弦上诉春秋,指间生画意

东方柳

<p class="ql-block">琵琶之美:</p><p class="ql-block">一弦一柱,皆是山河岁月;</p><p class="ql-block">一吟一揉,尽诉悲欢离合。</p><p class="ql-block">琵琶,这件走过两千年时光的乐器,</p><p class="ql-block">早已不仅仅是一件器物,</p><p class="ql-block">而是一个凝聚着东方美学、</p><p class="ql-block">历史呼吸与生命诗意的艺术符号。</p><p class="ql-block">琵琶之美:</p><p class="ql-block">在于形、在于声、在于技、</p><p class="ql-block">更在于魂——</p><p class="ql-block">弦上诉春秋,指间生画意;</p><p class="ql-block">它是看得见的韵律,也是听得见的丹青。</p> <p class="ql-block">相逢不尽平生事,春思声声入琵琶。</p><p class="ql-block">弦上风来南北路,指底秋生今古沙。</p><p class="ql-block">一拨一挑皆是语,半明半暗总如画。</p><p class="ql-block">蓝衫静坐灯影里,不弹高山也落花。</p><p class="ql-block">琵琶在膝,如故人低语;</p><p class="ql-block">指尖未动,已闻雁声衔秋过塞。</p><p class="ql-block">那身蓝底旗袍,不是衣裳,</p><p class="ql-block">是未写完的词牌——</p><p class="ql-block">“一片相思木,声含古塞秋”。 </p><p class="ql-block">琵琶起落,珠玉玲珑,</p><p class="ql-block">音符落笔成诗,只待知音共赏。</p><p class="ql-block">牡丹开在袖口,却把心事藏进轮指之间。</p><p class="ql-block">笑时不张扬,只把温柔酿成余韵,</p><p class="ql-block">原来最深的倾诉,从不靠高声,</p><p class="ql-block">而靠弦颤时,那一息停顿里的千言万语。</p> <p class="ql-block">琵琶一抱南北通,弦上春秋自不同。</p><p class="ql-block">塞北风来指底烈,江南雨落声中浓。</p><p class="ql-block">明月夜,故人远,万里襟前泪未干;</p><p class="ql-block">花影深,心事密,一曲未终已千重。</p><p class="ql-block">蓝衣如水,花影浮袖,琵琶斜倚膝上,</p><p class="ql-block">不曾问她师承何派,只觉那手按弦的姿势,</p><p class="ql-block">不似演练,倒像是在呼吸——</p><p class="ql-block">自然、沉静、带着年岁酿出的分寸。</p><p class="ql-block">一曲《塞上曲》,顿挫如马蹄踏雪去;</p><p class="ql-block">《春江花月夜》,泛音轻轻颤,</p><p class="ql-block">仿佛真有月光一粒粒浮在琴弦上。</p><p class="ql-block">原来南北不是地图上的距离,</p><p class="ql-block">是同一把琵琶琴,</p><p class="ql-block">被不同水土养出的两种呼吸。</p><p class="ql-block">它可托举塞北男儿的豪情,</p><p class="ql-block">“万里故人明月夜,琵琶不作亦沾襟”;</p><p class="ql-block">它可寄诉江南女子的柔情,</p><p class="ql-block">“说与琵琶红袖客,好将心事曲中传”;</p><p class="ql-block">琵琶不言也不语,却把山河都弹成了曲;</p><p class="ql-block">人不言不语,却把悲欢都谱成了曲的余韵。</p> <p class="ql-block">弦上秋光忽欲流,马蹄声碎入云收。</p><p class="ql-block">一曲关山别意远,半窗月色浸江楼。</p><p class="ql-block">浔阳夜静霜初下,彭泽风来柳未秋。</p><p class="ql-block">忽有清音穿灯影,蓝衫不染俗尘浮。</p><p class="ql-block">常在台口候着那声起调——</p><p class="ql-block">不是为听曲,是等一个被弦牵住的自己。</p><p class="ql-block">琵琶声一响,便不是舞台,</p><p class="ql-block">是边关落日,是江月孤舟,</p><p class="ql-block">是千年前未寄的家书,</p><p class="ql-block">也是今夜里未熄的灯。