马年画马记趣

富强

<p class="ql-block">2026年</p><p class="ql-block">按天干地支纪年</p><p class="ql-block">为丙午年,马年</p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(128, 128, 128);">书写一首李白的《天马歌》应景</span></p><p class="ql-block">《天马歌》</p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(128, 128, 128);">——唐.李白</span></p><p class="ql-block">天马来出月支窟,背为虎文龙翼骨。</p><p class="ql-block">嘶青云,振绿发,兰筋权奇走灭没。</p><p class="ql-block">腾昆仑,历西极,四足无一蹶。</p><p class="ql-block">鸡鸣刷燕晡秣越,神行电迈蹑慌惚。</p><p class="ql-block">天马呼,飞龙趋,目明长庚臆双凫。</p><p class="ql-block">尾如流星首渴乌,口喷红光汗沟朱。</p><p class="ql-block">曾陪时龙蹑天衢,羁金络月照皇都。</p><p class="ql-block">逸气棱棱凌九区,白璧如山谁敢沽。</p><p class="ql-block">回头笑紫燕,但觉尔辈愚。</p><p class="ql-block">天马奔,恋君轩,駷跃惊矫浮云翻。</p><p class="ql-block">万里足踯躅,遥瞻阊阖门。</p><p class="ql-block">不逢寒风子,谁采逸景孙。</p><p class="ql-block">白云在青天,丘陵远崔嵬。</p><p class="ql-block">盐车上峻坂,倒行逆施畏日晚。</p><p class="ql-block">伯乐翦拂中道遗,少尽其力老弃之。</p><p class="ql-block">愿逢田子方,恻然为我悲。</p><p class="ql-block">虽有玉山禾,不能疗苦饥。</p><p class="ql-block">严霜五月凋桂枝,伏枥衔冤摧两眉。</p><p class="ql-block">请君赎献穆天子,犹堪弄影舞瑶池。</p> <p class="ql-block"><span style="color:rgb(128, 128, 128);">【李白简介】</span></p><p class="ql-block">李白(701年~762年),字太白,号青莲居士,出生于蜀郡绵州昌隆县(今四川省绵阳市江油市青莲镇),一说山东人,一说出生于西域碎叶,祖籍陇西成纪(今甘肃省秦安县)。唐代伟大的浪漫主义诗人,被后人誉为“诗仙”,与杜甫并称为“李杜”,为了与另两位诗人李商隐与杜牧即“小李杜”区别,杜甫与李白又合称“大李杜”</p> <p class="ql-block">【有关背景资料】</p><p class="ql-block">《天马歌》为李白沿用汉代《天马之歌》乐府旧题创作的杂言诗,收录于《全唐诗》。‌‌‌</p><p class="ql-block">‌创作时间‌:诗作于‌乾元二年(759年)‌,即李白流放夜郎途中遇赦之后,是其晚年作品。‌‌‌</p> <p class="ql-block">【注释译文】</p><p class="ql-block">词句注释</p><p class="ql-block">天马:即大宛马。</p><p class="ql-block">月支窟:月支,一作月氏,西域古国名。先在甘肃敦煌祁连之间,后被勾奴所逐,迁于今阿富汗东北。</p><p class="ql-block">虎文:马毛色似虎脊文。</p><p class="ql-block">绿发:指马鬃、马额上毛。</p><p class="ql-block">兰筋:马额上筋名。</p><p class="ql-block">权奇者:奇异非常。</p><p class="ql-block">灭没:谓无影无声。</p><p class="ql-block">西极:极西之地。汉《天马歌》:“天马俫,从西极。涉流沙,九夷服。”</p><p class="ql-block">四足无一蹶:谓奔跑如风,绝无一失。蹶,失蹄也。</p><p class="ql-block">“鸡鸣”句:此句是说,早晨还在燕地刷洗鬃毛,晚间已经到了越地吃草科了。</p><p class="ql-block">“神行”句:此句谓马行速度之快,像闪电一样,一闪而过,连影子还没看清楚,马就奔过去了。 </p><p class="ql-block">飞龙:指骏马。《文选》颜延年《赭白马赋序》:“马以龙名。”</p><p class="ql-block">目明长庚:眼像长庚星一洋明亮。长庚,星名,又名启明、太白星,即金星。</p><p class="ql-block">臆双凫:马的前胸像一对鸭子。臆,胸脯。凫,野鸭。</p><p class="ql-block">流星:指慧星。</p><p class="ql-block">渴乌:水车上灌水用的竹筒。《后汉书·宦者列传·张让传》:“又作翻车渴乌,施于桥西,用洒南北郊路。”李贤注:“翻车,设机车以引水。渴乌,为曲简,以引水上也。”此句意,王琦所注云:“此言马尾流转,有似奔星,马首昂娇,状类渴乌。即如慧如鹰之意。”</p><p class="ql-block">口喷红光:《齐民要术》卷六:“相马,……口中色欲得红白如火光为善材,多气,良且寿。” </p><p class="ql-block">汗沟朱:马前腿胛处沉汗如血。</p><p class="ql-block">汗沟:马前腿和胸腹相连的凹形部位,马疾驰时为汗所流注,故称。朱,血色,—作珠。《汉书·西域传》:“大宛国多善马,马汗血。”</p><p class="ql-block">大衢:天街。</p><p class="ql-block">羁金络月:指用黄金装饰的马络头。</p><p class="ql-block">棱棱:威严貌。九区:九州也。</p><p class="ql-block">白璧如山:言白璧之多也。</p><p class="ql-block">沽:买也。</p><p class="ql-block">紫燕:良马名。刘劭《赵都赋》:“良马则赤兔、奚斯、常骊、紫燕。”</p><p class="ql-block">君轩:天子之车也。