<p class="ql-block">毛花连蕊茶赋 xks0202c</p><p class="ql-block">时维乙巳岁暮,大寒后十有三日。</p><p class="ql-block">天宇澄霁,风和日丽。</p><p class="ql-block">余午后独行漈澜门溪涧,忽见涧边幽丛中,有木亭亭玉立,冠展半丈,高可六尺。</p><p class="ql-block">翠叶层层叠叠,如碧绡裁剪;</p><p class="ql-block">朱蕾星罗密布,若玉珠点缀。</p><p class="ql-block">时值深冬,百花销歇,而此株独绽素华三五枝,皎若寒雪白,幽香暗浮动,芬芳袭衣袂。</p><p class="ql-block">适有山翁荷担而过,指而笑曰:“此白果榛也。冬开秋实,籽可榨油,质同油茶,昔人赖以佐炊。”</p><p class="ql-block">余伫视良久,感其凌霜抱雪,遗世独芳,清姿淡雅。</p><p class="ql-block">归而考其名实,乃知为毛花连蕊茶也。</p><p class="ql-block">遂铺纸研墨,作赋以志其嘉。</p> <p class="ql-block">若其得名之由,颇为殊异。</p><p class="ql-block">夫“毛”者,谓其嫩梢密被缁毫,叶背伏生柔绒,苞萼披褐丝若垂缨,花瓣敷素毳如凝脂。</p><p class="ql-block">至若“连蕊”之谓,尤见天工之殊:</p><p class="ql-block">群雄骈立,玉丝绾合为筒;</p><p class="ql-block">众药含金,素心环抱成柱。</p><p class="ql-block">外轮连基而作管状之构,内柱藏珍以含芳馥郁。</p><p class="ql-block">而“茶”者,乃指株叶果实,极似油茶,同科同属。</p><p class="ql-block">此造化之巧构,亦茶族之奇标,此物独具也。</p><p class="ql-block">然山民唤“白果榛”之俗名,亦见科学简便。</p><p class="ql-block">榛者,闽地油茶之俗谓;白果者,言其果实青青别于油茶之褐也。</p><p class="ql-block">可见先民智慧,总结经验,甄别从简,名字体现。</p> <p class="ql-block">观其栖止之地,多在南国幽僻之境。</p><p class="ql-block">闽浙赣皖苏,山林谷壑,皆见倩影。</p><p class="ql-block">恋涧侧之清气滋润,爱谷底之暄和风日。</p><p class="ql-block">疏林筛日之地,乐见扶疏以承辉;</p><p class="ql-block">陡崖栖云之处,凭借嵚崎而养气。</p><p class="ql-block">性喜暖而恶潦,质宜光而耐瘠。</p><p class="ql-block">若其形貌,乃常绿之灌木,挺秀而繁枝。</p><p class="ql-block">嫩枝则密披褐茸,老干则苍苍泛脂。</p><p class="ql-block">叶革质而椭圆,缘钝齿以相衔,面深绿如拭镜,背浅青若敷霜,终年翠绿,经冬不凋。</p><p class="ql-block">较之油茶,相似而异者,唯形略纤小而神更清峭。</p><p class="ql-block">至若花期起于腊月,独破寒威雪霜。</p><p class="ql-block">自元正而渐盛,迄仲春而未央。</p><p class="ql-block">苞珠含豆蔻之丹,花萼展丁香之褐。</p><p class="ql-block">花柄短而苞片护,萼杯浅而毛垂遮。</p><p class="ql-block">其花洁白如雪也,五出六出,玉瓣重叠;初绽半含羞,冰肌质莹澈。</p><p class="ql-block">外轮瓣革质而披毫似茸,内轮瓣倒卵而微凹分明。</p><p class="ql-block">最奇者,雄蕊密生,银丝连鞘,长及寸余,药点金粟,数十列阵,若玉簪倒插;</p><p class="ql-block">雌蕊亭立,花丝淡黄,子房无毛,粉柱分桠,但见端开浅裂三分中。</p><p class="ql-block">芬芳无比,幽馥潜萦,非兰非麝;</p><p class="ql-block">玉容垂铃,清姿卓荦,疑玉疑琼。</p><p class="ql-block">及至花褪红销,青实圆如骊珠;</p><p class="ql-block">秋深霜降,壳裂籽现乌晶。</p><p class="ql-block">一室一籽,聚山川之膏泽;</p><p class="ql-block">薄皮轻裹,藏天地之粹精。</p> <p class="ql-block">若其用世之能,足称奇妙。</p><p class="ql-block">根叶花实,皆可入药。</p><p class="ql-block">性微寒以清热,味轻苦而消肿。