作者原意一点通(续一O六) <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 贼 退 示 官 吏</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">昔岁逢太平,山林二十年。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">泉源在庭户,洞壑当门前。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">井税有常期,日晏犹得眠。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">忽然遭世变,数岁亲戎旃。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">今来典斯郡,山夷又纷然。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">城小贼不屠,人贫伤可怜。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">是以陷邻境,此州独见全。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">使臣将王命,岂不如贼焉?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">今彼征敛者,迫之如火煎。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">谁能绝人命,以作时世贤?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">思欲委符节,引竿自刺船。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">将家就鱼麦,归老江湖边。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 该诗作者元结写于唐代宗广德二年(七六四年),时任道州(湖南道县,现隶属永州)刺史。年前道州一带之少数民族“西原蛮”起义,攻克道州城,是年又破永州(治所在今湖南零陵)与邵州(今湖南邵阳),未再攻道州,官府残暴催征赋税使道州人民水深火热而陷于绝境。诗中对此忿怒指责,表达自己宁愿弃官归隐,也不作此残害人民以邀功升官之人。 本诗受到杜甫高度赞扬。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 贼,喻造反起义的少数民族。 晏,晚。 世变,此处指安史之乱。 戎旃(zhān),军旗。 典斯郡,意指就任道州刺史。 山夷,“西原蛮” 。 纷然,指骚乱。 陷邻境,攻破邻近的永州邵州。 见全,保全。 使臣,作者自己。 之,指人民。 时世贤,指被上层认定的贤才官吏。 委符节,指弃官。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 欸 乃 曲</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">湘江二月春水平</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">满月和风宜夜行</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">唱桡欲过平阳戍</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">守吏相呼问姓名</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 此诗作于大历二年(七六七年)春访道州,河水上涨,元结在船上写《欸乃曲》五首,令船工歌。此选第二首,诗表现春江夜航之情景。 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 欸(ǎi)乃曲,即船歌。 欸乃,摇橹声。 桡,拮桡歌。船工劳动时所唱。 平阳,今湖南省桂阳。桂水接耒水至湘江。 戎,关卡。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 元结(七一九——七七二年),字次山,唐时汝州鲁山(在今河南省)人,天宝十二年(七五三年)进士。安史之乱后期被任山山东道节度参谋,曾招募义军抗击史思明南侵。唐代宗时任道州刺史。 他写了同情人民疾苦之诗篇,其中《春陵行》与《贼退示官吏》,曾得到杜甫的高度赞赏。 还编选与自己倾向相同的七位诗人的二十四首诗为《箧中集》,并在序中表达自己的文学主张。 有《元次山集》。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 女 耕 田 行</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">乳燕入巢笋成行,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">谁家二女种新谷?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">无人无牛不及犁,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">持刀斫地翻作泥。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">自言家贫母年老,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">长兄从军未娶嫂。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">去年灾疫牛囤空,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">截绢买刀都市中。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">头巾掩面畏人识,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">以刀代牛谁与同!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">姊妹相携心正苦,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">不见路人惟见土。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">疏通畦垅防乱苗,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">整顿沟塍待时雨。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">日正南岗下饷归,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">可怜朝雉扰惊飞。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">东邻西舍花发尽,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">共惜余芳泪满衣。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 本诗作者戴叔伦,通过描绘弱女刀耕之艰难与成年难嫁之苦闷,表现了在战乱灾疫的折磨打击下,农民之命运普遍的悲惨。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 起头写景为反衬下文之孤女无依,为起兴。 斫(zhuó),砍。 畦(qí),田园分区。 塍(chéng),田间土埂界路。 朝雉,指求偶的山鸡。《诗经*小雅*小弁》: “雉之朝雊(雄雉鸣叫),尚求其雌。” 。 余芳,喻二女将逝之青春。 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 作者通过二女之细腻描述,实际是在痛惜自己虚度光阴之苦楚。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 兰 溪 棹 歌</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">凉月如眉挂柳湾</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">越中山色镜中看</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">兰溪三月桃花雨</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">半夜鲤鱼来上滩</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 雨后春夜,月牙挂柳。山影映水,鲤鱼上滩。 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 作者在诗中描绘了一幅生趣盎然之清新图画。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 戴叔伦(七三二——七八九年),字幼公,润州金坛(在今江苏省)人,早年从学于萧颖士,曾在盐铁使刘晏手下任职,后在湖南观察使与江南西道节度使府幕僚。官至抚州刺史,容管经略使,晚年他当了道士。 他诗名很高,写了揭露社会矛盾及反映农民艰难之乐府诗,也写有较为豪放之边塞诗。还有一些寄怀写景之小诗也委婉有致,清新可喜。 戴叔伦主张“诗家之景,如兰田日暖,良玉生烟,可望而不可置于眉睫之前也” ,此对后来之“神韵”说颇有影响。 他著有《述藁》,已佚。 后人辑有诗集,今存诗近三百首,《全唐诗》编为二卷。</span></p>