平官杜光庭和郑回;站立者有佩剑的羽仪长(南诏王心腹)、持赤藤杖的官吏和武士等人。此窟真实记录了当时南诏王议政时宫廷政治生活的场面。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">梵文砖。唐,南诏。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">镶珠鎏金铜冠顶饰。宋</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">玛瑙珠串。宋,大理国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">水晶珠串。宋,大理国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">随着南中大姓的衰亡,滇西的大理地区逐渐走到云南历史舞台的中心。初唐时期,大理地区出现了以六诏为代表的地方部族。所谓“诏”,意即“王”,其中最南面的蒙舍诏,在唐的支持下于公元738年最终统一六诏,建立南诏。公元902年,南诏权臣郑买嗣发动政变,南诏灭亡。公元937年段思平建立大理国。公元1253年,蒙古灭大理国。南诏、大理国在历史上存在了近500年,这一时期云南的社会经济不断发展,与中原及周边地区的交流日益深入,并随着佛教的传入和发展,这里成为了一个 “ 妙香佛国 ” ,在中国历史上书写了独持而绚丽的一章。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">水晶杵。宋,大理国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">水晶阿悶佛坐像。宋,大理国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">银阿嵯耶观音坐像。宋,大理国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">铜鎏金不空成就佛坐像。唐。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">金阿弥陀佛坐像。宋,大理国。</p> <p class="ql-block">银背光金阿嵯耶观音像。宋,大理国。⭐️</p><p class="ql-block">“阿嵯耶”是梵语“圣观音”的音译,在南诏大理国时期,观音信仰极为盛行,被视为护国之神,这尊造像就是当时皇室供奉的重要圣物。1978年在大理崇圣寺三塔(千寻塔)塔顶的维修工程中被发现,与金翅鸟等珍贵文物一同重见天日。</p><p class="ql-block">是云南省博物馆的国宝级文物,也被称为“云南福星”,是南诏大理国佛教艺术的巅峰之作。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">铜鎏金阿嵯耶观音立像。宋,大理国。⭐️</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">铜金刚铃。宋,大理国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">铜供养人跪像。宋,大理国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">铜地藏菩萨坐像。宋,<span style="font-size:18px;">大理国 。</span></p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">铜阿嵯耶观音立像。宋,大理国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">铜座鎏金银塔模。宋,大理国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">鎏金杵。宋,大理国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">银大黑天立像。宋,大理国。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">银鎏金镶珠金翅鸟。宋,大理国。</p><p class="ql-block"> 是云南省博物馆的国宝级文物,也叫做迦楼罗,是南诏大理国佛教艺术的巅峰之作,也是云南省博物馆的“十大镇馆之宝”之一。</p><p class="ql-block">主体为银质,通体鎏金,采用熔铸、锤揲、錾刻、焊接、镶嵌等多种工艺。鸟头饰有羽冠,翅膀向内卷曲作振翅欲飞状,两爪锋利,立于莲座之上,身后是镂空火焰形背光,背光上镶嵌有5颗透明水晶珠。1978年在大理崇圣寺三塔(千寻塔)塔顶的维修工程中被发现,与680余件南诏、大理国时期文物一同重见天日。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">大理国的沉浮</p><p class="ql-block">历史总量惊人的相似,几乎在唐朝灭亡进入五代十国混乱时期的同时,云南也出现了短暂的政治动荡,从公元902年南诏平亡,至公天元937年,段思平建立大理国,短短 35 年间三易国姓,先后出现了大长和、大天兴、大义宁三个短暂的王朝。作為南诏的继承省,大理图继续保持着与中原密切的联系,推动了云南的进一步发展。其间佛教的繁荣,留下了“妙香佛国”的养誉。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">云南分巡迤西兵备兼管水利道之关防印。清,乾隆。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">云南提督总兵官印。清,咸丰。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">金镶红蓝宝石冠。明。⭐️</p><p class="ql-block">是云南省博物馆的国宝级文物,整体由纯度极高的黄金打造,采用锤揲、錾刻、累丝、镶嵌等多种工艺,整体呈半球形,由四层形似莲花瓣的薄金片累叠而成,冠顶还插有如意形嵌宝石簪。<span style="font-size:18px;">是明代沐氏家族的珍贵遗物。</span></p> <p class="ql-block">金镶红宝石花开富贵发簪。明。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">镶玉金耳环。明。</p><p class="ql-block">云南呈贡王家营沐氏家族墓出土。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">连珠纹金手镯。明。</p><p class="ql-block">云南呈贡王家营沐氏象族墓出土。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">金三须。