</p><p class="ql-block">指尖轻拨,木纹里仿佛游着旧时水光; </p><p class="ql-block">它可驰骋弦惊马上的纵情,</p><p class="ql-block">“琵琶弦急对秋清,弹作关山久别情”;</p><p class="ql-block">它可旖旎弦动水乡的诗情,</p><p class="ql-block">“浔阳江上琵琶月,彭泽门前杨柳风”;</p><p class="ql-block">穿着蓝色衣裳,轻轻地拨动着琴弦,</p><p class="ql-block">把江南的软语、塞北的硬风,</p><p class="ql-block">一并绣进了衣裳的每寸绸缎里。</p><p class="ql-block">原来最烈的奔马,也能踏在最柔的弦上;</p><p class="ql-block">最深的别情,偏生会在最清的调里收藏。</p> <p class="ql-block">琵琶声起马蹄远,弦上风沙卷旧年。</p><p class="ql-block">一拨一挑皆是泪,半明半暗尽成烟。</p><p class="ql-block">葡萄酒冷光杯薄,战骨未埋月已圆。</p><p class="ql-block">忽闻马上催声急,不是催行是催眠——</p><p class="ql-block">催人醉倒沙场侧,好把生死换笑颜。</p><p class="ql-block">那夜凉州城头风紧,</p><p class="ql-block">我拨动琵琶,指腹还沾着未干的酒渍。</p><p class="ql-block">弦音未落,远处已有马蹄踏碎霜尘,</p><p class="ql-block">像一串急雨敲在铁甲上。</p><p class="ql-block">将士们围坐火堆,</p><p class="ql-block">有人撕下袍角裹伤,</p><p class="ql-block">有人把酒泼向西天,</p><p class="ql-block">那是给回不去的兄弟敬的。</p><p class="ql-block">塞外出征,冲杀平常,生死无常。</p><p class="ql-block">将士们痛饮豪歌、暂忘生死。</p><p class="ql-block">这是战火威胁前的任性释放。</p><p class="ql-block">我低头调弦,弦上余震未歇,</p><p class="ql-block">心却早随那支离弦的箭,</p><p class="ql-block">飞过玉门,飞过祁连,</p><p class="ql-block">飞进某座无名丘冢的松影里。</p><p class="ql-block">琵琶不是闺中物,是边关的鼓,</p><p class="ql-block">是未寄的信,</p><p class="ql-block">是断刃上最后一滴血凝成的音。</p><p class="ql-block">轮指如刀,扫弦似风,</p><p class="ql-block">挑抹之间,不是柔情,</p><p class="ql-block">是把命豁出去前,那一声带笑的哽咽。</p> <p class="ql-block">琵琶起舞换新声,总是关山离别情。</p><p class="ql-block">弦上风来非旧调,指间月落是乡音。</p><p class="ql-block">拨一曲《关山月》,</p><p class="ql-block">半是豪气半是沉吟——</p><p class="ql-block">琵琶起舞换新声,总是关山离别情。</p><p class="ql-block">新曲无尽,乡愁难尽,</p><p class="ql-block">这是征人望乡、长长寂寞里的深沉悲戚。</p><p class="ql-block">琵琶的马上弦索,</p><p class="ql-block">令塞外男儿弦惊马嘶,</p><p class="ql-block">也令出塞女儿声断泪残。</p><p class="ql-block">马蹄未踏玉门雪,泪已先湿紫檀琴。</p><p class="ql-block">那蓝紫灯影浮动处,</p><p class="ql-block">不是舞台,是边关暮色低垂时,</p><p class="ql-block">一盏孤灯照归路,半阙清歌寄故林。</p><p class="ql-block">笑靥如初,手却微颤;</p><p class="ql-block">曲愈轻快,心愈沉沉。</p><p class="ql-block">原来最烈的乡愁,不必嚎啕,</p><p class="ql-block">只消一个转腕、一声轻吟、一息停顿——</p><p class="ql-block">便叫那万里云山,齐齐低下了眉。</p> <p class="ql-block">紫檀屑落指间春,一曲幽弦破晓云。</p><p class="ql-block">三万里风沙未掩,汉家清韵入胡尘。</p><p class="ql-block">不是悲声催泪落,是把乡心调作音。</p><p class="ql-block">昭君马上琵琶语,半是柔肠半是筋。</p><p class="ql-block">浑成紫檀今屑文,作得琵琶声入云。</p><p class="ql-block">胡地迢迢三万里,那堪马上送明君。</p><p class="ql-block">弦未拨,笑先至;笑未收,声已匀。</p><p class="ql-block">不是古画里垂首低眉的愁容,</p><p class="ql-block">是眉梢扬起的韧,指尖压住的沉。