盛唐 杜甫(中)

丛渊

作者原意(续一百零三) <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 羌 村</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">峥嵘赤云西,日脚下平地。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">柴门鸟雀噪,归客千里至。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">妻孥怪我在,惊定还拭泪。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">世乱遭飘荡,生还偶然遂。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">邻人满墙头,感叹亦歔欷。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">夜阑更秉烛,相对如梦寐。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 本诗作于唐肃宗至德二年(七五七年),《羌村》组诗凡三首之第一首。 写作者从凤翔回鄜州洛交县羌村家中之情景。 杜甫去年离家,一年中经历被俘与脱险等,写出与家人相见时悲喜交加之心情。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 峥嵘,高峻。 日脚,日光。 柴门,以柴为门。此为杜甫家门。 妻孥,妻与子。 一年艰辛,不通音讯,家人本以为他已死,故相见感惊奇。 遂,达到。 歔欷,悲泣气咽抽息。 久别重逢侊如梦,悲喜之情难入眠。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 石 壕 吏</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">暮投石壕村,有吏夜促人。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">老翁逾墙走,老妇出门看。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">吏呼一何怒,妇啼一何苦。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">听妇前致词: “三男邺城戍,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">一男附书至,二男新战死。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">存者且偷生,死者长已矣。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">室中更无人,唯有乳下孙。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">孙有母未去,出入无完裙。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">老妪力虽衰,请从吏夜归。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">急应河阳役,犹得备晨炊。〞</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">夜久语声绝,如闻泣幽咽。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">天明登前途,独与老翁别。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 该诗与《新安吏》、《潼关吏》号称“三吏” ,约作唐肃字乾元二年(七五九年)。杜甫时任华州司功参军,常去洛阳。石壕村位于今河南省陕县东。前年唐军收复洛阳,渡过黄河攻相州(今河南安阳),是年被史思明打败,退守河阳(今河南孟县)。 作者写出了唐军战败,到处抓人补兵对人民造成之痛苦。 诗中同情人民,是杜甫最重要代表作品。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 逾墙走,指跳墙躲避。 邺城戍,围攻邺城(相州)。 长已矣,永远完了。 老妇末句诗谓马上由我去河阳应征,还能赶上给兵士做早饭。 无可奈何,别无他人。 老妪终被拉去应役,作者仿佛还听到抽泣声。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 无 家 别</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">寂寞天宝后,园庐但蒿藜。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">我里百余家,世乱各东西。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">存者无消息,死者为尘泥。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">贱子因阵败,归来寻旧蹊。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">久行见空巷,日瘦气惨凄。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">但对狐与狸,竖毛怒我啼。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">四邻何所有?一二老寡妻。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">宿鸟恋本枝,安辞且穷栖。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">方春独荷锄,日暮还灌畦。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">县吏知我至,召令习鼓鞞。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">虽从本州役,内顾无所携。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">近行止一身,远去终转迷。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">家乡尽荡尽,远近理亦齐。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">永痛长病母,五年未沟溪。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">生我不得力,终身两酸嘶。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">人生无家别,何以为䒱黎?</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">  本诗与《新婚别》、《垂老别》号称“三别” ,自洛阳回华州路上所写,是杜甫作品中之重要名篇。 作者通过一个唐兵之自述,写出他战败逃归故乡后又被召服役之经过。 刻画了士兵内心之痛苦,反映安史之乱带给人民的深重灾难。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 天宝后,安史之乱后。 蒿藜,野草。 贱子,士兵之自称。 狸,亦称山猫。 野兽多人烟稀,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">士兵逃回见家中已无人,家荡尽而努力劳作,因想要安居下来。 该士兵回忆第一次应征时,母病在床,五年后他回乡村母早已死而无人收葬,尸骨弃于沟溪之中,饮恨终身。 士兵最后说,就是不知怎样当老百姓,更不知老百姓怎样才能活下去。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 三 绝 句</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">殿前兵马虽骁雄</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">纵暴略与羌浑同</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">闻道杀人汉水上</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">妇女多在官军中</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 此选组诗《三绝句》之第三首,作者反映了历史片段,是年严武死后,部下崔旰、郭英乂、杨子琳等互为残杀,造成蜀中大乱之事。 写出当时陇右(今甘肃东部)与关中(今陕西中部)一带人民因避党项羌、吐谷浑、吐蕃、回纥的侵扰,入蜀避难却遭唐军残害。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 诗中揭露禁卫军与土匪差不多,此情节在史书上并无记载。 杜甫不愧为“诗史” 。 殿前兵马,杀人如麻。道貌岸然,贪婪无厌。 狗仗人势,强占妇女。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 不 见</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">不见李生久,佯狂真可哀?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">世人皆欲杀,吾意独怜才。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">敏捷诗千首,飘零酒一杯。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">匡山读书处,头白好归来。</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 本诗写于唐肃字上元二年(七六一年)。 杜甫在蜀中因消息闲寒,不知李白在流放途中遇赦之情况,想念他而写此作。 赞美了李白的胸怀与出众的才华,并对其不幸表示愤慨。 </span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 佯狂,装疯卖傻。实指李白蔑视权贵。 世人,是指迫害李白的那些人。 匡山,大匡山。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 茅草为秋风所破歌</span></p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">八月秋高风怒号,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">卷我屋上三重茅。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">茅飞渡江洒江郊,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">高者挂罥长林梢,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">下者飘转沉塘坳。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">南村群童欺我老无力,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">忍能对面为盗贼,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">公然抱茅入竹去。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">唇焦口燥呼不得,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">归来倚杖自叹息。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">俄顷风定云墨色,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">秋天漠漠向昏黑。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">布衾多年冷似铁,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">娇儿恶卧踏里裂。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">床头屋漏无干处,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">雨脚如麻未断绝。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">自经丧乱少睡眠,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">长夜沾湿何由彻?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">安得广厦千万间,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">大庇天下寒士俱欢颜,</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">风雨不动安如山。</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">呜呼!何时眼前突兀见此屋?</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;">吾庐独破受冻死亦足!</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 该诗作于唐肃宗上元二年(七六一年)。是年八月杜甫在成都,因秋天暴风雨损坏了草堂屋顶造成漏雨,在此时此刻,他所想到的是如果能有坚固的大房子,让天下寒士们都有住该多好! 在困苦之中首先想的不是自己,而是考虑他人。 这就是我们伟大无私的诗人杜甫!</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 我们从他所写的《春望》中知道他当时掉落头发非常厉害,从本诗中又得知他睡眠很不好。 体弱多病,每况愈下。 阅读此篇,深受感染。 如此苦难,心情悲愤。 只要是稍有良心之人,无不为之动容,都会不由自主的流泪………</span></p><p class="ql-block"><span style="font-size:22px;"> 关于此诗,人人皆知。 绝大多数美友都会背诵,故不必再去解读了。</span></p> <p class="ql-block"><span style="font-size:18px;">(网 图)</span></p>