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">银酒具。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">爨文写:收用村米簿”。清,乾隆25年。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">东巴文。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">藏戏面具:金刚。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">道教为中国本土产生的宗教,在汉晋时期传入云南,明清时代,随着屯军和移民的大量进入,道教在云南开始兴盛。迅速在汉族地区传播,同时也和云南各少数民族的原始宗教和宗教仪式结合,在少数民族地区传播,受到世俗民众的欢迎,成为云南继本土原始宗教和外来佛教文化之后影响较大的宗教。明清时期,流行于云南的道教主要有武当道派、全真道天仙派、龙门派、长春派等。明末、清时期,各种道士频繁在云南各地活动,兴建各种道观。</p><p class="ql-block">据记载,云南各地所建道观,明代103所,清代142所,至清末,已达465所。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">剔红园林人物斜方盒。清末。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">福禄寿。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">血珀观音像。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">滑石雕铁拐李。清末。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">犀角雕松鼠葡萄杯。明。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">蚌壳浅雕花鸟图。清。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">灰地套红料浮雕蟠螭鼻烟壶。清。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">翡翠帐钩。清末。</p> <p class="ql-block">珊瑚顶。清。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">圆雕玛瑙蛙。清。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">水晶蟾。清。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">扎染和蜡染。</p><p class="ql-block">是纺织染艺中的姐妹花,二者在制作、工艺上有类似的地方。云南的扎染以白族为代表,蜡染则以苗族为代表。</p><p class="ql-block">扎染古称为“绞”,白族喜欢将其称之为疙瘩布、疙瘩花。扎染工艺在大理地区出现得很早,明清时期流传下来的服饰残片中就有不少是扎染布料。扎染使用的布料是白族手工制作的白棉土布,通过扎花、浸染、漂晾等程序制作而成。</p><p class="ql-block">苗族传统蜡染布料为手工白麻布,后逐渐使用棉布。制作时使用融化的蜡作为涂料,绘制成不同的花纹、图案,然后将涂制好的布料放入染缸进行染制,经过漂洗、晾晒,形成蜡染布料。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">刺绣布包。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">壮族银披肩。清末。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">傣族银衣。清末。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">二龙戏珠头饰。清末。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">阿昌手镯。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">錾花银三须。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">佤族银耳环。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">银披肩。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">银透雕图案六棱盘。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">红铜螃蟹水盂。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">银缧丝松鹤纹盖罐。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">砝码。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">清代武官紫绸铜泡铠甲。</p> <p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">大烟枪。清末。</p> <p class="ql-block">观后感言:</p><p class="ql-block">参观完云南博物馆,我对这片土地的历史与文化有了全新的感悟。这里的馆藏青铜器,与中原地区威严庄重、象征权力地位的青铜器无论从器型还是内容都截然不同。云南青铜多以生活场景、历史故事为题材,那件战争青铜贮贝器,所表达的战场厮杀的场景、人物互相之间的关系都表达的栩栩如生,细节刻画细腻、传神,人物的姿态、表情都各不相同,每一件青铜器都像是在讲述一段完整的往事,如同凝固的历史日志,也像一帧帧无声的纪录短片,以留存后世作为见证。这正是民族信仰与表达方式的不同之处。</p><p class="ql-block">大理国的兴盛时期,缔造了妙香佛国的传奇,佛教文化在此交融传承,留下了大量精美绝伦的金、银佛像、石质佛龛与壁画等等,完整的记录了佛教在西南地区的发展轨迹,沉静而震撼。</p><p class="ql-block">云南盛产银矿,银饰工艺也在这片土地上也得到了发展升华,具有民族特色的大制作的银饰别具一格,赏心悦目。展厅里的佤族到银披肩、银壶、银酒具以及各种首饰,工艺精巧、风格鲜明,一眼便能感受到浓郁的地方风情。</p><p class="ql-block">历史的车轮滚滚向前,但那些历经岁月沉淀的文物遗存,始终是中华五千年文明最珍贵的结晶。它们跨越时空,让我们看见多元一体的中华文明,既各有风采,又同根同源。</p>