</p><p class="ql-block">抚过这把琵琶,木纹温厚如旧信,</p><p class="ql-block">仿佛听见千年前马蹄轻叩玉门,</p><p class="ql-block">也听见今夜里掌声微暖如春汛。</p><p class="ql-block">原来所谓传承,并非复刻悲凉,</p><p class="ql-block">而是让那缕幽思,在笑里生根,</p><p class="ql-block">在弦上转身,在人间,一拨一弄,都算数。 </p><p class="ql-block">昭君出塞,琵琶为伴。</p><p class="ql-block">马上的琵琶声声幽、</p><p class="ql-block">随昭君带着家国思念,吹尘落雁,</p><p class="ql-block">浸润哀思的是胡曲,亦是汉乐。</p> <p class="ql-block">南国小雨丝丝细,吴歌入水透心凉。</p><p class="ql-block">琵琶不是马上风,却是画舫灯影里,</p><p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">余音还缠在梁间,</span>一弦一柱数年光。</p><p class="ql-block">丽人抱琴立,不似征人赴玉关,</p><p class="ql-block">倒像春水初生时,折柳人回望——</p><p class="ql-block">雪香透纱,不是梅蕊落襟,</p><p class="ql-block">是指尖微颤,拨开半帘旧梦;</p><p class="ql-block">一枝娇艳,不是牡丹灼灼,</p><p class="ql-block">是韶华停驻在弦上,未弹先暖,未唱已软。</p><p class="ql-block">我常想,琵琶声里最动人的,</p><p class="ql-block">从来不是高亢的轮指,</p><p class="ql-block">而是那一声“啪嗒”——</p><p class="ql-block">是调音时松弦的轻响,</p><p class="ql-block">是泪滴在紫檀面板上,</p><p class="ql-block">洇开一小片深色的云,</p><p class="ql-block">是曲终人散后,余音还缠在梁间上,</p><p class="ql-block">不肯走,也不肯落。</p><p class="ql-block">江南的琵琶,</p><p class="ql-block">不争朝夕之烈,只守晨昏之微:</p><p class="ql-block">晨雾未散,</p><p class="ql-block">她已对镜理鬓,簪一朵将谢的栀子;</p><p class="ql-block">暮色四合,她犹坐窗下,</p><p class="ql-block">把《春江花月夜》弹成半阙,</p><p class="ql-block">留半阙给那未归人。</p><p class="ql-block">那不是悲,也不是欢,</p><p class="ql-block">是水波推着舟,舟载着灯,</p><p class="ql-block">灯映着人,人含着未出口的半句话。</p><p class="ql-block">感时,所以低眉;悲欢,所以不语。</p><p class="ql-block">而今我亦拾起旧琴,</p><p class="ql-block">弦虽生涩,心却熟稔。</p><p class="ql-block">不必弹尽《霓裳》,不必复原盛唐指法,</p><p class="ql-block">只要一勾一挑之间,仍有江南的潮气,</p><p class="ql-block">只要一吟一叹之余,还带未干的雨痕——</p><p class="ql-block">这琵琶,便仍是活的,</p><p class="ql-block">仍是她的,仍是我们的。</p><p class="ql-block">怀抱琵琶,款款而坐,</p><p class="ql-block">如那韶华正艳,如那春光正好。</p><p class="ql-block">让诗人心中的伤春之感也随之慢慢褪散。</p> <p class="ql-block">千呼万唤始出来,犹抱琵琶半遮面。</p><p class="ql-block">转轴拨弦三两声,未成曲调先有情。</p><p class="ql-block">江南雨丝斜斜地飘,我坐在临河小阁里,</p><p class="ql-block">窗下青石阶洇着水光。</p><p class="ql-block">忽闻一声清越,似珠落玉盘,又似风过竹林。</p><p class="ql-block">那不是乐声,是心弦被轻轻叩响的回音。</p><p class="ql-block">她来了,蓝衫如水,步子不疾不徐</p><p class="ql-block">像一句未落笔的宋词。</p><p class="ql-block">琵琶横在膝上,不是摆设,是呼吸的延伸;</p><p class="ql-block">指尖微抬,弦未触,气已凝——</p><p class="ql-block">原来最动人的前奏,从来不在音里,</p><p class="ql-block">而在欲言又止的眉梢,</p><p class="ql-block">在那垂眸时眼波微漾的涟漪里。