植物观赏 柔弱斑种草 俗名鬼点灯

新天地

<p class="ql-block">《柔弱斑种草赋》xks0204c</p><p class="ql-block">丙午立春日,余步叉溪之涧,行卷桥之畔。</p><p class="ql-block">忽见田畦翠色一片,匍匐丛丛如茵,叶似蔊菜含晶露,花类盾果草娇艳。</p><p class="ql-block">五瓣玲珑,淡染天青之色;</p><p class="ql-block">一茎袅娜,低垂阡陌之中。</p><p class="ql-block">适有山翁荷锄而过,指而言曰:“此乃止咳灵草,土人谓之‘鬼点灯’者也。”</p><p class="ql-block">余俯察其形,仰思造化,乃知微物有大德,遂作斯赋,彰其形用。</p> <p class="ql-block">若其名之由来,可谓形神兼备。</p><p class="ql-block">“柔弱”者,茎纤若缕,高不过尺,风来欲折腰,雨过则低垂。</p><p class="ql-block">潜地脉而滋繁,披糙毛以自卫。</p><p class="ql-block">非有松柏参天之态,独怀苔米缀露之神。</p><p class="ql-block">“斑种草”者,实生奇纹,果缀星痕。</p><p class="ql-block">腹陷椭圆之环,背刻网络之纹,恍若鲛人泣珠之迹,依稀太璞未雕之真。</p><p class="ql-block">至若俗称“止咳草”,乃彰济世之仁心。</p><p class="ql-block">别号“鬼点灯”,盖因暮色四合时,蓝花隐现,幽光微微,似幽冥之磷火,映荒陂之昏沉。</p><p class="ql-block">一名之微,而形用兼具,天地命名之妙,可窥意深矣。</p> <p class="ql-block">观其托身之境,东西不择,南北俱存。</p><p class="ql-block">溪涧阴陂,常见翠裾铺润;</p><p class="ql-block">陇亩阡陌,时随麦浪摇春。</p><p class="ql-block">茎虽细而能分枝成簇,匍匐绵绵;</p><p class="ql-block">叶虽微犹可互生叠翠,攒聚作轮。</p><p class="ql-block">苞藏卵形之碧,萼绽披针之银。</p><p class="ql-block">花冠五裂开,蓝如越窑新冰之冷色;</p><p class="ql-block">喉附梯形物,巧若天孙云锦之彩纹。</p><p class="ql-block">雄蕊五枚,色染鹅黄,药点形卵,暗藏蜜信;</p><p class="ql-block">柱头双开,淡黄玉白,子房四裂,静待蜂媒。</p><p class="ql-block">最奇果熟之时,肾形小实,环状深凹,似藏大千于芥子,纳四时为环珮。</p><p class="ql-block">自二月破寒而绽,至十月经霜未绝,诚可谓“寸草可通天地,柔条不择南北”。</p> <p class="ql-block">至其济世之德,黎庶称道,万家受惠。</p><p class="ql-block">昔神农尝百草,未录其芳名;</p><p class="ql-block">时珍著纲目,略存其同类。</p><p class="ql-block">然山翁野老,口耳相传,留多古方:</p><p class="ql-block">采鲜茎以捣青汁,可镇咳逆;</p><p class="ql-block">取干叶而煎井泉,能疗金疮。</p><p class="ql-block">味兼苦辛,性走温平。</p><p class="ql-block">清咽喉肿痛若残云风扫,解蛇虫毒啮如春涧雪融。</p><p class="ql-block">现代既明其理,黄酮生物碱相佐;</p><p class="ql-block">外敷内服皆宜,古法愈显其奇功。</p><p class="ql-block">或佐当归陈酿,成活血化瘀之良剂;</p><p class="ql-block">或伴金银花露,增清热解毒之效能。</p><p class="ql-block">虽非药圃富贵花,却怀救命济世情。</p> <p class="ql-block">然其厚德,不止药笼,可用园林。</p><p class="ql-block">昔人但识其药性,今者更悟其精神:</p><p class="ql-block">校园曾植,引童子俯察草虫之趣;</p><p class="ql-block">边坡新绿,护水土如覆大地之襟。</p><p class="ql-block">自播自衍,无求灌溉而奋荣;</p><p class="ql-block">耐瘠耐旱,何惧沙土之纷纷?</p><p class="ql-block">涵滴滴之津润,固粒粒之粉尘。</p><p class="ql-block">使断崖生柔碧,令废矿盖青纶。</p><p class="ql-block">此乃天道慈悲,地德含仁:</p><p class="ql-block">不弃细微而积其厚,善用柔弱以成其真。</p> <p class="ql-block">赞曰:</p><p class="ql-block">世皆赞雄木,我独咏纤茎。</p><p class="ql-block">伏地承清露,开花显性灵。</p><p class="ql-block">斑纹藏大化,蓝蕊蕴深情。</p><p class="ql-block">莫道身躯小,寸心天地通。</p><p class="ql-block">岂止医民瘼,犹堪补地荒。</p><p class="ql-block">万类各秉性,至柔含至刚。</p><p class="ql-block">观此草斑斑,悟彼德彰彰。</p><p class="ql-block">鬼火夜燃亦照世,垄上春暖自绽芳。</p> <p class="ql-block">《咏柔弱斑种草》xks0205c</p><p class="ql-block">幽溪二月春水清,田畔忽见翠云丛。</p><p class="ql-block">茎柔半尺伏地生,叶椭缘皱波纹明。</p><p class="ql-block">浑身密被白糙毛,日下如裹轻雪绒。</p><p class="ql-block">春秋三季见花果,萌芽蓄力隐寒冬。</p><p class="ql-block">花开五瓣天青色,展如小星巧玲珑。</p><p class="ql-block">喉生五个梯形物,疑是天孙暗缀成。</p><p class="ql-block">五枚雄蕊鹅黄明,吴钩列阵护内城。</p><p class="ql-block">雌柱黄白头二裂,子房深藏孕待蜂。</p><p class="ql-block">山翁拄杖笑相告:此物俗呼鬼点灯。</p><p class="ql-block">幽夜微光泛磷火,清宵荒径自晶莹。</p><p class="ql-block">时珍始载斑种草,道其辛温疗疮痈。</p><p class="ql-block">山翁采掇镇咳逆,咽喉肿痛若扫风。</p><p class="ql-block">老妪取茎捣青汁,蛇虫毒啮似雪融。</p><p class="ql-block">细菌感染何曾惧,富含黄酮可荡平。</p><p class="ql-block">本生阡陌伴蒿蓬,不慕移入石苑青。</p><p class="ql-block">荒坡固土根柢韧,干旱瘠薄等闲中。</p><p class="ql-block">莫言柔弱易摧折,春风岁岁自奋荣。</p><p class="ql-block">造物本来无贵贱,济世何须有显名。</p><p class="ql-block">君不见:</p><p class="ql-block">纤枝虽微亦纵横,一点幽光映苍穹。</p><p class="ql-block">但使仁心济世间,免却疾厄惠黎蒸。</p> <p class="ql-block">以上照片摄于卷桥头田畔xks0204-0205</p> <p class="ql-block">以上视频制作于xks0204</p>