“两京御道”上的献县单桥——世界最长不对称石拱桥

晨曦.耀光

<p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">献县,作为“两汉魏晋”河间国治所,是一座拥有2000多年历史的古邑,其名称源于西汉时期河间王刘德。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">刘德是汉景帝之子、汉武帝之兄,景帝前元二年(公元前155年)封为河间王。其聪明睿智,博览群书,“修学好古,实事求是”(汉书.河间刘德传)。在位26年,对先秦古文旧书史籍的整理作出巨大贡献。病逝后,汉武帝对这位同父异母兄长谥为“献”,称为“河间献王”,这便是献县得名的由来。故献县不仅是河间国治所,还是儒家文化承前启后的中兴之地,“实事求是”的发源地。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">献县古迹众多,可选择一二游揽。今年第一次自驾出行,顺路仅看了单桥与汉献王陵。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">单桥,因地处“两京古御道”(北京与南京)与滹沱河旧道交汇点上,自古即为南北要冲。特别是明永乐帝迁都北京后,南京作为留都,两京并存,这条贯穿华北、华东的交通大动脉,更是承载明、清两朝的政治、经济大动脉(康熙、乾隆几次下江南都曾到此)。为交通便利,一单姓大户,在此修建木桥,名单家桥。由于滹沱河水流湍急,木桥屡毁屡建。直到明崇祯二年(1629年),河间知府王逢元提议修建石桥,募化资金涉及130个府县,历时11年,这座长77.5米,高15米的五孔四券石拱桥终由民间集资建成,故而单桥也叫“善桥”。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">因交通的不断发展,这条兴盛了几百年的“两京御道”,逐渐冷落萧条,而昔日的京南交通咽喉~单桥,虽历近400年风雨浸蚀,却得以完好保存下来……</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">古桥依地势而建,南高北低、五孔错落,腹拱兼具泄洪与减重之妙。如此独具匠心的设计,实为国内罕见的古桥形制,也是世界最长的不对称石拱桥。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">漫步石桥,青石桥面已被岁月磨得圆滑温润,20厘米深的车辙印迹,清晰展现出当年两京御道上车水马龙,商旅络绎之盛。68块桥栏板和64根望柱之上,百幅浮雕错落有致,人物、瑞兽、花卉栩栩如生,尽显民间匠艺之妙,难怪当地有“三千狮子六百猴”之说。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">伫立桥头,看滹沱静流,听风过石拱,犹闻两京古道车辚辚,马嘯嘯,驼铃声声。以青石为骨,善行为魂,历经四百年风雨未改其姿的单桥,恰似一卷刻在石头上的史书,续写着新的篇章……</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">深深嵌入青石桥面上的车辙</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">桥头“善行天下”石刻</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">望柱上的石狮</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">石猴</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">仙人骑狮</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">捐资人塑像</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">当年文天祥兵败被俘,解往元大都时,曾路过献县,留有过滹沱河诗二首。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">其一</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">过了长江与大河,横流数仞绝滹沱。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">萧王麦饭曾仓卒,回首中天感慨多。‌‌</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">其二‌</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">风沙睢水终亡楚,草木公山竟蹙秦。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">始信滹沱冰合事,世间兴废不由人。‌‌</span></p> <p></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">《定风波·过单桥》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">古渡横空石作梁,一桥风雨阅沧桑。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">栏上雕痕犹历历,堪惜,当年胜迹立斜阳。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">车马曾经尘满路,谁数,人间善举水流长。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">历尽兴衰终不倒,安好,青碑无语记兴亡。</span></p> <p class="ql-block"><b style="font-size:20px;"><i>献王陵</i></b></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">驱车拜谒献王陵,荒丘静卧,古意苍茫。此处长眠西汉河间献王刘德,汉景帝之子,武帝之兄,身处乱世而潜心典籍,搜遗佚、正六经,以实事求是垂名,为华夏文脉续上一脉薪火。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">千载风雨销尽金戈,唯留斯文长存。登临封土,追思贤王崇儒重道之风,遥想当年修学好古、孜孜以求。一抔黄土藏千秋史话,数点寒烟绕圣贤遗踪。凭吊之际,既感历史厚重,更敬其以一身守护文脉之功。</span></p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">神道两侧望拄</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">陵前铜鼎</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">河间献王刘德铜像</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">献王陵</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">献王纪念馆</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">  《谒献王陵》</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">残碑寂寂锁寒烟,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">独上高丘忆古贤。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">六籍残编承一脉,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">千秋风骨照河间。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">修书不为王侯贵,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">实事求是日月悬。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">此日登临怀盛德,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:20px;">汉家风韵至今传。</span></p>