</p><p class="ql-block">“駷跃”句:此句天马行空之快捷。駷,音耸。勒马衔令马疾走。矫,矫首也。</p><p class="ql-block">踯躅:欲进不进貌。</p><p class="ql-block">阊阖:天门。此喻京城或宫廷之门。汉《天马歌》:“天马徕,龙之媒。游阊阖,观五台。”</p><p class="ql-block">寒风子:古之善相马者。</p><p class="ql-block">逸景:良马名。</p><p class="ql-block">“白云”句:此句化用《穆天子传》卷三:“西王母为天子谣曰:‘白云在天,山陵自出。道里悠远,山川间之。’”之意。</p><p class="ql-block">崔嵬:山高峻貌。</p><p class="ql-block">峻坂:陡坡也。</p><p class="ql-block">“倒行”句:安旗注云:“倒行逆施,谓天马遭遇之苦。畏日晚,谓年老衰,余日无多也。”</p><p class="ql-block">伯乐:古之善相马者,姓孙名阳。剪拂:梳剪其毛鬃,洗拭其尘垢。</p><p class="ql-block">田子方:《韩诗外传》卷八:“昔者,田子方出,见老马于道,喟然有志焉。以问于御者曰:‘此何马也?’曰:做公家畜也。罢而不能用,故出放也。’田子方曰:‘少尽其力而老弃其身,仁者不为也。束帛而赎之。穷士闻之,知所归心矣。’”</p><p class="ql-block">为我悲:注云:一作恩。</p> <p class="ql-block">(续)【注释译文】</p><p class="ql-block">“白云”句:此句化用《穆天子传》卷三:“西王母为天子谣曰:‘白云在天,山陵自出。道里悠远,山川间之。’”之意。</p><p class="ql-block">崔嵬:山高峻貌。</p><p class="ql-block">峻坂:陡坡也。</p><p class="ql-block">“倒行”句:安旗注云:“倒行逆施,谓天马遭遇之苦。畏日晚,谓年老衰,余日无多也。”</p><p class="ql-block">伯乐:古之善相马者,姓孙名阳。剪拂:梳剪其毛鬃,洗拭其尘垢。</p><p class="ql-block">田子方:《韩诗外传》卷八:“昔者,田子方出,见老马于道,喟然有志焉。以问于御者曰:‘此何马也?’曰:做公家畜也。罢而不能用,故出放也。’田子方曰:‘少尽其力而老弃其身,仁者不为也。束帛而赎之。穷士闻之,知所归心矣。’”</p><p class="ql-block">为我悲:注云:一作恩。</p><p class="ql-block">玉山禾:昆仑山之仙禾。《文选》张协《七命》:“琼山之禾。”李善注:“琼山禾,即昆仑之山木禾。《山海经》曰:昆仑之上有木禾,长五寻,大五围。”</p><p class="ql-block">严霜五月凋桂枝:用邹衍事,谓已无罪而受冤也。《论衡·感虚篇》:“邹衍无罪,见拘于燕,当夏五月,仰天而哭,天为陨霜。”</p><p class="ql-block">请君赎献穆天子:“请君”二句:请人荐举入朝之意。</p><p class="ql-block">穆天子:即周穆王。此喻当今天子。</p><p class="ql-block"><span style="color:rgb(128, 128, 128);">(完)</span></p> <p class="ql-block">像往年一样</p><p class="ql-block">画幅当红的生肖画</p><p class="ql-block">2026年,丙午马年</p><p class="ql-block">认认真真地画匹马</p><p class="ql-block">也曾画了不少草稿</p><p class="ql-block">浪费不少纸张和颜料</p><p class="ql-block">自娱自乐,开心就好</p><p class="ql-block">将一份快乐与您一起分享</p> <p class="ql-block">马平时很温顺和服贴</p><p class="ql-block">但也有壮怀激烈之时</p><p class="ql-block">老骥伏枥尚志在千里</p><p class="ql-block">马也有七情六欲的吧</p><p class="ql-block">自然也有所谓的“表情包”</p> <p class="ql-block">当年我曾去过内蒙希拉穆仁草原</p><p class="ql-block">有骑马项目,挑了一匹温顺的马</p><p class="ql-block">慢腾腾笃悠悠地骑了个把小时</p><p class="ql-block">不好意思哈,杠得裆都有点疼</p> <p class="ql-block">马年吉祥语,献给大家:</p><p class="ql-block">马到成功、一马当先</p><p class="ql-block">龙马精神、万马奔腾</p><p class="ql-block">马上有福、马上有钱</p><p class="ql-block">马上吉祥、马年好运!</p> <p class="ql-block">涂涂抹抹写写</p><p class="ql-block">开开心心过大年</p><p class="ql-block">诚挚祝福各位亲朋好友:</p><p class="ql-block">马到成功!马年吉祥,幸福安康!</p> <p class="ql-block">从2020年始,每年画一幅生肖画</p><p class="ql-block">2020年庚子鼠年</p> <p class="ql-block">2021年辛丑牛年</p> <p class="ql-block">2022年壬寅虎年</p> <p class="ql-block">2023年癸卯兔年</p> <p class="ql-block">2024年甲辰龙年</p> <p class="ql-block">2025年乙巳蛇年</p> <p class="ql-block">2026年丙午马年</p> <p class="ql-block">小朋友认真写马年春联</p><p class="ql-block">谢谢!</p> <p class="ql-block">图/富强</p><p class="ql-block">书写/富强</p><p class="ql-block">部分资料图源于《百度》</p><p class="ql-block">2026.2.15</p>