</p><p class="ql-block">听她调弦,一声低,一声高,三两声里,</p><p class="ql-block">有春水初生,有旧巷回声,</p><p class="ql-block">有未寄的信,有未赴的约。</p><p class="ql-block">白乐天写“弦弦掩抑声声思”,</p><p class="ql-block">我却觉得,那思不在悲喜之间,</p><p class="ql-block">而在指尖与丝弦相认的刹那——</p><p class="ql-block">仿佛人与器,本就同根而生,</p><p class="ql-block">一呼一吸,皆可成韵。</p><p class="ql-block">千呼万唤始出来,犹抱琵琶半遮面。</p><p class="ql-block">转轴拨弦三两声,未成曲调先有情。</p><p class="ql-block">她笑时,不是张扬的欢喜,</p><p class="ql-block">是江南梅子初熟时的微酸与清甜,</p><p class="ql-block">是旗袍襟口那朵绣花,在光里静悄悄地开。</p><p class="ql-block">背景的粉蓝晕染,</p><p class="ql-block">像茶烟散开前最后一缕柔雾;</p><p class="ql-block">她不说话,可整座屋子,</p><p class="ql-block">已开始轻轻哼起一支无人谱写的曲子。</p><p class="ql-block">琵琶美女两相宜。</p><p class="ql-block">江南女子,闲抱琵琶,</p><p class="ql-block">似是含羞带怯,本就是一幅画面美。</p><p class="ql-block">调弦试音,似欲说还休,本就是几声音乐美。</p><p class="ql-block">一首《琵琶行》,</p><p class="ql-block">技法音色淋漓尽致,曲中情思跃然纸上。</p><p class="ql-block">原来所谓优雅,并非端坐如仪,</p><p class="ql-block">而是心有所寄,身自生光;</p><p class="ql-block">所谓宁静,亦非万籁俱寂,</p><p class="ql-block">而是心弦一颤,万物屏息,</p><p class="ql-block">只等那一声,破空而来。</p><p class="ql-block">曲未终,人未散,情已满。</p> <p class="ql-block">停杯且听琵琶语,细捻轻拢。</p><p class="ql-block">弦上春融,不是胭脂染就,</p><p class="ql-block">是心波微漾时,斜照江天那一抹红。</p><p class="ql-block">我常想,东坡醉后听曲,</p><p class="ql-block">并非贪那丝竹之悦,</p><p class="ql-block">而是借他人指尖的起落,</p><p class="ql-block">叩问自己胸中未落笔的千言万语——</p><p class="ql-block">醉脸春融,斜照江天一抹红。</p><p class="ql-block">将琴代语,聊写衷肠。</p><p class="ql-block">谁知红颜琴语的背后正是词人,</p><p class="ql-block">“乐事回头一笑空”的感叹。</p><p class="ql-block">琴声如酒,愈饮愈清;</p><p class="ql-block">红颜如寄,愈近愈远。</p><p class="ql-block">那蓝紫渐染的天光里,谁在拨弦,谁在听?</p><p class="ql-block">不过是一个人,把半生未说的“空”,</p><p class="ql-block">捻成一个微笑,拢成一段清音,</p><p class="ql-block">然后轻轻放下,像放下一杯将冷未冷的茶。</p><p class="ql-block">蓝光又回来了,舞台重归静谧,</p><p class="ql-block">光晕柔和地裹住我,</p><p class="ql-block">像被夜色温柔地拥抱着。</p><p class="ql-block">这一曲是《春江花月夜》,</p><p class="ql-block">闭眼轻弹,微笑浮上嘴角。</p><p class="ql-block">不是因为弹得多好,</p><p class="ql-block">而是因为知道,这一刻,</p><p class="ql-block">有人听见了江水流淌,</p><p class="ql-block">有人看见了月照花林。</p><p class="ql-block">传统从不曾老去,</p><p class="ql-block">它只是换了一种光,换了一个背景,</p><p class="ql-block">依旧坐在那里,不争不响,</p><p class="ql-block">却自有千钧之力。</p><p class="ql-block">我手中的琵琶,不只是乐器,是时间的渡船,</p><p class="ql-block">载着那些快被遗忘的夜晚,缓缓驶回人间。</p>