</p><p class="ql-block">治喉痹之壅塞,疗痈疽之焮痛。</p><p class="ql-block">捣鲜叶敷伤则炎退,煎枯茎饮服则瘀散。</p><p class="ql-block">更堪赏者,其花富含茶胺,香凝氨基酸。</p><p class="ql-block">若撷晒花茶,清芬胜菊超十分;</p><p class="ql-block">如窨制香片,甘润逾兰强几段。</p><p class="ql-block">至若园林点缀,尤见风致独秀:</p><p class="ql-block">列作花篱极养眼,春雪压枝而愈俏;</p><p class="ql-block">孤植亭畔亦耐看,月魄临窗更添幽。</p><p class="ql-block">昔上海园囿曾移此本,观者无不称其逸韵深厚。</p> <p class="ql-block">嗟乎!</p><p class="ql-block">世多慕松柏之后凋,梅竹之耐岁,</p><p class="ql-block">然此木藏幽涧底,名罕载于芳谱;</p><p class="ql-block">偏偏花开向冰辰,不争艳阳葆本色。</p><p class="ql-block">身披柔毳护花实,内蕴刚贞;</p><p class="ql-block">蕊结同心不分离,外彰合德。</p><p class="ql-block">籽榨油以资民食,株入药而拯疾厄。</p><p class="ql-block">敛秀质于厚朴外形,寄长久于清心澹泊。</p><p class="ql-block">彼山翁所谓“白果榛”者,岂非取其外拙内莹之质、功似油茶之能乎?</p><p class="ql-block">今临涧而赋此,非独慕其嘉姿,亦感造化生物之仁,虽微卉而用弘也。</p> <p class="ql-block">乃作歌曰:</p><p class="ql-block">幽谷芳丛白玉枝,冰苞破腊别说迟。</p><p class="ql-block">千丝绾蕊结同心,万毳护香绽清姿。</p><p class="ql-block">榨油似乳济山民,调药病盏自成诗。</p><p class="ql-block">莫道只是寻常木,药赏食用皆顾及。</p> <p class="ql-block">《毛花连蕊茶歌》xks0202c</p><p class="ql-block">乙巳深冬漈澜门,涧边水流奏仙音。</p><p class="ql-block">忽见临水一翠丛,碧叶层叠六尺身。</p><p class="ql-block">花苞似珠晕浅红,万点缀满在丛中。</p><p class="ql-block">数枝花绽白如雪,芬芳馥郁散寒风。</p><p class="ql-block">朵朵半舒五六瓣,含羞聚拢成玉铃。</p><p class="ql-block">饿蜂早识笑盈盈,狂舞花前乐欲疯。</p><p class="ql-block">山翁笑指白果榛,曾润贫灶飘香浓。</p><p class="ql-block">今我相逢叹造化,细数灵根有奇功。</p><p class="ql-block">闽浙深山孕此物,皖赣烟霞润其魂。</p><p class="ql-block">崖畔听泉生铮骨,林梢饮露蕴清芬。</p><p class="ql-block">柔毫密布护花实,金蕊连环结同心。</p><p class="ql-block">最是严冬霜雪浓,偏将皎洁破穷阴。</p><p class="ql-block">萼披褐丝垂缨络,瓣敷素毳凝雪痕。</p><p class="ql-block">外瓣革质承天光,内瓣倒卵捧月轮。</p><p class="ql-block">银丝成簇点金药,玉柱探玄浅三分。</p><p class="ql-block">馥郁何须借东风,早渡春信到云村。</p><p class="ql-block">或言此物本常卉,我道奇珍不寻常。</p><p class="ql-block">花可入茗胜菊兰,籽能榨油润枯肠。</p><p class="ql-block">根叶煎汤消痈肿,篱畔植翠添清香。</p><p class="ql-block">谁言野木非良俦?清姿脱俗傲众芳。</p><p class="ql-block">君不见</p><p class="ql-block">茶经未载陆羽憾,香魂寂寂绽崖间。</p><p class="ql-block">又不见</p><p class="ql-block">桃李争春只旬日,此花抱雪九十天。</p><p class="ql-block">纵无艳色惊俗客,自有清格对严寒。</p><p class="ql-block">他日若访漈澜畔,且觅幽香于涧边。</p> <p class="ql-block">以上照片摄于漈澜门涧边xks0202</p> <p class="ql-block">以上视频制作于xks0202</p>